Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ trong luật hình sự việt nam

  • 80 trang
  • file .pdf
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
BỘ MÔN TƯ PHÁP

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
NIÊN KHÓA 2005 - 2009
Đề tài:
TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ
ĐIỀU KHIỂN PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
TRONG
Trung tâm Học liệu LUẬT
ĐH Cần Thơ @ Tài SỰ
HÌNH liệuVIỆT NAM
học tập và nghiên cứu
Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
TS. Phạm Văn Beo Nguyễn Thị Hồng Diễm
MSSV: 5054709
Lớp: Luật Tư Pháp 01- K31
Cần Thơ, 11/2008
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
Z Y
...............................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
Trung .....................................................................................................................................
tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.................................................................................................................................../.
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...............................................................................................................................1
U
1. Tính cấp thiết của đề tài..............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài..................................................................................1
3. Phạm vi nghiên cứu .....................................................................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................2
5. Cơ cấu của đề tài..........................................................................................................2
CHƯƠNG 1 ..........................................................................................................................3
NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CHUNG VỀ TỘI PHẠM VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH
VỀ ĐIỀU KHIỂN PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ ................................3
1. Những khái niệm chung ..............................................................................................3
1.1 Khái niệm về tội phạm ............................................................................................3
1.2 Khái niệm về giao thông đường bộ ........................................................................3
1.3 Khái niệm về phương tiện giao thông đường bộ ...................................................4
2. Các dấu hiệu của tội phạm..........................................................................................4
2.1 Tính nguy hiểm cho xã hội.....................................................................................4
2.2 Tính có lỗi của tội phạm.........................................................................................5
2.3 Tính trái pháp luật hình sự ....................................................................................5
3. Một số quy tắc về giao thông đường bộ .....................................................................5
4. Các dấu hiệu pháp lý và đặc điểm chung của các tội xâm phạm trên lĩnh vực giao
thông đường bộ trong luật hình sự Việt Nam. ............................................................16
4.1 Mặt khách thể của tội phạm.................................................................................16
4.2 Mặt khách quan của tội phạm..............................................................................16
4.3 Mặt chủ quan của tội phạm.................................................................................17
4.4 Mặt chủ thể của tội phạm.....................................................................................17
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
5. Sự khác biệt giữa Bộ luật Hình sự năm 1999 với Bộ luật Hình sự năm 1985 về tội
phạm vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ. ..................................................17
5.1 Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ ............17
5.2 Tội cản trở giao thông đường bộ.........................................................................18
5.3 Tội đưa vào sử dụng các phương tiện giao thông đường bộ không đảm bảo an
toàn ..............................................................................................................................19
5.4 Tội điều động hoặc giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các phương
tiện giao thông đường bộ............................................................................................19
6. Ý nghĩa của việc nghiên cứu tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao
thông đường bộ ..............................................................................................................20
CHƯƠNG 2 ........................................................................................................................21
TỘI PHẠM QUY PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ ĐIỀU KHIỂN PHƯƠNG TIỆN
GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM.........................21
1. Khái niệm tội phạm vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông
đường bộ trong luật Hình sự Việt Nam .......................................................................21
2. Các dấu hiệu pháp lý cơ bản của tội phạm .............................................................21
2.1 Các dấu hiệu thuộc về chủ thể của tội phạm.......................................................22
2.2 Các dấu hiệu thuộc về khách thể của tội phạm...................................................22
2.3 Các dấu hiệu thuộc về khách quan của tội phạm ...............................................23
a. Hành vi khách quan...............................................................................................23
2.4 Các dấu hiệu thuộc về chủ quan của tội phạm ...................................................25
3.Các trường hợp phạm tội cụ thể................................................................................26
3.1.Phạm tội vi phạm các qui định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
không có các tình tiết định khung hình phạt.............................................................27
3.2 Phạm tội thuộc các trường hợp quy định tại các khoản của Điều 202 Bộ luật
Hình sự năm 1985 ......................................................................................................27
4. So sánh pháp luật có liên quan trong lĩnh vực giao thông đường bộ....................34
4.1. Tội cản trở giao thông đường bộ (Điều 203-BLHS) ..........................................34
4.2. Tội đưa vào sử dụng các phương tiện giao thông đường bộ không đảm bảo an
toàn (Điều 204-BLHS)................................................................................................36
4.3. Tội điều động hoặc giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các phương
tiện giao thông đường bộ (Điều 205-BLHS) .............................................................38
4.4. Tội tổ chức đua xe trái phép (Điều 206-BLHS) .................................................41
4.5. Tội đua xe trái phép (Điều 207-BLHS)...............................................................43
CHƯƠNG 3 ........................................................................................................................47
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM VI PHẠM QUY
ĐỊNH VỀ ĐIỀU KHIỂN PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ ...................47
1.Thực trạng tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.
.........................................................................................................................................47
1.1 Tình hình tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
ở nước ta hiện nay. .....................................................................................................48
1.2 Tình hình tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
ở một số địa phương trong cả nước ...........................................................................49
2. Nguyên nhân của thực trạng gia tăng tội vi phạm quy định về điều khiển phương
tiện giao thông đường bộ...............................................................................................51
2.1 Quản lý Nhà nước còn nhiều hạn chế và thiếu sót.............................................51
2.2 Ý thức pháp luật của người tham gia giao thông và giữ gìn trật tự giao thông
đường bộ còn quá kém................................................................................................52
2.3 Do cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ ................................................................55
2.4 Do phương tiện tham gia giao thông ...................................................................56
3. Những vướng mắc và bất cập trong công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành
án hình sự .......................................................................................................................57
Trung tâm 3.1HọcVề mặtliệu ĐH ....................................................................................................57
lập pháp Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
3.2 Về mặt điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự ......................................58
4. Vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở nước
ta hiện nay ......................................................................................................................60
4.1 Lực lượng quản lý giao thông ..............................................................................60
4.2 Tình hình xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ...60
5. Một số giải pháp thực tiễn trong đấu tranh phòng chống tội phạm vi phạm quy
định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ ................................................63
5.1 Hoàn thiện pháp luật hình sự về tội phạm vi phạm quy định về điều khiển
phương tiện giao thông đường bộ..............................................................................63
5.2 Biện pháp thực tiễn...............................................................................................66
KẾT LUẬN.........................................................................................................................74
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................76
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giữ gìn trật tự, an toàn xã hội là một trong những nhiệm vụ quan trọng của
toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và
bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Vấn đề bảo vệ an toàn, trật tự
công cộng có ý nghĩa hết sức quan trọng, nó gắn liền với sự nghiệp đổi mới toàn bộ
nền kinh tế xã hội ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Cùng với sự phát triển của
nền kinh tế thị trường thì tai nạn giao thông đang là điểm nóng. Trong những năm
qua, mặc dù Nhà nước ta đã có nhiều biện pháp nhằm giảm bớt tai nạn giao thông
do vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ nói riêng,
nhưng tình trạng vi phạm các quy định về an toàn giao thông vẫn chưa thuyên giảm,
nhiều vụ tai nạn giao thông gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm chết nhiều
người, làm hư hỏng tài sản có giá trị hàng trăm triệu đồng. Hiện nay, tai nạn giao
thông vẫn là một vấn nạn quốc gia, vẫn là một tác nhân xâm phạm và cản trở quyền
tự do đi lại của người dân, đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước.
Nguyên nhân của tình trạng trên có nhiều, nhưng chủ yếu do ý thức của
Trungngười
tâmtham
Họcgialiệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
giao thông quá kém và chưa được cải thiện nhiều trong những năm
gần đây, một phần do không hiểu biết các quy định của Nhà nước về an toàn giao
thông, một phần do người giao thông biết nhưng vẫn cố tình vi phạm, còn do sự gia
tăng quá nhanh của các phương tiện giao thông cá nhân. Việc xử lý các hành vi vi
phạm chưa nghiêm, nhiều vụ tai nạn giao thông lẽ ra có hành vi vi phạm phải bị
truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng chỉ bị xử phạt hành chính hoặc tuy có truy cứu
trách nhiệm hình sự nhưng lại được áp dụng hình phạt quá nhẹ, thậm chí cho hưởng
án treo không đúng, không có tác dụng giáo dục và phòng ngừa tội phạm. Ngược lại
cũng không ít trường hợp tai nạn xảy ra lỗi hoàn toàn ở nạn nhân, nhưng do không
đánh giá đúng các tình tiết của vụ án nên đã truy cứu trách nhiệm hình sự người gây
tai nạn mà họ không có lỗi… Để góp phần vào việc nghiên cứu nguyên nhân và tìm
ra giải pháp giải quyết những vấn đề trên nên tác giả đã chọn đề tài cho luận văn
của mình là: “Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường
bộ”.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ thu hút
được sự quan tâm của nhiều người trong giai đoạn hiện nay. Nên mục đích tác giả
chọn đề tài này là nhằm đi sâu nghiên cứu, phân tích rõ từng vấn đề cụ thể của tội
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 1 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
phạm, tìm ra nguyên nhân cơ bản, đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật và
phòng chống loại tội phạm này. Từ đó, tác giả muốn tuyên truyền cho mọi người
hiểu những quy định về an toàn giao thông đường bộ, không phải nhờ vào các cơ
quan chức năng mà mình phải tự biết cách phòng ngừa tai nạn giao thông đường bộ.
3. Phạm vi nghiên cứu
Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ có
nhiều vấn đề khác nhau cần nghiên cứu nhưng trong phạm vi luận văn của mình tác
giả tập trung nghiên cứu làm rõ các vấn đề về cấu thành tội phạm, những trường
hợp phạm tội cụ thể được quy định trong điều luật, pháp luật có liên quan trong lĩnh
vực giao thông đường bộ, tình hình thực tiễn và giải pháp phòng chống.
4. Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp phân tích luật viết, phương pháp tổng hợp, so sánh kết
hợp lý luận với thực tiễn. Bên cạnh đi sâu nghiên cứu hiện trạng hiện nay thông qua
việc thu thập tài liệu thông tin đã được nghiên cứu sẳn và tìm hiểu tình hình thực tế
để nhìn nhận đúng vấn đề. Cùng các phương pháp khác mà người viết đã vận dụng
để hoàn thành bài luận văn này.
5. Cơ cấu của đề tài
Đề tài được trình bày thành 3 chương, bao gồm:
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
- Chương 1: Những vấn đế pháp lý chung về tội phạm vi phạm quy định về
điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Chương 2: Tội phạm vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao
thông đường bộ trong Luật Hình sự Việt Nam
- Chương 3: Thực trạng và giải pháp phòng chống tội phạm vi phạm quy
định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.
Song đề tài chưa thật hoàn thiện, tác giả hy vọng rằng đề tài sẽ giúp bạn đọc
nghiên cứu, học tập, tuyên truyền phổ biến và tuân thủ pháp luật về an toàn giao
thông. Vậy, rất mong sự đóng góp ý kiến của thầy cô, bạn đọc để đề tài được hoàn
chỉnh hơn.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 2 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CHUNG VỀ TỘI PHẠM VI PHẠM CÁC
QUY ĐỊNH VỀ ĐIỀU KHIỂN PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG
ĐƯỜNG BỘ
1. Những khái niệm chung
1.1 Khái niệm về tội phạm
Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ Luật
hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô
ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm
chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn
xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh
dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân,
xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa.
1.2 Khái niệm về giao thông đường bộ
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Bất kỳ ai muốn sống thì phải có
bốn điều: ăn, mặc, ở, đi lại”. Người nói: “Giao thông vận tải rất quan trọng đối với
chiến đấu, đối với sản xuất, đối với đời sống nhân dân… nếu giao thông có chỗ nào
Trungđótâm
nghẽn
Họclại thì nó ảnh
liệu ĐHhưởng
Cầntrực
Thơ tiếp@
ngay
Tàiđếnliệu
chiến đấu,tập
học sản nghiên
đến và xuất, đến đời
cứu
sống nhân dân”. Đi lại không phải là nhu cầu tự thân song nó càng ngày càng phát
triển cùng với sự phát triển cảu loài người. Đã có lúc người ta cho rằng sự phát triển
của thông tin và một số dịch vụ khác sẽ làm giảm sự đi lại của con người song thực
tế không phải vậy. Một số công trình khoa học đã chứng tỏ rằng quỹ thời gian dành
cho việc đi lại cũng như quãng đường trung bình mà mọi người phải vượt qua ngày
càng tăng. Ở Việt Nam, quy luật này cũng được thể hiện, rõ nét nhất là sau những
năm đổi mới, sự phát triển kinh tế tăng lên, giao lưu xã hội tăng lên đòi hỏi việc đi
lại nhiều lên. Trẻ em đi lại học hành ngày càng tăng. Người già tham gia câu lạc bộ,
thăm viếng nhau, du lịch trong và ngoài nước,… ngày một nhiều. Đặc biệt là từ khi
nền kinh tế Việt Nam chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế
thị trường thì mức sống của người dân được cải thiện từng bước, được bạn bè các
nước trong khu vực và quốc tế hết lòng ca ngợi về những thành tựu đổi mới trong
quá trình xây dựng đất nước. Tuy mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt được
là khá cao nhưng đi liền với nó là vấn đề về tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông,
đặc biệt là giao thông đường bộ, số vụ giao thông không ngừng tăng cả về quy mô
và số lượng. Cho nên nhiều người thường nói rằng giao thông đường bộ ở Việt Nam
giống như một quả bong bóng dẹp được chỗ này thì chỗ khác lại ùn ra, có không
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 3 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
biết bao nhiêu là chiến dịch, chỉ thị nhưng chỉ được một thời gian ngắn lại đâu vào
đấy.
Ngày nay, để phục vụ tốt hơn cho nhu cầu của mình, con người đã làm cho
hệ thống giao thông được mở rộng, đa dạng, phát triển cả về số lượng lẫn chất
lượng. Nhưng giao thông đường bộ vẫn giữ một vai trò hết sức quan trọng trong xã
hội.
Theo từ điển Tiếng Việt thì: “Giao thông” được hiểu là “việc đi lại từ nơi này
đến nơi khác của người và phương tiện chuyên chở”.
Theo khoản 1 Điều 3 Luật giao thông đường bộ năm 2001 thì “đường bộ”
gồm có “đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ”.
Từ hai khái niệm trên ta rút ra khái niệm về giao thông đường bộ như sau:
“Giao thông đường bộ là việc đi lại từ nơi này đến nơi khác của người và phương
tiện chuyên chở trên đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ”.
1.3 Khái niệm về phương tiện giao thông đường bộ
Theo từ điển Tiếng Việt thì: “Phương tiện” có nghĩa là “cái dùng để tiến
hành công việc gì: phương tiện sản xuất, phương tiện vận chuyển, và các phương
tiện khác.
Theo khoản 12 Điều 3 Luật giao thông đường bộ năm 2001 thì: “Phương tiện
giao thông đường bộ” gồm: “phương tiện giao thông cơ giới đường bộ” và “phương
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
tiện giao thông thô sơ đường bộ”. Ngoài ra, phương tiện tham gia giao thông đường
bộ còn có cả xe gắn máy chuyên dùng.
Từ hai khái niệm trên ta có thể đưa ra khái niệm về phương tiện giao thông
đường bộ như sau: “Phương tiện giao thông đường bộ là tất cả các phương tiện
thuộc phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phương tiện giao thông thô sơ
đường bộ, xe máy chuyên dùng có tham gia hoặc không tham gia giao thông đường
bộ”.
2. Các dấu hiệu của tội phạm
2.1 Tính nguy hiểm cho xã hội
Đây là dấu hiệu cơ bản, quan trọng nhất, quyết định những dấu hiệu khác của
tội phạm. Một hành vi sở dĩ bị quy định trong Luật hình sự là tội phạm và phải chịu
trách nhiệm hình sự vì có tính nguy hiểm cho xã hội.
Nguy hiểm cho xã hội về khách quan có ý nghĩa là đã gây ra hoặc đe doạ
gây ra thiệt hại cho các quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ.
Tính nguy hiểm cho xã hội không chỉ là căn cứ để phân biệt hành vi là tội
phạm với những hành vi vi phạm khác, mà còn là cơ sở để đánh giá mức độ nghiêm
trọng nhiều hay ít của một hành vi phạm tội.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 4 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
2.2 Tính có lỗi của tội phạm
Lỗi là ý thức chủ quan của người có hành vi nguy hiểm cho xã hội và đối với
hậu quả của hành vi đó.
Hình thức lỗi được thể hiện dưới dạng cố ý hoặc vô ý.
2.3 Tính trái pháp luật hình sự
Hành vi trái pháp luật hình sự là làm những việc mà pháp luật hình sự cấm
làm hoặc không làm, không làm đầy đủ những việc mà pháp luật quy định phải làm.
Ngoài ba dấu hiệu trên, còn có một dấu hiệu mà Điều 8 Bộ Luật hình sự
năm 1999 không có đề cập, đó là tính chịu hình phạt.
Một hành vi bị coi là tội phạm vì về nội dung, có tính nguy hiểm cho xã hội
về hình thức, có tính trái pháp luật hình sự, chứ không phải vì tính chịu hình phạt.
Song ngược lại, một hành vi sở dĩ có tính chịu hình phạt, vì là tội phạm – vì nguy
hiểm cho xã hội và trái pháp luật hình sự. Nói cách khác, chỉ có hành vi tội phạm
mới chỉ chịu biện pháp trách nhiệm là hình phạt; không có tội phạm thì cũng không
có hình phạt.
Nói tội phạm có tính chịu hình phạt có nghĩa là bất cứ một hành vi phạm tội
nào cũng đều bị đe doạ có thể phải chịu một biện pháp cưỡng chế Nhà nước nghiêm
khắc nhất là hình phạt.
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
3. Một số quy tắc về giao thông đường bộ
Người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều của mình, đi đúng
phần đường quy định và chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ. Xe ô tô có trang bị
dây an toàn thì người lái xe và người ngồi hàng ghế phía trước trong xe ô tô phải
thắt dây an toàn.
Hệ thống báo hiệu đường bộ gồm hiệu lệnh của người điều khiển giao thông,
tín hiệu đèn giao thông, biển báo hiệu, vạch kẻ đường cọc tiêu hoặc đường bảo vệ.
hàng rào chắn. Hiệu lệnh của cảnh sát giao thông.
Tay giơ thẳng đứng để báo hiệu cho người tham gia giao thông phải dừng lại.
Hai tay hoặc một tay giang ngang để báo hiệu cho người tham gia giao thông
ở phía trước và ở phía sau người điều khiển phương tiện giao thông phải dừng lại,
người tham gia giao thông ở phía bên phải và bên trái người điều khiển được đi
thẳng và rẽ phải.
Tay phải giơ về phía trước để báo hiệu cho người tham gia giao thông ở phía
sau và bên phải người điều khiển được rẽ phải, người tham gia giao thông ở phía
bên trái người điều khiển được đi tất cả các hướng, người đi bộ qua đường phải đi
sau lưng người điều khiển giao thông.
Đèn tín hiệu giao thông có ba màu, ý nghĩa từng màu như sau:
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 5 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Tín hiệu xanh là được đi
- Tín hiệu đỏ là cấm đi
- Tín hiệu vàng là báo hiệu sự thay đổi tín hiệu. Khi đèn vàng bật sáng, trừ
trường hợp đã đi qua vạch dừng thì được đi tiếp.
- Tín hiệu vàng nhấp nháy là được đi nhưng cần chú ý. Biển báo hiệu đường
bộ gồm có 5 nhóm, ý nghĩa của từng nhóm như sau:
+ Biển báo cấm biểu thị các điều cấm
+ Biển báo nguy hiểm để cảnh báo các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra.
+ Biển hiệu lệnh để báo hiệu các hiệu lệnh phải thi hành
+ Biển báo chỉ dẫn để chỉ dẫn hướng đi hoặc các điều cần biết
+ Biển phụ để thuyết minh bổ sung loại biển báo cấm, biển báo nguy hiểm,
biển hiệu lệnh và biển chỉ dẫn.
Vạch kẻ đường là vạch kẻ chỉ sự phân chia làn đường, vị trí hướng đi, vị trí
dừng lại, cọc tiêu hoặc đường bảo vệ được đặt ở mép các đoạn đường nguy hiểm để
hướng dẫn cho người tham gia giao thông biết phạm vi an toàn của nền đường và
hướng đi của đường.
Hàng rào chắn được đặt ở nền đường bị thắt hẹp ở đầu cầu, đầu cống, ở đầu
các đoạn đường cấm, đường cụt không cho xe, người qua lại hoặc đặt ở những nơi
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
cần điều khiển, kiểm soát sự đi lại.
Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải quy định cụ thể về báo hiệu đường bộ như
sau:
• Chấp hành báo hiệu đường bộ
Người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh và chỉ dẫn của hệ thống
ưthông phải chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông. Tại nơi có biển
báo hiệu cố định lại có báo hiệu tạm thời thì người tham gia giao thông đường bộ
phải chấp hành hiệu lệnh của báo hiệu tạm thời.
• Tốc độ xe và khoảng cách giữa các xe
Người lái xe phải tuân thủ qui định về tốc độ xe chạy trên đường. Bộ trưởng
Bộ giao thông vận tải qui định cụ thể về tốc độ của xe cơ giới và đặt biển báo tốc
độ. Người lái xe phải giữ một khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước xe của
mình, ở nơi có biển báo “cự ly tối thiểu giữa hai xe” phải giữ khoảng cách không
nhỏ hơn số ghi trên biển báo.
• Sử dụng làn đường
Trên đường có nhiều làn đường cho xe chạy cùng chiều được phân biệt bằng
vạch kẻ phân làn đường, người lái xe phải cho xe chạy trong một làn đường và chỉ
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 6 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
được chuyển làn đường ở những nơi cho phép, khi chuyển làn đường phải có tín
hiệu báo trước và phải bảm đảm an toàn.
Trên đường một chiều có vạch kẻ phân làn đường xe thô sơ phải đi trên làn
đường bên phải trong cùng, xe cơ giới đi trên làn đường bên trái. Các loại phương
tiện tham gia giao thông đường bộ có tốc độ thấp hơn phải đi bên phải.
• Vượt xe
Xe xin vượt phải báo hiệu bằng đèn hoặc còi, trong đô thị và khu đông dân
cư từ 22 giờ đến 5 giờ chỉ được báo hiệu xin vượt bằng đèn. Xe xin vượt chỉ được
khi không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn
đường định vượt, xe chạy trước không có tín hiệu vượt xe khác và đã tránh về bên
phải. Khi có xe xin vượt, nếu đủ điều kiện an toàn, người điều khiển phương tiện
phía trước giảm tốc độ, đi sát về bên phải của phần đường xe chạy cho đến khi xe
sau đã vượt qua, không gây trở ngại đối với xe xin vượt.
™ Khi vượt, các xe phải vượt về bên trái, trừ trường hợp sau đây thì được phép
vượt về bên phải:
- Khi xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang rẽ trái.
- Khi xe đang chạy giữa đường.
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
- Khi xe chuyên dùng đang làm việc trên đường mà không thể vượt bên trái
được.
™ Cấm vượt xe khi có một trong các trường hợp sau đây:
- Trên cầu hẹp có một làn xe.
- Dưới gầm cầu vượt, đường vòng, đầu dốc và các vị trí khác có tầm nhìn hạn
chế.
- Nơi đường giao nhau, đường bộ giao cắt đường sắt.
- Khi điều kiện thời tiết hoặc đường không bảo đảm an toàn cho việc vượt.
- Xe ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ.
• Chuyển hướng xe:
Khi muốn chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và
có tín hiệu báo hướng rẽ. Trong khi chuyển hướng, người lái xe phải nhường đường
đi trước cho người đi bộ, người đi xe đạp đang đi trên phần đường dành riêng cho
họ, nhường đường cho các xe đi ngược chiều và chỉ cho xe chuyển hướng khi quan
sát thấy không trở ngại hoặc nguy hiểm cho người và phương tiện khác.
Trong khu dân cư, người lái xe chỉ được quay đầu xe ở nơi đường giao nhau
và nơi có biển báo cho phép quay đầu xe. Cấm quay đầu xe ở phần đường dành cho
người đi bộ qua đường, trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, ngầm, trong hầm đường
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 7 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
bộ, tại nơi đường bộ giao cắt đường sắt, đường hẹp, đoạn đường cong tầm nhìn bị
che khuất.
• Lùi xe:
Khi lùi xe, người điều khiển phương tiện phải quan sát phía sau, có tín hiệu
cần thiết và chỉ khi nào không nguy hiểm mới được lùi. Cấm lùi xe ở khu vực cấm
dừng, trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường, nơi đường bộ giao nhau,
nơi đường bộ giao cắt đường sắt, nơi tầm nhìn bị che khuất, trong hầm đường bộ.
• Tránh xe đi ngược chiều:
Trên đường không phân chia thành hai chiều xe chạy riêng biệt, hai xe đi
ngược chiều tránh nhau, người điều khiển phải giảm tốc độ và cho xe đi về bên phải
theo chiều xe chạy của mình.
™ Các trường hợp nhường đường khi tránh nhau:
- Nơi đường hẹp chỉ đủ cho một xe chạy và có chỗ tránh xe thì xe nào ở gần
chỗ tránh hơn phải vào vị trí tránh, nhường đường cho xe kia.
- Xe xuống dốc phải nhường đường cho xe lên dốc
- Xe nào có chướng ngại vật phía trước phải nhường đường cho xe kia
- Ban đêm, xe cơ giới đi ngược chiều nhau phải chuyển từ đèn chiếu xa sang
Trungđèn chiếu
tâm Họcgần.liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
• Dừng xe, đỗ xe trên đường ngoài đô thị:
Khi dừng xe, đỗ xe trên đường ngoài đô thị, người điều khiển phương tiện
phải thực hiện các quy định sau đây:
- Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện khác biết.
- Cho xe dừng, đỗ ở nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần
đường xe chạy, trường hợp lề đường hẹp hoặc không có lề đường thì phải cho xe
dừng, đỗ sát mép đường phía bên phải theo chiều đi của mình.
Trường hợp trên đường đã xây dựng nơi dừng xe, đỗ xe hoặc quy định các
điểm dừng xe, đỗ xe thì người điều khiển xe phải cho xe dừng, đỗ tại vị trí đó.
Sau khi đỗ xe, người điều khiển chỉ được rời khỏi xe khi đã thực hiện các
biện pháp an toàn, nếu xe đỗ chiếm một phần đường xe chạy, phải đặt ngay báo
hiệu để người điều khiển phương tiện khác biết.
Không mở cửa xe, để cửa xe mở hoặc bước xuống xe chưa bảo đảm điều
kiện an toàn.
Xe cơ giới khi dừng, người lái xe không được rời khỏi vị trí lái.
Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải được chèn bánh.
™ Cấm dừng xe, đỗ xe tại vị trí sau đây:
+ Bên trái đường một chiều.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 8 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
+ Trên đoạn đường cong và gần đầu dốc tầm nhìn bị che khuất.
+ Trên cầu, gầm cầu vượt.
+ Song song với một xe khác đang dừng, đỗ.
+ Trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường.
+ Nơi đường giao nhau.
+ Trước cổng và trong phạm vi 5 mét hai bên cổng trụ sở cơ quan, tổ chức.
+ Tại nơi có phần đường có bề rộng chỉ đủ cho một làn xe.
+ Trong phạm vi an toàn của đường sắt.
+ Che khuất các bản báo hiệu đường bộ.
• Dừng xe, đỗ xe trên đường trong đô thị:
- Khi dừng xe, đỗ xe trên đường trong đô thị, người điều khiển phương tiện
phải tuân theo các quy định sau đây:
- Phải cho xe dừng, đỗ sát hè phố phía bên phải theo chiều di của mình,
trường hợp đường phố hẹp, phải dừng xe, đỗ xe ở vị trí cách xe ô tô đang đỗ bên kia
đường tối thiểu 20 mét. Không được dừng xe, đỗ xe trên đường xe điện. Không
được để phương tiện giao thông ở lòng đường, hè phố trái quy định.
• Quyền ưu tiên của một số xe:
Trung tâm Những xe sau
Học liệu ĐH được Thơ
đâyCần quyền@ tiên đi
ưu Tài trước
liệu học khi nghiên
khác và
xe tập giao
qua đườngcứu
nhau từ bất kỳ hướng nào tới theo thứ tự:
- Xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ.
- Xe quân sự, xe công an đi làm nhiệm vụ khẩn cấp.
- Xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp.
- Xe hộ đê, xe đang làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai hoặc tình trạng
khẩn cấp theo quy định của pháp luật.
- Đoàn xe có cảnh sát dẫn đường.
- Đoàn xe tang.
- Các xe khác theo quy định của pháp luật.
Khi có tính hiệu của xe ưu tiên, mọi người tham gia giao thông phải nhanh
chóng giảm tốc độ, tránh hoặc dừng lại sát lề đường bên phải để nhường đường.
Cấm các hành vi gây cản trở xe ưu tiên.
• Qua phà, qua cầu phao:
- Khi đến bến phà, cầu phao, các xe phải xếp hàng trật tự, đúng nơi quy định,
không làm cản trở giao thông.
- Khi xuống phà, đang ở trên phà và khi lên bến, mọi người phải xuống xe,
trừ người điều khiển xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, người bệnh, người già yếu và
người tàn tật.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 9 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Các loại xe cơ giới phải xuống phà trước, xe thô sơ, người xuống phà sau,
khi lên bến, người lên trước, các phương tiện giao thông lên sau theo hướng dẫn của
người điều khiển giao thông.
- Thứ tự ưu tiên qua phà, qua cầu phao.
+ Xe chở thư báo.
+ Xe chở thực phẩm tươi sống.
+ Xe chở khách công cộng.
Trong trường hợp các loại xe ưu tiên đến bến phà, cầu phao thì xe nào đến
trước được qua trước.
• Nhường đường tại nơi đường giao nhau:
Khi đến gần đường giao nhau, người điều khiển phương tiện phải cho xe
giảm tốc độ và nhường đường theo quy định sau đây:
- Tại nơi đường giao nhau không có báo hiệu đi theo vòng xuyến, phải
nhường đường cho xe đi đến từ bên phải.
- Tại nơi đường giao nhau có báo hiệu đi theo vòng xuyến, phải nhường
đường cho xe đi đến từ bên trái.
- Tại nơi đường giao nhau giữa đường không ưu tiên và đường ưu tiên hoặc
Trunggiữa
tâmđường
Họcnhánh và đường
liệu ĐH Cầnchính đi từ
Thơthì@xeTài đường
liệu họckhông ưu tiên
tập và hoặc đường
nghiên cứu
nhánh phải nhường đường cho xe đi trên đường ưu tiên hoặc đường chính bất kỳ
hướng nào tới.
• Đi trên đoạn đường bộ giao cắt đường sắt:
Tại nơi đường bộ giao cắt đường sắt có đèn tín hiệu, rào chắn và chuông báo
hiệu, khi đèn tín hiệu màu đỏ đã bật sáng, có tiếng chuông báo hiệu, rào chắn đang
dịch chuyển hoặc đã đóng, người tham gia giao thông đường bộ phải dừng lại phía
phần đường của mình và cách rào chắn một khoảng cách an toàn, khi đèn tín hiệu
đã tắt, rào chắn mở hết, tiếng chuông báo hiệu ngừng mới được đi qua. Tại nơi
đường bộ giao cắt đường sắt chỉ có đèn tín hiệu hoặc chuông báo hiệu, khi đèn tín
hiệu màu đỏ đã bật sáng hoặc có tiếng chuông báo hiệu người tham gia giao thông
đường bộ phải dừng ngay lại và giữ khoảng cách tối thiểu 5 mét tính từ ray gần
nhất, khi đèn tín hiệu đã tắt, rào chắn mở hết, tiếng chuông báo hiệu ngừng mới
được đi qua.Tại nơi đường bộ giao cắt đường sắt không có đèn tín hiệu rào chắn
hoặc chuông báo hiệu, người tham gia giao thông đường bộ phải quan sát cả hai
phía, khi thấy chắc chắn không có phương tiện đường sắt đang đi tới thì phải dừng
ngay lại và giữ khoảng cách tối thiểu 5 mét tính từ ray gần nhất, và chỉ khi phương
tiện đường sắt đã đi qua mới được đi qua.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 10 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
Khi phương tiện tham gia giao thông bị hư hỏng ngay tại nơi đường bộ giao
cắt đường sắt và trong phạm vi an toàn đường sắt thì người điều khiển phương tiện
phải bằng mọi cách nhanh nhất đặt báo hiệu trên đường sắt cách tối thiểu 500 mét
về 2 phía để báo cho người điều khiển phương tiện đường sắt và tìm cách báo cho
người quản lý đường sắt, nhà ga nơi gần nhất, đồng thời phải bằng mọi biện pháp
nhanh chống đưa phương tiện ra khỏi phạm vi an toàn đường sắt.
Những nơi có mặt tại nơi phương tiện tham gia giao thông bị hư hỏng trên
đoạn đường bộ giao cắt đường sắt có trách nhiệm giúp đỡ người điều khiển đưa
phương tiện ra khỏi phạm vi an toàn đường sắt.
• Giao thông trên đường cao tốc:
Người lái xe trên đường cao tốc ngoài việc tuân thủ các quy tắc giao thông
quy định tại luật giao thông đường bộ còn phải thực hiện các quy định sau đây:
- Khi vào đường cao tốc phải có tín hiệu xin vào và phải nhường đường cho xe
đang chạy trên đường, chỉ khi thấy an toàn mới cho xe nhập vào dòng xe ở làn
đường sát mép ngoài, nếu có làn đường tăng tốc thì phải cho xe chạy trên làn đường
đó trước khi rời khỏi đường cao tốc.
- Không được cho xe chạy ở phần lề đường.
- Không được quay đầu xe, lùi xe.
- Không được cho xe chạy quá tốc độ tối đa và dưới tốc độ tối thiểu ghi trên biển
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
báo, sơn kẻ trên mặt đường.
- Người lái xe phải cho xe chạy cách nhau một khoảng cách an toàn. Bộ trưởng
Bộ giao thông vận tải quy định khoảng cách an toàn giữa các xe đang chạy trên
đường.
- Chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi quy định, trường hợp buộc phải dừng xe, đỗ xe
không đúng nơi quy định thì người lái xe phải đưa xe ra khỏi phần đường xe chạy,
nếu không thể được thì phải báo hiệu để các lái xe khác biết.
• Giao thông trong hầm đường bộ:
Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông trong hầm đường bộ ngoài
việc tuân thủ các quy tắc giao thông quy định tại luật giao thông đường bộ còn phải
thực hiện các quy định sau đây:
- Xe cơ giới phải bật đèn ngay cả khi đường hầm sáng, xe thô sơ phải có đèn
hoặc vật phát sáng báo hiệu.
- Chỉ được dừng xe, đỗ xe ở những nơi quy định.
- Không được quay đầu xe, lùi xe.
• Bảo đảm tải trọng và khổ giới hạn của đường bộ:
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 11 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải tuân thủ
các quy định về tải trọng, khổ giới hạn của đường bộ và chịu sự kiểm tra của cơ
quan có thẩm quyền.
- Trong trường hợp đặc biệt, xe quá tải trọng, quá khổ giới hạn của đường
bộ, xe bánh xích gây hư hại mặt đường có thể được lưu hành trên đường nhưng phải
được cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền cấp giấy phép và phải thực hiện các
biện pháp bắt buộc để bảo vệ cầu đường, bảo đảm an toàn giao thông.
- Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải công bố tải trọng, khổ giới hạn của đường
bộ, quy định về tổ chức hoạt động hoặc các trạm kiểm tra tải trọng xe trên đường bộ
và việc cấp giấy phép cho xe quá tải trọng quá khổ giới hạn của đường bộ, xe bánh
xích gây hư hại mặt đường.
• Xe kéo xe và xe kéo rơ mooc:
Một xe ô tô chỉ được kéo theo một xe khác khi xe này không tự chạy được
và phải bảo đảm các quy định sau đây:
- Xe được kéo phải có người điều khiển và hệ thống lái xe của xe đó phải
còn hiệu lực.
- Việc nối xe, kéo xe với xe được kéo phải đảm bảo chắc chắn, an toàn
trường hợp hệ thống hãm của xe được kéo không con hiệu lực thì xe kéo nhau phải
Trungnối bằng thanh nối cứng.
tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
- Phía trước của xe kéo và phía sau của xe được kéo phải có biển báo hiệu.
- Xe kéo rơ mooc phải có tổng trọng lượng lớn hơn tổng trọng lượng của rơ
mooc hoặc phải có hệ thống hãm có hiệu lực cho rơ mooc.
Cấm các hành vi sau đây:
- Xe kéo rơ mooc, xe sơ mi rơ mooc kéo theo sơ mooc hoặc xe khác.
- Chở người trên xe được kéo.
- Xe ô tô kéo theo xe thô sơ, xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn
máy hoặc kéo lê vật trên đường.
• Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy:
Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy chỉ được chở tối đa một người lớn
và một trẻ em, trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu hoặc áp giải người phạm tội
thì được chở hai người lớn. Việc đội mũ bảo hiểm đối với người điều khiển, người
ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe gắn máy do Chính phủ quy định.
Cấm người đang điều khiển xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có các hành
vi sau đây:
- Đi xe dàn hàng ngang.
- Đi xe lạng lách, đánh võng.
- Đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 12 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Sử dụng ô, điện thoại di động.
- Sử dụng xe để kéo, đẩy các xe khác, vật khác, mang vác và chở vật cồng
kềnh.
- Buông cả hai tay hoặc đi xe bằng một bánh đối với xe hai bánh, bàng hai
bánh đối với xe ba bánh.
- Sử dụng xe không có bộ phận giảm thanh và làm ô nhiễm môi trường.
- Các hành vi khác gây mất trật tự, an toàn giao thông.
Cấm người ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy có các
hành vi sau đây:
- Mang, vác vật cồng kềnh.
- Sử dụng ô.
- Bám, kéo hoặc đẩy các phương tiện khác.
- Đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái.
- Các hành vi khác gây mất trật tự, an toàn giao thông.
- Người điều khiển xe thô sơ khác phải cho xe đi hàng một, nơi có phần
đường dành cho xe thô sơ thì phải đi đúng phần đường quy định, khi đi ban đêm
phải có báo hiệu ở phía trước và phía sau xe. Hàng hoá xếp trên xe thô sơ phải bảo
đảm an toàn, không gây cản trở giao thông và che khuất tầm nhìn của người điều
khiển.
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
• Người đi bộ:
- Người đi bộ phải đi trên hè phố, lề đường, trường hợp đường không có hè
phố, lề đường thì người đi bộ phải đi sát mép đường.
- Nơi không có đèn tín hiệu, không có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ
thì khi qua đường người đi bộ phải quan sát các xe đang đi tới để qua đường an
toàn, nhường đường cho các phương tiện giao thông đang đi trên đường và chịu
trách nhiệm bảo đảm an toàn khi qua đường. Nơi có đèn tín hiệu, có vạch kẻ đường
hoặc có cầu vượt, hầm dành cho người đi bộ qua đường thì người đi bộ phải tuân
thủ tín hiệu chỉ dẫn và qua đường đúng các vị trí đó.
- Trên đường có dải phân cách, người đi bộ không được vượt qua dải phân
cách.
- Trẻ em dưới 7 tuổi khi đi qua đường đô thị, đường thường xuyên có xe cơ
giới qua lại phải có người lớn dắt.
• Người tàn tật, người già yếu tham gia giao thông:
- Người tàn tật sử dụng xe lăn không có động cơ được đi trên hè phố và nơi
có vạch kẻ dành cho người đi bộ. Người khiếm thị khi đi trên đường bộ phải có
người dắt hoặc có công cụ báo hiệu cho người khác nhận biết đó là người khiếm thị.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 13 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Mọi người có trách nhiệm giúp đỡ người tàn tật, người già yếu khi đi qua
đường.
• Người điều khiển, dẫn dắt súc vật đi trên đường bộ:
- Người điều khiển, dẫn dắt súc vật đi trên đường bộ phải cho súc vật đi sát
mép đường và phải bảo đảm vệ sinh trên đường, trong trường hợp cần có súc vật đi
ngang qua đường thì phải quan sát và chỉ được đi qua đường khi có đủ điều kiện an
toàn.
- Cấm điều khiển, dẫn dắt súc vật đi vào phần đường xe cơ giới.
• Các hoạt động khác trên đường bộ:
- Việc tổ chức các hoạt động văn hoá, thể thao, diễu hành, lễ hội trên đường
bộ phải thực hiện theo quy định của Chính phủ. Việc đặt biển quảng cáo trên đất
hành lang an toàn đường bộ phải được cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền
đồng ý bằng văn bản.
Cấm các hành vi sau đây:
- Họp chợ trên đường phố.
- Tụ tập đông người trái phép trên đường bộ.
- Thả rong súc vật trên đường bộ.
- Để trái phép vật liệu, phế thải, phơi thóc, lúa, rơm rạ, nông sản và các vật
Trungkhác
tâmtrên đường
Học bộ.ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
liệu
- Đặt các biển quảng cáo trên đất của đường bộ.
- Che khuất biển báo, đèn tín hiệu giao thông.
• Sử dụng đường phố đô thị:
- Lòng đường và hè phố chỉ được sử dụng cho mục đích giao thông, trường
hợp đặc biệt, việc sử dụng tạm thời vào mục đích khác do Chủ tịch Uỷ ban nhân
dân cấp tỉnh quy định nhưng không được làm ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao
thông.
Cấm các hành vi sau đây:
- Đổ rác hoặc phế thải ra đường phố không đúng nơi quy định.
- Xây, đặt bục, bệ trái phép trên đường phố.
- Tự ý tháo mở nắp cống trên đường phố.
- Các hành vi khác gây cản trở giao thông.
• Tổ chức giao thông và điều khiển giao thông:
- Tổ chức giao thông gồm các nội dung sau đây:
- Phân làn, phân luồng, phân tuyến và quy định thời gian đi lại cho người và
các loại phương tiện tham gia giao thông.
- Quy định các loại đường cấm đi, đường đi một chiều, nơi cấm dừng, cấm
đỗ, cấm quay đầu xe, lắp đặt báo hiệu đường bộ.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 14 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Thông báo khi có sự thay đổi về việc phân luồng, phân tuyến, thời gian đi
lại tạm thời hoặc lâu dài, thực hiện các biện pháp ứng cứu khi có sự cố xảy ra và các
biện pháp khác về đi lại trên đường bộ để bảo đảm giao thông thông suốt và an
toàn.
Trách nhiệm về việc tổ chức giao thông:
- Bộ trưởng bộ giao thông vận tải chịu trách nhiệm tổ chức giao thông trên
hệ thống quốc lộ.
- Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức giao thông đường bộ
và đường đô thị thuộc phạm vi quản lý.
Trách nhiệm điều khiển giao thông của các cảnh sát giao thông:
- Chỉ huy, điều khiển giao thông trên đường, hướng dẫn, bắt buộc người
tham gia giao thông chấp hành quy tắc giao thông.
- Khi có tình huống đột xuất gây ách tắt giao thông hoặc có yêu cầu cần thiết
khác về bảo đảm an ninh, trật tự được tạm thời đình chỉ đi lại ở một số đoạn đường
nhất định, phân loại luồng, phân lại tuyến và nơi tạm dừng xe, đỗ xe.
• Trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, tổ chức khi xảy ra tai nạn giao thông:
- Người lái xe và những người liên quan trực tiếp đến vụ tai nạn phải có
trách nhiệm.
Trung tâm -HọcDừng quay xe lại, giữ nguyên hiện trường, cấp cứu người bị tai nạn và phải
liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
có mặt khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
- Ở lại nơi xảy ra tai nạn cho đến khi người của cơ quan công an đến, trừ
trường hợp người lái xe cũng bị thương phải đưa đi cấp cứu hoặc trường hợp vì lý
do bị đe dọa đến tính mạng, nhưng phải đến trình báo ngay với cơ quan công an nơi
gần nhất.
- Cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn cho cơ quan công an.
Những người có mặt tại nơi xảy ra vụ tai nạn phải có trách nhiệm:
- Bảo vệ hiện trường.
- Giúp đỡ, cứu chữa kịp thời người bị nạn.
- Báo tin ngay cho cơ quan công an hoặc Uỷ ban nhân dân nơi gần nhất.
- Bảo vệ tài sản của người bị nạn.
- Cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn theo yêu cầu của cơ quan công
an.
- Người lái xe khác khi đi qua vụ xảy ra tai nạn có trách nhiệm chở người bị
nạn đi cấp cứu. Các xe ưu tiên, xe của đối tượng được hưởng quyền ưu đãi, miễn
trừ ngoại giao không bắt buộc phải thực hiện quy định này.
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 15 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm
Tội quy phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
- Cơ quan công an khi nhận được tin về vụ tai nạn có trách nhiệm nhanh
chóng cử người tới hiện trường để điều tra vụ tai nạn, phối hợp với cơ quan quản lý
đường bộ và Uỷ ban nhân dân địa phương bảo đảm giao thông thông suốt, an toàn.
- Uỷ ban nhân dân nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm kịp thời thông báo cho
cơ quan công an đến giải quyết vụ tai nạn, tổ chức cứu chữa, giúp đỡ người bị nạn,
bảo vệ hiện trường, bảo vệ tài sản của người bị nạn, trường hợp có người chết, sau
khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã hoàn tất các công việc theo quy định của
pháp luật và đồng ý cho chôn cất, nếu người chết không rõ tông tích, không có thân
nhân hoặc thân nhân không có khả năng chôn cất thì Uỷ ban nhân dân có trách
nhiệm tổ chức việc chôn cất.
- Cấm các hành vi xâm phạm đến tính mạng, tài sản của người bị nạn và
người gây tai nạn.
4. Các dấu hiệu pháp lý và đặc điểm chung của các tội xâm phạm trên
lĩnh vực giao thông đường bộ trong luật hình sự Việt Nam.
Các tội xâm phạm an toàn trật tự công cộng là những hành vi vi phạm các
quy định và các quy tắc về đảm bảo an toàn, trật tự chung của xã hội ở trong các
lĩnh vực hoạt động mang tính công cộng (có mức độ xã hội cao) như giao thông vận
tải, khám chữa bệnh, xây dựng, lao động, phòng cháy, vệ sinh thực phẩm, quản lý
một số mặt hàng mà Nhà nước cấm hoặc hạn chế kinh doanh…. , xâm phạm trật tự
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
và an toàn chung của xã hội, gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe cho con người và
tài sản của Nhà nước, tổ chức và công dân.
Các tội xâm phạm trên lĩnh vực an toàn giao thông đường bộ nằm trong nhóm
các tội xâm phạm trật tự công cộng được quy định tại chương XIX của Bộ luật Hình
sự 1999 gồm 6 Điều:
- Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ (Điều
202);
- Tội cản trở giao thông đường bộ (Điều 203);
- Tội đưa vào sử dụng các phương tiện giao thông đường bộ không đảm bảo an
toàn (Điều 204);
- Tội điều động hoặc giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các phương
tiện giao thông đường bộ (Điều 205);
- Tội tổ chức đua xe trái phép (Điều 206);
- Tội đua xe trái phép (Điều 207);
4.1 Mặt khách thể của tội phạm
Các tội phạm này xâm phạm những quy định về điều khiển phương tiện giao
thông đường bộ do Nhà nước quy định.
4.2 Mặt khách quan của tội phạm
GVHD: TS. Phạm Văn Beo 16 SVTH: Nguyễn Thị Hồng Diễm