Thực trạng ktbh và xác định kết quả bán hàng ở công ty cổ phần phương đông

  • 50 trang
  • file .doc
Lêi më ®Çu
Tõ khi níc ta thùc hiÖn ®êng lèi ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu
thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng, theo ®Þnh híng XHCN vµ
kh«ng ngõng më réng giao lu hîp t¸c víi c¸c níc trªn thÕ giíi ®· lµm cho
nÒn kinh tÕ níc ta cã nh÷ng biÕn ®æi s©u s¾c vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ. §iÒu
®ã còng ®Æt c¸c doanh nghiÖp tríc nh÷ng th¸ch thøc to lín. Doanh
nghiÖp muèn ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn trong m«i trêng c¹nh tranh gay g¾t
nµy th× ph¶i lu«n t¹o cho m×nh mét chç ®øng v÷ng ch¾c b»ng uy tÝn vµ
chÊt lîng cña s¶n phÈm. ChÝnh v× vËy, bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo còng
lu«n lu«n ph¶i quan t©m, x¸c ®Þnh s¶n xuÊt cho ai?, s¶n xuÊt c¸i g×? vµ
s¶n xuÊt nh thÕ nµo? tõ ®ã míi ®i x¸c ®Þnh kÕt qu¶ c¸c ho¹t ®éng s¶n
xuÊt kinh doanh .
§Æc biÖt ®èi víi doanh nghiÖp th¬ng m¹i th× vÊn ®Ò ®Èy m¹nh ho¹t
®éng b¸n hµng tiªu thô s¶n phÈm vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng lµ vÊn ®Ò
sèng cßn cña doanh nghiÖp. Do ®ã doanh nghiÖp ph¶i x©y dùng ®îc mét
lo¹t c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý mét c¸ch hiÖu qu¶, ®¶m b¶o cã lîi nhuËn ®Ó
tÝch luü më réng ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh vµ trong ®ã kÕ to¸n lµ
mét c«ng cô quan träng, kh«ng thÓ thiÕu ®Ó tiÕn hµnh qu¶n lý c¸c ho¹t
®éng kinh tÕ, kiÓm tra viÖc sö dông, qu¶n lý tµi s¶n, hµng ho¸ nh»m ®¶m
b¶o tÝnh n¨ng ®éng, s¸ng t¹o vµ tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh, tÝnh
to¸n vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ cña tõng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Nh÷ng
th«ng tin do kÕ to¸n cung cÊp sÏ lµ c¬ së quan träng cho c¸c doanh
nghiÖp cã thÓ ph©n tÝch, ®¸nh gi¸, tõ ®ã ®Ò ra chiÕn lîc kinh doanh cã
hiÖu qu¶ nhÊt. Tõ nhËn thøc ®Êy ë C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng ®· thùc
sù coi kÕ to¸n lµ c«ng cô qu¶n lý s¾c bÐn vµ h÷u hiÖu ®Ó qu¶n lý tµi s¶n,
vèn cña c«ng ty, trong ®ã bé phËn kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶
b¸n hµng lµ mét trong nh÷ng phÇn hµnh quan träng.
Trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty Cæ phÇn Ph¬ng §«ng, em ®·
nhËn ®îc sù gióp ®ì tËn t×nh cña c¸n bé phßng tµi chÝnh kÕ to¸n vµ c¸c
phßng ban kh¸c trong c«ng ty. Qua ®ã ®· gióp em hiÓu biÕt nhiÒu vÒ c«ng
ty vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n t¹i c«ng ty. Cïng víi sù híng dÉn tËn t×nh
cña PGS.TiÕn sü: NguyÔn ThÞ Lêi trong thêi gian qua ®· gióp em hoµn
thµnh Chuyªn ®Ò thùc tËp chuyªn ngµnh nµy.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n Nhµ trêng, C« gi¸o híng dÉn thùc tËp
vµ C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho em hoµn
thµnh ch¬ng tr×nh thùc tËp cña m×nh.
1
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
Sinh viªn: Ph¹m Trung Thµnh
Ch¬ng I
Kh¸i qu¸t chung vÒ C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng
1.1.LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty
Tªn gäi: C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng
Tªn giao dÞch: C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng
Tªn viÕt t¾t: C«ng ty CP Ph¬ng §«ng
§Þa chØ : 25 §inh Tiªn Hoµng – Hµ Néi.
Th¸ng 12/2003 C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng ®îc thµnh lËp, khi míi
thµnh lËp sè lao ®éng lóc ban ®Çu kh«ng nhiÒu nhng sau mét thêi gian sè lao
®éng còng t¨ng lªn ®¸ng kÓ. §éi ngò lao ®éng cã tr×nh ®é chiÕm tû träng
ngµy lín, ®Æc biÖt ®éi ngò nh©n viªn b¸n hµng ®îc ®µo t¹o chuyªn nghiÖp,
cã v¨n minh th¬ng m¹i vµ lµm viÖc víi ph¬ng ch©m “kh¸ch hµng lµ thîng
®Õ”. C¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý, kinh doanh còng ®îc kiÖn toµn ®Ó phï
hîp h¬n.
Nh vËy, cho ®Õn nay víi nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®îc, c¸n bé c«ng
nh©n viªn trong c«ng ty ®· lu«n lu«n kh«ng ngõng phÊn ®Êu, ph¸t huy kh¶
n¨ng s¸ng t¹o trong c«ng viÖc, ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp ®· ®i
vµo nÒ nÕp, tr×nh ®é chuyªn m«n cña c¸n bé c«ng nh©n viªn vµ ngêi lao
2
®éng ®· kh«ng ngõng ®îc n©ng cao, ®êi sèng c¸n bé c«ng nh©n viªn ®· ®îc
c¶i thiÖn ®¸ng kÓ, lîi nhuËn n¨m sau cao h¬n n¨m tríc vµ hoµn thµnh mäi
nghÜa vô ®èi víi nhµ níc, ®îc thÓ hiÖn qua sè liÖu thèng kª sau:
ChØ tiªu N¨m 2005 N¨m 2006 N¨m 2007
1.Doanh thu 98.611.954.976 102.636.728.139 153.035.955.084
2.Lîi nhuËn 64.407.025 82.970.810 91.498.860
3.Nép ng©n s¸ch 402.888.931 699.080.906 875.258.762
4.Thu nhËp b×nh
824.061 964.117 1.102.645
qu©n (§/th¸ng)
Trªn chÆng ®êng s¾p tíi, cïng víi sù ph¸t triÓn cña ®Êt níc vµ xu h-
íng th¬ng m¹i quèc tÕ sÏ t¹o cho C«ng ty rÊt nhiÒu c¬ héi nhng còng sÏ gÆp
kh«ng Ýt khã kh¨n, th¸ch thøc míi. Tuy nhiªn víi sù nç lùc kh«ng ngõng,
phÊn ®Êu vît khã kh¨n th× c«ng ty còng sÏ vÉn ®øng v÷ng trªn thÞ trêng vµ
tõng bíc kh¼ng ®Þnh m×nh ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn h¬n n÷a.
Do ph¹m vi kinh doanh cña c«ng ty réng vµ nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau
mµ ph¹m vi bµi viÕt cña em cã h¹n nªn em xin phÐp ®i s©u vµo nghiªn cøu
riªng lÜnh vùc kinh doanh th¬ng m¹i cña c«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng vµ ë
bé phËn v¨n phßng c«ng ty.
1.2.§Æc ®iÓm tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh.
C«ng ty ®· x©y dùng mét m¹ng líi ph©n phèi réng kh¾p thµnh phè,
kh«ng chØ lµ c¸c cöa hµng tæng hîp mµ c«ng ty ®· kÞp thêi n¾m b¾t, häc hái
®îc c¸c ph¬ng thøc kinh doanh hiÖn ®¹i, hoµ nhËp víi sù ph¸t triÓn cña c¸c
®« thÞ th«ng qua c¸c siªu thÞ, trung t©m th¬ng m¹i nh: Trung t©m th¬ng m¹i
ASEAN, cöa hµng b¸ch ho¸ Thanh Xu©n, cöa hµng NguyÔn Tr·i, …phôc vô
kh¸ch víi ®ñ c¸c mÆt hµng nh: Hµng d©n dông, c«ng nghÖ thùc phÈm, quÇn
¸o thêi trang, v¶i sîi, may mÆc, thñ c«ng mü nghÖ, …Mçi mÆt hµng th× l¹i ®a
d¹ng vÒ chñng lo¹i, mÉu m·, c¶ hµng trong níc vµ hµng nhËp khÈu.
Víi ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh nh vËy ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i
x©y dùng c¸c kÕ ho¹ch kinh doanh trong ng¾n h¹n vµ dµi h¹n, phï hîp v¬i
t×nh h×nh cña kinh doanh cña ®¬n vÞ. §ång thêi tæ chøc thùc hiÖn kÕ ho¹ch
môc tiªu ®ã vµ kh«ng ngõng nghiªn cøu n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, chÊt l-
îng phôc vô tho¶ m·n nhu cÇu ngµy cµng cao cña thÞ trêng.
1.3.§Æc ®iÓm tæ chøc qu¶n lý ho¹t ®éng kinh doanh.
BÊt kú mét doanh nghiÖp nµo dï cã ®éi ngò lao ®éng cã tr×nh ®é,
c«ng nh©n lµnh nghÒ, c¬ së vËt chÊt tèt, … ®Õn ®©u mµ kh«ng cã biÖn ph¸p
qu¶n lý khoa häc, hiÖu qu¶ th× còng kh«ng ph¸t huy ®îc c¸c mÆt u thÕ ®ã.
Do ®ã cã thÓ nãi tæ chøc qu¶n lý ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét c«ng
viÖc kh«ng thÓ thiÕu gãp phÇn quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng cña doanh
nghiÖp.
3
Tõ khi thµnh lËp ®Õn nay, ý thøc ®îc ®iÒu ®ã nªn c«ng ty lu«n quan
t©m ®Õn ®iÒu chØnh, cñng cè vµ kiÖn to¸n bé m¸y qu¶n lý nh: Tæ chøc ®éi
ngò lao ®éng hîp lý, ph©n c«ng ph©n nhiÖm phï hîp víi chøc n¨ng cña tõng
bé phËn vµ n¨ng lùc cña tõng c¸ nh©n,…v× vËy ®· ®ãng gãp rÊt lín cho sù
thµnh c«ng vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp.
S¬ ®å tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña doanh nghiÖp:
Gi¸m ®èc
Phã gi¸m ®èc
Phßng kÕ Phßng hµnh Phßng nghiÖp vô C¸c ®¬n vÞ
to¸n chÝnh, tæ chøc KD trùc thuéc
Cöa
lý cña
M« h×nh qu¶nThanh hµngc«ng ty
Trung t©mchÕ
TM®é mét
theo ……………
thñ trëng, Cöa hµng
chÞu tr¸ch
Xu©n ASEAN Hµng Bét
nhiÖm c¸ nh©n trªn c¬ së thùc hiÖn quyÒn lµm chñ cña ngêi lao ®éng. C¸c
chØ thÞ ph¸t ra tõ ban gi¸m ®èc xuèng tÊt c¶ c¸c phßng ban, c¸c cöa hµng. C¬
cÊu nµy phï hîp víi lÜnh vùc ho¹t ®éng vµ môc ®Ých kinh doanh cña c«ng ty,
thiÕt lËp ®îc mèi quan hÖ chÆt chÏ gi÷a c¸c cÊp qu¶n lý vµ cÊp bÞ qu¶n lý, tõ
®ã th«ng tin ®îc xö lý nhanh chãng nhng vÉn ®¶m b¶o t¹o ®iÒu kiÖn ®éc lËp
s¸ng t¹o ë tõng bé phËn.
Qua s¬ ®å trªn ta thÊy ®îc phÇn nµo ho¹t ®éng cña c«ng ty vµ sù phèi
hîp nhÞp nhµng, t¬ng hç, t¬ng trî gi÷a ban l·nh ®¹o, c¸c phßng ban tæ chøc
qu¶n lý.
*Chøc n¨ng nhiÖm vô cña tõng phßng ban:
- Gi¸m ®èc: Lµ ®¹i diÖn cho ngêi lao ®éng trong c«ng ty, chÞu tr¸ch
nhiÖm tríc nhµ níc vÒ toµn bé ho¹t ®éng cña c«ng ty theo ph¸p luËt hiÖn
hµnh. Toµn quyÒn qu¶n lý vµ gi¸m s¸t trùc tiÕp viÖc kinh doanh cña c¸c cöa
hµng trùc thuéc ®Ó ®Ò ra c¸c quyÕt ®Þnh kÞp thêi gióp cho s ph¸t triÓn toµn
diÖn cña c«ng ty.
- Phã gi¸m ®èc: Gióp gi¸m ®èc ®iÒu hµnh c«ng ty theo sù ph©n c«ng,
uû quyÒn cña gi¸m ®èc, chÞu tr¸ch nhiÖm tríc gi¸m ®èc vÒ viÖc m×nh thùc
hiÖn, thay mÆt gi¸m ®èc ®iÒu hµnh c«ng ty khi gi¸m ®èc v¾ng mÆt.
- Phßng tæ chøc hµnh chÝnh: Lµ phßng cã chøc n¨ng gióp cho c«ng ty
qu¶n lý vµ s¾p xÕp lao ®éng, nh»m môc ®Ých sö dông cã hiÖu qu¶ lùc lîng
lao ®éng, x©y dùng c¸c ph¬ng ¸n tæ chøc nh©n sù trong c«ng ty.
- Phßng kÕ to¸n tµi chÝnh: Tham mu gióp viÖc cho gi¸m ®èc trong
c«ng t¸c KÕ to¸n - Tµi chÝnh, nh»m sö dông ®ång vèn hîp lý, ®óng môc
®Ých, ®óng chÕ ®é, ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng kinh doanh ®îc duy tr× liªn tôc vµ
®¹t hiÖu qu¶ cao.
4
- Phßng nghiÖp vô kinh doanh: Th«ng b¸o kÞp thêi vÒ sù biÕn ®éng
cña thÞ trêng hµng ngµy, nh»m ®a ra nh÷ng th«ng tinh chÝnh x¸c cho phßng
ban liªn quan ®Ó lËp kÕ ho¹ch kinh doanh trong thêi gian tíi.
- C¸c ®¬n vÞ trùc thuéc: bao gåm cöa hµng NguyÔn HuÖ, cöa hµng
Thanh Xu©n, cöa hµng Hµng Bå, cöa hµng Kim Liªn, trung t©m th¬ng m¹i
ASEAN,…
1.4 .§Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n.
1.4.1.C¬ cÊu bé m¸y kÕ to¸n.
Phßng kÕ to¸n cña c«ng ty ®îc tæ chøc gåm cã 8 ngêi: 1 trëng phßng,
1 phã phßng, 5 nh©n viªn kÕ to¸n vµ 1 thñ quü, ®îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau:
Tr­ëng phßng kÕ
to¸n
Phã phßng
kÕ to¸n
KÕ to¸n KÕ to¸n thanh to¸n , KÕ to¸n C¸c tæ KT c¸c KÕ to¸n KÕ to¸n Thñ
v¨n phßng chi phÝ, DT, thu nhËp quü ®¬n vÞ trùc thuéc TSC§ thuÕ quü
- Trëng phßng kÕ to¸n: Tæ
Cöa hµng Trung t©mchØ
chøc TM®¹o toµn
…………… CöachÝnh
bé c«ng t¸c tµi hµng - kÕ
Thanh Hµng
to¸n, thèng kª th«ng tin kinh tÕ-tµi chÝnh cña c«ng ty. Lµ trî thñ ®¾c Bét
Xu©n ASEAN lùc cho
gi¸m ®èc trong c«ng t¸c kÕ to¸n tµi chÝnh cña c«ng ty, tham mu ®Ò xuÊt ý
kiÕn vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tríc gi¸m ®èc vµ ph¸p luËt vÒ tÝnh chÝnh x¸c, trung
thùc, kÞp thêi, ®Çy ®ñ cña sè liÖu kÕ to¸n.
- Phã phßng kÕ to¸n: Cã nhiÖm vô gióp viÖc cho trëng phßng, hµng
quý c¨n cø vµo c¸c nhËt ký chøng tõ, b¶ng ph©n bæ, …do c¸c bé phËn kÕ
to¸n chuyÓn sang ®Ó tæng hîp, c©n ®èi sè liÖu vµ lËp b¸o c¸o tµi chÝnh toµn
c«ng ty theo ®óng quy ®Þnh cña nhµ níc. Phã phßng cã nhiÖm vô cïng víi
trëng phßng quyÕt to¸n còng nh kiÓm tra c«ng t¸c tµi chÝnh cña c«ng ty.
- KÕ to¸n thanh to¸n: Theo dâi t×nh h×nh thu chi quü tiÒn mÆt, tiÒn göi
ng©n hµng, më sæ theo dâi chi tiÕt tiÒn mÆt, hµng ngµy ®èi chiÕu sè d trªn tµi
kho¶n cña c«ng ty ë ng©n hµng víi sæ ng©n hµng, theo dâi t×nh h×nh thanh
to¸n víi c¸c ®èi tîng nh: Kh¸ch hµng, nhµ cung cÊp, néi bé c«ng ty vµ c¸c
®èi tîng cã liªn quan kh¸c.
§ång thêi theo dâi, ph¶n ¸nh c¸c chi phÝ ph¸t sinh cña c«ng ty còng
nh doanh thu vµ thu nhËp tõ c¸c ho¹t ®éng.
- KÕ to¸n TSC§: Theo dâi toµn bé t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§ cña
c«ng ty, ph©n bæ kÞp thêi vµ chÝnh x¸c gi¸ trÞ hao mßn TSC§ cho c¸c ®èi t-
îng, theo dâi thùc hiÖn kÕ ho¹ch khÊu hao, söa ch÷a tµi s¶n cè ®Þnh.
5
- KÕ to¸n quü: Thùc hiÖn viÖc trÝch lËp c¸c quü theo ®óng quy ®Þnh
cña chÕ ®é kÕ to¸n. §ång thêi qu¶n lý sö dông c¸c quü ®óng môc ®Ých, hiÖu
qu¶.
- KÕ to¸n v¨n phßng: Cã nhiÖm vô h¹ch to¸n kÕ to¸n c¸c ho¹t ®éng t¹i
v¨n phßng c«ng ty bao gåm tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng nh: B¸n hµng, chi phÝ, x¸c
®Þnh kÕt qu¶,…
- KÕ to¸n thuÕ: Lµ ngêi theo dâi, ph¶n ¸nh, x¸c ®Þnh c¸c lo¹i thuÕ cña
doanh nghiÖp vµ theo ®Þnh kú nép thuÕ theo quy ®Þnh cho nhµ níc.
- Thñ quü: Thùc hiÖn c¸c quan hÖ giao dÞch víi ng©n hµng vÒ vÊn ®Ò
tiÒn mÆt, lµ nh©n viªn ®éc lËp thõa hµnh nghiÖp vô nhËp, xuÊt tiÒn phôc vô
cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña toµn c«ng ty.
- KÕ to¸n c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc: Cã nhiÖm vô theo, dâi ph¶n ¸nh toµn
bé ho¹t ®éng kinh doanh t¹i ®¬n vÞ, hµng kú x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh vµ
nép sæ s¸ch b¸o c¸o, l·i lªn tæng c«ng ty.
Nh vËy ta cã thÓ thÊy phßng kÕ to¸n cã nhiÖm vô sau:
- Gi¸m s¸t t×nh h×nh tµi chÝnh cña c«ng ty, lËp kÕ ho¹ch thu chi tµi
chÝnh, ®¶m b¶o c©n ®èi tµi chÝnh.
- Tham mu cho gi¸m ®èc vÒ lÜnh vùc qu¶n lý tµi chÝnh còng nh vÒ kh¶
n¨ng nguån lùc cña c«ng ty.
- Ghi chÐp ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c sè lîng, gi¸ trÞ c¸c lo¹i tµi s¶n, vËt t, tiÒn
vèn.
- H¹ch to¸n ®Çy ®ñ c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong kú vµ ®a ra c¸c biÖn
ph¸p qu¶n lý sö dông cã hiÖu qu¶ ®ång vèn cña c«ng ty.
- Tæ chøc h¹ch to¸n ghi sæ theo mÉu sæ s¸ch vµ tµi kho¶n kÕ to¸n theo
®óng quy ®Þnh cña chÕ ®é kÕ to¸n.
- Tæng hîp c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh vµo cuèi kú theo chÕ ®é quy ®Þnh
cña ngµnh chñ qu¶n cô thÓ theo tõng th¸ng, quý, n¨m.
Phßng kÕ to¸n kh«ng chØ cã sù g¾n kÕt chÆt chÏ gi÷a c¸c bé phËn
trong néi bé phßng mµ cßn cã mèi quan hÖ kh¨ng khÝt, t¬ng trî víi c¸c
phßng ban liªn quan trong c«ng ty nh»m mét môc ®Ých chung lµ ngµy cµng
gia t¨ng lîi nhuËn, mang l¹i thu nhËp cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng
ty, chiÕm lÜnh thÞ phÇn còng nh kh¼ng ®Þnh uy tÝn, vÞ thÕ cña c«ng ty trªn th-
¬ng trêng.
1.4.2.Tæ chøc hÖ thèng sæ kÕ to¸n
C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng kinh doanh hµng ho¸ thuéc ®èi tîng
chÞu thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ. Còng nh c¸c doanh nghiÖp
kh¸c th× niªn ®é kÕ to¸n cña c«ng ty b¾t ®Çu tõ ngµy 01/01 ®Õn hÕt ngµy
31/12 hµng n¨m. Kú kÕ to¸n lµ theo th¸ng, quý. §¬n vÞ tiÒn tÖ sö dông lµ
VN§.
1.4.2.1. Tæ chøc hÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n.
BÊt kú mét phÇn hµnh kÕ to¸n nµo, ®Ó thùc hiÖn h¹ch to¸n tæng hîp
còng nh h¹ch to¸n chi tiÕt ®Òu ph¶i sö dông hÖ thèng chøng tõ. Chøng tõ lµ
nh÷ng giÊy tê vµ vËt mang tin ph¶n ¸nh nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh
vµ ®· hoµn thµnh. Nh vËy chøng tõ võa lµ c¨n cø ph¸p lý chøng minh cho
6
c¸c sù kiÖn kinh tÕ ph¸t sinh vµ hoµn thµnh võa lµ c¨n cø ®Ó ghi sæ kÕ to¸n.
Doanh nghiÖp cÇn quy ®Þnh quy tr×nh lu©n chuyÓn chøng tõ khoa häc, phôc
vô cho viÖc ghi chÐp sæ kÕ to¸n. Thùc hiÖn lu tr÷, b¶o qu¶n an toµn chøng tõ
kÕ to¸n cña doanh nghiÖp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt,…
C¸c mÉu chøng tõ kÕ to¸n mµ C«ng ty ¸p dông nh sau:
 Ho¸ ®¬n GTGT (mÉu 01-GTKT).
 Ho¸ ®¬n kiªm phiÕu xuÊt kho
 H§ b¸n hµng (mÉu 02-GTKT).
 Ho¸ ®¬n tù in
 B¶n thanh to¸n hµng ®¹i lý, ký göi (mÉu 14-BH).
 ThÎ quÇy hµng (mÉu 15-NH).
 PhiÕu thu
 PhiÕu chi
 SÐc chuyÓn kho¶n
 SÐc thanh to¸n
 Uû nhiÖm thu
 Uû nhiÖm chi
 LÖnh chuyÓn tiÒn
 GiÊy chÊp nhËn thanh to¸n
 GBC cña ng©n hµng
 B¶n sao kª cña Ng©n hµng
 Tê khai thuÕ GTGT
 PhiÕu nhËp kho
 PhiÕu xuÊt kho
 B¶ng chÊm c«ng, b¶ng thanh to¸n tiÒn l¬ng
 .........................................................
1.4.2.2 Tæ chøc hÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸n vµ BCTC.
-> VÒ hÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸n
Víi ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh ph©n t¸n vµ ®Æc ®iÓm bé m¸y kÕ
to¸n nh vËy nªn c«ng ty ®· lùa chän h×nh thøc sæ s¸ch kÕ to¸n lµ h×nh thøc
nhËt ký chøng tõ. H×nh thøc nµy cã u ®iÓm lµ dÔ ghi chÐp do mÉu ®¬n gi¶n,
dÔ kiÓm tra ®èi chiÕu, thuËn tiÖn cho viÖc ph©n c«ng c«ng t¸c c¬ giíi ho¸
c«ng t¸c kÕ to¸n do ®ã cung cÊp th«ng tin kÞp thêi cho viÖc tæng hîp c¸c chØ
7
tiªu kinh tÕ tµi chÝnh, lËp b¸o c¸o tµi chÝnh vµ cho viÖc ra quyÕt ®Þnh kinh tÕ
tµi chÝnh cña c«ng ty.
S¬ ®å h¹ch to¸n kÕ to¸n theo h×nh thøc NhËt ký chøng tõ:
Chøng tõ gèc
NhËt ký ThÎ vµ sæ kÕ
B¶ng kª chøng tõ to¸n chi tiÕt
Sæ c¸i B¶ng tæng
hîp chi tiÕt
Ghi chó: Ghi
B¸ohµng ngµy
c¸o tµi chÝnh
§èi chiÕu kiÓm tra
Ghi cuèi th¸ng
*Sæ s¸ch kÕ to¸n ®îc ¸p dông t¹i c«ng ty Cæ phÇn Ph¬ng §«ng
- Sæ NhËt ký chøng tõ: Lµ sæ kÕ to¸n chñ yÕu më hµng th¸ng, dïng ®Ó
tæng hîp sè ph¸t sinh bªn Cã cña c¸c tµi kho¶n nh: NhËt ký chøng tõ sè 1, 2,
8, 10,…
- B¶ng kª: Lµ sæ kÕ to¸n ®îc më trong trêng hîp khi yªu cÇu h¹ch
to¸n chi tiÕt, kh«ng thÓ kÕt hîp víi nhËt ký chøng tõ ®îc nh: B¶ng kª 1, 2,
11,…
- Sæ c¸i lµ sæ kÕ to¸n tæng hîp, ®îc më cho tõng tµi kho¶n vµ ®îc theo
dâi cho c¶ 12 th¸ng, ®Ó ph¶n ¸nh sè ph¸t sinh Nî, ph¸t sinh Cã vµ sè d cña
tõng tµi kho¶n nh: Sæ c¸i tµi kho¶n 511, TK632, TK641, TK642, TK911,…
- Sæ kÕ to¸n chi tiÕt: Lµ c¸c sæ cã liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh b¸n hµng vµ
x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng nh: Sæ chi tiÕt hµng ho¸,…
-> VÒ hÖ thèng b¸o c¸o tµi chÝnh:
8
C«ng ty thùc hiÖn lËp ®Çy ®ñ b¸o c¸o tµi chÝnh theo ®óng chÕ ®é kÕ
to¸n hiÖn hµnh vµ thêi h¹n quy ®Þnh bao gåm c¸c b¸o c¸o sau:
- B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n (B01-DN).
- B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh (B02-DN).
- ThuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh (B04-DN).
Cuèi kú c«ng ty cßn lËp B¶ng tæng hîp tµi s¶n cè ®Þnh, b¸o c¸o t×nh
h×nh thùc hiÖn nhiÖm vô, b¸o c¸o b¸n ra, b¸o c¸o mua vµo (lËp theo th¸ng),
b¸o c¸o chi phÝ b¸n hµng, b¸o c¸o chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp,…
1.4.2.3. Tr×nh tù h¹ch to¸n:
Hµng ngµy c¨n cø vµo c¸c chøng tõ gèc, víi viÖc kiÓm tra tÝnh hîp lý,
hîp lÖ, hîp ph¸p cña chøng tõ. KÕ to¸n tiÕn hµnh ph©n lo¹i vµ vµo c¸c nhËt
ký chøng tõ liªn quan. §èi víi c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¶i h¹ch to¸n chi tiÕt,
kh«ng thÓ kÕt hîp ®Ó h¹ch to¸n trªn nhËt ký chøng tõ th× kÕ to¸n c¨n cø vµo
chøng tõ gèc, ph¶n ¸nh trªn b¶ng kª, sæ chi tiÕt c¸c tµi kho¶n. Cuèi th¸ng
c¨n cø vµo b¶ng kª, sæ chi tiÕt chuyÓn vµo nhËt ký chøng tõ liªn quan.
§èi víi nghiÖp vô kinh tÕ liªn quan ®Õn c¸c ®èi tîng cÇn tÝnh to¸n
ph©n bæ nh khÊu hao TSC§, tiÒn l¬ng, c«ng cô dông cô,…th× c¨n cø vµo
chøng tõ gèc, kÕ to¸n lËp c¶ b¶ng ph©n bæ, cuèi th¸ng chuyÓn vµo nhËt ký
chøng tõ, c¸c sæ s¸ch liªn quan.
§èi víi c¸c ®èi tîng, nghiÖp vô cÇn më thÎ hoÆc sæ chi tiÕt th× c¨n cø
vµo chøng tõ gèc lËp thÎ hoÆc sæ chi tiÕt.
Cuèi th¸ng ®èi chiÕu sè liÖu gi÷a c¸c nhËt ký chøng tõ víi nhau, gi÷a
nhËt ký chøng tõ víi b¶ng kª. Sau ®ã c¨n cø vµo nhËt ký chøng tõ ghi sæ c¸i,
c¨n cø vµo sæ chi tiÕt lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt, ®èi chiÕu sè liÖu ë b¶ng
tæng hîp chi tiÕt víi sæ c¸i. Cuèi th¸ng kho¸ sæ, céng c¸c sè liÖu trªn c¸c
NhËt ký chøng tõ, kiÓm tra, ®èi chiÕu sè liÖu trªn c¸c nhËt ký chøng tõ víi
c¸c sæ kÕ to¸n chi tiÕt, b¶ng tæng hîp chi tiÕt liªn quan vµ lÊy sè liÖu tæng
céng trªn c¸c NhËt ký chøng tõ ghi trùc tiÕp vµo Sæ c¸i.
Cuèi mçi th¸ng, kÕ to¸n ë c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc nép quyÕt to¸n gåm
NhËt ký chøng tõ, B¶ng kª vµ c¸c sæ kÕ to¸n chi tiÕt cña ®¬n vÞ m×nh lªn v¨n
phßng c«ng ty. Bé phËn kÕ to¸n t¹i v¨n phßng tæng c«ng ty sÏ tæng hîp c¸c
sæ nhËt ký chøng tõ, b¶ng kª vµ sæ kÕ to¸n chi tiÕt ®Ó lªn quyÕt to¸n chung
toµn c«ng ty. LÊy sè tæng céng cña c¸c sæ NhËt ký chøng tõ, B¶ng kª vµ sæ
kÕ to¸n chi tiÕt chung cña toµn c«ng ty. Tõ ®ã lËp sæ C¸i, B¸o c¸o tµi chÝnh
chung cña c«ng ty.
1.4.2.4. Tæ chøc hÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n
C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng ¸p dông hÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n theo
QuyÕt ®Þnh sè 48/2006 Q§ - BTC ngµy 14/09/2006.ViÖc më tµi kho¶n chi
tiÕt phô thuéc vµo møc ®é giao dÞch nhiÒu hay Ýt ®Ó më chi tiÕt tµi kho¶n cÊp
2 riªng cho ®èi tîng ®ã.
9
Ch¬ng II
Thùc tr¹ng kÕ to¸n b¸n hµng vµ X¸c ®Þnh kÕt qu¶
b¸n hµng ë c«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng
2.1.§Æc ®iÓm qu¸ tr×nh b¸n hµng vµ ph¬ng thøc b¸n hµng t¹i c«ng ty
cæ phÇn Ph¬ng §«ng
C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng lµ c«ng ty kinh doanh th¬ng m¹i víi l-
îng s¶n phÈm, hµng ho¸ rÊt ®a d¹ng, phong phó vµ ®· ®¸p øng ®îc phÇn nµo
nhu cÇu tiªu thô cña thÞ trêng vµ mét phÇn xuÊt khÈu ra níc ngoµi. §Ó ®¸p
øng nhu cÇu tiªu dïng cña thÞ trêng ngµy cµng cao th× c«ng ty lu«n ph¶i x©y
dùng ®îc nh÷ng ph¬ng thøc b¸n hµng hîp lý. Qu¸ tr×nh b¸n hµng cña c«ng
ty chñ yÕu diÔn ra trùc tiÕp t¹i c¸c cöa hµng, siªu thÞ ë kh¾p c¸c con ®êng
phè lín cña Hµ Néi vµ phôc vô cho mäi ®èi tîng kh¸ch hµng.
HiÖn nay c«ng ty s¶n xuÊt-xuÊt nhËp khÈu n«ng s¶n tiÕn hµnh b¸n
hµng theo ph¬ng ph¸p b¸n hµng trùc tiÕp bao gåm:
- B¸n hµng thu tiÒn ngay.
- B¸n hµng tr¶ chËm, tr¶ gãp.
Do ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh lµ gåm nhiÒu cöa hµng, trung t©m
th¬ng m¹i, siªu thÞ vµ kinh doanh ®a d¹ng c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ kh¸c nhau
cho nªn ®Ó qu¶n lý tèt mäi ho¹t ®éng kinh doanh tõ c«ng ty xuèng tõng ®¬n
vÞ c«ng ty ®· thùc hiÖn kho¸n l·i cho tõng ®¬n vÞ trùc thuéc. T¹i c¸c ®¬n vÞ
10
nµy sÏ tù thùc hiÖn ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh ®Õn kú thêng lµ cuèi mçi
th¸ng sÏ nép l·i lªn tæng c«ng ty. ChÝnh s¸ch nµy mét mÆt khuyÕn khÝch c¸n
bé c«ng nh©n viªn t¹i c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc nç lùc, s¸ng t¹o vµ cã tr¸ch
nhiÖm trong c«ng viÖc, phÊn ®Êu t¨ng doanh thu cã l·i v× nÕu vît sè l·i ph¶i
nép th× ®¬n vÞ sÏ ®îc hëng mÆt kh¸c t¹o ra sù æn ®Þnh doanh thu cña tæng
c«ng ty.
2.2.KÕ to¸n doanh thu b¸n hµng vµ c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh
thu b¸n hµng.
2.2.1.KÕ to¸n doanh thu b¸n hµng.
*Néi dung doanh thu b¸n hµng:
Doanh thu b¸n hµng cña c«ng ty (trong níc) ®îc ghi nhËn khi hoµn thµnh
viÖc giao hµng vµ ®îc kh¸ch hµng thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n.
T¹i c«ng ty Cæ phÇn Ph¬ng §«ng thùc hiÖn viÖc tÝnh thuÕ GTGT theo ph-
¬ng ph¸p khÊu trõ do vËy doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô lµ gi¸ b¸n cha
cã thuÕ GTGT. Theo dâi t×nh h×nh tiªu thô c¸c hµng ho¸ vµ kÕ to¸n b¸n hµng t¹i
c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc trong kú do kÕ to¸n tiªu thô thùc hiÖn. C«ng ty kh«ng thùc
hiÖn h¹ch to¸n doanh thu vµ kÕt qu¶ riªng cho tõng mÆt hµng mµ chØ tÝnh tæng
doanh thu vµ chi phÝ ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ cña c¶ kú. MÆt kh¸c do doanh nghiÖp chØ
thùc hiÖn b¸n hµng theo ph¬ng thøc b¸n hµng trùc tiÕp nªn viÖc h¹ch to¸n doanh
thu còng theo 2 trêng hîp lµ: B¸n hµng thu tiÒn ngay vµ b¸n hµng tr¶ chËm, tr¶
gãp, ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n tõng ph¬ng thøc nh sau:
*Trêng hîp b¸n hµng trùc tiÕp cho kh¸ch hµng thu tiÒn ngay hoÆc cho nî
trong mét thêi gian kh«ng tÝnh l·i :
- Chøng tõ vµ h¹ch to¸n ban ®Çu: Khi cã c¸c nghiÖp vô b¸n hµng ph¸t
sinh sÏ ®îc ghi trùc tiÕp vµo ho¸ ®¬n GTGT, ho¸ ®¬n GTGT cã gi¸ trÞ nh tê lÖnh
xuÊt kho . KÕ to¸n c¨n cø vµo ®ã ®ång thêi ®èi chiÕu víi hîp ®ång kinh tÕ vµ c¸c
chøng tõ thanh to¸n (PhiÕu thu tiÒn mÆt,…) th× kÕ to¸n sÏ theo dâi, ghi chÐp,
ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng, c«ng nî còng nh viÖc xuÊt tån kho trªn thÎ kho kÕ
to¸n.
- Tµi kho¶n kÕ to¸n sö dông: §Ó ph¶n ¸nh vµ theo dâi doanh thu b¸n
hµng kÕ to¸n sö dông c¸c tµi kho¶n sau:
+TK5111: Doanh thu b¸n hµng ho¸ (kh«ng më chi tiÕt cho tõng lo¹i
s¶n phÈm hµng ho¸).
+TK3331: ThuÕ GTGT ®Çu ra
Ngoµi ra cßn sö dông c¸c tµi kho¶n liªn quan kh¸c nh TK131-Ph¶i thu
cña kh¸ch hµng; TK111, 112,…..
- Sæ kÕ to¸n sö dông: ThÎ kho (kÕ to¸n b¸n hµng lËp), B¶ng kª 11-Ph¶i
thu cña kh¸ch hµng, b¶ng kª 1, ...; c¸c NhËt ký chøng tõ nh NKCT 8,…vµ
c¸c sæ C¸i TK131, TK3331, TK5111
- Tr×nh tù h¹ch to¸n: Khi nhËn ®îc ho¸ ®¬n GTGT (Liªn 3 dïng ®Ó
thanh to¸n) kÕ to¸n c¨n cø vµo tæng sè tiÒn kh¸ch hµng thanh to¸n ®Ó h¹ch
to¸n doanh thu b¸n hµng, c¸c kho¶n ph¶i thu cña kh¸ch hµng vµ thuÕ GTGT
®Çu ra vµo c¸c sæ kÕ to¸n liªn quan.
Tuy nhiªn tuú thuéc h×nh thøc thanh to¸n kh¸c nhau vµ trªn c¬ së
h¹ch to¸n nh trªn th× viÖc theo dâi thanh to¸n ®îc tiÕn hµnh nh sau:
11
+ Trêng hîp kh¸ch hµng thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt th× kÕ to¸n c¨n cø
vµo phiÕu thu tiÒn mÆt tiÕn hµnh ghØ sæ sè tiÒn thu ®îc trªn B¶ng kª sè 1,
cuèi th¸ng ghi vµo sæ C¸i TK 111.
+ Trêng hîp thanh to¸n th«ng qua ng©n hµng: KÕ to¸n c¨n cø vµo
GiÊy b¸o Cã cña ng©n hµng vµ tiÕn hµnh ghi sæ, lËp B¶ng kª sè 2, cuèi th¸ng
lËp sæ C¸i TK 112.
+ Trêng hîp kh¸ch hµng nî tiÒn hµng (b¸n chÞu): Lóc nµy kh¸ch hµng
®· chÊp nhËn thanh to¸n nhng cha cã tiÒn ®Ó tr¶, kÕ to¸n vÉn ghi sæ doanh
thu vµ ghi t¨ng kho¶n ph¶i thu cña kh¸ch hµng. §Õn khi kh¸ch hµng thanh
to¸n th× c¨n cø vµo sè tiÒn thanh to¸n ®Ó ghi gi¶m kho¶n ph¶i thu cña kh¸ch
hµng vµ ghi vµo B¶ng kª 11 vµ sæ chi tiÕt thanh to¸n víi ngêi mua, cuèi
th¸ng ghi vµo sæ C¸i TK 131.
VÝ dô 2.2.1.a: Ngµy 21/12/2008 c«ng ty b¸n hµng ho¸ theo H§ GTGT
sè 0006672 vµ theo phiÕu xuÊt kho sè 841/1561 ngµy 21/12/2008. Kh¸ch
hµng ®· thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt.
TrÝch mÉu phiÕu thu nh sau:
MÉu sè: 01-TT
(Ban hµnh theo Q§ sè 48/2006/Q§-BTC
C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng Ngµy 14/9/2006 cña Bé trëng BTC)
V¨n phßng c«ng ty
PhiÕu thu
Ngµy 21 th¸ng 12 n¨m 2008
QuyÓn sè:
Sè:10/12
Nî:111
Cã:511
Hä tªn ngêi nép tiÒn: C«ng ty TM&DV VÜnh Ph¸t
§Þa chØ: 28 Ngâ 61/12 L¹c Trung Hai Bµ Trng Hµ Néi
Lý do nép: Tr¶ tiÒn mua hµng.
Sè tiÒn: 4.180.000® .(ViÕt b»ng ch÷): Bèn triÖu mét tr¨m t¸m m¬i ngh×n
®ång ch½n./.
KÌm theo 1 chøng tõ gèc.
Ngµy 21 th¸ng 12 n¨m 2008
Gi¸m ®èc KÕ to¸n trëng Ngêi nép tiÒn Ngêi lËp phiÕu Thñ quü
(Ký, hä tªn, ( Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn)
®ãng dÊu)
§· nhËn ®ñ sè tiÒn (viÕt b»ng ch÷): Bèn triÖu mét tr¨m t¸m m¬i ngh×n ®ång ch½n./.
Khi ®ã kÕ to¸n sÏ c¨n cø vµo phiÕu thu sè 10/12 ®Ó ghi vµo B¶ng kª sè 1 -
Ghi Nî TK111 “TiÒn mÆt”, ®ång thêi ghi vµo sæ chi tiÕt doanh thu b¸n hµng
12
vµ cung cÊp dÞch vô. Cuèi th¸ng lÊy sè tæng céng trªn dßng céng cña b¶ng
kª vµ sæ chi tiÕt doanh thu ®Ó ghi vµo NhËt ký chøng tõ sè 8, sau ®ã lÊy dßng
tæng céng NhËt ký chøng tõ sè 8 vµ NKCT liªn quan ghi vµo sæ C¸i nh: Sæ
C¸i TK 511 - Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô, sæ C¸i TK3331,…
Ho¸ ®¬n MÉu sè: 01 GTKT-
Gi¸ trÞ gia t¨ng 3LL
Liªn 3: Dïng ®Ó thanh to¸n HN/2008B
Ngµy 21 th¸ng 12 n¨m 2008 0006672
§¬n vÞ b¸n hµng: C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng
§Þa chØ: 25 §inh Tiªn Hoµng – Hµ Néi
Sè tµi kho¶n:
MS: 0100107589
Hä tªn ngêi mua hµng:
Tªn ®¬n vÞ: C«ng ty TM&DV VÜnh Ph¸t
13
§Þa chØ: 28 Ngâ 61/12 L¹c Trung Hai Bµ Trng Hµ Néi
Sè tµi kho¶n:
H×nh thøc thanh to¸n: TM MS: 0101249931
S §¬n
Tªn hµng ho¸ dÞch vô Sè lîng §¬n gi¸ Thµnh tiÒn
TT vÞ tÝnh
A B C 1 2 3=1x2
0 Mùc Photocopy 5010 Kg 25 152.000 3.800.00
1 0
Céng tiÒn hµng: 3.800.000
ThuÕ suÊt thuÕ GTGT: 10%. TiÒn thuÕ GTGT: 380.000
Tæng céng tiÒn thanh to¸n 4.180.000
Sè tiÒn viÕt b»ng ch÷: Bèn triÖu mét tr¨m t¸m m¬i ngh×n ®ång ch½n./.
Ngêi mua hµng Ngêi b¸n hµng Thñ trëng ®¬n vÞ
(Ký, ghi râ hä tªn) (Ký, ghi râ hä tªn) (Ký, ®ãng dÊu, ghi râ hä tªn)
(CÇn kiÓm kiÓm tra ®èi chiÕu khi lËp, giao ph©n ho¸ ®¬n)
VÝ dô 2.2.1.b: Th¸ng 12/2008 v¨n phßng c«ng ty b¸n hµng ho¸ lµ: ThÐp tÊm c¸n
nãng chÝnh phÈm (GOST 380-94 Grade ST 03PS) theo ho¸ ®¬n b¸n hµng sè
0006669, Kh¸ch hµng cha tr¶ tiÒn
V× kh¸ch hµng cha thanh to¸n nªn viÖc theo dâi c«ng nî ®îc tiÕn hµnh trªn
sæ chi tiÕt thanh to¸n víi ngêi mua (TrÝch sæ chi tiÕt thanh to¸n víi ngêi mua:
C«ng ty TNHH Kim khÝ Thµnh Lîi), ®ång thêi kÕ to¸n còng ghi vµo b¶ng kª sè
11 - Ph¶i thu cña kh¸ch hµng.
§Ó theo dâi t×nh h×nh nhËp-xuÊt-tån hµng ho¸ cña tõng lÇn kÕ to¸n ph¶n
¸nh trªn B¶ng kª 8 - NhËp, xuÊt, tån kho.
Cuèi th¸ng c¨n cø vµo dßng céng ghi Cã TK 156 trªn B¶ng kª 8 vµ sè tæng
céng trªn sæ chi tiÕt doanh thu, …kÕ to¸n ghi vµo NhËt ký chøng tõ sè 8, ®ång thêi
ghi vµo sæ C¸i liªn quan.
14
Ho¸ ®¬n MÉu sè: 01 GTKT-
Gi¸ trÞ gia t¨ng 3LL
Liªn 3: Dïng ®Ó thanh to¸n HN/2008
Ngµy 15 th¸ng 12 n¨m 2008 0006669
§¬n vÞ b¸n hµng:
§Þa chØ: 25 §inh Tiªn Hoµng - Hoµn KiÕm - Hµ Néi
Sè tµi kho¶n:
§iÖn tho¹i: MS: 0100107589
Hä tªn ngêi mua hµng: NguyÔn V¨n Thµnh
Tªn ®¬n vÞ: C«ng ty TNHH Kim khÝ Thµnh Lîi
§Þa chØ: 205 §ª La Thµnh §èng §a Hµ Néi.
Sè tµi kho¶n:
H×nh thøc thanh to¸n: TM MS: 0101270267
§¬n vÞ
STT Tªn hµng ho¸ dÞch vô Sè lîng §¬n gi¸ Thµnh tiÒn
tÝnh
A B C 1 2 3=1x2
01 ThÐp tÊm c¸n nãng chÝnh TÊn 2.983,99 7.173.155 21.404.622.788
phÈm (GOST 380-94 Grade
ST 03PS)
Céng tiÒn hµng: 21.404.622.788
ThuÕ suÊt thuÕ GTGT: 5%. TiÒn thuÕ GTGT: 1.070.231.139
15
Tæng céng tiÒn thanh to¸n 22.474.853.927
Sè tiÒn viÕt b»ng ch÷: Hai hai tû bèn tr¨m bÈy bèn triÖu t¸m tr¨m n¨m ba ngh×n chÝn tr¨m
hai bÈy ®ång/
Ngêi mua hµng Ngêi b¸n hµng Thñ trëng ®¬n vÞ
(Ký, ghi râ hä tªn) (Ký, ghi râ hä tªn) (Ký, ®ãng dÊu, ghi râ hä tªn)
(CÇn kiÓm kiÓm tra ®èi chiÕu khi lËp, giao ph©n ho¸ ®¬n)
( TrÝch sæ chi tiÕt TK 131)
*Trêng hîp b¸n hµng tr¶ chËm, tr¶ gãp.
Trêng hîp nµy khi giao hµng cho ngêi mua th× ®îc x¸c ®Þnh lµ tiÒn tiªu
thô; doanh thu b¸n hµng ®îc tÝnh theo gi¸ b¸n t¹i thêi ®iÓm thu tiÒn 1 lÇn; kh¸ch
hµng chØ thanh to¸n 1 phÇn tiÒn mua hµng ®Ó nhËn hµng vµ phÇn cßn l¹i tr¶ dÇn
trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh vµ chÞu kho¶n l·i theo quy ®Þnh trong hîp ®ång.
Kho¶n l·i do b¸n tr¶ gãp h¹ch to¸n vµo doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh.
VÝ dô: C«ng ty s¶n xuÊt thÐp óc tr¶ tiÒn hµng nî tõ th¸ng 9/2008. Tæng sè
tiÒn nî cha thuÕ lµ 21.060.900.648 (gi¸ b¸n tr¶ chËm), gi¸ b¸n tr¶ ngay 1 lÇn lµ
20.060.900.648 ®· tr¶ tríc lµ 10.113.945.680 cßn l¹i theo quy ®Þnh trong hîp
®ång tr¶ dÇn lµm 3 kú vµo cuèi mçi quý, mçi quý tr¶ 6.000.000.000 . ThuÕ GTGT
lµ 5%. Ngµy 25/12/2008 kh¸ch hµng thanh to¸n tiÒn kú 1 b»ng chuyÓn kho¶n
ng©n hµng lµ: 4.000.000.000 §.
Th¸ng 9/2008, kÕ to¸n c¨n cø vµo giÊy b¸o Cã cña ng©n hµng ghi vµo B¶ng
kª sè 2 sè tiÒn kh¸ch hµng ®· thanh to¸n ngay lµ 10.113.945.680, doanh thu b¸n
hµng ®îc ph¶n ¸nh vµo sæ chi tiÕt tµi kho¶n 511.
Chªnh lÖch gi÷a sè tiÒn tr¶ ngay mét lÇn vµ sè tiÒn tr¶ gãp kÕ to¸n h¹ch
to¸n lu«n vµo doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh trªn sæ chi tiÕt 515 - Doanh thu ho¹t
®éng tµi chÝnh. §Ó theo dâi t×nh h×nh c«ng nî th× kÕ to¸n më sæ chi tiÕt thanh to¸n
víi kh¸ch hµng cho kh¸ch hµng lµ c«ng ty s¶n xuÊt thÐp óc, ®ång thêi ph¶n ¸nh
vµo b¶ng kª sè 11 - Thanh to¸n víi ngêi mua.
Cuèi th¸ng lÊy dßng tæng céng c¸c chØ tiªu liªn quan trªn B¶ng kª 11, B¶ng
kª 2, NhËt ký chøng tõ sè 8,…kÕ to¸n tæng hîp ®èi chiÕu gi÷a b¶ng kª víi nhËt ký
chøng tõ vµ c¸c sæ chi tiÕt liªn quan ®Ó ghi vµo sæ C¸i tµi kho¶n 511, 515,…
Khi kh¸ch hµng tr¶ tiÒn th× kÕ to¸n c¨n cø vµo sè tiÒn tr¶ ®Ó ghi gi¶m kho¶n
ph¶i thu cña kh¸ch hµng trªn B¶ng kª 11 vµ sæ chi tiÕt thanh to¸n víi kh¸ch hµng.
16
Sæ chi tiÕt tµi kho¶n
C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng Tµi kho¶n: 511(1)
V¨n Phßng c«ng ty §èi tîng: Doanh thu b¸n hµng ho¸
Th¸ng 12 n¨m 2008
Chøng tõ TK Sè tiÒn
Néi dung
Sè Ngµy §¦ Nî Cã
1. Sè d ®Çu kú
2.Sè ph¸t sinh trong

35,840,0
0006660 04/12 GiÊy dÝnh 1,2x2 131 00
ChiÕt khÊu th¬ng 1,792,0
m¹i 521 00
………
ThÐp tÊm c¸n nãng 21,404,622,7
0006669 15/12 chÝnh phÈm 131 88
…….
3,800,0
0006672 21/12 Mùc photocopy 5010 111 00
8,316,0
0006673 22/12 VPP tæng hîp 112 00
…….
21,802,676,2
31/12 KÕt chuyÓn DTBH 911 54
21,802,676,2 21,802,676,2
Céng sè ph¸t sinh 54 54
Sè d cuèi kú
Sæ c¸i
C«ng ty Cæ phÇn Ph¬ng §«ng
Tµi kho¶n 511-DTBH&CCDV
17
D ®Çu n¨m
Nî Cã
Ghi cã c¸c TK§¦
Th¸ng 1 …. Th¸ng 11 Th¸ng 12
ghi Nî TK nµy
TK 521 31,965,000
TK 531
…. ….
TK 911 25,968,650,210
26,005,758,2
Céng PS Nî 10
26,005,758,2
Cã 10
D cuèi kú Nî

2.2.2.KÕ to¸n c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu b¸n hµng.
C¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu nh: ChiÕt khÊu th¬ng m¹i, gi¶m gi¸
hµng b¸n, hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i, thuÕ GTGT nép theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp vµ
thuÕ xuÊt nhËp khÈu, ®îc tÝnh trõ vµo doanh thu ghi nhËn ban ®Çu ®Ó x¸c
®Þnh doanh thu thuÇn lµm c¬ së ®Ó tÝnh kÕt qu¶ kinh doanh trong kú.
*ChiÕt khÊu th¬ng m¹i:
- Tµi kho¶n sö dông: TK 521 - ChiÕt khÊu th¬ng m¹i.
- Quy tr×nh ghi nhËn: C¨n cø vµo ho¸ ®¬n GTGT (ho¸ ®¬n b¸n hµng), phiÕu
xuÊt kho cña hµng b¸n vµ quy ®Þnh vÒ chiÕt khÊu th¬ng m¹i cña mÆt hµng ®ã kÕ
to¸n sÏ ghi sæ chi tiÕt b¸n hµng vµ sæ chi tiÕt TK521. Cuèi th¸ng c¨n cø vµo c¸c
B¶ng kª 11, NhËt ký chøng tõ sè 1,…phÇn chiÕt khÊu th ¬ng m¹i ®Ó ghi vµo sæ
NhËt ký chøng tõ sè 8, ®ång thêi ®èi chiÕu sè liÖu trªn sæ chi tiÕt TK521 víi c¸c
NhËt ký chøng tõ liªn quan vµ NhËt ký chøng tõ sè 8, sau ®ã c¨n cø vµo sè liÖu
trªn NKCT sè 8 ®Ó ghi vµo sæ C¸i TK 521 - ChiÕt khÊu th¬ng m¹i
( TrÝch b¶ng kª sè 11, b¶ng kª sè 8)
2.3. KÕ to¸n thuÕ GTGT.
C«ng ty thùc hiÖn nép thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ, theo quy
®Þnh cña Bé Tµi chÝnh vÒ viÖc ¸p dông tÝnh thuÕ GTGT ®èi víi c¬ së kinh doanh
hµng ho¸ dÞch vô nh sau: C¬ së h¹ch to¸n thuÕ GTGT lµ c¸c ho¸ ®¬n GTGT, khi
ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng th× kÕ to¸n chØ h¹ch to¸n theo gi¸ b¸n cha thuÕ
GTGT cßn thuÕ GTGT th× ®îc ph¶n ¸nh riªng ®Ó theo dâi sè thuÕ ph¶i nép cho
Nhµ níc vµ ®îc tÝnh theo c«ng thøc:
18
ThuÕ GTGT Sè lîng
= X §¬n gi¸ x ThuÕ suÊt thuÕ GTGT
®Çu ra hµng b¸n
ThuÕ GTGT ThuÕ GTGT
ThuÕ GTGT = -
®Çu ra ®îc khÊu trõ
ph¶i nép
*Tµi kho¶n sö dông:
+ TK 133-ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ.
+ TK 3331-ThuÕ GTGT ph¶i nép
Chi tiÕt: TK 33311-ThuÕ GTGT ®Çu ra
TK 33312-ThuÕ GTGT hµng nhËp khÈu
+ C¸c TK liªn quan kh¸c.
*Sæ sö dông: chñ yÕu lµ c¸c sæ chi tiÕt bao gåm:
- Sæ theo dâi thuÕ GTGT ®Çu ra ®îc khÊu trõ cña hµng ho¸, dÞch vô.
- Sæ theo dâi thuÕ GTGT ®Çu ra cña hµng hãa, dÞch vô.
- Sæ theo dâi thuÕ GTGT hµng nhËp khÈu.
VÝ dô:
Th¸ng 12/2008 kÕ to¸n c«ng ty (bé phËn v¨n phßng c«ng ty) tÝnh thuÕ
GTGT ph¶i nép nh sau:
- ThuÕ GTGT ®Çu ra: 1,110,036,486
- ThuÕ GTGT cßn ®îc khÊu trõ kú tríc chuyÓn sang:1.021.464.659
- ThuÕ GTGT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ hµng th¸ng: 36.322.786
- ThuÕ GTGT cßn ph¶i nép: 52,249,041
Do thuÕ GTGT ®Çu ra lín h¬n sè thuÕ GTGT ®Çu vµo nªn sè thuÕ
c«ng ty ph¶i nép cho nhµ níc lµ 52,249,041.
§Ó theo dâi thuÕ GTGT ®Çu vµo ®Çu ra kÕ to¸n më sö dông sæ chi tiÕt
tµi kho¶n 3331-theo dâi thuÕ GTGT ®Çu ra vµ sæ chi tiÕt tµi kho¶n 133-ThuÕ
GTGT ®Çu vµo cña hµng hãa dÞch vô.
(TrÝch tê khai thuÕ GTGT cña v¨n phßng c«ng ty th¸ng 12/2008 trong
kú nh sau:
Tê khai thuÕ GTGT
[01] Kú kª khai 12/08
MST: 01-00107589
Tªn CSKD: C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng
§Þa chØ: 25 §inh Tiªn Hoµng – Hµ Néi
§T: 043.9361.025 Fax:
GT HH- DV
ChØ tiªu ThuÕ GTGT
mua vµo
A Kh«ng ph¸t sinh ho¹t ®éng MB trong kú
ThuÕ GTGT cßn ®îc khÊu trõ 1,021,464,6
B
kú tríc chuyÓn sang 59
C Kª khai
I. Hµng ho¸ dÞch vô mua vµo
1 Hµng ho¸ dÞch vô mua vµo trong kú 383,509,219 36,322,786
19
a Hµng ho¸ mua vµo trong níc 383,509,219 36,322,786
b Hµng ho¸ dÞch vô nhËp khÈu
2 §iÒu chØnh thuÕ GTGT
3 Tæng sè thuÕ GTGT cña HH-DV mua vµo 36,322,786
4 Tæng sè thuÕ GTGT ®îc khÊu trõ kú nµy 36,322,786
II. Hµng ho¸ dÞch vô b¸n ra
1 Hµng ho¸ dÞch vô b¸n ra trong kú. 21,802,676,254 1,110,036,486
1.
1
1.
2
a 0%
b 5% 21,404,622,788 1,070,231,139
c 10% 398,053,466 39,805,347
3 Tæng Doanh thu vµ thuÕ GTGT cña 21,802,676,254 1,110,036,486
hµng ho¸ dÞch vô b¸n ra
III X¸c ®Þnh nghÜa vô thuÕ GTGT 52,249,041
. ph¶i nép trong kú
2.4. KÕ to¸n gi¸ vèn hµng b¸n.
Gi¸ vèn hµng b¸n thùc chÊt lµ gi¸ vèn cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n bao
gåm trÞ gi¸ thùc tÕ mua vµo vµ chi phÝ mua ph©n bæ cho hµng b¸n ra.
*Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn hµng xuÊt kho ®Ó b¸n:
C«ng ty cæ phÇn Ph¬ng §«ng ngoµi viÖc thu mua hµng néi ®Þa (trong n-
íc) th× cßn nhËp khÈu hµng ho¸ tõ níc ngoµi nªn gi¸ vèn ®îc x¸c ®Þnh nh sau:
- Hµng mua vµo giao b¸n th¼ng (hµng nhËp khÈu) : Hµng nhËp khÈu tÝnh
theo gi¸ CIF (cost insurance feight), giao b¸n ngay t¹i c¶ng (cöa khÈu) ViÖt Nam.
TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng
= Gi¸ CIF + ThuÕ nhËp khÈu
mua vµo giao th¼ng
- Hµng mua vµo trong níc:
TrÞ gi¸ thùc tÕ ThuÕ nhËp Gi¶m gi¸ hµng
TiÒn ph¶i tr¶
mua vµo cña = + khÈu hoÆc - b¸n, trÞ gi¸ hµng
cho ngêi b¸n
hµng ho¸ thuÕ kh¸c bÞ tr¶ l¹i
TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ TrÞ gi¸ thùc tÕ mua
= + Chi phÝ mua
cña hµng mua vµo vµo cña hµng ho¸
Chi phÝ C¸c chi phÝ kh¸c liªn
Chi phÝ mua = +
vËn chuyÓn quan ®Õn l« hµng
Chi phÝ mua thêng chiÕm tõ 5-7% trÞ gi¸ thùc tÕ mua vµo cña hµng
ho¸, chi phÝ mua ®îc theo dâi cho tõng lo¹i hµng, tõng lÇn nhËp. Tuy nhiªn
kh«ng ph¶i c«ng ty lóc nµo còng xuÊt b¸n mét lÇn toµn bé l« hµng ®· nhËp
20