Sự sẵn sàng của việt nam trong việc thực hiện thương mại điện tử trên lĩnh vực phát triển công nghệ thông tin

  • 68 trang
  • file .doc
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
Môc Lôc Trang
Lêi Më §Çu
CH¦¥NG I C¸c VÊn §Ò Chung VÒ Th¬ng M¹i §iÖn Tö
I Kh¸i niÖm vÒ Th¬ng M¹i §iÖn Tö
1. C«ng nghÖ th«ng tin
2. Kh¸i niÖm Th¬ng M¹i §iÖn Tö
3. Ph¹m vi cña Th¬ng M¹i §iÖn Tö
3.1 LÜnh vùc c«ng nghÖ
3.2 LÜnh vùc marketing vµ t¹o ra kh¸ch hµng míi
3.3 LÜnh vùc kinh tÕ
3.4 Sù liªn kÕt ®iÖn tö
3.5 Gi¸ trÞ gia t¨ng cña th«ng tin
3.6 Ph¸t triÓn thÞ trêng
3.7 C¬ së h¹ tÇng dÞch vô
3.8 LuËt ph¸p, tÝnh riªng t vµ c¸c chÝnh s¸ch c«ng céng
II Lîi Ých cña Th¬ng M¹i §iÖn Tö
1. Lîi Ých tõ phÝa ngêi s¶n xuÊt
2. Lîi Ých tõ phÝa ngêi tiªu dïng
3. Lîi Ých tõ phÝa x· héi
III C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn Th¬ng M¹i §iÖn Tö
1. §iÒu kiÖn h¹ tÇng c«ng nghÖ th«ng tin
2. C¬ së h¹ tÇng kinh tÕ
3. Hµnh lang ph¸p lý
4. §iÒu kiÖn nh©n lùc
IV T×nh h×nh ph¸t triÓn Th¬ng M¹i §iÖn Tö trªn thÕ giíi vµ trong khu
vùc.
1. Th¬ng M¹i §iÖn Tö trªn thÕ giíi
2. Th¬ng M¹i §iÖn Tö ë Mü
3. Th¬ng M¹i §iÖn Tö ë Trung Quèc
4. Th¬ng M¹i §iÖn Tö ë c¸c níc ASEAN
CH¦¥NG II Thùc Tr¹ng Ph¸t TriÓn CNTT Cho TM§T ë ViÖt Nam
I ChiÕn lîc chung ph¸t triÓn Th¬ng M¹i §iÖn Tö
1. Ph¸t triÓn cïng Internet.
SVTH: Bïi Thu Giang 1 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
2. Tæ chøc linh ho¹t
3 Sö dông Th¬ng M¹i §iÖn Tö
4. Ho¹t ®éng kiÓu míi trªn thÞ trêng
5. C¸c vÊn ®Ò vÒ tæ chøc
6. VÊn ®Ò thùc hiÖn
7. VÊn ®Ò tiÕp thÞ
II Th¬ng M¹i §iÖn Tö ë ViÖt Nam
1. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn CNTT ë ViÖt Nam vµ t¸c ®éng cña nã ®Õn Th -
¬ng M¹i §iÖn Tö
2. H¹ tÇng c¬ së CNTT ë ViÖt Nam
2.1 C«ng nghÖ tÝnh to¸n
2.2 C«ng nghÖ truyÒn th«ng
III Nh÷ng tån t¹i h¹n chÕ vµ nguyªn nh©n cña CNTT tíi ho¹t ®éng Th-
¬ng M¹i §iÖn Tö
CH¦¥NG III NhiÖm Vô, Gi¶i Ph¸p Ph¸t TriÓn CNTT Trong Th¬ng
M¹i §iÖn Tö
I Môc tiªu, chñ tr¬ng ph¸t triÓn CNTT ë ViÖt Nam
II NhiÖm vô, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn CNTT ë ViÖt Nam
1. øng dông réng r·i, cã hiÖu qu¶ CNTT trong toµn x· héi ®Ó sím tiÕp
cËn Th¬ng M¹i §iÖn Tö
2. T¹o m«i trêng thuËn lîi cho øng dông CNTT vµ ph¸t triÓn CNTT
phôc vô Th¬ng M¹i §iÖn Tö
3. §Èy m¹nh viÖc ®µo t¹o vµ sö dông nguån nh©n lùc cho øng dông vµ
ph¸t triÓn CNTT trî gióp TM§T
4. §Èy m¹nh viÖc x©y dùng m¹ng th«ng tin quèc gia bao gåm hÖ thèng
viÔn th«ng vµ Internet ViÖt Nam
5. T¨ng cêng ®æi míi c«ng t¸c qu¶n lý nhµ níc víi lÜnh vùc CNTT
KÕt LuËn
Danh Môc Tµi LiÖu Tham Kh¶o
SVTH: Bïi Thu Giang 2 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
Lêi Më §Çu
Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ mét chñ ®Ò nãng báng t¸c ®éng m¹nh tíi cuéc sèng
hµng ngµy cña nhiÒu ngêi. SÏ lµ kh«ng qu¸ khi nãi r»ng th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ
bÝ quyÕt míi nhÊt cho dï nã g¾n bã chÆt chÏ víi c«ng nghÖ Internet vµ m¸y
tÝnh míi. Th¬ng m¹i ®iÖn tö cã thÓ ®îc xem nh lµ mét hiÖn tîng phæ biÕn nh-
ng nhiÒu ngêi chØ míi hiÓu biÕt m¬ hå vÒ nã. NhiÒu ngêi trÓ tuæi muèn hiÓu
nã ®Çy ®ñ nhng khi kh¸i niÖm th¬ng m¹i ®iÖn tö phøc t¹p ®· c¶n trë mong
muèn cña hä. C¸c doanh nh©n còng muèn nh¶y vµo phong trµo nµy nhng l¹i
thiÕu tri thøc vµ sù hoach ®Þnh nhÊt ®Þnh.
Nhng víi ¶nh hëng s©u xa cña nã, th¬ng m¹i ®iÖn tö thùc sù hoµn
thiÖn t¬ng lai cña nh©n lo¹i. Do ®ã, viÖc nghiªn cøu th¬ng m¹i ®iÖn tö kh«ng
chØ giíi h¹n ë viÖc am hiÓu nã. “Th¬ng m¹i ®iÖn tö nãi chung ®îc nh×n nhËn
nh mét sù ph¸t triÓn tù nhiªn, tÊt yÕu cña th¬ng m¹i trong mét kinh tÕ sè hãa”.
Nh mét tÊt yÕu kh¸ch quan, ViÖt Nam sÏ tham gia th¬ng m¹i ®iÖn tö. Th¬ng
m¹i ®Þªn tö sÏ gãp phÇn tÝch cùc vµo sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa,
SVTH: Bïi Thu Giang 3 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. Chñ ®éng tham
gia th¬ng m¹i ®iÖn tö, chóng ta sÏ n©ng cao ®îc vÞ thÕ cña ViÖt Nam trªn tr-
êng quèc tÕ
T¹i sao th¬ng m¹i ®iÖn tö l¹i xuÊt hiÖn ? Thùc chÊt th¬ng m¹i ®iÖn tö
lµ g× ? T¹i sao nã l¹i trë nªn quan träng ®Õn thÕ ? Th¬ng m¹i ®iÖn tö sÏ t¸c
®éng thÕ nµo ®Õn cuéc sèng cña chóng ta ? §©y lµ nh÷ng c©u hái ®Æt ra mµ
chóng ta cÇn nghiªn cøu ®Ó t×m hiÓu râ h¬n vÒ th¬ng m¹i ®iÖn tö.
Do vËy, viÖc nghiªn cøu qu¸ tr×nh øng dông th¬ng m¹i ®iÖn tö ë ViÖt
Nam lµ viÖv lµm cÇn thiÕt ®Ó cã kÕ ho¹ch chiÕn lîc chung ph¸t triÓn trong t-
¬ng lai. Víi c©u hái, liÖu ViÖt Nam ®· s½n sµng tham gia vµo th¬ng m¹i ®iÖn
tö hay cha, ®Ò tµi “ Sù s½n sµng cña ViÖt Nam trong viÖc thùc hiÖn th¬ng
m¹i ®iÖn tö trªn lÜnh vùc ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin” sÏ gi¶i quyÕt
phÇn nµo th¾c m¾c trªn. §Ò tµi nªu ra nh÷ng h¹n chÕ vµ nguyªn nh©n trong
viÖc thùc hiÖn th¬ng m¹i ®iÖn tö ë ViÖt Nam ®Ó tõ ®ã cã thÓ kh¾c phôc trªn
con ®êng thùc hiÖn ph¬ng thøc giao dÞch míi mÎ nµy.
KÕt cÊu cña ®Ò ¸n ®îc chia lµm ba ch¬ng:
Ch¬ng I : C¸c VÊn §Ò Chung VÒ Th¬ng M¹i §iÖn Tö
Ch¬ng II : Thùc Tr¹ng Ph¸t TriÓn CNTT Cho TM§T ë ViÖt Nam.
Ch¬ng III : NhiÖm Vô, Gi¶i Ph¸p Ph¸t TriÓn CNTT Trong
Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, ®îc sù gióp ®ì tËn t×nh cña GV NguyÔn H¶i
§¹t em ®· hoµn thµnh ®Ò ¸n víi nh÷ng ph©n tÝch cã thÓ cha chi tiÕt râ rµng, vµ
rÊt mong nhËn ®îc sù gãp ý bæ sung ®Ó hoµn chØnh h¬n.
SVTH: Bïi Thu Giang 4 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
Ch¬ng I : C¸c VÊn §Ò Chung VÒ Th¬ng M¹i §iÖn Tö.
I. Kh¸i niÖm vÒ Th¬ng M¹i §iÖn Tö
Tõ ý nghÜa trùc tiÕp th× th¬ng m¹i ®iÖn tö (TM§T) ë quy m« lín sÏ
mang l¹i nhiÒu lîi Ých vÒ nghiÖp vô cho c¸c c«ng ty viÔn th«ng. VÒ l©u dµi, nã
cã thÓ gióp c¸c nghµnh nghÒ truyÒn thèng t×m kiÕm c¸c c¬ héi ph¸t triÓn míi,
thùc hiÖn viÖc chuyÓn tõ ph¬ng thøc kinh tÕ truyÒn thèng sang kinh tÕ m¹ng,
chuyÓn ®æi c¬ së th«ng tin trong níc tõ tr×nh ®é c¬ b¶n hiÖn nay lªn tr×nh ®é
cao h¬n, x©y dùng c¬ së v÷ng ch¾c cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ph¸t triÓn
ngµnh c«ng nghÖ th«ng tin víi tèc ®é cao cña thÕ kØ XI, cuèi cïng t¹o ra sù
hßa hîp gi÷a m¹ng th«ng tin, m¹ng lu th«ng vËt chÊt vµ lu th«ng tiÒn tÖ ®ång
thêi lµm cho chóng trë thµnh hÖ thèng dÞch vô c«ng céng cña toµn x· héi, thùc
hiÖn môc tiªu m¹ng hãa ®êi sèng c¸ nh©n vµ hiÖn ®¹i hãa sù ph¸t triÓn cña
doanh nghiÖp.
VËy th× ph¸t triÓn TM§T ®ßi hái nh÷ng ®iÒu kiÖn c¬ b¶n g×, TM§T sÏ
kÕt hîp thèng nhÊt c¸c yÕu tè lu th«ng tin tøc, lu th«ng hµng hãa vµ tiÒn tÖ nh
thÕ nµo? §©y lµ vÊn ®Ò then chèt cho sù ph¸t triÓn cña TM§T mµ mäi ngêi
®Òu quan t©m, nhÊt lµ sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa cña níc ta diÔn
ra trong giai ®o¹n bïng næ c«ng nghÖ vµ xu thÕ toµn cÇu hãa.
1. C«ng nghÖ th«ng tin (CNTT)
Vµo ®Çu thËp niªn 90 cña thÕ kØ XX, khi nh÷ng tiÕn bé vÒ khoa häc vµ
c«ng nghÖ trong lÜnh vùc tæ chøc vµ ho¹t ®éng th«ng tin trong x· héi ®· ®¹t
®Õn mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh th× kh¸i niÖm CNTT ngµy cµng ®îc sö dông h¬n
trong x· héi. Cèt lâi cña CNTT lµ ph¬ng thøc tæ chøc ho¹t ®éng th«ng tin x·
héi trªn nÒn t¶ng c¸c hÖ thèng m¸y tÝnh liªn th«ng víi nhau theo c¸c tiªu
chuÈn x¸c ®Þnh thay thÕ cho ph¬ng thøc truyÒn thèng lµ tæ chøc th«ng tin côc
bé trªn c¸c vËt thÓ nÆng (c¸c tµi liÖu, chøng tõ in trªn giÊy). Nh÷ng thµnh tùu
to lín trong lÜnh vùc sè hãa th«ng tin ®a ph¬ng tiÖn (v¨n b¶n, ®å häa, h×nh
¶nh, ©m thanh, vi deo lµ n¨m ph¬ng tiÖn diÔn ®¹t th«ng tin) vµ tæ chøc c¸c d÷
liÖu ®ã trªn c¸c hÖ thèng m¸y tÝnh chÝnh lµ ®éng lùc ph¸t triÓn CNTT hiÖn ®¹i.
SVTH: Bïi Thu Giang 5 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
Kh¶ n¨ng chuyÓn nh÷ng khèi th«ng tin côc bé, rêi r¹c thµnh nguån tµi nguyªn
quan träng nhÊt trong ®êi sèng x· héi ®· lµm cho CNTT trë thµnh ngµnh ph¸t
triÓn chiÕn lîc mµ tÊt c¶ c¸c quèc gia trªn thÕ giíi ®Òu quan t©m.
VËy c«ng nghÖ th«ng tin lµ g×?
-S¸ch øng dông vµ ph¸t triÓn CNTT phôc vô sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa,
hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc viÕt:
“CNTT lµ thuËt ng÷ dïng ®Ó chØ c¸c ngµnh khoa häc vµ c«ng nghÖ liªn
quan ®Õn th«ng tin vµ c¸c qu¸ tr×nh sö lý th«ng tin. Theo quan niÖm nµy th×
CNTT lµ hÖ thèng c¸c ph¬ng ph¸p khoa häc, c«ng nghÖ, ph¬ng tiÖn, c«ng cô,
bao gåm chñ yÕu lµ c¸c m¸y tÝnh, m¹ng truyÒn th«ng vµ hÖ thèng c¸c kho d÷
liÖu nh»m tæ chøc, lu tr÷, truyÒn dÉn vµ khai th¸c, sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c
nguån th«ng tin trong mäi lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh tÕ, x· héi, v¨n hãa...cña
con ngêi”.
-S¸ch th«ng tin häc viÕt:
“CNTT cã thÓ coi lµ tËp hîp c¸c ph¬ng ph¸p khoa häc, c¸c ph¬ng tiÖn
vµ c«ng cô kÜ thuËt hiÖn ®¹i_chñ yÕu lµ m¸y tÝnh ®iÖn tö vµ c¸c m¹ng viÔn
th«ng _ nh»m cung cÊp c¸c gi¶i ph¸p toµn thÓ ®Ó xö lý, tæ chøc, khai th¸c vµ
sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån tµi nguyªn th«ng tin phong phó vµ tiÒm tµng
trong mäi lÜnh vùc ho¹t ®éng cña con ngêi.”
Cã thÓ nãi h¹t nh©n cña CNTT lµ tin häc vµ viÔn th«ng.
Tin häc lµ khoa häc vµ c«ng nghÖ xö lý th«ng tin mét c¸ch tù ®éng vµ
hîp lý b»ng m¸y tÝnh ®iÖn tö. C«ng cô nhá yÕu cña tin häc lµ m¸y tÝnh ®iÖn tö
(phÇn cøng) vµ c¸c ch¬ng tr×nh m¸y tÝnh, gåm c¸c ch¬ng tr×nh hÖ thèng vµ c¸c
ch¬ng tr×nh chuyªn dông.
ViÔn th«ng lµ sù truyÒn ch÷ viÕt, ©m thanh, h×nh ¶nh hay d÷ liÖu díi
d¹ng tÝn hiÖu quang, ®iÖn, ®iÖn tö hay c¸c xung ®iÖn, th«ng qua c¸c ph¬ng
tiÖn truyÒn tin. C¸c ph¬ng tiÖn truyÒn tin bao gåm truyÒn c¸p (dïng d©y dÉn
kim lo¹i hoÆc c¸p quang), ra®i«, truyÒn h×nh, sãng cùc ng¾n vµ vÖ tinh”.
“D÷ liÖu sè cã thÓ s¶n sinh trùc tiÕp díi d¹ng m· nhÞ ph©n bëi m¸y tÝnh
®iÖn tö hoÆc còng cã thÓ s¶n sinh b»ng c¸ch m· hãa c¸c tÝn hiÖu ©m thanh,
h×nh ¶nh ch÷ viÕt. M¹ng truyÒn d÷ liÖu lµ m¹ng th«ng tin ®îc t¹o ra b»ng
c¸ch nèi c¸c nguån tin víi nhau sao cho c¸c d÷ liÖu cã thÓ lu th«ng tù do gi÷a
chóng. C¸c d÷ liÖu cã thÓ lµ c¸c môc th«ng tin, c¸c nhãm tin hoÆc c¸c ch¬ng
tr×nh m¸y tÝnh”.
SVTH: Bïi Thu Giang 6 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
Internet- Intranet ®îc xem lµ thµnh phÇn ®Æc s¾c nhÊt cña CNTT hiÖn ®¹i.
Internet-Intranet lµ c«ng nghÖ tæ chøc c¸c m¹ng m¸y tÝnh liªn th«ng víi nhau
trªn toµn cÇu, t¹o nªn nh÷ng siªu lé th«ng tin ngay cµng hoµn h¶o.Víi c«ng
nghÖ Internet-Intranet, c¸c “kho th«ng tin” hay c¸c “nguån tin” (website) n»m
r¶i r¸c kh¾p n¬i trªn toµn thÕ giíi ( hiÖn ®· lªn ®Õn kho¶ng 2 tû, cã nguån tµi
liÖu cã kho¶ng 4 tû) cã thÓ kÕt nèi víi nhau vµ t¹o ra mét nguån th«ng tin
chung cña nh©n lo¹i phôc vô cho mäi ®èi tîng trªn toµn cÇu. HÖ thèng viÔn
th«ng quuèc tÕ víi c¸c tuyÕn c¸p quang vµ c¸c vÖ tinh viÔn th«ng chÝnh lµ
c¸c siªu lé phôc vô cho hµng tr¨m triÖu ngêi trªn kh¾p hµnh tinh trao ®æi, lµm
viÖc víi nhau vµ víi c¸c kho tin. Kh¶ n¨ng nµy më ra hµng lo¹t th¸ch thøc
lµm ¨n míi, trong ®ã TM§T ®îc xem lµ quan träng nhÊt.
2. Kh¸i niÖm th¬ng m¹i ®iÖn tö.
TM§T lµ bíc ph¸t triÓn cïng víi sù x· héi th«ng tin hãa lµ mét kh¸i
niÖm míi xuÊt hiÖn vµo thËp kû 90 ë Hoa Kú, ch©u ¢u vµ c¸c níc ph¸t triÓn
kh¸c. HiÖn nay trªn thÕ giíi cha cã ®Þnh nghÜa thèng nhÊt vÒ TM§T , vµ díi
®©y lµ mét sè kh¸i niÖm ®ang phæ biÕn:
Trong b¸o c¸o dù ¸n quèc gia “kü thuËt th¬ng m¹i ®iÖn tö”, c¸c t¸c gi¶
viÕt:
“Theo ®Þnh nghÜa réng r·i nhÊt, gi¶n dÞ nhÊt, vµ ®· ®îc chÊp nhËn phæ
biÕn th× TM§T lµ viÖc sö dông c¸c ph¬ng ph¸p ®iÖn tö ®Ó lµm th¬ng m¹i”,
nãi chÝnh x¸c h¬n , TM§T lµ viÖc trao ®æi th«ng tin th¬ng m¹i th«ng qua c¸c
ph¬ng tiÖn c«ng nghÖ ®iÖn tö, mµ nãi chung lµ kh«ng cÇn ph¶i in ra giÊy trong
bÊt kú c«ng ®o¹n nµo cña toµn bé qu¸ tr×nh giao dÞch.
Trong ®Þnh nghÜa trªn, ch÷ “th«ng tin” (information) kh«ng ®îc hiÓu
theo nghÜa hÑp lµ “tin tøc” mµ lµ bÊt cø g× cã thÓ truyÒn t¶i b»ng kü thuËt ®iÖn
tö, bao gåm c¶ th tõ, c¸c tËp tin v¨n b¶n, c¬ së d÷ liÖu, c¸c b¶ng tÝnh, c¸c b¶n
vÏ thiÕt kÕ b»ng m¸y tÝnh ®iÖn tö, c¸c h×nh ®å häa, qu¶ng c¸o, hái hµng, ®¬n
hµng, hãa ®¬n, biÓu gi¸, hîp ®ång, h×nh ¶nh ®éng, ©m thanh,v.v...
Kh¸i niÖm th¬ng m¹i trong TM§T cÇn ®îc hiÓu nh c¸ch diÔn ®¹t sau
®©y cña Uû ban thuéc Liªn hîp quèc vÒ luËt th¬ng m¹i quèc tÕ, ®· ®îc ghi
trong ®¹o luËt mÉu vÒ th¬ng m¹i ®iÖn tö do uû ban nµy th¶o ra vµ ®· ®îc liªn
hîp quèc th«ng qua.
ThuËt ng÷ ‘th¬ng m¹i” cÇn ®îc diÔn gi¶i theo nghÜa réng ®Ó bao qu¸t c¸c
vÊn ®Ò n¶y sinh ra tõ mäi mèi quan hÖ mang tÝnh chÊt th¬ng m¹i, dï cã hay
kh«ng cã hîp ®ång.C¸c mèi quan hÖ mang tÝnh th¬ng m¹i bao gåm , nhng
SVTH: Bïi Thu Giang 7 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
kh«ng chØ bao gåm c¸c giao dÞch sau ®©y: bÊt cø giao dÞch th¬ng m¹i nµo vÒ
cung cÊp hoÆc trao ®æi hµng hãa hoÆc dÞch vô ; tháa thuËn ph©n phèi ; ®¹i diÖn
hoÆc ®¹i lý th¬ng m¹i; uû th¸c hoa hång ; cho thuª dµi h¹n; x©y dùng c¸c
c«ng tr×nh; ®Çu t ; cÊp vèn; ng©n hµng; b¶o hiÓm; tháa thuËn khai th¸c hoÆc t«
nhîng; liªn doanh vµ c¸c h×nh thøc kh¸c vÒ hîp t¸c c«ng nghiÖp hoÆc kinh
doanh; chuyªn chë hµng hãa, hµnh kh¸ch b»ng ®êng biÓn, ®êng kh«ng, ®êng
s¾t hoÆc ®êng bé.
Ngoµi ra uû ban ch©u ¢u còng ®a ra ®Þnh nghÜa TM§T : TM§T ®îc hiÓu
lµ viÖc thùc hiÖn kinh doanh qua c¸c ph¬ng tiÖn ®iÖn tö. Nã dùa trªn viÖc xö
lý vµ truyÒn d÷ liÖu ®iÖn tö díi d¹ng v¨n b¶n, ©m thanh vµ h×nh ¶nh. TM§T
trong ®Þnh nghÜa nµy lµ gåm nhiÒu hµnh vi, trong ®ã cã ho¹t ®éng mua b¸n
hµng hãa, dÞch vô, giao nhËn c¸c néng dung kü thuËt sè trªn m¹ng, chuyÓn
tiÒn ®iÖn tö, mua b¸n cæ phiÕu ®iÖn tö, ®Êu gi¸ th¬ng m¹i, hîp t¸c thiÕt kÕ, tµi
nguyªn m¹ng, mua s¾m c«ng céng, tiÕp thÞ trùc tiÕp tíi ngêi tiªu dïng vµ c¸c
dÞch vô sau b¸n hµng, ®èi víi th¬ng m¹i hµng hãa (vÝ dô nh hµng tiªu dïng,
c¸c thiÕt bÞ y tÕ chuyªn dông) vµ th¬ng m¹i dÞch vô (vÝ dô nh dÞch vô cung cÊp
th«ng tin, dÞch vô ph¸p lý, tµi chÝnh), c¸c ho¹t ®éng tuyªn truyÒn (nh ch¨m
sãc søc kháe gi¸o dôc) vµ c¸c ho¹t ®éng míi (vÝ dô nh siªu thÞ ¶o)
Theo tæ chøc th¬ng m¹i thÕ giíi (WTO) : TM§T bao gåm viÖc s¶n xuÊt,
qu¶ng c¸o, b¸n hµng vµ ph©n phèi s¶n phÈm ®îc mua b¸n vµ thanh to¸n trªn
m¹ng Internet, nhng ®îc giao nhËn mét c¸ch h÷u h×nh c¶ c¸c s¶n phÈm ®îc
giao nhËn còng nh nh÷ng th«ng tin sè hãa qua m¹ng Internet.
Tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ (OECD) còng ®a ra ®inh nghÜa:
”TM§T ®îc ®Þnh nghÜa s¬ bé lµ c¸c giao dÞch th¬ng m¹i dùa trªn truyÒn d÷
liÖu qua c¸c m¹ng truyÒn th«ng nh Internet”
Nh vËy, th¬ng m¹i trong TM§T kh«ng chØ theo c¸ch hiÓu th«ng thêng,
mµ cßn bao qu¸t mét ph¹m vi réng h¬n nhiÒu vµ viÖc ¸p dông th¬ng m¹i ®iÖn
tö sÏ lµm thay ®æi ho¹t ®éng cña hÇu hÕt c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. Theo íc tÝnh
hiÖn nay, TM§T cã tíi trªn 1300 lÜnh vùc øng dông, trong ®ã, bu«n b¸n hµng
hãa vµ dÞch vô chØ lµ mét lÜnh vùc øng dông.
Ngoµi ra cßn cã rÊt nhiÒu kh¸i niÖm TM§T xuÊt ph¸t tõ nh÷ng gãc dé
kh¸c nhau, chóng hoÆc lµ kh¸i qu¸t cao ®é c¸c ho¹t ®éng cña TM§T, hoÆc lµ
chØ ®Þnh nghÜa vÒ mét ®Æc trng cña TM§T :
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ ho¹t ®éng giao dÞch trªn m¹ng th«ng tin”.
SVTH: Bïi Thu Giang 8 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ thùc hiÖn ®iÖn tö hãa toµn bé ho¹t ®éng th¬ng
m¹i”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ viÖc øng dông cña c¸c c«ng cô ®iÖn tö trong qu¸
tr×nh th¬ng m¹i”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ thùc hiÖn ®iÖn tö hãa qu¸ tr×nh giao dÞch hµng hãa
th«ng qua Internet víi tèc ®é cao”.
SVTH: Bïi Thu Giang 9 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ chØ thÞ trêng mua b¸n hµng hãa ®· ®îc ®iÖn tö
hãa”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ thùc hiÖn ®iÖn tö hãa, tù ®éng hãa tÊt c¶ c¸c kh©u
tõ tríc khi b¸n hµng ®Õn sau khi b¸n hµng”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö chÝnh lµ thùc hiÖn giao dÞch trùc tiÕp vµ kh«ng dïng
giÊy tê trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng th¬ng m¹i”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®iÒu tiÕt quy tr×nh vËt t vµ nh©n
lùc trªn m¹ng b»ng ph¬ng thøc ®iÖn tö ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng trao ®æi th-
¬ng m¹i”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö =web + nghiÖp vô doanh nghiÖp”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö = thÞ trêng ®iÖn tö hãa + giao dÞch ®iÖn tö hãa+ dÞch
vô ®iÖn tö hãa”.
“Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ ®Ó chr toµn bé qu¸ tr×nh sö dông c¸c c«ng cô ®iÖn
tö thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng trao ®æi th¬ng nghiÖp vµ thao t¸c nghiÖp vô th¬ng
nghiÖp trªn c¬ së m¸y vi tÝnh vµ m¹ng th«ng tin”.
Bªn c¹nh nh÷ng ®Þnh nghÜa trªn, cã nhiÒu quan ®iÓm cho r»ng, TM§T cã
thÓ hiÓu theo nhiÒu nghÜa tïy thuéc vµo gãc ®é nghiªn cøu. ThÝ dô , theo
R.Kalakota vµ A.Wiston, TM§T cã thÓ hiÓu theo c¸c c¸ch ®îc m« t¶ ë b¶ng
sau :
B¶ng 3. Kh¸i niÖm th¬ng m¹i ®iÖn tö tõ c¸c gãc ®é
Gãc ®é M« t¶
C«ng nghÖ Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ viÖc cung cÊp, ph©n phèi th«ng tin, c¸c s¶n
th«ng tin phÈm/ dÞch vô, c¸c ph¬ng tiÖn thanh to¸n qua ®êng d©y ®iÖn
tho¹i, c¸c m¹ng truyÒn th«ng hoÆc qua c¸c ph¬ng tiÖn ®iÖn tö
kh¸c.
Kinh doanh Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ viÖc øng dông c«ng nghÖ (chñ yÕu lµ c«ng
nghÖ th«ng tin) ®Ó tù ®éng hãa c¸c giao dÞch kinh doanh vµ c¸c
kªnh th«ng tin kinh doanh
DÞch vô Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ c«ng cô ®Ó c¸c doanh nghiÖp , ngêi tiªu
dïng , c¸c nhµ qu¶n lý c¾t gi¶m c¸c chi phÝ dÞch vô, ®ång thêi
n©ng cao chÊt lîng hµng hãa, dÞch vô vµ t¨ng tèc ®é cung cÊp
dÞch vô cho kh¸ch hµng
Trùc tuyÕn Th¬ng m¹i ®iÖn tö cung cÊp kh¶ n¨ng tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng
SVTH: Bïi Thu Giang 10 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
mua, b¸n hµng hãa, trao ®æi th«ng tin trùc tiÕp trªn Internet cïng
nhiÒu dÞch vô trùc tuyÕn kh¸c.
§Ó cã mét c¸ch hiÓu thèng nhÊt, cã thÓ ®Þnh nghÜa :
Th¬ng m¹i ®iÖn tö lµ viÖc øng dông c¸c c«ng nghÖ th«ng tin ®Ó tiÕn hµnh
c¸c giao dÞch mua - b¸n c¸c s¶n phÈm, dÞch vô vµ th«ng tin th«ng qua c¸c
m¹ng m¸y tÝnh cã sö dông c¸c tiªu chuÈn truyÒn th«ng chung.
Nh÷ng kh¸i niÖm trªn vÒ TM§T xuÊt ph¸t tõ nh÷ng gãc dé kh¸c nhau,
chóng hoÆc lµ kh¸i qu¸t cao ®é c¸c ho¹t ®éng cña TM§T hoÆc chØ lµ ®Þnh
nghÜa vÒ mét ®Æc trng cña TM§T.
Tõ c¸c ®Þnh nghÜa trªn ®©y, cã thÓ hiÓu mét c¸ch ng¾n gän nh sau:
TM§T lµ mét ph¬ng thøc th¬ng m¹i sö dông:
+Ph¬ng tiÖn diÔn ®¹t th«ng tin ®iÖn tö (Electronic Media)
+Ph¬ng tiÖn liªn l¹c ®iÖn tö (Electronic Communication)
+Ph¬ng tiÖn thanh to¸n ®iÖn tö (Electronic Payment)
Nh vËy TM§T lµ mét h×nh thøc ho¹t ®éng th¬ng m¹i míi, nã th«ng qua
viÖc sö dông c¸c c«ng cô cña c«ng nghÖ th«ng tin hiÖn ®¹i, lÊy m¹ng th«ng tin
sè hãa vµ m¸y vi tÝnh ®Ó thay thÕ cho qu¸ tr×nh sö dông giÊy lµm m«i trêng
truyÒn t¶i tin, bao gåm tÊt c¶ c¸c kh©u nh lu tr÷, chuyÓn giao, thèng kª, ban
bè th«ng tin v.v...tõ ®ã thùc hiÖn c¸c giao dÞch trªn m¹ng vÒ c¸c ho¹t ®éng nh
giao dÞch hµng hãa vµ dÞch vô còng nh viÖc qu¶n lý giao dÞch, ®ång thêi ®¹t ®-
îc môc tiªu thùc hiÖn viÖc lu th«ng hµng hãa vµ tiÒn tÖ hiÖu qu¶ cao, chi phÝ
thÊp, th«ng tin hãa qu¶n lý, m¹ng hãa ho¹t ®éng kinh doanh.Ho¹t ®éng
TM§T lµm mê ®i kh¸i niÖm vÒ kh«ng gian còng nh biªn giíi quèc gia, lµm
mê ®i kh¸i niÖm thêi gian, më ra cho c¸c doanh nghiÖp trªn toµn thÕ giíi kh¶
n¨ng giao dÞch, trao ®æi mua b¸n hµng trªn toµn cÇu, cho hµng tû ngêi tiªu
dïng chø kh«ng chØ giíi h¹n trong nh÷ng thÞ trêng nhá hÑp tríc ®©y.
3. Ph¹m vi cña TM§T
TM§T bao trïm nhiÒu lÜnh vùc réng lín kh¸c nhau. Mét sè lÜnh vùc c¬
b¶n liªn quan trùc tiÕp ®Õn TM§T, bao gåm :
3.1 LÜnh vùc c«ng nghÖ.
C¬ së ®Ó thùc hiÖn TM§T lµ c¸c m¹ng th«ng tin toµn cÇu, n¬i diÔn ra c¸c
ho¹t ®éng nghiªn cøu thÞ trêng, c¸c ho¹t ®éng giao dÞch liªn tæ chøc vµ c¸c
qu¸ tr×nh kinh doanh. Trong sè c¸c m¹ng nµy, Internet ®ãng vai trß quan träng
nhÊt. Ngoµi ra, cã nhiÒu m¹ng th«ng tin kh¸c nh m¹ng gi¸ trÞ gia t¨ng, m¹ng
trao ®æi d÷ liÖu ®iÖn tö,... còng ®ãng vai trß quan träng.
3.2 LÜnh vùc marketing vµ t¹o ra kh¸ch hµng míi.
SVTH: Bïi Thu Giang 11 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
TM§T t¹o ra nh÷ng kªnh liªn kÕt míi víi kh¸ch hµng, t¹o ra c¬ héi míi
®Ó xóc tiÕn, qu¶ng b¸ c¸c s¶n phÈm th«ng qua c¸c ph¬ng tiÖn míi. TM§T më
réng biªn giíi cña c¸c doanh nghiÖp, gióp doanh nghiÖp tiÕp cËn trùc tiÕp víi
kh¸ch hµng cña m×nh.
3.3 LÜnh vùc kinh tÕ.
TM§T lµ yÕu tè c¬ b¶n cña nÒn kinh tÕ míi, mét nÒn kinh tÕ dùa trªn c¬
së th«ng tin, h×nh thµnh tõ c¸c c¬ quan vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ míi. TM§T t¹o
ra c¸c thÞ trêng vµ c¸c ho¹t ®éng míi ®îc m« t¶ b»ng nh÷ng dßng th«ng tin
trùc tiÕp, sù xuÊt hiÖn cña nh÷ng trung gian míi, sù thay ®æi cña c¸c quy luËt
kinh tÕ vµ chøc n¨ng thÞ trêng. Nh÷ng thay ®æi trªn sÏ dÉn tíi thay ®æi nh÷ng
gi¸ trÞ chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ, ®ßi hái c¸c quèc gia, c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã
nh÷ng chiÕn lîc vµ nh÷ng m« h×nh kinh doanh phï hîp.
3.4 Sù liªn kÕt ®iÖn tö.
TM§T cung cÊp c¸c mèi liªn kÕt míi nh»m t¹o ra hiÖu qu¶ cao h¬n cho
c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ, bao gåm :
a) Giao diÖn gi÷a c¸c doanh nghiÖp vµ kh¸ch hµng.
b) Sù liªn kÕt gi÷a doanh nghiÖp víi c¸c kªnh kinh doanh cña nã.
c) Sù phèi hîp gi÷a c¸c bé phËn kh¸c nhau trong néi bé doanh nghiÖp.
3.5 Gi¸ trÞ gia t¨ng cña th«ng tin.
TM§T thóc ®Èy sù t¸ch rêi c¸c chuçi gi¸ trÞ trªn c¬ së th«ng tin khái c¸c
chuçi gi¸ trÞ gia t¨ng vËt lý. C¸c chuçi gi¸ trÞ trªn c¬ së th«ng tin (cßn gäi lµ
c¸c chuçi gi¸ trÞ ¶o ) t¹o ra nh÷ng ph¬ng thøc míi ®Ó thu thËp, tæng hîp, ®ãng
gãi, ph©n phèi th«ng tin vÒ thÞ trêng còng nh ®èi víi c¸c s¶n phÈm, dÞch vô
cña doanh nghiÖp.
3.6 Ph¸t triÓn thÞ trêng.
M¹ng th«ng tin toµn cÇu gióp TM§T cã c¬ héi h×nh thµnh c¸c thÞ trêng
®iÖn tö phï hîp víi ngêi mua vµ ngêi b¸n. §Æc trng c¬ b¶n cña thÞ trêng míi
nµy lµ trao ®æi th«ng tin thêi gian thùc, t¬ng t¸c truyÒn th«ng, ph¹m vi ho¹t
®éng vµ liªn kÕt réng, néi dung phong phó. C¸c ®Æc ®iÓm nµy lµm t¨ng tÝnh
hiÖu qu¶ cña thÞ trêng trong viÖc trao ®æi hµng hãa, ph©n phèi c¸c nguån lùc
vµ c¸c ho¹t ®éng mua b¸n.
3.7 C¬ së h¹ tÇng dÞch vô.
TM§T ®ßi hái nh÷ng dÞch vô kh¸c nhau ®Ó hç trî c¸c chøc n¨ng tiÒm
tµng, c¸c ho¹t ®éng, c¸c yªu cÇu vµ c¸c øng dông cña nã. §Ó thùc hiÖn c¸c
dÞch vô nµy, ®ßi hái ph¶i x©y dùng c¬ së h¹ tÇng phï hîp nh h¹ tÇng vÒ m·
hãa c«ng céng, vÒ thanh to¸n vµ ng©n hµng, vÒ dÞch vô th«ng tin cho c¸c tæ
SVTH: Bïi Thu Giang 12 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
chøc, vÒ c«ng cô t×m kiÕm, truy lôc d÷ liÖu, tæ chøc th«ng tin, tæng hîp th«ng
tin, h¹ tÇng cho viÖc xö lý giao dÞch gi÷a c¸c doanh nghiÖp, chia sÎ th«ng tin
tõ danh môc hµng hãa cña nhµ cung øng vµ phèi hîp c¸c chuçi cung øng..
3.8 LuËt ph¸p, tÝnh riªng t vµ c¸c chÝnh s¸ch c«ng céng.
Toµn bé nh÷ng thay ®æi vÒ cÊu tróc, tæ chøc, qu¸ tr×nh vµ c«ng nghÖ do
TM§T ®a l¹i ®ßi hái ph¶i cã mét khu«n khæ míi, cô thÓ hãa c¸c nhu cÇu vÒ
luËt ph¸p, tÝnh riªng t vµ chÝnh s¸ch c«ng céng. §©y lµ mét nhiÖm vô rÊt khã
kh¨n bëi sè lîng vµ tÝnh phøc t¹p cña c¸c lÜnh vùc cã liªn quan, nhng nã còng
lµ mét khÝa c¹nh cÇn ®îc quan t©m ®Çu tiªn khi ¸p dông TM§T ®Ó b¶o vÖ
quyÒn lîi cña nh÷ng ngêi tham gia. ViÖc cô thÓ hãa c¸c vÊn ®Ò liªn quan còng
®ßi hái ph¶i cã sù c©n nh¾c khi tiÕp cËn ®Ó võa ®¶m b¶o quyÒn lîi, võa tr¸nh
nh÷ng xung ®ét tiÒm tµng gi÷a c¸c bªn tham gia TM§T.
II. Lîi Ých cña th¬ng m¹i ®iÖn tö.
1. Lîi Ých tõ phÝa ngêi s¶n xuÊt.
* TM§T cã Ých rÊt lín ®èi víi doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ
tiÕn hµnh c¸c giao dÞch th¬ng m¹i.
- C¬ héi gi¶m chi phÝ :
C¸c doanh nghiÖp lu«n cã xu híng lµm sao gi¶m chi phÝ ®Õn møc tèi ®a
®Ó n©ng cao lîi nhuËn. Cô thÓ TM§T lµm gi¶m chi phÝ tiªu thô, chi phÝ liªn
quan ®Õn viÖc mua s¾m cña doanh nghiÖp, chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc qu¶n lý
chuçi cung øng cña doanh nghÞep vµ chi phÝ liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng hËu
cÇn.
- Chi phÝ tiªu thô:
Do c¸c website ho¹t ®éng 24/ 24 giê mét ngµy, 7 ngµy/1 tuÇn vµ cã gi¸
trÞ víi thÞ trêng toµn cÇu ë bÊt kú thêi ®iÓm nµo. Do vËy doanh nghiÖp cã thÓ
phôc vô mét tËp kh¸ch hµng lín mµ kh«ng cÇn ph¶i x©y dùng tæ chøc hay
ph©n lo¹i c¸c cöa hµng thùc. So víi viÖc qu¶n lý nhiÒu cöa hµng, viÖc qu¶n lý
mét cöa hµng ¶o cho phÐp doanh ngiÖp c¾t gi¶m ®îc nhiÒu chi phÝ trong kh©u
qu¶n lý, ®Æc biÖt lµ chi phÝ kiÓm kª hµng hãa. ViÖc truy cËp 24/ 24 giê tíi c¸c
cöa hµng ¶o ®em l¹i sù tiÖn lîi nµy lµ mét ®Æc tÝnh u viÖt, cã gi¸ trÞ vµ ngµy
cµng t¨ng cña c¸c ho¹t ®éng kinh doanh ¶o.
-Chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc mua s¾m cña doanh ngiÖp:
Môc tiªu cña nhiÒu øng dông mua s¾m trong TM§T lµ kÕt nèi trùc tiÕp
c¸c tæ chøc víi c¸c catalog cña c¸c nhµ cung cÊp ngay tõ tríc khi nã ®îc chÊp
SVTH: Bïi Thu Giang 13 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
nhËn vµ toµn bé qu¸ tr×nh mua hµng ®Òu ®îc thùc hiÖn trªn web. ë ®©y kh«ng
®Ò cËp ®Õn c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn mua hµng hãa, s¶n phÈm kinh doanh vµ
nh÷ng chi phÝ mua nguyªn liÖu, vËt liÖu th« sö dông ®Ó s¶n xuÊt trùc tiÕp ra
c¸c s¶n phÈm vµ cung cÊp c¸c dÞch vô mµ ho¹t ®éng mua s¾m cña c¸c doanh
ngiÖp chñ yÕu bao gåm viÖc mua c¸c s¶n phÈm liªn quan tíi c¸c lÜnh vùc b¶o
tr×, söa ch÷a vµ vËn hµnh viÖc kÕt nèi víi c¸c catalog ®iÖn tö lµm gi¶m ®¸ng kÓ
nhu vÇu kiÓm tra tÝnh kÞp thêi vµ ®é chÝnh x¸c cña c¸c th«ng tin mµ nh÷ng
ngêi b¸n hµng cung cÊp, tõ ®ã lµm gi¶m chi phÝ cung øng ®Çu vµo cho c¸c
doanh nghiÖp.
-Chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc qu¶n lý chuçi cung øng:
Trong kinh doanh ®iÖn tö c¸c doanh nghiÖp kh«ng c¹nh tranh trùc tiÕp
víi nhau mµ dÞch chuyÓn theo chiÒu híng c¹nh tranh vÒ sù tËp trung cña chuçi
cung øng vµo c¸c doanh nghiÖp, Sù kh¸c nhau vÒ chuçi cung øng cña c¸c
doanh nghiÖp thÓ hiÖn qua viÖc qu¶n lý c¸c th«ng tin ”tr«i næi”, viÖc n¾m b¾t
c¸c th«ng tin ®ã ë mét n¬i nµo ®ã, thÊy ®îc c¸c lîi Ých cña nã vµ biÕn nã
thµnh hµnh ®éng ë mét n¬i kh¸c. NÕu toµn bé qu¸ tr×nh ®ã thùc hiÖn tèt h¬n
cña ®èi thñ, doanh nghiÖp sÏ th¾ng lîi trong c¹nh tranh. ChÝnh v× vËy dï lµ
qu¸ tr×nh ®¬n gi¶n so víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c nhng c¸c doanh
nghiÖp kinh doanh ®iÖn tö lu«n cè g¾ng cÊu tróc vµ cÊu tróc l¹i toµn bé chuçi
cung øng, ®ång thêi gi¶m c¸c chi phÝ liªn quan cña doanh nghiÖp.
-Chi phÝ liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng hËu cÇn:
Cã thÓ nãi TM§T ®· lµm thay ®æi c¸c ho¹t ®éng thuéc lÜnh vùc hËu cÇn
cña doanh nghiÖp nh viÖc ®ãng gãi, chuyÓn dÞch hµng hãa... vµ biÕn nã thµnh
lÜnh vùc kinh doanh th«ng tin. T¸c ®éng cña TM§T tíi chi phÝ cña ho¹t ®éng
hËu cÇn doanh nghiÖp cã ý nghÜa to lín. HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp kh«ng
cÇn ph¶i lo l¾ng vÒ viÖc theo dâi c¸c kiÖn hµng cña m×nh göi ®i, dï cã ph¶i
chuyÓn nã tíi bÊt cø ®©u trªn thÕ giíi. Víi nh÷ng lîi Ých mµ web mang l¹i,
ho¹t ®éng gi¸m s¸t kiÓm tra giao nhËn hµng hãa cña c¸c doanh nghiÖp sÏ trë
nªn rÊt ®¬n gi¶n, t¹o ®iÒu kiÖn cho qu¸ tr×nh thanh to¸n ®îc nhanh h¬n.
* Ngoµi ra kÕt nèi Internet cho phÐp doanh nghiÖp cã ®îc nh÷ng th«ng
tin ®Çy ®ñ vµ cËp nhËt vÒ nh÷ng vÊn ®Ò mµ doanh nghiÖp quan t©m. §ång
thêi c¸c nh©n viªn cña doanh nghiÖp còng cã ®iÒu kiÖn ®Ó th¶o luËn trao ®æi
trùc tiÕp víi kh¸ch hµng, nhµ cung øng...th«ng qua dÞch vô th tÝn ®iÖn tö vµ
c¸c dÞch vô viÔn th«ng kh¸c víi thêi gian vµ chi phÝ thÊp nhÊt. Còng trong qu¸
tr×nh giao tiÕp, doanh nghiÖp cã thÓ ngay lËp tøc h×nh thµnh s¬ ®å vÒ kh¸ch
SVTH: Bïi Thu Giang 14 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
hµng vµ c¸c ®èi t¸c kinh doanh cña m×nh, phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh
cña doanh nghiÖp
* TM§T t¹o ra nh÷ng kªnh liªn kÕt míi víi kh¸ch hµng, t¹o ra c¬ héi
míi ®Ó xóc tiÕn, qu¶ng b¸ c¸c s¶n phÈm th«ng qua c¸c ph¬ng tiÖn míi. TM§T
më réng biªn giíi cña c¸c doanh nghiÖp , gióp doanh nghiÖp tiÕp cËn trùc tiÕp
víi kh¸ch hµng cña m×nh.
* Doanh nghiÖp cã thÓ ph¸t triÓn thÞ trêng b»ng m¹ng th«ng tin toµn cÇu
víi ®Æc trng c¬ b¶n lµ trao ®æi th«ng tin.
2. Lîi Ých tõ phÝa ngêi tiªu dïng.
TM§T gióp kh¸ch hµng dÔ dµng h¬n trong viÖc lùa chän khi mua hµng.
Qu¶ng c¸o ®iÖn tö cung cÊp cho kh¸ch hµng nh÷ng th«ng tin chÝnh x¸c vÒ cöa
hµng gÇn nhÊt chøa mÆt hµng ®ã, thêi gian vµ c¸ch kinh doanh cña cöa hµng,
thËm chÝ c¶ c¸ch gîi ý c¸ch xem xÐt s¶n phÈm. NÕu kh¸ch hµng kh«ng muèn
tËn mÆt xem hµng tríc khi mua, c¸c ®¬n hµng cã thÓ ®îc ®Æt vµ ®îc thanh to¸n
theo kiÓu ®iÖn tö.
TM§T t¹o ra nhiÒu c¬ héi míi cho c¶ ngêi tiªu dïng c¸ lÎ vµ c¸c doanh
nghiÖp. Khi TM§T hoµn thiÖn vµ ngµy cµng nhiÒu doanh nghiÖp tæ chøc kinh
doanh trùc tuyÕn, kh¸ch hµng cã thÓ so s¸nh dÔ dµng h¬n.
Víi kh¶ n¨ng t¬ng t¸c, giao t¸c TM§T sÏ gióp cho ngêi b¸n hµng vµ
ngêi mua hµng giao tiÕp víi nhau, tuy ®ã lµ giao tiÕp ¶o, hiÓu nhau h¬n vµ tõ
®ã ®iÒu chØnh ho¹t ®éng cña m×nh, më ra kh¶ n¨ng míi cho giao th¬ng quèc
tÕ. Khi ®Æt yªu cÇu mua hµng hoÆc khi mua hµng qua m¹ng, kh¸ch hµng ®·
®Ó l¹i nh÷ng th«ng tin vÒ chÝnh m×nh. Víi kh¶ n¨ng tÝch hîp vµ kÕt suÊt th«ng
tin cao, m¹ng m¸y tÝnh sÏ gióp nhµ kinh doanh biÕt vµ chñ ®éng híng dÉn
kh¸ch hµng ®Ó kh¸ch hµng tiÕp cËn víi s¶n phÈm gÇn h¬n.
TM§T gióp cho ngêi tiªu dïng cã thÓ tiÕp cËn mua hµng cña bÊt cø nhµ
s¶n xuÊt nµo trªn thÕ giíi mµ m×nh a thÝch. TM§T t¹o ra cho ngêi tiªu dïng
kh¶ n¨ng lùa chän réng h¬n rÊt nhiÒu, gÇn nh v« tËn. Nh vËy ®· h×nh thµnh
mét thÞ trêng phi biªn giíi cho c¸c doanh nghiÖp lÉn ngêi tiªu dïng. Lóc nµy
ngêi tiªu dïng cã thÓ mua hµng t¹i nhµ mµ kh«ng cÇn ph¶i ®i ®©u xa.
3. Lîi Ých tõ phÝa x· héi.
ViÖc ph¸t triÓn TM§T sÏ më réng mèi quan hÖ giao lu hîp t¸c vÒ th¬ng
m¹i gi÷a níc ta víi c¸c níc kh¸c trªn thÕ giíi, c¸c gi¸ trÞ kinh tÕ _v¨n hãa_x·
héi tiªu biÓu cña d©n téc ta sÏ ®îc giíi thiÖu ra c¸c níc vµ c¸c gi¸ trÞ kinh
tÕ_v¨n hãa_x· héi tiªu biÓu cña c¸c níc sÏ ®îc du nhËp vµo níc ta.
SVTH: Bïi Thu Giang 15 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
VÒ mÆt kinh tÕ, TM§T lµ yÕu tè c¬ b¶n cña nÒn kinh tÕ míi, mét nÒn
kinh tÕ dùa trªn c¬ së th«ng tin, h×nh thµnh tõ c¸c c¬ quan vµ c¸c tæ chøc kinh
tÕ míi. TM§T t¹o ra c¸c thÞ trêng vµ c¸c ho¹t ®éng míi ®îc m« t¶ b»ng
nh÷ng dßng th«ng tin trùc tiÕp, sù xuÊt hiÖn cña nh÷ng trung gian míi, sù
thay ®æi cña c¸c quy luËt kinh tÕ vµ c¸c chøc n¨ng thÞ trêng. Nh÷ng thay ®æi
trªn sÏ dÉn tíi thay ®æi nh÷ng gi¸ trÞ chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ, ®ßi hái c¸c
quèc gia, c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã nh÷ng chiÕn lîc vµ nh÷ng m« h×nh kinh
doanh phï hîp.
TM§T gãp phÇn thóc ®Èy vµ phæ biÕn ngµy cµng réng r·i nh÷ng thay
®æi ®ang ®îc tiÕn hµnh cña nÒn kinh tÕ, nh viÖc c¶i c¸ch c¸c quy ®Þnh, toµn
cÇu hãa c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. Nh vËy, nhê cã TM§T, nhiÒu xu híng thô«c
c¸c lÜnh vùc còng ®ang ®îc tiÕn hµnh nh ng©n hµng ®iÖn tö, ®Æt chç du lÞch
trùc tiÕp ,v.v...
TM§T trªn Internet t¸c ®éng tíi c¸c ho¹t ®éng t¬ng t¸c trong nÒn kinh
tÕ. Nh÷ng liªn kÕt nµy ®ang ®îc më réng trong níc vµ tr¶i réng kh¾p thÕ giíi.
Víi sù hç trî cña kÜ thuËt, con ngêi cã thÓ th«ng tin liªn l¹c vµ thùc hiÖn c¸c
giao dÞch kinh doanh ë mäi lóc vµ mäi n¬i. ChÝnh ®iÒu nµy lµ mét ¶nh hëng
s©u réng lµm xãi mßn ranh giíi gi÷a c¸c khu vùc kinh tÕ còng nh giíi h¹n ®Þa
lý gi÷a c¸c quèc gia.
III C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn TM§T.
Kinh nghiÖm cña c¸c níc cho thÊy ®Ó thùc hiÖn TM§T , ph¶i x¸c lËp ®îc
bèn ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ sau :
1. §iÒu kiÖn h¹ tÇng c«ng nghÖ th«ng tin.
Tríc tiªn lµ h¹ tÇng truyÒn th«ng ph¶i ®¹t møc tiªu chuÈn quèc tÕ ®Ó cã
thÓ truyÒn t¶i ®îc th«ng tin díi d¹ng h×nh ¶nh, ®å häa, video. KÕ tiÕp lµ hÖ
thèng c¸c thiÕt bÞ kü thuËt m¹ng, truy cËp tõ xa, an toµn kü thuËt. Th«ng th-
êng, mét quèc gia muèn ph¸t triÓn TM§T th× m¹ng trôc th«ng tin quèc gia
®ãng vai trß x¬ng sèng. M¹ng nµy, ®èi víi trong níc ®îc vÝ nh con s«ng c¸i
n¬i mäi s«ng con ®æ vµo, ®èi víi quèc tÕ ®îc vÝ nh cöa s«ng ®æ ra biÓn. Th«ng
tin cã th«ng th¬ng hay kh«ng, mét phÇn quan träng phô thuéc vµo d¶i th«ng
cña m¹ng trôc, hay nh thêng nãi, vµo tèc ®é cña m¹ng trôc th«ng tin.
2. C¬ së h¹ tÇng kinh tÕ.
§Ó ph¸t triÓn TM§T, nÒn kinh tÕ trong níc ph¶i ®¹t ®Õn mét tr×nh ®é
nhÊt ®Þnh ®Ó hç trî cho ph¬ng thøc kinh doanh míi nµy. NÒn kinh tÕ ph¸t triÓn
SVTH: Bïi Thu Giang 16 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
cã nghÜa lµ c¸c giao dÞch ®îc më réng, thÞ trêng mua b¸n kh«ng cã giíi h¹n
vÒ kh«ng gian vµ thêi gian. Nh thÕ tÊt yÕu ph¶i h×nh thµnh kh¶ n¨ng thanh
to¸n ®iÖn tö. Trong c¶ ba ph¬ng thøc nhµ s¶n xuÊt b¸n cho ngêi tiªu dïng,
mua b¸n gi÷a hai hay nhiÒu doanh nghiÖp vµ mua b¸n gi÷a doanh nghiÖp vµ
ChÝnh phñ, ®iÒu kiÖn thanh to¸n ®Òu lµ thanh to¸n tù ®éng b»ng thÎ tÝn dông
®iÖn tö th«ng qua c¸c t¸c vô ng©n hµng ®a quèc gia.
3. Hµnh lang ph¸p lý.
Mäi ho¹t ®éng ®Òu ph¶i tu©n thñ nh÷ng quy ®Þnh chung. TM§T lµ ho¹t
®éng th¬ng m¹i cã quy m« toµn cÇu, v× vËy nã ph¶i ®¸p øng hµng lo¹t quy
®Þnh cña luËt ph¸p quèc tÕ vµ quèc gia vÒ lÜnh vùc nµy. Nh÷ng néi dung chÝnh
cña hµnh lang ph¸p lý nµy lµ quy ®Þnh vÒ tiªu chuÈn chÊt lîng hµng hãa, dÞch
vô, quy ®Þnh vÒ nh÷ng ®iÒu cÊm vµ ®îc phÕp (thay ®æi theo quèc gia ), quy
®Þnh vÒ së h÷u c«ng nghiÖp, b¶n quyÒn chÕ t¹o, luËt vÒ ch÷ ký ®iÖn tö, luËt
gi¶i quyÕt tranh chÊp ®èi víi hîp ®ång kinh tÕ ®iÖn tö.
4. §iÒu kiÖn nh©n lùc.
TM§T lµ h×nh thøc kinh doanh mua b¸n hoµn toµn míi, nã ®ßi hái ph¶i
cã lùc lîng chuyªn nghiÖp ®iÒu hµnh, triÓn khai, khai th¸c, ph¸t triÓn nã. Nãi
trong diÖn hÑp, ®ã lµ nh÷ng tËp thÓ cña doanh nghiÖp vµ tæ chøc dÞch vô m¹ng
cã kü n¨ng chuyªn ngµnh vÒ TM§T. Trong diÖn réng bao gåm c¶ ngêi tiªu
dïng nghÜa lµ c¶ x· héi.
IV. T×nh h×nh ph¸t triÓn TM§T trªn thÕ giíi vµ trong khu vùc.
1. TM§T trªn thÕ giíi.
Nh÷ng tiÕn bé to lín vÒ c«ng nghÖ, ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖ th«ng tin, trong
nh÷ng thËp niªn cuèi cña thÕ kû XX, ®· t¹o ra bíc ngoÆt míi cho sù ph¸t triÓn
kinh tÕ vµ x· héi toµn cÇu. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c siªu lé th«ng tin víi
kh¶ n¨ng phôc vô ngµy cµng hoµn h¶o ®· t¨ng cêng ph¬ng tiÖn cho qu¸ tr×nh
toµn cÇu hãa. ChÝnh trªn nÒn t¶ng ®ã, mét ph¬ng thøc th¬ng m¹i míi ®· xuÊt
hiÖn, ®ã lµ TM§T. NhËn thøc ®îc vÞ trÝ quan träng cña TM§T trong chiÕn lîc
ph¸t triÓn kinh tÕ tri thøc, nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi vµ trong khu vùc ®· ®Çu
t vµo nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh khi kÕt nèi Internet qua c¸c lo¹i ph-
¬ng tiÖn ®iÖn tö vµ sö dông chóng ®Ó trao ®æi th«ng tin, ®Æc biÖt lµ th«ng tin
th¬ng m¹i, nh»m ®Ò ra c¸c gi¶i ph¸p thÝch hîp cho quèc gia m×nh.
CNTT chÝnh lµ nh©n tè trung t©m t¹o ra ph¬ng tiÖn thùc hiÖn toµn cÇu
hãa vµ kÝch ho¹t cho sù bïng næ c«ng nghÖ ®ã, bëi v× nhê cã CNTT vµ ®Æc
SVTH: Bïi Thu Giang 17 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
biÖt lµ Internet, ngêi ta thùc hiÖn ®îc viÖc n¾m b¾t vµ sö lý kÞp thêi th«ng tin
ph¸t sinh tõ nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi, kh¸i niÖm kh«ng gian bÞ thu hÑp. ChÝnh
kh¶ n¨ng nµy ®· dÉn ®Õn nh÷ng cuéc s¸p nhËp cña c¸c tËp ®oµn lín víi c¸c
chi nh¸nh táa kh¾p toµn cÇu.Qóa tr×nh toµn cÇu hãa ®Õn lît m×nh l¹i t¹o ®iÒu
kiÖn cho hµng lo¹t c«ng nghÖ míi ra ®êi nh»m phôc vô cho tiÕn tr×nh ®ã ph¸t
triÓn nhanh h¬n. Trong kho¶ng 5 n¨m trë l¹i ®©y, trong lÜnh vùc c«ng nghÖ
th«ng tin, gÇn 70% sè c«ng nghÖ míi ®Òu liªn quan ®Õn Internet : c«ng nghÖ
néi dung, c«ng nghÖ multimedia, c«ng nghÖ IP, ATM.
Vµo ®Çu thËp niªn 90 cña thÕ kû XX, mét sè níc ph¸t triÓn nh Mü,
Cana®a, Ph¸p, Anh, ¤xtr©ylia...®· sím ph¸t hiÖn ra tiÒm n¨ng h×nh thµnh mét
nÒn kinh tÕ míi (sau nµy, vµo n¨m 1995, tæ chøc Hîp t¸c kinh tÕ vµ ph¸t triÓn
_OECD ®· chÝnh thíc ®Æt tªn cho nã lµ kinh tÕ tri thøc). Vµ hä ®· nhanh
chãng b¾t tay vµo x©y dùng nh÷ng nÒn t¶ng c¨n b¶n cho kinh tÕ ®ã. Nh÷ng
nÒn t¶ng ®ã lµ, hµnh lang ph¸p lý, h¹ tÇng th«ng tin, c«ng nghÖ phÇn mÒm vµ
TM§T.
Nh×n kh¸i qu¸t nÒn t¶ng còng nh c¬ së h¹ tÇng c¬ b¶n mang tÝnh chÊt
tiªn quyÕt cña TM§T, Internet ph¸t triÓn rÊt nhanh , c¶ vÒ ph¹m vi bao phñ,
ph¹m vi øng dông vµ chÊt lîng vËn hµnh. Sè ngêi sö dông Internet toµn thÕ
giíi n¨m 2000 lµ 500 triÖu ngêi vµ theo dù b¸o n¨m 2005 sÏ lªn tíi kho¶ng 1
tû ngêi .
Internet ®îc b¾t ®Çu nghiªn cøu ë Mü n¨m 1962 ®Õn n¨m 1969 th× ®¹t ®-
îc thµnh c«ng ®Çu tiªn - liªn kÕt ®îc c¸c hÖ thèng xö lý th«ng tin c¸ch xa
nhau. §Õn gi÷a thËp niªn 80 vµ ®Çu thËp niªn 90 cña thÕ kû XX, Internet lan
m¹nh sang Cana®a, ch©u ¢u, ch©u ¸ vµ bïng næ kh¾p toµn cÇu . Internetb ®·
®i qua hai giai ®o¹n vµ ®ang bíc vµo giai ®o¹n thø ba :
-Internet 1. §Æc trng cho giai ®o¹n h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn Internet tõ
®Çu 1970 ®Õn cuèi 1997. Vµo thêi ®iÓm cuèi 1997, c¶ thÕ giíi cã kho¶ng 80
triÖu ngêi sö dông.
- Internet 2. lµ c«ng nghÖ n©ng cÊp h¹ tÇng kü thuËt cña Internet 1.
-Internet 3. lµ c«ng nghÖ m¹ng di ®éng më réng ph¹m vi ho¹t ®éng cña
Internet b»ng hÖ thèng v« tuyÕn nh»m môc tiªu Internet ®Õn tõng gia ®×nh,
tõng c¸ nh©n víi chi phÝ thÊp nhÊt.
Sè ®Þa chØ trªn Internet, sè website còng nh sè ngêi sö dông Internet ngµy
mét t¨ng ; gi÷a n¨m 1994, toµn thÕ giíi cã 3,2 triÖu ®Þa chØ trªn Internet , tíi
gi÷a n¨m 1996 ®· lªn 12,9 triÖu ®Þa chØ, víi kho¶ng 67,5 triÖu ngêi sö dông,
SVTH: Bïi Thu Giang 18 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
gi÷a n¨m 1998 ®· cã 36,7 triÖu ®Þa chØ Internet víi kho¶ng 100 triÖu ngêi sö
dông .N¨m 2000, sè ngêi sö dông Internet lµ 500 triÖu ngêi .§Çu n¨m
2002 ,cã kho¶ng trªn 2 tû website , víi tæng sè ngêi dïng Internet lªn ®Õn
kho¶ng 500 triÖu ngêi .Dù ®o¸n ®Õn n¨m 2005 sÏ cã h¬n 1 tû ngêi trªn hµnh
tinh sö dông Internet, 70% trong sè ®ã lµm nh÷ng c«ng viÖc liªn quan ®Õn
TM§T.
GÇn ®©y TM§T ph¸t triÓn nhanh víi tèc ®é 200% mçi n¨m vµ réng kh¾p
trªn quy m« toµn cÇu, theo c¸c xu híng ph¸t triÓn nhanh vÒ c¶ bÒ réng vµ
chiÒu s©u, ®Æc biÖt lµ vÒ ph¬ng tiÖn, c«ng nghÖ, më réng quy m« vµ ph¹m vi
lÜnh vùc hät ®éng. Hµng tr¨m ngh×n c«ng ty vµ trªn 1500 ng©n hµng trªn thÕ
giíi ®ang ho¹t ®éng TM§T. Tæng doanh sè TM§T toµn thÕ giíi n¨m 1997 ®¹t
kho¶ng 18 tû USD, N¡M 1998 kho¶ng 31 tû USD, n¨m 1999 ®¹t 71 tû USD,
n¨m 2000 trªn 200 tû USD, vµ n¨m 2002 ®¹t kho¶ng 1000 tû USD.
HiÖn nay TM§T tiÕp tôc cã xu híng t¨ng nhanh trong ho¹t ®éng bu«n
b¸n cña c¸c vïng vµ c¸c quèc gia.MÆc dï cã nh÷ng bíc ®i chËm l¹i do ®Çu t
vµo th¬ng m¹i cã gi¶m xuèng chót Ýt, t¨ng trëng cña TM§T tiÕp tôc
t¨ng .Theo Héi nghÞ liªn hîp quãc vÒ th¬ng m¹i vµ ph¸t triÓn (UNC-TAD)
®Çu t vµo TM§T t¨ng kho¶ng 4% trong n¨m 2003. §Õn ®Çu n¨m 2003, c¸c n-
íc ®ang ph¸t triÓn ®· chiÕm tíi 32% tæng sè ngêi dïng Internet .B¾c Mü vµ
ch©u ¢u chiÕm 89% m¸y chñ cña thÕ giíi trong khi ®ã khu vùc ch©u Phi cã vÓ
chËm ch¹p nhÊt víi n¨ng lùc ®êng truyÒn thÊp, chØ b»ng 1/20 cña ch©u ¢u vµ
1/8 cña ch©u ¸.
T¹i ch©u ¢u vµ Mü , kho¶ng 38% ho¹t ®éng mua b¸n ®îc thùc hiÖn trªn
m¹ng trong giai ®o¹n 2000-2001 vµ con sè ®ã cã xu híng t¨ng .MÆc dï tû lÖ
giao dÞch cßn nhá, kho¶ng 1,5 %, nhng tû lÖ nµy ®ang t¨ng nhanh theo tû lÖ
t¨ng cña sö dông Internet. Giao dÞch B2B ®ãng vai trß quan träng nhÊt trong
giao dÞch TM§T , vÝ dô ë Mü lµ kho¶ng 93%.
Dù ®o¸n , tèc ®é t¨ng cña giao dÞch B2B cña riªng vïng ch©u ¸ Th¸i B×nh
D¬ng lµ 66% trong n¨m 2003(tøc kho¶ng 200 tû USD) vµ 50% trong n¨m
2004 (kho¶ng 300 tû USD).
2. TM§T ë Mü .
Mü lµ quèc gia cã nÒn t¶ng kü thuËt sè tiªn tiÕn, n¾m quyÒn khèng chÕ
ba nh¸nh cña h¹ tÇng c«ng nghÖ TM§T: m¸y tÝnh , truyÒn th«ng , b¶o mËt.
Ngêi ta íc tÝnh r»ng Mü ®ang chiÕm tû träng trªn 70% tæng doanh sè TM§T
cña toµn thÕ giíi.
SVTH: Bïi Thu Giang 19 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A
®Ò ¸n kinh tÕ th¬ng m¹i
CNTT ë Mü ph¸t triÓn cao , trong c¸c n¨m 1995-1997 ®· ®ãng gãp 28-
41% tæng sè gia t¨ng cña GDP. Riªng vÒ m¸y tÝnh ®iÖn t, cø 100 gia ®×nh ngêi
Mü th× cã 38 gia ®×nh cã m¸y , ®¹t tû lÖ cao nhÊt thÕ giíi. Nhê øng dông
TM§T mµ chi phÝ giao dÞch ®· gi¶m ®i thËm chÝ hµng chôc, hµngÈn¨m lÇn.
Theo sè liÖu thèng kª , 2/3 ho¹t ®éng TM§T ®îc thùc hiÖn ë Mü - quèc
gia chiÕm 4,55% d©n sè thÕ giíi víi 40% d©n kÕt nèi m¹ng Internet, trong khi
c¸c níc ch©u ¸ chiÕm 61% d©n sè thÕ giíi nhng chØ cã 1,8% d©n sè tham gia
m¹ng vµ do ®ã chØ cã cha tíi 1% doanh thu TM§T ë ch©u ¸.
TÝnh tíi th¸ng 7-1997, sè lÜnh vùc kinh doanh cã sö dông TM§T ë Mü
cã tíi hµng ngh×n .
Mét lîi thÕ cña TM§T ®ang ®îc c¸c doan nh©n Mü tËn dông vµ nhê thÕ
mµ hä ®¾t hµng, lµ th«ng qua E.mail (th ®iÖn tö), doanh nghiÖp cã thÓ chñ
®éng ®Èy th«ng tin, qu¶ng c¸o, chµo hµng, thËm chÝ b¸n hµng cho tõng ngêi
tiªu dïng. Theo thèng kª cña ViÖn Nghiªn cøu Forresta, t¹i Mü hiÖn cã 126
triÖu ngêi thêng xuyªn vµo m¹ng, víi 105 triÖu th ®îc göi qua Internet tõ nhµ
vµ 50 triÖu th tõ n¬i lµm viÖc. C¸c c«ng ty kinh doanh ®· lîi dông ®iÒu nµy,
göi th trùc tiÕp ®Õn kh¸ch hµng cña m×nh, tiÕp thÞ ®Ó b¸n s¶n phÈm cña c«ng
ty . Theo thèng kª cña HiÖp héi Marketing trùc tiÕp, tÝnh ®Õn hÕt n¨m 2001,
c¸c c«ng ty Mü ®· chi 927 triÖu USD vµo qu¶ng c¸o tiÕp thÞ trªn th ®iÖn tö ,
t¨ng 87% so víi n¨m 2000, trong ®ã 2/3 sè c«ng ty cho biÕt víi nç lùc göi th
®Õn tõng ®Þa chØ ®· ®¨ng ký trang web cña c«ng ty hä th× doanh sè b¸n hµng
t¨ng thªm 15%. §Ó t¹o thuËn lîi cho TM§T ph¸t triÓn , th¸ng 7-1997 ChÝnh
phñ Mü ®· c«ng bè b¶n “khu«n khæ cho TM§T toµn cÇu, trong ®ã nªu ra
quan ®iÓm cña Mü vÒ n¨m nguyªn t¾c c¬ b¶n, mµ t tëng chñ ®¹o lµ : tù do
tuyÖt ®èi (kÓ c¶ phi thuÕ) ; chÝnh phñ kh«ng can thiÖp mµ chØ t¹o ®iÒu kiÖn
cho TM§T ; ®Ò cao vai trß tiªn phong cña khu vùc kinh tÕ t nh©n trong tiÕn
tr×nh TM§T ë Mü .
Trong khu«n khæ Liªn hîp quèc vµ trong khèi APEC, Mü tÝch cùc tuyÒn
truyÒn vÒ TM§T, v× hä nhËn thøc râ r»ng ¸p dông réng r·i TM§T trªn ph¹m
vi toµn cÇu sÏ ®em l¹i lîi Ých ®a d¹ng thiÕt th©n vµ mang tÝnh chiÕn lîc cho
Mü . Mü cã quan niÖm r»ng kh«ng ph¶i lµ ChÝnh phñ, mµ chÝnh lµ thÞ trêng sÏ
quyÕt ®Þnh c¸c tiªu chuÈn vµ c¸c c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®¶m b¶o tÝnh liªn t¸c trªn
Internet, khu vùc t nh©n yªu cÇu thiÕt lËp nh÷ng tiªu chuÈn cÇn thiÕt.
3. TM§T ë Trung Quèc.
SVTH: Bïi Thu Giang 20 Líp QTKD Th¬ng M¹i 43A