Su dung linux shell

  • 35 trang
  • file .pdf
Linux Shell
Chương I : Giới thiệu
1. LỊCH SỬ RA ĐỜI CỦA LINUX
Vào năm 1991 tại Phần Lan, Linus B. Torvalds lúc đó là sinh viên ở
trường Đại học tổng hợp Hensinki đã dùng một máy tính cá nhân có trang bị bộ
xử lí 386 để nghiên cứu cách làm việc của nó . Do hệ điều hành MS-DOS
không khai thác đầy đủ các đặc tính của bộ xử lí 386 , Linus đã sử dụng một hệ
điều hành thương mại khác là Minix . Hệ điều hành Minix là hệ điều hành Unix
cỡ nhỏ .
Do đối mặt với các hạn chế của hệ điều hành này , Linus bắt đầu viết lại
một số một số của phần mềm để thêm chức năng và các điểm đặc trưng . Sau
đó , ông thông báo kết quả của mình miễn phí bằng Internet dưới tên gọi Linux -
chữ viết tắt của Linus và Unix . Phiên bản đầu tiên của Linux là 0.01 được tung
ra vào tháng 8/1991 .
Các phiên bản đầu tiên có rất nhiều hạn chế . Tuy nhiên , sự kiện các mã
nguồn được truyền bá rộng rãi đã giúp phát triển hệ điều hành rất nhanh . Nhiều
năm qua , số lượng các công ty khai thác đã không ngừng tăng lên . Ngày nay ,
Linux được phát triển bởi nhiều người rải rác khắp nơi trên thế giới .
World Wide Web đóng một vai trò quan trọng do nó hỗ trợ mở rộng nhanh
hệ điều hành . Thực tế chúng ta có thể tưởng tượng rằng một nhà khai thác cài
đặt Linux trên máy của mình , anh ta phát hiện lỗi , sữa chữa nó và gởi file
nguồn đến Linus . Một vài ngày sau đó (đôi khi chỉ vài phút sau ) phần chính yếu
được cải tiến có thể sẽ được truyền trên mạng .
Mặc dù năm phiên bản đầu tiên của Linux tương đối không ổn định ,
nhưng phiên bản đầìu tiên được tuyên bố là ổn định (1.0 ) đã được công bố vào
khoảng tháng 3/1994 . Số phiên bản đi kèm với kernel có một ý nghĩa đặc trưng
bởi vì nó liên quan đến chu kì phát triển . Thực tế , quá trình phát triển Linux
diễn ra theo một chuỗi hai giai đoạn :
♦ Giai đoạn phát triển : ở đây kernel không có độ tin cậy cao và tiến trình
là bổ sung chức năng cho nó , tối ưu hóa nó và thử nghiệm các ý
tưởng mới . Giai đoạn này đem lại sự gia tăng số lượng các phiên
bản đánh số lẻ , chẳng hạn như 1.1, 1.3 , vv.... Đây là thời điểm mà
lượng công việc tối đa được thực hiện trên kernel .
♦ Giai đoạn ổn định : ở giai đoạn này , mục đích là tạo ra một kernel
càng ổn định càng tốt . Trong trường hợp này , chỉ cho phép thực
hiện các hiệu chỉnh , sửa đổi nhỏ . Số phiên bản của các kernel được
gọi là ổn định là các số chẵn , chẳng hạn 1.0 , 1.2 và mới nhất là 2.2.
Ngày nay , Linux hoàn toàn là một hệ điều hành Unix . Nó ổn định và liên
tục phát triển . Nó không chỉ có khả năng phát triển trên các thiết bị ngoại vi mới
nhất trên thị trường ( bộ nhớ flash quang , đĩa quang ... ) mà hiệu năng của nó
còn có thể so sánh với một số hệ điều hành Unix thương mại và thậm chí còn có
một số điểm ưu việt hơn . Sau cùng, mặc dù Linux đã có một khoảng thời gian
bị giới hạn trong môi trường các trường đại học , bây giờ nó đang được tiếp
nhận ở các hãng công nghiệp . Do công suất và độ linh hoat của hệ điều hành
này và tính miễn phí của nó mà hiện nay nó đang thu hút một số lượng các
công ty ngày càng gia tăng .
Trang 1
Linux Shell
2. CÁC CHỨC NĂNG CỦA LINUX
Hệ điều hành Linux có rất nhiều chức năng và chúng khai thác khả năng của
các hệ Unix hiện đại theo các cách sau :
v Đa xử lí , các bộ đa xử lí : có thể thực hiện nhiều chương trình đồng thời
bất kể sử dụng một hay nhiều bộ xử lí .
v Đa nền .
v Cho phép nhiều người sử dụng : giống như tất cả các hệ Unix , Linux cho
phép nhiều người sử dụng cùng làm việc trên một máy ở cùng thời điểm .
v Hỗ trợ truyền thông giao xử lí ( Pipes , IPC , Sockets ) .
v Quản lí các thông điệp điều khiển khác nhau .
v Hệ thống quản lí thiết bị đầu cuối tuân thủ theo tiêu chuẩn POSIX . Linux
cũng giả các thiết bị đầu cuối cũng như điều khiển quá trình .
v Hỗ trợ một dải rộng các thiết bị ngoịa vi , chẳng hạn như các cạc âm
thanh , giao diện đồ hoạ , mạng , giao diện hệ máy tính nhỏ ....
v Buffer cache : vùng bộ nhớ được dành để làm vùng đệm cho các đầu vào
và đầu ra từ các quá trình khác nhau .
v Hệ thống quản lí bộ nhớ trang yêu cầu . Một trang sẽ không được nạp
chừng nào nó không thực sự cần thiết ở bộ nhớ .
v Các thư viện động và dùng chung : Các thư viện động chỉ được tải khi
chún thật sự cần thiết và mã của chúng được dùng chung nếu nhiều ứng
dụng đang dùng chúng
v Các hệ thống file có thể quản lí tốt và đồng đều các phân hoạch file Linux
được sử dụng bởi filesystem làm các phân hoạch có các định dạng khác (
MS-DOS , ISO9660, vv. .. ).
v Thiết bị của TCP/IP và các giao thức mạng khác .
Tóm lại , Linux là một hệ Unix đầy đủ và mạnh . Nó có thể được ứng dụng
dễ dàng . Ngoài ra sự sử dụng công cộng rộng rãi đang trợ giúp nó phát triển
một cách nhanh chóng .
3. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ LINUX:
Linux là hệ điều hành gần giống Unix , có thêí hoạt động độc lập với phần
cứng , đa nhiệm , đa người dùng , bảo mật cao , tổ chức tập tin phân cấp , tốc
độ cao , đáng tin cậy , có khả năng làm Server cho mạng Internet . Linux có
điểm khá nổi bật đó là Tính ổn định .Thật khó mà làm cho Linux bị ngưng trệ và
tê liệt ! Đã có nơi thử nghiệm nhiều hệ thống chạy Linux liên tục hằng năm trời
mà không phải khởi động lại . Ngoài ra , Linux có thể chạy trên các máy tính thế
hệ cũ vốn không thể chạy Windows 9x , thậm chí
cả những máy 486 vứt trong kho .
Ta có thể chia Linux thành 2 phần :
- Linux Kernel :( Hệ lõi ) Xác lập nhiều chương trình cấp thấp và tương tác
trực tiếp với CPU . Hệ lõi cung cấp 2 chức năng cho hệ điều hành :
Nó cung cấp một hệ giao tiếp chung cho các phần cứng khác nhau từng
cạc âm thanh với các chương trình người dùng .
Nó xác lập rào chắn giữa 2 chương trình khác nhau , nếu một chương
trình bị hỏng chương trình kia không bị nó làm ảnh hưởng . Đây chính là ưu
điểm nhất của Linux so với DOS và Windows .
Trang 2
Linux Shell
- Linux Shell : (Hệ vỏ ) Dùng để cung cấp cho người dùng một hệ giao
tiếp được thi hành dễ dàng , giống như COMMAND.COM của DOS . Đồng thời
nó cũng có nhiệm vụ bảo vệ hạt nhân của hệ điều hành khỏi tác động trực tiếp
của người sử dụng bởi HĐH Linux được thiết kế để các Shell này độc lập với
các thành phần chính của HĐH .
Khi bạn sử dụng một chương trình Shell và gõ một lệnh nào đó , Shell sẽ
thông dịch và thực hiện lệnh này ngay sau đó . Nó sẽ đưa ra các thông báo ,
báo lỗi hoặc các thao tác tương ứng . Ngoài ra , người sử dụng có thể lập trình
với Shell . Các chương trình này được gọi là Script ( ngôn ngữ kịch bản ) và
chúng được thông dịch , thực hiện bởi các Shell .
Hiện nay có nhiều loại Shell như : sh (Bourn Shell ), bash (Bourn Again
Shell ), tcsh , csh , pdksh (Public Domain Shell ) , zsh , ash và mc . Nhưng phổ
biến là : sh (Bourn Shell ), csh (C Shell ) , ksh (Korn Shell ) .
Để có thể truy cập vào hệ thống , trước hết bạn phải có quyền truy cập ,
biết được mật khẩu ( Hệ điều hành Unix luôn có sự phân biệt chữ hoa và chữ
thường , chữ hoa chỉ dùng để viết tên riêng và mật khẩu ) . Khi bạn dã truy cập
được vào hệ thống , các tiện ích và ứng dụng có sẵn sẽ xuất hiện theo một trong
hai cách sau :
* Sử dụng hệ thống thực đơn : tạo cho người dùng sự tiện lợi khi sử dụng
và đồng thời cung cấp cho người quản trị hệ thống một phạm vi bảo mật to lớn .
Người quản trị hệ thống có thể sắp xếp lại hệ thống thực đơn của bạn để bạn có
thể truy cập đến những ứng dụng và dịch vụ cần thiết .
* Môi trường Shell : Nó đòi hỏi bạn phải thành thạo với các lệnh và cấu
trúc của Linux . Nếu bạn không có hệ thống thực đơn , môi trường Linux Shell
sẽ được kích hoạt ngay sau khi bạn đăng nhập hệ thống . Để biết được bạn
đang ở đâu và xem nội dung thư mục , bạn hãy gõ dòng lệnh :
$pwd { print working directory }
Để chuyển đổi thư mục làm việc bạn sử dụng lệnh cd cùng với tên thư
mục mà bạn muốn chuyển tới . Chẳng hạn bạn muốn chuyển đến thư mục
research thì bạn phải gõ : $cd research
Để thoát khỏi hệ thống (loging out ) bạn gõ vào dòng lệnh :
$exit
hoặc $logout
hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl - D
Sau khi thoát thoát khỏi hệ thống trên màn hình xuất hiện dòng
thông báo :
Login :_
Để chấm dứt hoạt động của hệ thống ( phải chắc chắn rằng bạn đã thoát
khỏi tất cả các ứng dụng và đóng tất cả các tệp đã sử dụng ) bạn gõ vào dòng
lệnh :
% shut down
Sau khi các quá trình trên đã hoàn tất , trên màn hình của bạn sẽ xuất
hiện dòng chữ sau : System is down .
Trang 3
Linux Shell
Chương II :
Tìm hiểu & sử dụng Linux
shell
I- Các lệnh cơ bản trong Linux Shell :
1. Phép kết gán :
Phép kết gán cho phép ánh xạ một phím cụ thể theo một hành động .
Ví dụ , khi chúng ta gõ phím ^A tại dấu nhắc hệ vỏ con trỏ sẽ nhảy đến đầu
dòng. Để thuận lợi , nhiều hệ vỏ gán sẵn cho người dùng các phím gán sau :
^A Dời con trỏ đến đầu dòng
^C Gửi một SIGINTR ( ngắt ) ra hệ vỏ
^D Hiển thị danh sách các tập tin
^E Dời đến cuối dòng
^K Triệt từ con trỏ đến cuối dòng
^N Dời xuống trong danh sách
^P Dời lên trong danh sách
^U Triệt nguyên cả dòng
^I Hoàn tất tập tin
Trang 4
Linux Shell
Trong trường hợp có nhiều tập tin bắt đầìu bằng các kí tự giống nhau , hệ
vỏ sẽ đưa vào nhiều kí tự rồi phát tiếng kêu beep thông báo cho chúng ta biết
có các khả năng khác . Ví dụ : >rmdir direct (^I)
>rmdir directory_I_want_to_
Đến đây chúng ta có thể gõ lệnh K hoặc D , ^D để có một danh
sách các tập tin trong thư mục hiện hành bắt đầìu bằng các kí tự
đó .
Đây chính là tính năng rất tiện dụng đối với các tập tin hay thư mục có tên
dài .
2. Chức năng của một số kí tự :
Kí Chức năng
tự
* ? [ ] Kí tự đại diện hay theo mẫu .
& Chạy ứng dụng ở chế độ nền , trả lại dấu nhắc hệ thống cho
các tác vụ khác .
; Dấu phân cách nhiều lệnh trên một dòng lệnh .
\ Tắt tác dụng của những kí tự đặc biệt như *, ?, [ , ], &, ; , >, <, |
',,,' Khi tham số là nhóm từ (có khoảng trống ) .
"... " Khi tham số có khoảng trống và các kí tự đặc biệt ngoại trừ kí
tự $ và '
> Định hướng dữ liệu xuất ra file .
< Định hướng dữ liệu nhập từ file .
>> Định hướng dữ liệu xuất ra cuối file nếu file đã tồn tại .
| Định hướng dữ liệu xuất là dữ liệu nhập cho lệnh tiếp theo .
'...' Dấu huyền dữ liệu xuất của một lệnh làm tham số .
$ Sử dụng biến môi trường .
3. Cấu trúc thư mục :
Linux tổ chức thư mục và tập tin theo cấu trúc cây giống như DOS và
Windows . Về đường dẫn , ta có thêí dùng đường dẫn tương đối hoặc đường
dẫn tuyệt đối như DOS . Nhưng thay vì dùng dấu " \ " để phân cách các cấp thư
mục như trong DOS thì Linux lại dùng dấu " / " .
/etc Cấu hình hệ thống cục bộ theo máy
/usr/bin Chứa hầu hết các lệnh người dùng
/dev Các tập tin thiết bị
/usr/man Chứa các tài liệu trực tuyến
/usr/include Chứa các tạp tin chuẩn của C
/var/log Chứa các tập tin lưu trữ thông tin làm việc hiện hành của
người dùng
/home Chứa các thư mục con của các User
/usr/local Các chương trình bổ sung không thuộc thành phần của một
hệ thống . Thông thường ./usr/local có các thư mục con
như sau :
/usr/local/bin /usr/local/lib
/usr/local/man /usr/local/include
/usr/src Vị trí của mã nguồn ( kể cả mã nguồn của
HĐH Linux )
/usr/lib Chứa các tập tin thư viện của các chương trình người dùng
Trang 5
Linux Shell
Trong Linux : " . " cho biết đó là thư mục hiện hành , " .. " chỉ thư mục cao
hơn một cấp (thư mục mẹ ) . Nếu đường dẫn bắt đầu bằng "/ " thì hệ thống xem
đó như là một tên đường dẫn đầy đủ (tuyệt đối ) . Đường dẫn bắt đầu bằng " ~ "
là một đường dẫn tương đối. Những kí hiệu này có thể được sử dụng cùng với
nhau . Ví dụ :
" ~/.." có nghĩa là thư mục mẹ của thư mục riêng.
"../.." để chỉ một thư mục cao hơn thư mục mẹ .
/home/user01# more ~/document/baocao
tương đương với
/home/user01# more home/user01/document/baocao
4.Cú pháp dòng lệnh :
Các lệnh trong Linux thường bắt đầu bằng tên lệnh (command) , sau đó
làcờ (flag) và đối số (argument ) :
Command [ flag ] argument1 argument2 ....
Các cờ ( còn gọi là lựa chọn (option) ) trong DOS thường đứng sau " / ",
trong khi
Linux lại dùng " - ". Ví dụ: trong DOS bạn gõ " dir /a /o:d " thì trong Linux bạn gõ
là "ls - lac " .
Hầu hết các trường hợp nhiều đối số một chữ cái có thể kết hợp dùng một
dấu " - " . Ví dụ : thay vì dùng lệnh " ls -l -F " ta có thể dùng lệnh tương đương "
ls -lF " .
Các đối số phải cách nhau bởi dấu cách (space) hoặc Tab . Nếu trong đối
số có khoảng cách thì phải đặt nó trong cặp ngoặc kép ( xem thêm mục 5.11 )
5. Một số lệnh thường dùng:
5.1. Tạo thư mục :
Cú pháp : mkdir ...
Trong đó ... là các thư mục cần tạo .
Ví dụ : mkdir thuchanh tạo thư mục thuchanh
mkdir thuchanh/baitap1 tạo thư mục baitap1 là thư mục
con của thư mục thuchanh
5.2. Chuyển thư mục :
Cú pháp : cd
Dùng " . " để chuyển đến thư mục hiện hành , " .." để chuyển đến thư
mục cha .
Ví dụ : cd /usr/local/bin
5.3. Xem thư mục hiện hành :
Cú pháp : pwd
5.4. Xoá thư mục rỗng :
Cú pháp : rmdir ....
5.5. Xoá tập tin hoặc thư mục :
Cú pháp : rm ....
5.6. Hiển thị thông tin về tập tin và thư mục :
Cú pháp : ls |
: - F : dùng để hiển thị vài thông tin về tập tin .
Sau tên file , hiển thị dấu sao (*) nếu là file thi hành , dấu (@) nếu là file
liên kết , dấu ( / ) nếu là thư mục con , dấu chấm ( . ) nếu là file ẩn .
Trang 6
Linux Shell
- l : (long) cho phép liệt kê kích thước tập tin , người tạo ra ,
các quyền người sử dụng ...
Để liệt kê nội dung của các thư mục con bạn có thể sử dụng cờ -R
Để liệt kê các file ẩn bạn sử dụng cờ -a
ví dụ : $ ls -lF
total 75
drwxrwxr-x 2 user 12 user 12 1024 Apr 7 09:41 baitap/
drwxrwxr-x 2 user 12 user 12 1024 Apr 7 09:41 doc/
-rwxrwxr-x 1 user 12 user 12 71 Mar 31 10:39 hello*
-rw-rw-r-- 1 user 12 user 12 126 Apr 7 09:26 baitho.txt
-rw-rw-r-- 1 user 12 user 12 70 Apr 7 08:26 hello.c
$
5.7. Di chuyển tập tin , thư mục :
Cú pháp : mv <đích>
<đích > : là tập tin hay thư mục
Lệnh này có thể dùng để đổi tên tập tin hoặc thư mục (tương tự lệnh
Rename của DOS).
5.8. Sao chép tập tin , thư mục :
Cú pháp : cp <đích >
Lệnh này không tự động sao chép các thư mục con trừ khi bạn sử dụng
cờ -R
5.9. Xoá các tập tin hoặc thư mục :
Cú pháp : rm |< thư mục>
Nếu bạn dùng lệnh này kèm với cờ -i thì trước khi định xóa một file , máy
sẽ hỏi lại bạn có thực sự muốn xoá hay không .
Chú ý , lệnh rm * sẽ xoá mọi file trong thư mục hiện tại .
5.10. Hiển thị nội dung các tập tin : Mỗi lần chỉ hiển thị đầy màn hình (24
dòng ) , muốn xem trang tiếp theo thì nhấn phím spacebar .
Cú pháp : more [-n]
[-n] : chỉ định số dòng mỗi lần hiển thị là n dòng .
Ví dụ : $more baitho.txt //hiển thị nội dung tập tin baitho.txt
$more mbox // xem tất cả thư lưu trong hộp thư
$more -4 grocery.txt
\documentstyle[12pt] {article}
\input{psfig}
\input{/home/a_s/pehng/Teach/Mat466/std.top}
--More--(0%)
Dòng thông báo --More-- có nghĩa là bạn nhấn phím spacebar để xem
phần tiếp theo, nhấn phím q nếu muốn kết thúc .
Nếu bạn muốn bỏ qua n dòng đầu tiên thì bạn sử dụng cờ +n
Ví dụ : $more +40 grocery.txt
5.11. Tìm kiếm một chuỗi kí tự :
Cú pháp : grep
Nếu tìm thấy thì trả về các dòng có chứa chuỗi cần tìm .
Ví dụ : grep New York // tìm từ " New" trong file " York"
grep "New York" // tìm chuỗi "New York" trong đầu vào
chuẩn ( standard input)
Trang 7
Linux Shell
Chuỗi kí tự hay biểu thức cần tìm có thể kết hợp với các kí tự đặc biệt sau
:
Kí tự Tác dụng
. Thay thế cho một kí tự .Ví dụ : b.d sẽ tương xứng với bod
and bad
* và [ ] Xem mục 6.
/ Tắt tác dụng của các kí tự đặc biệt .Ví dụ : /* sẽ tìm dấu * ,
// sẽ tìm dấu /
^ Ví dụ : ^704 sẽ tìm có mã vùng (bắt đầu ) là 704
{} Ví dụ : g\{3,4} sẽ tìm bất cứ dòng nào có chứa ggg hoặc
gggg
Ví dụ : lệnh grep '408.[0-9]\{3\}.[0-9]\{4\}' sẽ tìm mọi số điện thoại có mã
vùng là 408; chẳng hạn như : 408-555-1212, 408.555.1212,
408.234.7890 ....
5.12. Tìm kiếm một tập tin :
Cú pháp :
- Tìm theo tên : $find đườngdẫn -name têntậptin -print
- Tìm theo số i- node (i-num) của tập tin :
$find đườngdẫn -inum number -print
- Tìm theo tên người sở hữu :
$find đườngdẫn -user username -print
Để tránh các thông báo lỗi đưa ra màn hình , ta có thể đổi hướng đầu ra
chuẩn (standard error ) tới một tập tin rỗng ( / dev/null) :
$find / -name têntậptin -print 2>/dev/null
Ví dụ : $pwd
/home/user01
$find / -name ttyc2d1 -print 2>/dev/nul
/dev/ttyc2d1
5.13. Hiển thị hướng dẫn sử dụng lệnh:
Cú pháp : man
là tên của một lệnh hoặc của một tài nguyên cần gọi giúp đỡ
.
Ví dụ : man ls //đưa ra giúp đỡ của lệnh ls
Bạn có thể dùng cú pháp sau để hiển thị nội dung hướng dẫn sử dụng
lệnh :
Tên lệnh --help
5.14. Nối các tập tin :
Cú pháp : cat ... [ >filename]
Ví dụ : $cat baitho.txt vanban.doc //hiển thị nội dung cả 2 tập tin
$cat baitho.txt vanban.doc > tonghop.doc //kết nối nội dung
cả 2 tập tin vào tập tin tonghop.doc
5.15.Phản hồi lại các tham số đưa vào:
Cú pháp : echo ...
Ví dụ : $echo "hello"
hello
5.16. Hiển thị tên máy tính đang làm việc : Linux cất thông tin về tên máy
trong tập tin /etc/hots
Cú pháp: hostname
Trang 8
Linux Shell
Ví dụ : $hostname
Linux.edu
5.17. Nén một tập tin : Tên tập tin đã nén giống như tên ban đầu và kèm
theo đuôi .gz
Cú pháp : gzip
Vi dụ : gzip vban.txt //tên tập tin đã nén là:vban.txt.gz
5.18. Giải nén một tập tin :
Cú pháp: gunzip
5.19. Gọi hướng dẫn :
Cú pháp : man < command name >
Lệnh này hiển thị tài liệu Linux hoặc các trang giúp đỡ ( man pages) về
lệnh
5.20. Bí danh của lệnh: (alias)
Cú pháp : alias < tên lệnh mới > = < tên lệnh cũ >
Lệnh này cho phép bạn đặt một bí danh cho một lệnh đã có , kể cả những
lệnh phức tạp .
Ví dụ : alias help=man // bây giờ bạn có thể dùng lệnh help cp
hoặc man cp để hiển thị trang giúp đỡ về lệnh cp
alias timedir="ls -art"
Dấu ngoặc kép là cần thiết bởi nếu không có nó thì shell sẽ kết thúc lệnh
khi gặp dấu cách (space bar) và khi đó cờ -art sẽ mất tác dụng .
Chú ý : việc đặt bí danh từ dòng lệnh chỉ có hiệu quả trong phiên làm việc
hiện hành . Để có bí danh được kích hoạt mỗi khi đăng nhập (log on ) ,
hãy định nghĩa bí danh trong file .profile nếu bạn sử dụng Born shell ,
trong file .login nếu bạn sử dụng C shell.
5.21. clear : Xoá màn hình .
5.22. date : Hiển thị ngày tháng hiện hành của hệ thống .
5.23. time : Hiển thị thời gian hiện hành của hệ thống .
5.24. useradd : Thêm người dùng vào mạng .
5.25. passwd : Đặt lại password người sử dụng .
( Tiện ích mc trên Linux có giao diện làm việc giống như trình NC (Norton
Commander) . Để khởi động mc , từ dấu nhắc lệnh gõ :
$mc
6. Các kí tự đại diện dùng trong câu lệnh :
6.1. Dấu sao (*) : Đại diện cho một nhóm kí tự bất kì .
Ví dụ : cat sales* > allsales // kết nối mọi file có tên bắt đầu là
sales vào trong file có tên là allsales
ls *rep* // hiển thị mọi file mà tên của nó có chứa "rep"
ls .*rep* // hiển thị mọi file ẩn mà tên của nó có chứa
"rep"
6.2. Dấu chấm hỏi (?) : Đại diện cho một kí tự bất kì .
Ví dụ : lp ??x // in ra các file mà tên có 3 kí tự , bắt đầu bằng 2 kí
tự bất kì, còn kí tự cuối là x
6.3. Dấu ngoặc vuông ([ ]) : Chỉ phạm vi các kí tự được đại diện .
Ví dụ : ls job[123] // chỉ hiển thị các file :job1, job2, job3
ls [A-Z]* // chỉ hiển thị các file có tên bắt dầu bằng chữ in
hoa .
Trang 9
Linux Shell
ls [A-Z,a-z] // chỉ hiển thị các file có tên bắt dầu bằng
chữ cái.
7.Kết nối các tiến trình với các ống dẫn (pipes) :
Việc kết nối liên tiếp các lệnh bằng việc sử dụng ống dẫn ( kí hiệu là |
) làm cho đầu ra (output ) của chương trình hay lệnh ở phía trái của ống dẫn là
đầu vào (input ) của chương trình hay lệnh ở phía phải của ống .
Ví dụ : sort allsales | lp // để sort (lựa chọn, sắp xếp , phân loại ) file
tên là
allsales rồi in nó .
cat sales* | sort | lp // để in ra danh sách dữ liệu đã sắp xếp
(sort) trong các file có tên bắt đầu là sales .
8. Định hướng lại đầu vào và đầu ra : (Redirecting Input and Output )
Sử dụng dấu nhỏ hơn (< ) để định hướng lại đầu vào vào trong một
chương trình hay một lệnh từ một file thay vì một thiết bị đầu cuối
(terminal:bàn phím ...) . Giả sử bạn muốn gởi một file tên là info bằng e-mail
đến một ai đó có địa chỉ là sarah . Thay vì bạn phải gõ lại nội dung của file cho
lệnh mail , bạn có thể sử dụng file info như là đầu vào của lệnh mail bằng cách
nhập vào dòng lệnh sau :
mail sarah < info
Sử dụng dấu lớn hơn (>) để định hướng lại đầu ra của một chương trình
hay một lệnh đến một file thay vì đến màn hình (terminal) (đầu ra được đặt
trong một file) . Lệnh date hiển thị thời gian và ngày tháng hiện tại ra màn hình
. Nếu bạn muốn lưu trữ thời gian và ngày tháng hiện tại vào một file tên là now
thì bạn nhập dòng lệnh sau :
date > now
Chú ý : nếu tên file bên phía phải của dấu > đã tồn tại thì nó sẽ ghi đè.
Hãy cẩn thận đừng để mất những thông tin hữu ích bởi cách này .
Nếu bạ muốn bổ sung hoặc kết nối thông tin vào một file đang tồn tại , hãy
dùng hai dấu lớn hơn (>>) .
Ví dụ : date >> report // để bổ sung ngày tháng hiện tại vào file tên là
report
sort < sales >> salesreport // dữ liệu trong file sales vừa được
đưa vào lệnh sort vừa được bổ sung vào file salesreport .
9. Biến môi trường của Shell :
Môi trường của Shell chứa một số biến được định nghĩa trước .
Lệnh set cho phép liệt kê danh sách các biến của môi trường .
Dưới đây là danh sách các biến môi trường thường có :
HOME chứa tên thư mục tiếp nhận
LOGNAME tên người sử dụng
PATH tên đường dẫn cho các lệnh
PS1 dấu nhắc 1
PS2 dấu nhắc 2
TERM kiểu của thiết bị cuối(terminal: bàn phím hoặc màn
hình)
FCEDIT EDITOR chương trình soạn thảo nhật kí
PRID số của tiến trình cha của Shell
PWD thư mục hiện hành
SHELL tên Shell đang dùng
Trang 10
Linux Shell
RANDOM số ngẫu nhiên
SECONDS thời gian làm việc tính theo giây
10. Biến thay thế :
Các biến Shell được lưu trữ như một chuỗi . Khi 2 biến được đặt
cùng nhau , các chuỗi riêng của chúng được nối lại ( các biến được dùng kèm
với dấu $ ở trước ).
Ví dụ : giả sử ta có 2 biến X=hello , Y=world
$echo $X$Y //cho kết quả là helloworld
$echo $X $Y // cũng cho kết quả là helloworld
$echo $XY // cho kết quả là helloY
11. Sự thay thế kết quả của lệnh :
Cú pháp : command1 parameter `command2`
Lệnh 2 (command2 ) được thi hành trước và kết quả của nó được xem
như là một tham số của lệnh 1 (command1 ).
Chú ý : dấu " ` " là dấu nháy ngược (backquote ) , phím backquote nằm
trên phím Tab trên bàn phím .
Ví dụ : $echo Today\`s date and time are `date` cho kết quả là :
Today`s date and time are Mon May 18 14:35:09 EST 1994
12. Tìm hiểu Nhóm lệnh (Command Group) và Shell dưới (Subshell) :
Nếu bạn muốn đặt một hay nhiều lệnh trên một dòng lệnh trước khi
nhấn Enter, bạn có thể sử dụng cú pháp dưới đây . Shell sẽ thi hành tuần tự
các lệnh .
command1; command2; command3
Ví dụ : $clear;ls // xoá màn hình và hiển thị thư mục
Nhóm lệnh : Nếu bạn muốn định hướng lại đầu vào và đầu ra các lệnh
như một nhóm , bạn có thể tạo một nhóm lệnh . Một nhóm lệnh được định
nghĩa như là một số lệnh được bao bởi dấu ngoặc móc ({ }) . Lệnh sau định
hướng lại đầu ra của cả 2 lệnh đến file tên là output-file :
{command-1;command-2} > output-file
Đầu ra của một nhóm lệnh có thể được "đặt ống "( can be piped) .Ví dụ :
{command-1;command-2} | command-3
Subshell : Khi bạn chạy một chuỗi các lệnh như một nhóm lệnh , các lệnh này
chạy trong Shell hiện tại . Nếu một trong những lệnh đó thay đổi môi trường
hoặc thay đổi thư mục thì khi nhóm lệnh chạy xong , những thay đổi đó sẽ bị ảnh
hưởng . Để tránh vấn đề này , nên chạy nhóm lệnh trong subshell .
Subshell là một bắt chước (clone) của Shell hiện tại , nhưng bởi vì các
tiến trình con không thể thay đổi môi trường của tiến trình cha , mọi lệnh chạy
trong một subshell không ảnh hưởng đến môi trường khi nhóm lệnh kết thúc .Để
chạy một nhóm lệnh trong subshell ,ta thay thế ngoặc móc bằng ngoặc đơn .Ví
dụ ở phần trên trở thành :
(command-1;command-2) | command-3
Chỉ command-3 chạy trong shell hiện hành , còn đầu ra của subshell
được đặt vào ống để thành đầu vào chuẩn của command-3.
13. Soạn thảo lệnh :
Soạn thảo lệnh có nghĩa là sau khi bạn đánh vào một lệnh và trước khi
nhấn Enter
Bạn có thể soạn hoặc thay đổi các phần của lệnh mà không phải đánh lại phần
lớn lệnh . Để biên soạn lệnh , bạn nhấn phím để chuyển sang chế độ
Trang 11
Linux Shell
soạn thảo và sau đó sử dụng bất kì lệnh di chuyển dòng nào của trình soạn thảo
vi để sửa đổi lệnh . Bạn có thể sử dụng phím , sử dụng các
lệnh khác của vi như x để xoá một kí tự , r để thay thế một kí tự .....
14. Xem lại lệnh và thi hành lại lệnh đã thực hiện : (Viewing
Command History)
Đặc trưng này cho phép bạn xem lại các lệnh đã nhập vào trước đó
và gọi lại chúng . Khi bạn kết hợp đặc trưng này với việc soạn thảo lệnh , bạn
có thể dễ dàng sửa lỗi trong những lệnh phức tạp và giải quyết hiệu quả với một
số công việc lặp lại .
Lịch sử lệnh (the history command) hiển thị danh sách các lệnh cũ mà
shell đã lưu lại . Các lệnh được đánh số . Chẳng hạn , để thi hành lệnh 10 , bạn
hãy nhập vào :! 10 . Bạn có thể dùng các phím mũi tên để gọi lại các lệnh trước
đó .
15. Làm việc với kịch bản Shell (Shell Script) :
Shell script là một tập hợp của một hoặc nhiều lệnh shell trong một file .
Để thi hành các lệnh đó , bạn đánh vào tên của file . Shell scipt đem lại những
thận lợi sau:
- bạn không phải đánh lại liên tiếp các lệnh .
- bạn xác định các bước để hoàn thành mục đích một lần .
- bạn đơn giản hoá các thao tác cho chính bạn và cho người khác .
Các bước tạo một Shell script :
1. Sử dụng một trình soạn thảo văn bản , chẳng hạn vi hoặc emacs , hãy
đặt các lệnh shell vào trong một file văn bản hoặc file ASCII rồi dặt cho file đó
một tên .
2. Để tạo một file thi hành , ta dùng lệnh sau : chmod +x
3. Thử lệnh bằng cách gõ tên lệnh và nhấn Enter .
Bạn có thể kiểm tra một shell script và thấy mọi bước nó thực hiện bằng
cách nhập vào dòng lệnh sau :
sh -x script-name
Trong cú pháp trên , script-name là tên của script mà bạn đang xem xét .
Lệnh sh -x rất hữu ích khi bạn đang thử dò tìm lỗi của một script .
II- Phân quyền sử dụng - Bảo vệ tập tin, thư mục :
1. Phân quyền sử dụng :
Linux đưa ra 3 loại phân quyền sử dụng đối với người sử dụng :
- Đọc (chỉ cho phép đọc ); Ghi (cho phép thêm hoặc huỷ) ; Thực hiện
(thực hiện
các chương trình ứng dụng hoặc các tệp Shell script )
Linux cho phép bạn kiểm soát 3 loại quyền cơ bản này với 3 loại người sử
dụng :
- Chủ sở hữu : là người đầu tiên tạo ra tệp này .
- Nhóm người dùng : những người dùng Linux có thể tham gia vào một
nhóm làm việc nào đó hoặc không . Những người dùng trong cùng một nhóm
cùng tham gia vào một dự án đó .
-Những loại người dùng khác : là những người không thuộc 2 loại trên .
2. Mô tả người sử dụng :
Một người sử dụng được mô tả bằng các thông tin sau ;'
Trang 12
Linux Shell
- Username : tên người sử dụng
- password : mật khẩu ( nếu có)
- uid : số nhận dạng (user identify number )
- gid : số của nhóm (group identify number)
- comment : chú thích .
- thư mục chủ (Home directory)
- [ Tên chương trình cho chạy lúc bắt đầu phiên làm việc ]
Các thông tin trên được chứa trong tập tin / etc / passwd
3. Mô tả nhóm người sử dụng :
Một nhóm người sử dụng là tập hợp của một số người sử dụng có
thể dùng chung các tập tin của nhau . Một nhóm người sử dụng được mô tả
bằng các thông tin sau :
- groupname tên của nhóm
- password [mật khẩu]
- gid số của nhóm
- [danh sách những người khách ]
Các thông tin được chứa trong tập tin /etc/group
4. Bảo vệ các tập tin và thư mục :
4.1. Các quyền thâm nhập tập tin :
Khi tập tin được tạo lập , các thông tin sau đây đồng thời được ghi
lại :
- gid của nhóm người tạo tập tin
- uid của người tạo tập tin
- các quyền thâm nhập tập tin khác ...
Tập tin được bảo vệ bởi một tập hợp các bit định nghĩa quyền thâm nhập
:
r (quyền đọc ) , w ( quyền ghi ), x ( quyền thực thi ) , suid( set user-id) ,
sgid (set group-id)
đối với thư mục : r : quyền đọc nội dung thư mục
w: quyền tạo và xoá các tập tin trong thư mục
x : quyền qua lại (crossing) thư mục
4.2. Lệnh ls -l hoặc ls -lF
Lệnh này liệt kê danh sách các tập tin và các thuộc tính của chúng trong
một thư
mục , qua đó ta có thể phát hiện loại tập tin , cách bảo vệ , người sở hữu và
kích thước của chúng .
Ví dụ : $ls -l /bin
- rwxrwwxr -x 1 bin bin 16336 Mar 8 1998
cat
- rwxrwwxr -x 3 root bin 16124 Mar 8 1998
cp
trong đó : cột 1: loại tập tin và quyền thâm nhập . Dấu trừ '-' ở đầu có
nghĩa là tập tin thường . Dấu trừ '-' trong dãy bít có nghĩa không có quyền
truy cập tươn ứng bit đó . Để tiết kiệm chỗ người ta đặt bit n vào cùng
một nơi với bit x và kí hiệu :
- s nếu x tồn tại (bit s: set uid hoặc set gid khi chạy
tập tin )
Trang 13
Linux Shell
- S nếu x không tồn tại
cột 2 : số liên kết ( link number)
cột 3 : tên người sở hữu (owner)
cột 4 : tên nhóm sở hữu
cột 5 : kích thước tập tin
cột 6,7,8 : ngày sửa đổi gần nhất
cột 9 : tên tập tin
4.3. Thay đổi quyền thâm nhập , lệnh chmod:
Lệnh chmod cho phép thay đổi quyền thâm nhập các tập tin và các danh
mục . Có thể chạy lệnh theo 2 cách :
- Cho thông số tuyệt đối :
Cú pháp : chmod mode filename
Trong đó : thông số mode là một cơ số 8 (octal )
rwx r-x r--
111 101 100
7 5 4
chmod 754 tên tập tin
- Dùng các kí hiệu tượng trưng :
chmod {a,u,g,o}{+,-,=}{r,w,x}
Câu lệnh chmod được dùng để thiết lập mức đặc quyền của tập tin . Chỉ
những người sở hữu tập tin này mới có thể thay đổi được mức đặc quyền
đối với tập tin này . Trong đó :
u có nghĩa user
g có nghĩa group
o other
a all
Các toán tử : + thêm quyền
- bớt quyền
= gán giá trị khác
Quyền : r Cho phép đọc ghi
w Cho phép ghi
x Quyền thực thi tập tin
s Thiết lập suid hoặc guid
Ví dụ : $chmod g -w , o +r baitho.doc
Nghĩa là :+ Bớt quyền ghi tập tin (w) baitho.doc cho nhóm (g)
+ Thêm quyền đọc tập tin (r ) baitho.doc cho các người sử dụng
khác $chmod a+r baocao.txt // tất cả người sử dụng có
thể đọc được
$chmod +r baocao.txt // lệnh này tương đương lệnh trên
$chmod og-x baocao.txt// không cho thực thi
$chmod u+rwx baocao.txt// cho phép người sở hữu đọc, viết và
thực thi
$chmod o-rwr baocao.txt // không cho truy nhập tập tin
$chmod 777 * // đặt tất cả các quyền cho tất cả các đối
tượng sử dụng đối với toàn bộ tập tin trong thư mục hiện hành
4.4. Thay đổi người hoặc nhóm sở hữu tập tin :
- Lệnh chown cho phép thay đổi người sở hữu .
- Lệnh chgrp cho phép thay đổi nhóm sở hữu .
Trang 14
Linux Shell
Ví dụ : $echo Hello > file1
$chmod 700 file1
$ls -l file1
- rwx - - - - - - 1 user1 stagiar 6 Apr 5 14:06
file1
$cat file1
$chgrp animator file1
$ls -l file1
$cat file1
Chương III :
LẬP TRÌNH VỚI SHELL
Để lập trình với Shell , bạn phải biết về các biến và các cấu trúc điều
khiển . Biến là một đối tượng mà tại bất cứ thời điểm nào bạn cũng có thể gán
lại một giá trị khác cho chúng . Cấu trúc điều khiển cho phép bạn điều khiển sơ
đồ thực thi của một script . Có 2 kiểu cấu trúc điều khiển : cấu trúc rẽ nhánh (
như cấu trúc if ... then ...else fi và cấu trúc case ) và cấu trúc lặp ( như vòng lặp
for hoặc while ) .
Sử dụng echo : Bạn có thể sử dụng lệnh echo để hiển thị những gì xảy ra
trong một scipt
. Lệnh echo hiển thị các đối số của nó ra màn hình . Bạn cũng có thể định hướng
lại kết quả của echo đến một file .
Ví dụ : echo "Please stand by ..." sẽ hiển thị ra màn hình dòng chữ
sau :
Please stand by ...
Dòng lệnh sau sẽ đặt Please stand by ... vào trong file có tên là
messg :
Echo " Please stand by ..." >messg
Sử dụng chú thích : Dấu "#" là bắt đầu một chú thích của Shell .Shell sẽ bỏ
qua mọi kí tự nằm sau dấu "#"cho đến cuối dòng .
Tình trạng thoát : (Exit Status) Khi một lệnh Shell thi hành , nó có thể
thành công hoặc không . Shell luôn trả về tình trạng kết thúc của một lệnh ,
chương trình hoặc Shell script . Giá trị trả về được gọi là tình trạng thoát (exit
Trang 15
Linux Shell
status) của lệnh và được đại diện bởi biến $? . Nếu $? có giá trị là 0 , lệnh
thành công, còn ngược lại là không thành công . Bạn sẽ thấy giá trị của $? nếu
nhập vào lệnh sau :
grep "American Terms" custemers
echo $?
I. Sử dụng biến trong chương trình Shell :
Để sử dụng các biến , bạn phải biết cách đặt một giá trị vào một
biến và cách truy cập giá trị cất trong biến đó . Có 4 cách đặt một giá trị vào
một biến :
ü Dùng phép gán trực tiếp
ü Sử dụng lệnh read
ü Sử dụng các tham số của dòng lệnh
ü Thay thế đầu ra của một lệnh
1. Sử dụng phép gán trực tiếp :
[email protected]
Biểu thức trên đặy vào biến myemail giá trị là [email protected] . Lưu ý
rằng hai phía của dấu bằng "=" không có khoảng trống . Nếu giá trị của biến
có khoảng trống thì phải đặt nó trong dấu ngoặc kép . Ví dụ :
myoffice="Room 21 , Suit C"
Shell sẽ tìm lại được giá trị của biến bất cứ khi nào nó thấy dấu "$" ở
trước tên biến . Ví dụ : echo "My e-mail ađress is $mymail"
Giả sử bạn cần copy file tên là current vào thư mục
/corporate/ìno/public/sales , bạn nhập vào lệnh sau :
cp current /corporate/ìno/public/sales
Bạn có thể gán tên thư mục dài đó vào một biến như lệnh sau :
corpsales=/corporate/ìno/public/sales
rồi copy file current vào thư mục đó bằng lệnh sau :
cp current $corpsales
2. Sử dụng lệnh read :
Lệnh read tạm ngừng script và đợi người sử dụng nhập vào từ
bàn phím rồi gán cho tên biến . Khi phím Enter được ấn thí script được tiếp
tục . Nếu nhấn " ^d" trong khi lệnh read đang đợi nhập thì script được kết thúc
. Ví dụ sau nhắc người sử dụng nhập vào tên file được copy :
corpsales=/corporate/ìno/public/sales
echo "Enter name of file to copy "
read filename
cp $filename $corpsales
3. Sử dụng các tham số dòng lệnh :
Các tham số dòng lệnh được phân cách bởi ít nhất một kí tự trống
(Nếu trong đối số có khoảng trống thì phải đặt nó trong cặp ngoặc kép ) . Tên
lệnh và các đối số được gán cho các biến là $0, $1 ,....,$9 . Tên lệnh là $0 ,
đối số thứ nhất của lệnh là $1 , đối số thứ 2 của lệnh là $2 , ...., cứ thế cho đến
$9 .
Ngoài ra : $# để chỉ số các tham số , $" để chỉ tất cả các tham số , $$ để
lấy PID của Shell scrpit .
Ta xem xét Shell script ví dụ sau có tên là shovars (show variables ) :
Trang 16
Linux Shell
# Name : shovars
echo $0
echo $2 $4
echo $3
Giả sử ta nhập vào dòng lệnh sau :
shovars -s hello "look at me " bart
kết quả là :
shovars
hello bart
look at me
Shell script sau sẽ xóa một file nhưng trước đó file đã được copy vào
thư mục /tmp : # Name : safrm
cp $1 /tmp
rm $1
Bạn có thể đại diện mọi tham số trên dòng lệnh bằng $*
4. Thay thế đầìu ra của một lệnh :
Bạn có thể gán cho một biến kết quả một lệnh được thi hành .
Ví dụ : cwd='pwd' // lưu tên thư mục hiện hành vào biến cwd
Chú ý là pwd đặt trong cặp dấu nháy ngược " ` " (dấu này nằm ngay phía
trên phím Tab) chứ không phải dấu nháy đơn .
Ta xem một script đổi tên file sau :
# Tên : stamp
# Mục đích :đổi tên file bằng cách bổ sung vào tên file ngày hiện
tại
t d=`+%m%d%y`
mv $1 $1.$td
Nếu hôm nay là ngày Sep 02 , 2001 và thực hiện lệnh stamp myfile
thì myfile bị đổi thành myfile.090201.
II . Các cấu trúc điều khiển :
1. Cấu trúc case :
Cú pháp :
case word in
pattern) statement(s);;
pattern) statement(s);;
..........
esac
Nếu đối số word tương ứng với đối số pattern thì các lệnh statement phía
sau nó sẽ được thi hành . Lưu ý là lệnh được kết thúc bằng 2 dấu " ; " và kết
thúc cấu trúc case bằng từ khóa esac (viết ngược lại của từ case) .
Ví dụ : # Name : Menu
# Mục đích: cho phép người sử dụng in một file , xóa một file ,
hoặc
thoát chương trình
echo "Please choose either P, D or Q to : "
echo "[P]rint a file "
echo "[D]elete a file "
Trang 17
Linux Shell
echo "[Q]uit"
read response
case $response in
P|p) echo "Name of file to print :"
read filename
lp $filename;;
D|d) echo "Name of file to delete :"
read filename
rm $filename;;
*) echo "leaving now"
esac
"P|p" có nghĩa là "P" hoặc "p" . " * " đại diện cho tất cả các kí tự không
phải là D, d , P hoặc p .
Ta có thể lấy số các đối số của dòng lệnh bằng cách dùng "$#" .
2. Cấu trúc if :
Cú pháp :
if command1
then command2
else command3
fi
Ví dụ : # Tên : checkname
# Mục đích: xác nhận nếu người đó đang đăng nhập hệ thống
# Cách dùng : checkname login_name
if
who | grep $1 > /dev/null
then
echo "$1 đang đăng nhập hệ thống ."
else
echo "$1 không có ở đây ."
fi
3. Cấu trúc lặp for :
Với vòng lặp for , bạn đặc tả một tập hợp các file hoặc các giá trị để sử
dụng với một số lệnh . Để copy mọi file có tên tận cùng là .txt đến thư mục
textdir ,bạn sử dụng
vòng lặp for như sau :
for i in *.txt
do
cp $i textdir/$i
done
Khi thông dịch Shell cho phép biến i nhận tên của bất cứ file nào trong thư
mục hiện hành mà có tên kết thúc bằng .txt . Bạn có thể sử dụng biến $i với
bất cứ câu lệnh nào nằm giữa từ khóa do và done .
Script sau đây sẽ in một hoặc nhiều file , file nào in được thì bổ sung tên
file đó vào file có tên là printed , còn file nào không in được thì bổ sung tên file
đó vào file notprinted . Kí tự $* đại diện cho mọi tham số của dòng lệnh .
for i in $*
do
if lp -t $i -dlasers $i > /dev/null
Trang 18
Linux Shell
then
Echo $i >>printed
else
Echo $i >>notprinted
fi
done
4. Cấu trúc while :
Ta xem xét script sau :
#Tên : checkmail
#Mục đích : thông báo cho người dùng nếu hộp thư của họ có
thay đổi
#MAIL là biến đặc biệt cho biết hộp thư của người sử dụng
# lấy kích thước của hộp thư để so sánh
cp $MAIL omail
while diff omail $MAIL > /dev/null # lệnh diff để so sánh 2 file
do
cp $MAIL omail
sleep 30 # ngừng 30 giây
done
echo "New mail ! " | write $LOGNAME
Script trên sẽ dừng vòng lặp khi hộp thư có sự thay đổi ( tức là $MAIL
khác omail) và khi đó sẽ thông báo "New mail !" .
ü Để thoát kỏi các vòng lặp for và while ta dùng lệnh break . Lệnh
break(n) cho phép ra khỏi n mức của vòng lặp .
ü Lệnh continue cho phép bỏ qua các lệnh còn lại và bắt đầu chu trình
mới .
III . Lệnh test :
1. Các lựa chọn để kiểm tra tệp :
Lựa chọn Ýï nghĩa
-f Thành công nếu file tồn tại và là file hợp lệ
-d Thành công nếu file là một thư mục
-r Thành công nếu file tồn tại và có thể đọc
-s Thành công nếu file tồn tại và không rỗng
-w Thành công nếu filetồn tại và có thể ghi
-x Thành công nếu file tồn tại và có thể thực thi
Ví dụ : test -r abc # Thành công nếu file tồn tại và chỉ đọc
2. Các lựa chọn để kiểm tra số :
Lựa chọn Ý nghĩa
-eq Bằng nhau (equal)
-ne Không bằng nhau (Not equal )
-ge Lớn hơn hoặc bằng (Greater than or equal )
-gt Lớn hơn ( Greater than )
-le Nhỏ hơn hoặc bằng (Less than or equal )
-lt Nhỏ hơn (Less than )
Ví dụ : # Tên script: chao
Trang 19