Nghiệp vụ huy động vốn của ngân hàng thương mại

  • 27 trang
  • file .doc
Lêi c¶m ¬n
HÖ thèng Ng©n hµng m¹nh hay yÕu (vÒ ho¹t ®éng) lµ ph¶n ¸nh cña nÒn kinh
tÕ t¬ng øng. "Ng©n hµng lµ hÖ thÇn kinh, lµ tr¸i tim cña nÒn kinh tÕ". HÖ thèng Ng©n
hµng nãi chung vµ Ng©n hµng th¬ng m¹i nãi riªng v× thÕ rÊt quan träng. Ng©n hµng
lµ trung gian tµi chÝnh lín, nguån vèn do Ng©n hµng cung cÊp kh«ng chØ lín vÒ sè l-
îng mµ cßn cã tÝnh æn ®Þnh chi phÝ thÊp.
ViÕt vÒ "NghiÖp vô huy ®éng vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i". Em thÊy
®©y lµ vÊn ®Ò mang tÝnh thùc tiÔn vµ ®ßi hái kh¶ n¨ng cao lµ sinh viªn n¨m thø 3, ®·
®îc häc m«n chuyªn ngµnh Lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ. Em ®· ®îc cung cÊp kiÕn
thøc ®Ó ph©n tÝch vÒ nghiÖp vô nµy. Tuy nhiªn ®©y lµ ®Ò ¸n cña m«n chuyªn ngµnh
®ßi hái cao ë c¸ch ph©n tÝch, vµ tËp trung vÊn ®Ò theo träng ®iÓm. ë ®©y, em ®· ®îc
sù gióp ®ì cña thÇy §Æng Anh TuÊn, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy.
Víi tÇm kiÕn thøc h¹n chÕ, ch¾c kh«ng tr¸nh ®îc nh÷ng thiÕu sãt. RÊt mong
sù chØ b¶o cña thÇy, c«. §iÒu nµy thùc sù cÇn thiÕt cho em b©y giê vµ sau nµy khi ®·
®i lµm.
Em xin tr©n träng c¶m ¬n!
Hµ Néi, th¸ng 02 n¨m 2003
Sinh viªn
NguyÔn Thanh TuÊn
PhÇn I: lêi nãi ®Çu
Tr¶i qua mét tiÕn tr×nh lÞch sö dµi tån t¹i vµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn. Tõ m«ng
muén, nguyªn s¬ ®Õn th«ng minh uyªn b¸c. Con ngêi chóng ta ®· t¹o ®îc ®îc trªn
hµnh tinh nµy mét nÒn v¨n minh rùc rì. TrÝ tuÖ con ngêi ®· kÕt tinh l¹i ®Ó h×nh
thµnh nªn c¸c gi¸ trÞ c¶ vÒ v¨n hãa vµ vËt chÊt.
Sù ph¸t triÓn cña nÒn v¨n minh nh©n lo¹i g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ
- x· héi. Tõ cuéc c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp lÇn ®Çu tiªn diÔn ra ë Anh vµo thÕ kû 18,
®Õn nh÷ng cuéc c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt, cuéc c¶i c¸ch kinh tÕ diÔn ra sau nµy.
Vµ cho ®Õn mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn cao hiÖn nay.
Nãi ®Õn nÒn kinh tÕ hiÖn ®¹i ngêi ta thêng so s¸nh tÇm cao cña nã nh tÇm
m¾t híng lªn tíi ®Ønh cña nh÷ng tßa nhµ Ng©n hµng nguy nga, tr¸ng lÖ. V× h¬n hÕt
hÖ thèng Ng©n hµng ®îc coi nh "HÖ thÇn kinh, lµ tr¸i tim cña nÒn kinh tÕ", "Ng©n
hµng lµ doanh nghiÖp ®Æc biÖt" ®ãng vai trß trung t©m trong v« vµn c¸c doanh
nghiÖp kh¸c trong nÒn kinh tÕ.
Cã thÓ nãi hÖ thèng Ng©n hµng nãi chung vµ ng©n hµng Th¬ng m¹i nãi riªng
cã ¶nh hëng bao trïm lªn toµn bé nÒn kinh tÕ. C¸c nghiÖp vô h×nh thµnh nªn c¸c
ho¹t ®éng cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i g¾n víi thùc tiÔn kinh tÕ s«i ®éng. Trong ®Ò ¸n
nµy em xin tr×nh bµy mét trong c¸c nghiÖp vô ®ã lµ "NghiÖp vô huy ®éng vèn cña
Ng©n hµng Th¬ng m¹i". §Ò ¸n gåm cã 4 phÇn sau:
PhÇn I : PhÇn më ®Çu
PhÇn II: Néi dung gåm cã hai ch¬ng
Ch¬ng 1: Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng th¬ng m¹i
trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng
Ch¬ng 2: Ho¹t ®éng huy ®éng vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i
PhÇn III: Lêi kÕt
PhÇn IV: PhÇn phô lôc, danh môc tµi liÖu tham kh¶o.
1
PhÇn II: néi dung
Ch¬ng 1: Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ ho¹t ®éng cña Ng©n hµng
th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng
I. Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i.
1. ThÕ nµo lµ Ng©n hµng th¬ng m¹i.
Ng©n hµng ®îc coi lµ mét s¶n phÈm ®éc ®¸o cña nÒn s¶n xuÊt hµng hãa trong
kinh tÕ thÞ trêng. Mét ®éng lùc quan träng cho sù ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt x· héi.
TÊt c¶ c¸c quèc gia muèn nÒn kinh tÕ cña m×nh ph¸t triÓn, ®Òu ph¶i x©y dùng hÖ
thèng Ng©n hµng cã chÊt lîng cao. Mçi níc kh¸c nhau sÏ cã mét kh¸i niÖm vµ m«
h×nh tæ chøc Ng©n hµng kh¸c nhau. Th«ng thêng, ngêi ta ph¶i dùa vµo tÝnh chÊt vµ
môc ®Ých, ®èi tîng ho¹t ®éng cña nã trªn thÞ trêng tµi chÝnh.
ë níc ta trong Ph¸p lÖnh Ng©n hµng, HTX tÝn dông vµ C«ng ty tµi chÝnh n¨m
1990 cã ®a ra kh¸i niÖm: "Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ, mµ
ho¹t ®éng thêng xuyªn vµ chñ yÕu lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm
hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô chiÕt khÊu vµ lµm
ph¬ng tiÖn thanh to¸n".
LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông (LuËt sè 02/1997/QH10) §iÒu 20: "Ng©n hµng th-
¬ng m¹i lµ lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông ®îc thùc hiÖn toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh
kh¸c cã liªn quan". Trong ®ã: "ho¹t ®éng Ng©n hµng lµ ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ
vµ dÞch vô Ng©n hµng víi néi dung thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi, sö dông sè tiÒn
nµy ®Ó cÊp tÝn dông vµ cung øng c¸c dÞch vô thanh to¸n".
LuËt Ng©n hµng cña Ph¸p n¨m 1941 ®Þnh nghÜa: "Ng©n hµng lµ nh÷ng xÝ
nghiÖp hay c¬ së hµnh nghÒ thêng xuyªn nhËn cña c«ng chóng díi h×nh thøc ký th¸c
hay h×nh thøc kh¸c c¸c sè tiÒn mµ hä dïng cho chÝnh hä vµ c¸c nghiÖp vô chiÕt
khÊu, tÝn dông hay dÞch vô tµi chÝnh".
LuËt Ng©n hµng cña Ên §é, n¨m 1959 bæ sung: "Ng©n hµng lµ c¬ së nhËn
c¸c kho¶n tiÒn ký th¸c ®Ó cho vay hay tµi trî, ®Çu t".
LuËt Ng©n hµng cña §an M¹ch n¨m 1930: "Nh÷ng nhµ b¨ng thiÕt yÕu gåm
c¸c nghiÖp vô nhËn tiÒn ký th¸c, bu«n b¸n vµng b¹c, hµnh nghÒ th¬ng m¹i vµ c¸c gi¸
trÞ ®Þa èc, c¸c ph¬ng tiÖn tÝn dông vµ hèi phiÕu, thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô chuyÓn
ng©n..."
C¸c ®Þnh nghÜa trªn chØ kh¸c nhau vÒ mÆt thÓ hiÖn song trong néi dung chñ
yÕu ®Òu híng tíi tÝnh chÊt nhËn tiÒn ký th¸c, tiÒn göi kh«ng kú h¹n vµ cã kú h¹n, ®Ó
sö dông cho vay, chiÕt khÊu vµ c¸c nghiÖp vô kinh doanh kh¸c.
§èi víi níc ta, trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù
qu¶n lý cña Nhµ níc. Thùc hiÖn nhÊt quan chÝnh s¸ch kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn theo
®Þnh híng XHCN. Mäi ngêi ®îc tù do kinh doanh theo ph¸p luËt. §îc ph¸p luËt b¶o
hé quyÒn së h÷u vµ thu nhËp hîp ph¸p. C¸c h×nh thøc së h÷u cã thÓ ®an xen víi
nhau h×nh thµnh nªn c¸c h×nh thøc tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh ®a d¹ng. Theo híng
2
nµy, nÒn kinh tÕ hµng hãa ph¸t triÓn tÊt yÕu sÏ ®ßi hái cÇn cã nhiÒu lo¹i h×nh Ng©n
hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông ra ®êi.
2. S¬ lîc vÒ lÞch sö h×nh thµnh.
Ng©n hµng th¬ng m¹i h×nh thµnh vµ ra ®êi lÇn ®Çu tiªn ë Ch©u ¢u. KÓ tõ
kho¶ng gi÷a thÕ kû 14, ë Ch©u ¢u tån t¹i c¸c l·nh ®Þa riªng biÖt. C¸c l·nh ®Þa nµy
diÖn tÝch vµ d©n sè kh«ng lín l¾m. Trong sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña chóng kh«ng
thÓ thiÕu ®îc sù trao ®æi, giao th¬ng bu«n b¸n víi c¸c l·nh ®Þa kh¸c. Tuy nhiªn, c¸c
l·nh ®Þa kh¸c nhau l¹i sö dông c¸c lo¹i tiÒn tÖ kh¸c nhau vµ còng cã tiÒm lùc kinh tÕ
kh¸c nhau. Tríc t×nh h×nh ®ã, ®Ó c¸c ho¹t ®éng giao th¬ng ®îc diÔn ra nhanh chãng
vµ thuËn lîi. §· h×nh thµnh nªn c¸c tæ chøc thu ®æi tiÒn. H×nh thøc nµy lµ khi c¸c th-
¬ng gia vµo l·nh ®Þa hä sÏ ®æi tiÒn cña m×nh lÊy tiÒn lu hµnh trong l·nh ®Þa, vµ chÞu
mét phÇn chi phÝ thu ®æi. ViÖc ®æi tiÒn nµy lÊy tiÒn kh¸c dùa vµo tiÒm lùc kinh tÕ
cña nh÷ng l·nh ®Þa cã ®ång tiÒn ®ã. DÇn dÇn tæ chøc thu ®æi nµy lín m¹nh vµ kiªm
lu«n viÖc gi÷ hé tiÒn vµ thanh to¸n hé. Trong khi gi÷ sè tiÒn nhµn rçi (do ch a ®Õn
thêi h¹n thanh to¸n hé) nh»m thu lîi, hä tiÕn hµnh cho vay lÊy l·i. ViÖc cho vay nµy
cã c¨n cø trªn ®Æc tÝnh "v« danh" cña ®ång tiÒn. Tøc lµ hä hoµn toµn cã thÓ lÊy sè
tiÒn ngêi göi cha ®Õn thêi h¹n thanh to¸n vµ thanh to¸n cho ngêi rót tiÒn. Cïng víi
thêi gian, ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh giao th¬ng ngµy cµng ph¸t triÓn, tæ chøc
nµy còng ngµy cµng lín m¹nh vµ h×nh thµnh c¸c lo¹i h×nh th¬ng m¹i ®Çu tiªn.
Tãm l¹i, Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét trung gian tµi chÝnh ra ®êi dùa trªn c¬
së cña sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng hãa vµ dùa trªn sù kh¸c biÖt vÒ tiÒn tÖ
gi÷a c¸c vïng, c¸c khu vùc.
3. Vai trß, vÞ thÕ vµ tÇm quan träng cña Ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn
kinh tÕ.
Ng©n hµng th¬ng m¹i ra ®êi do yªu cÇu cña sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. C¬
së nÒn s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng hãa, vµ nÒn kinh tÕ ngµy cµng ph¸t triÓn cµng cÇn
®Õn ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i. Th«ng qua viÖc thùc hiÖn c¸c chøc
n¨ng, vai trß cña m×nh nhÊt lµ chøc n¨ng trung gian tÝn dông Ng©n hµng th¬ng m¹i
®· trë thµnh mét bé phËn thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Sù ®ãng gãp nµy thÓ hiÖn
nh sau:
* Thø nhÊt: Ng©n hµng lµ n¬i cung cÊp vèn cho nÒn kinh tÕ:
NÒn kinh tÕ ph¸t triÓn cµng cao, th× nhu cÇu vÒ vèn cµng lín. Vèn ®ãng vai
trß rÊt quan träng trong viÖc ®Çu t më réng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh còng nh
duy tr× chÝnh ho¹t ®éng ®ã nh»m ®¶m b¶o hiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp.
ChÞu tr¸ch nhiÖm víi nhiÖm vô nµy. Ng©n hµng th¬ng m¹i ®· ®øng ra huy
®éng c¸c nguån vèn t¹m thêi nhµn rçi cña mäi tæ chøc, c¸ nh©n mäi thµnh phÇn
kinh tÕ (vèn t¹m thêi nhµn rçi ®îc gi¶i phãng tõ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tõ nguån tiÕt
kiÖm cña d©n c...). Th«ng qua nghiÖp vô tÝn dông ng©n hµng th¬ng m¹i ®· cung cÊp
vèn cho nÒn kinh tÕ, ®¸p øng ®Çy ®ñ, kÞp thêi cho qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt. Nhê ®ã c¸c
3
doanh nghiÖp sÏ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh, gãp
phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¶ nÒn kinh tÕ.
* Thø hai: Ng©n hµng lµ cÇu nèi gi÷a doanh nghiÖp víi thÞ trêng.
NÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ nÒn kinh tÕ mµ trong qu¸ tr×nh vËn ®éng chÞu t¸c
®éng cña rÊt nhiÒu c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan nh quy luËt cung, cÇu, c¹nh
tranh. C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ nµy còng kh«ng tho¸t khái sù
t¸c ®éng m¹nh mÏ cña c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan ®ã. Muèn tån t¹i c¸c doanh
nghiÖp buéc ph¶i tháa m·n c¸c yªu cÇu cña thÞ trêng vÒ: ph¬ng diÖn gi¸ c¶, khèi l-
îng, chÊt lîng, mÉu m·, c¶i tiÕn m¸y mãc, trang thiÕt bÞ, t×m tßi nghiªn cøu, ®Çu t...
Tuy nhiªn tÊt c¶ nh÷ng ho¹t ®éng nµy ®Òu cÇn cã ph¶i cã lîng vèn nhÊt ®Þnh (thêng
vît qu¸ kh¶ n¨ng vèn tù cã cña doanh nghiÖp). Gi¶i quyÕt khã kh¨n nµy, doanh
nghiÖp cã thÓ t×m ®Õn víi Ng©n hµng xin vay vèn. V× vËy Ng©n hµng chÝnh lµ cÇu
nèi gi÷a doanh nghiÖp vµ thÞ trêng.
* Thø ba: Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ c«ng cô ®Ó Nhµ níc ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn
kinh tÕ.
Th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông vµ thanh to¸n gi÷a c¸c Ng©n hµng trong hÖ
thèng, c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i ®· gãp phÇn më réng hay thu hÑp lîng tiÒn trong lu
th«ng. H¬n n÷a, b»ng viÖc cÊp c¸c kho¶n tÝn dông cho nÒn kinh tÕ, Ng©n hµng th¬ng
m¹i thùc hiÖn viÖc dÉn d¾t c¸c luång tiÒn, tËp hîp, ph©n chia vèn cña thÞ trêng ®iÒu
khiÓn chóng mét c¸ch cã hiÖu qu¶, thùc thi vai trß ®iÒu tiÕt vÜ m« ®óng theo ph ¬ng
ch©m" Nhµ níc ®iÒu tiÕt Ng©n hµng, Ng©n hµng dÉn d¾t thÞ trêng"
* Thø t: Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ cÇu nèi gi÷a nÒn ktc quèc gia víi nÒn tµi
chÝnh quèc tÕ.
Xu thÕ liªn kÕt, hîp t¸c, khu vùc hãa, toµn cÇu hãa ®· lµ xu thÕ chung trªn
thÕ giíi hiÖn nay. Xu thÕ nµy cã ¶nh hëng tíi mäi quèc gia. ChÝnh xu thÕ ®ã ®·
khiÕn c¸c quèc gia tuy c¸ch xa nhau vÒ mÆt ®Þa lý vÉn xÝch l¹i gÇn nhau h¬n. Bëi sù
ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ mçi quèc gia lu«n g¾n víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÕ
giíi vµ lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu, cÊu thµnh nªn sù ph¸t triÓn ®ã. Ng©n hµng
th¬ng m¹i víi c¸c ho¹t ®éng nhËn tiÒn göi, cho vay, nghiÖp vô thanh to¸n, nghiÖp vô
hèi ®o¸i vµ c¸c nghiÖp vô kh¸c ®· gãp phÇn thóc ®Èy ngo¹i th¬ng më réng. Còng
th«ng qua c¸c ho¹t ®éng thanh to¸n, bu«n b¸n ngo¹i hèi, quan hÖ tÝn dông víi Ng©n
hµng níc ngoµi, hÖ thèng Ng©n hµng ®· thùc hiÖn vai trß ®iÒu tiÕt nÒn tµi chÝnh
trong níc phï hîp víi sù vËn ®éng cña nÒn tµi chÝnh quèc tÕ.
4. C¸c lo¹i h×nh Ng©n hµng th¬ng m¹i.
a. Chia theo tÝnh chÊt ho¹t ®éng.
* Ng©n hµng chuyªn doanh vµ ®a n¨ng.
- Ng©n hµng chuyªn doanh: lµ Ng©n hµng ngµy chØ tËp trung cung cÊp mét sè
dÞch vô Ng©n hµng. VÝ dô nh chØ cho vay ®èi víi x©y dùng c¬ b¶n, hoÆc ®èi víi
n«ng nghiÖp, hoÆc chØ cho vay (kh«ng b¶o l·nh hoÆc cho thuª)... TÝnh chuyªn m«n
hãa cao cho phÐp Ng©n hµng cã ®îc ®éi ngò c¸n bé giµu kinh nghiÖm, tinh th«ng
4
nghiÖp vô. Tuy nhiªn, lo¹i Ng©n hµng nµy thêng gÆp rñi ro lín khi ngµng hoÆc lÜnh
vùc ho¹t ®éng mµ Ng©n hµng phôc vô sa sót.
- Ng©n hµng ®a n¨ng: lµ Ng©n hµng cung cÊp mäi dÞch vô Ng©n hµng cho
mäi ®èi tîng. §©y lµ xu híng ho¹t ®éng chñ yÕu hiÖn nay cña c¸c Ng©n hµng th¬ng
m¹i. Ng©n hµng ®a n¨ng thêng lµ Ng©n hµng lín (hoÆc së h÷u C«ng ty). TÝnh ®a
d¹ng sÏ gióp Ng©n hµng t¨ng thu nhËp vµ h¹n chÕ rñi ro.
* Ng©n hµng b¸n bu«n vµ ng©n hµng b¸n lÎ.
- Ng©n hµng b¸n bu«n lµ Ng©n hµng chñ yÕu cung cÊp c¸c dÞch vô cho c¸c
Ng©n hµng, c¸c C«ng ty tµi chÝnh, cho Nhµ níc, cho c¸c doanh nghiÖp lín. Ng©n
hµng b¸n bu«n thêng lµ Ng©n hµng lín ho¹t ®éng t¹i c¸c trung t©m tµi chÝnh quèc
tÕ, cung cÊp c¸c kho¶n tÝn dông lín.
- Ng©n hµng b¸n lÎ lµ Ng©n hµng chñ yÕu cung cÊp c¸c dÞch vô trùc tiÕp cho
doanh nghiÖp, hé gia ®×nh vµ c¸ nh©n, víi c¸c kho¶n tÝn dông nhá.
Víi xu híng ph¸t triÓn hiÖn nay, rÊt Ýt Ng©n hµng chØ cã b¸n lÎ hoÆc b¸n
bu«n. C¸c Ng©n hµng nhá thêng lµ Ng©n hµng b¸n lÎ. C¸c Ng©n hµng lín kÕt hîp c¶
hai.
b. C¸c lo¹i h×nh Ng©n hµng th¬ng m¹i chia theo c¬ cÊu tæ chøc.
- §ã lµ Ng©n hµng së h÷u C«ng ty vµ Ng©n hµng kh«ng së h÷u C«ng ty.
Ng©n hµng së h÷u C«ng ty lµ Ng©n hµng n¾m gi÷ phÇn lín vèn cña C«ng ty, cho
phÐp Ng©n hµng ®îc quyÒn tham gia quyÕt ®Þnh c¸c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña C«ng ty.
- Ng©n hµng ®¬n nhÊt vµ Ng©n hµng cã chi nh¸nh: Ng©n hµng ®¬n nhÊt ®îc
hiÓu lµ Ng©n hµng kh«ng cã chi nh¸nh, tøc lµ c¸c dÞch vô Ng©n hµng chØ do mét héi
së Ng©n hµng cung cÊp.
Ng©n hµng cã chi nh¸nh thêng lµ Ng©n hµng cã vèn t¬ng ®èi lín, cung cÊp
dÞch vô Ng©n hµng th«ng qua nhiÒu ®¬n vÞ Ng©n hµng. ViÖc thµnh lËp chi nh¸nh th-
êng bÞ kiÓm so¸t chÆt chÏ bëi Ng©n hµng Nhµ níc th«ng qua c¸c quy ®Þnh vÒ møc
vèn së h÷u, vÒ chuyªn m«n cña ®éi ngò c¸n bé, vÒ sù cÇn thiÕt cña dÞch vô Ng©n
hµng trong vïng.
5. Vai trß c¬ b¶n vÒ hÖ thèng Ng©n hµng ViÖt Nam
a. Ng©n hµng trong c¬ chÕ kÕ ho¹ch hãa.
Tæ chøc tÝn dông ®Çu tiªn cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa lµ Nha tÝn
dông, ®îc thµnh lËp 1951. Lµ tiÒn th©n cña Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam. Trong c¬
chÕ kÕ ho¹ch tËp trung vµ trong ®iÒu kiÖn chiÕn tranh, Ng©n hµng Nhµ níc ph¶i thùc
hiÖn c¸c kÕ ho¹ch tiÒn tÖ tÝn dông ®îc giao. L·i suÊt, tû gi¸, tû lÖ cho vay... ph¶i h-
íng vµo phôc vô c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc, c¸c HTX vµ phôc vô quèc phßng ®Ó
hoµn thµnh c¸c kÕ ho¹ch 5 n¨m, ph¸t triÓn kinh tÕ miÒn B¾c ®ång thêi chi viÖn cho
tiÒn tuyÕn. Ng©n hµng Nhµ níc ®· ®ãng vai trß quan träng trong c«ng cuéc kh¸ng
chiÕn chèng Ph¸p, chèng Mü cøu níc, x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, kiÕn
thiÕt ®Êt níc sau n¨m 1975.
5
Sau n¨m 1975, nÒn kinh tÕ níc ta ph¶i ®èi ®Çu víi thö th¸ch lín: viÖn trî bÞ
gi¶m sót, ®Êt níc ®· chÞu sù tµn ph¸ khèc liÖt cña chiÕn tranh, chuyÓn ®æi sang mét
c¬ chÕ kinh tÕ míi khi chiÕn tranh kÕt thóc... Ng©n hµng Nhµ níc ph¶i in tiÒn ®Ó tµi
trî cho nhu cÇu chi tiªu cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp. L-
îng tiÒn cung øng gia t¨ng trong ®iÒu kiÖn s¶n lîng kh«ng t¨ng kÞp ®· ®Èy l¹m ph¸t
lªn cao trong nh÷ng n¨m 80. L¹m ph¸t gia t¨ng lµm xãi mßn tiÕt kiÖm, khuyÕn
khÝch tÝch tr÷ vµ ®Çu c¬ dÉn ®Õn gia t¨ng m¹nh nhu cÇu vay vèn tõ Ng©n hµng. L·i
suÊt thùc ©m, tû gi¸ bÞ bãp mÐo, tiÒn l¬ng kh«ng ®ñ trang tr¶i c¸c chi phÝ tèi thiÓu...
nªn Ng©n hµng cµng ph¶i in nhiÒu tiÒn. Ng©n hµng ®· kh«ng b¶o ®¶m ®îc vèn,
kh«ng tÝnh to¸n ®îc hiÖu qu¶ kinh tÕ, bÞ kÐo vµo vßng xo¸y cña siªu l¹m ph¸t.
b. HÖ thèng Ng©n hµng trong chuyÓn ®æi c¬ chÕ kinh tÕ.
M« h×nh tæ chøc ®· ®îc thay ®æi c¨n b¶n t¸ch chøc n¨ng qu¶n lý ho¹t ®éng
tiÒn tÖ, tÝn dông ®èi víi chøc n¨ng kinh doanh tiÒn tÖ, ®a d¹ng c¸c lo¹i h×nh Ng©n
hµng, tõng bíc xãa bá ®éc quyÒn, chuyÓn sang c¹nh tranh cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-
íc.
Th¸ng 5/1990, hai ph¸p lÖnh Ng©n hµng (ph¸p lÖnh Ng©n hµng Nhµ níc,
ph¸p lÖnh Ng©n hµng HTX tÝn dông vµ C«ng ty tµi chÝnh) ra ®êi lµ bíc ngoÆt quan
träng trong ho¹t ®éng cña toµn hÖ thèng Ng©n hµng lµ hÖ thèng Ng©n hµng hai cÊp
bao gåm Ng©n hµng Nhµ níc vµ c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i, HTX tÝn dông, C«ng ty
tµi chÝnh... ph¸p lÖnh ®· kh¼ng ®Þnh tÝnh ®a h×nh thøc së h÷u, ®a lo¹i h×nh, ®a thµnh
phÇn vµ kinh doanh ®a n¨ng cña hÖ thèng Ng©n hµng th¬ng m¹i. Ph¸p lÖnh ®· më ®-
êng cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh Ng©n hµng t¹i ViÖt Nam, bao gåm Ng©n
hµng quèc doanh Ng©n hµng th¬ng m¹i cæ phÇn, Ng©n hµng liªn doanh gi÷a ViÖt
Nam vµ níc ngoµi, chi nh¸nh Ng©n hµng níc ngoµi t¹i ViÖt Nam.
HiÖn nay, Quèc héi ®· th«ng qua LuËt vÒ Ng©n hµng Nhµ níc vµ LuËt vÒ c¸c
tæ chøc tÝn dông. LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông ®· t¹o m«i trêng ph¸p lý míi cho sù ph¸t
triÓn cña c¸c Ng©n hµng.
II. C¸c nghiÖp vô c¬ b¶n cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
1. NghiÖp vô huy ®éng vèn.
§©y lµ nghiÖp vô c¬ b¶n, ®Çu tiªn quan träng nhÊt cña mét Ng©n hµng th¬ng
m¹i. Vèn ®îc Ng©n hµng huy ®éng díi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau vµ sö dông (sau
khi ®¶m b¶o mét tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc) víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ gèc vµ l·i. Nguån
vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i gåm vèn tù cã (vèn chñ së h÷u), vèn vay, vèn kh¸c.
Ng©n hµng thêng sö dông c¸c nghiÖp vô huy ®éng vèn sau:
* Vèn tù cã cña Ng©n hµng: ®©y lµ nguån vèn thuéc së h÷u cña riªng c¸c
Ng©n hµng th¬ng m¹i. Trong thùc tÕ nguån vèn nµy kh«ng ngõng t¨ng lªn tõ kÕt qu¶
ho¹t ®éng kinh doanh cña b¶n th©n Ng©n hµng th¬ng m¹i mang l¹i, nã ®ãng gãp
mét phÇn ®¸ng kÓ vµo ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i.
* NghiÖp vô tiÒn göi: ®©y lµ nghiÖp vô ph¶n ¸nh c¸c kho¶n tiÒn göi tõ c¸c
doanh nghiÖp vµo ®Ó thanh to¸n hoÆc nh»m môc ®Ých b¶o qu¶n tµi s¶n mµ tõ ®ã
6
Ng©n hµng th¬ng m¹i cã thÓ huy ®éng ®îc. Ngoµi ra c¸c Ng©n hµng cßn huy ®éng
c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi cña c¸c c¸ nh©n hay hé gia ®×nh göi vµo Ng©n hµng víi môc
®Ých hëng l·i.
* NghiÖp vô tiÒn vay: ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh t¹o ra nguån vèn b»ng c¸ch vay c¸c
tæ chøc tÝn dông trªn thÞ trêng tiÒn tÖ vµ vay Ng©n hµng Trung ¦¬ng díi c¸c h×nh
thøc t¸i chiÕt khÊu, vay cã b¶o ®¶m... môc ®Ých t¹o sù c©n ®èi trong ®iÒu hµnh vèn
cña b¶n th©n Ng©n hµng th¬ng m¹i khi hä kh«ng tù c©n ®èi ®îc trªn c¬ së khai th¸c
t¹i chç.
* NghiÖp vô huy ®éng vèn kh¸c: th«ng qua nghiÖp vô Ng©n hµng th¬ng m¹i
cã thÓ t¹o vèn cho m×nh th«ng qua viÖc nhËn lµm ®¹i lý hay ñy th¸c vèn cho c¸c tæ
chøc c¸ nh©n trong vµ ngoµi níc.
2. NghiÖp vô sö dông vèn.
Ng©n hµng lµ mét tæ chøc tµi chÝnh trung gian "®i vay ®Ó cho vay". Do vËy
mèi quan t©m hµng ®Çu cña Ng©n hµng sau khi ®· huy ®éng ®îc mét lîng vèn lµ
lµm sao sö dông nguån vèn mµ kh«ng bÞ r¬i vµo t×nh tr¹ng kÑt vèn. Ng©n hµng cÇn
ph¶i nghiªn cøu vµ ®a ra chiÕn lîc sö dông vèn cña m×nh.
* Mét lµ, Ng©n hµng tiÕn hµnh cho vay.
Cho vay lµ mét ho¹t ®éng quan träng bËc nhÊt cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
theo thèng kª, kho¶ng 60 - 70% thu nhËp cña Ng©n hµng lµ tõ c¸c ho¹t ®éng cho
vay. Thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña mét Ng©n hµng tuy thuéc chñ yÕu vµo thùc hiÖn,
kÕ ho¹ch tÝn dông vµ thµnh c«ng cña tÝn dông xuÊt ph¸t tõ chÝnh s¸ch cho vay cña
Ng©n hµng. C¸c lo¹i cho vay cã thÓ ph©n lo¹i b»ng nhiÒu c¸ch, bao gåm: môc ®Ých,
h×nh thøc b¶o ®¶m, kú h¹n, nguån gèc vµ ph¬ng ph¸p hoµn tr¶...
* Hai lµ tiÕn hµnh ®Çu t.
§i ®«i víi sù ph¸t triÓn cña x· héi lµ sù xuÊt hiÖn hµng lo¹t nh÷ng nhu cÇu
kh¸c nhau. Víi t c¸ch lµ chñ thÓ ho¹t ®éng trong lÜnh vùc dÞch vô, ®ßi hái Ng©n
hµng phØa lu«n n¾m baÐt ®îc th«ng tin, ®a d¹ng c¸c nghiÖp vô ®Î cung cÊp ®Çy ®ñ
kÞp thêi nguån vèn cho nÒn kinh tÕ. Ngoµi h×nh thøc phæ biÕn lµ cho vay, Ng©n hµng
cßn sö dông vèn ®Ó ®Çu t. Cã hai h×nh thøc chñ yÕu mµ c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i cã
thÓ tiÕn hµnh lµ:
- §Çu t vµo mua b¸n kinh doanh c¸c chøng kho¸n hoÆc ®Çu t gãp vèn vµo
c¸c doanh nghiÖp, c¸c C«ng ty kh¸c.
- §Çu t vµo trang thiÕt bÞ TSC§ phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n
hµng.
* Ba lµ nghiÖp vô ng©n quü.
Lîi nhuËn lu«n lµ môc tiªu cuèi cïng mµ c¸c chñ thÓ khi tham gia tiÕn hµnh
s¶n xuÊt kinh doanh. Tuy nhiªn, ®»ng sau môc tiªu lín lao Êy lµ hµng lo¹t c¸c nh©n
tè cÇn quan t©m. Mét trong nh÷ng nh©n tè Êy lµ tÝnh an toµn. NghÒ Ng©n hµng lµ
mét nghÒ kinh doanh ®Çy m¹o hiÓm, trong ho¹t ®éng cña m×nh Ng©n hµng kh«ng
thÓ bá qua sù "an toµn". V× vËy, ngoµi viÖc cho vay vµ ®Çu t ®Ó thu ®îc lîi nhuËn,
7
Ng©n hµng cßn ph¶i sö dông mét phÇn nguån vèn huy ®éng ®îc ®Ó ®¶m b¶o an toµn
vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n vÒ thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh vÒ dù tr÷ b¾t buéc do Ng©n hµng
Trung ¦¬ng ®Ò ra.
3. NghiÖp vô kh¸c.
Lµ trung gian tµi chÝnh Ng©n hµng cã rÊt nhiÒu lîi thÕ. Mét trong nh÷ng lîi
thÕ ®ã lµ Ng©n hµng ®ãng vai trß trung gian thanh to¸n cho kh¸ch hµng th«ng qua
c¸c h×nh thøc nh sÐc, thÎ thanh to¸n ñy nhiÖm thu, ñy nhiÖm chi, thÎ tÝn dông hoÆc
dùa trªn viÖc h¹ch to¸n vµo c¸c tµi kho¶n cã liªn quan ®Õn ®èi tîng ®ã.
Cô thÓ:
a. DÞch vô thanh to¸n bé: Trªn c¬ së kh¸ch hµng göi tiÒn vµ më tµi kho¶n
giao dÞch t¹i Ng©n hµng, Ng©n hµng cã thÓ ®øng ra thanh to¸n hé cho kh¸ch hµng
cña m×nh vÒ c¸c kho¶n tiÒn mua b¸n, dÞch vô th«ng qua viÖc thu hé, chi hé kh¸ch
hµng cña m×nh b»ng c¸c h×nh thøc trªn.
b. DÞch vô m«i giíi: mua, b¸n chøng kho¸n cho kh¸ch hµng vµ lµm ®¹i lý
ph¸t hµnh chøng kho¸n cho C«ng ty.
c. C¸c nghiÖp vô trung gian kh¸c: dÞch vô ñy th¸c, b¶o qu¶n hé c¸c chøng
tõ cã gi¸ cho kh¸ch hµng thuª kÐt s¾t. Ngoµi ra Ng©n hµng cßn thùc hiÖn mét sè
dÞch vô trung gian kh¸c.
Tãm l¹i, ba nghiÖp vô trªn nÕu thùc hiÖn tèt sÏ ®¶m b¶o cho Ng©n hµng tån
t¹i vµ ph¸t triÓn v÷ng m¹nh trong m«i trêng c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t. V× c¸c
nghiÖp vô trªn cã mèi liªn hÖ chÆt chÏ thêng xuyªn t¸c ®éng qua l¹i víi nhau.
Nguån vèn huy ®éng ¶nh hëng tíi quyÕt ®Þnh sö dông vèn, ngîc l¹i nhu cÇu sö dông
vèn ¶nh hëng tíi quy m«, c¬ cÊu cña nguån vèn huy ®éng. C¸c nghiÖp vô trung gian
t¹o thªm thu nhËp cho Ng©n hµng nhng môc ®Ých chÝnh lµ thu hót kh¸ch hµng qua
®ã t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc huy ®éng vµ sö dông vèn cã hiÖu qu¶.
Ch¬ng 2: ho¹t ®éng huy ®éng vèn cña
Ng©n hµng th¬ng m¹i
I. Kh¸i niÖm vÒ vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
Vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ nh÷ng gi¸ trÞ tiÒn tÖ do Ng©n hµng th¬ng
m¹i t¹o lËp hoÆc huy ®éng ®îc, dïng ®Ó cho vay ®Çu t hoÆc ®Ó thùc hiÖn c¸c dÞch vô
kinh doanh kh¸c.
VÒ thùc chÊt, nguån vèn cña Ng©n hµng lµ mét bé phËn thu nhËp quèc d©n
t¹m thêi nhµn rçi trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph©n phèi vµ tiªu dïng, mµ ngêi chñ së
h÷u ®Ó thùc hiÖn c¸c môc ®Ých kh¸c nhau (lÊy l·i, nhê thanh to¸n hé...) mµ göi vµo
Ng©n hµng. Ng©n hµng ®· thùc hiÖn vai trß tËp trung vµ ph©n phèi l¹i vèn díi h×nh
thøc tiÒn tÖ, t¨ng nhanh qu¸ tr×nh lu©n chuyÓn vèn, phôc vô kÝch thÝch mäi ho¹t
®éng kinh tÕ ph¸t triÓn.
II. Ph©n lo¹i nguån vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
N¬i tËp trung mäi søc lùc vµ sù s¸ng t¹o, h×nh thµnh nªn søc m¹nh cña mét
ng©n hµng ®ã lµ nguån vèn. Nguån vèn nµy ph¶n ¸nh nghiÖp vô cña ng©n hµng ®ã lµ
8
tù cã hay khai th¸c ®îc. Trong tÊt c¶ c¸c lo¹i vèn cña ng©n hµng th× mçi lo¹I cã mét
tÝnh chÊt vµ vai trß riªng, ng©n hµng sÏ ph¶I xem xÐt vµ ph©n tÝch ®Ó sö dông vèn
®Çu vµo cã hiÖu qu¶, xÐt vÒ kÕt cÊu vµ tÝnh chÊt vèn kinh doanh cña ng©n hµng th-
¬ng m¹I bao gåm: vèn tù cã, vèn huy ®éng, vèn ®i vay, vèn khai th¸c. chóng ta sÏ
xem xÐt tõng lo¹i:
* Vèn tù cã(vèn chñ së h÷u)
®©y lµ nguån vèn hoµn toµn thuéc quyÒn së h÷u cña ng©n hµng, chØ chiÕm mét
tû träng rÊt nhá trong tæng vèn. Nguån vèn nµy cã chøc n¨ng quan träng: chøc n¨ng
b¶o vÖ chøc n¨ng ®iÒu chØnh vµ chøc n¨ng häat ®éng. Víi ba chøc n¨ng nµy ®· gióp
ng©n hµng cã thÓ ®i vµo ho¹t ®éngvµ b¶o ®Èm an toµn cho qu¸ tr×nh hät ®éng. Vèn
tù cã gåm:
*Vèn tù cã ban ®Çu.
Vèn ®i vay chiÕm tû träng nhá vµ lµ ®iÒu kiÖn ph¸p lý b¾t buéc khi b¾t ®Çu
thµnh lËp ng©n hµng. Nã ®îc h×nh thµnh tõ ca nh©n(NHTM T Nh©n) do ng©n s¸ch
nhµ níc cÊp (NHTM Quèc Doanh) do b¸n cæ phÇn, cæ phiÕu (NHTM Cæ PhÇn), tõ
sù ®ãng gãp giøa c¸c bªn(NHTM liªn Doanh) vèn tù cã bæ sung trong qu¸ tr×nh
ho¹t ®éng:
Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng th× vèn tù cã cña ng©n hµngd ®îc bæ sung thªm do:
Nguån tõ lîi nhuËn:Nguån nµy mang tÝnh chÊt thêng xuyªn vµ chiÕm thû träng
lín nhÊt trong vèn tù cã cña cña ng©n hµng th¬ng m¹i
Nguån ®îc cÊp thªm: nguån bæ sung tõ ph¸t hµnh thªm cæ phÇn .. ®Ó më réng
quy m« ho¹t ®éng hoÆc ®Ó ®æi míi trang thiÕt bÞ, hoÆc ®Ó ®¸p øng yªu cÇu t¨ng vèn
cña chñ do Ng©n Hµng Nhµ níc qui ®Þnh. Nguån vèn nµy cãa ®Æc ®iÓm lµ kh«ng th-
êng xuyªn, song gãp phÇn cho ng©n hµng cã ®îc lîng vèn së h÷u lín vµo lóc cÇn
thiÕt. Vèn tù cã cña ng©n hµng ®îc h×nh thµnh tõ nhiÒu nguång nhng ®iÒu mang mét
sè ®Æc ®iÓm chÝnh nh sau:
Lµ vèn kh«ng hoµn l¹i: Ng©n hµng sö dông vèn tù cã chñ yÕu ®Ó mua s¾m c¸c
lo¹i TSC§, c«ng nghÖ ng©n hµng thanh flËp c¸c chi nh¸nh, hïn vèn ®Çu t cæ phiÕu ..
nªn nã chØ gióp ng©n hµng më réng qui m«, ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh mµ
kh«ng hÒ trùc tiÕp mang l¹i lîi nhuËn.
Lµ vèn nhá, tû lÖ vèn tù cã tæng nguån vèn thêng lµ 1/12
Níc ta hiÖn cã 6 NHTM quèc doanh lµ; Ng©n hµng ngo¹i th¬ng, Ng©n hµng
c«ng th¬ng, Ng©n hµng ®Çu t vµ ph¸t triÓn, Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn
n«ng th«n, Ng©n hµng phôc vô ngêi nghÌo, NHNN vµ PTNT lµ 2200 tû VN§- ®©y
lµ nguån vèn do nhµ níc cÊp ban ®Çu. Trªn ®Þa bµn thñ ®« Hµ Néi cã 6 NHTM cæ
phÇn trong ®ã ng©n hµng kü th¬ng, Ng©n hµng th¬ng m¹i cæ phÇn ch©u ¸ th¸i b×nh
d¬ng cã vèn ®iÒu lÖ lµ 70 tû VN§ NHTMCP qu©n ®éi cã vèn ®iÒu lÖ 100 tû
VN§,NHTMCP quèc tÕ vµ NHTMCP nhµ Hµ Néi cã vèn ®iÒu lÖ : theo qui ®Þnh cña
NHTW, hµnh n¨m ng©n hµng ph¶i trÝch 5% trªn lîi nhuËn rßng ®Ó lËp quÜ nµy. Quü
nµy ®îc lËp cho ®Õn khi b»ng 50% vèn ®iÒu lÖ thùc cã t¹i thêi ®iÓm trÝch lËp quü vÒ
9
quü dù tr÷ ®Æc biÖt : Hµng n¨m ng©n hµng ph¶i trÝch tû lÖ 5% trªn lîi nhuËn rßng
vµo quü nµy ®Ó bï ®¾p dù phßng rñi ro. Quü nµy ®îc thµnh lËp cho ®Õn khi b»ng
100% vèn ®iÒu lÖ thùc cã t¹i thêi ®iÓm trÝch lËp.
2.Vèn huy ®éng:
NÕu nh vèn tù cã ®Ó ®¶m b¶o sù an toµn trong ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c
ng©n hµng th¬ng m¹i th× vèn huy ®éng chÝnh lµ nh©n tè thóc ®Èy ho¹t ®éng khinh
doanh cña ng©n hµng më réng hay thu hÑp quy m«. Trong tæng nguån vèn cña
NHTM th× ®©y lµ phÇn vèn chiÕm tû träng lín nhÊt, cã vai trß quan träng nhÊt. Nã
®îc h×nh thµnh tõ c¸c nguån sau:
*) Tõ nguån tiÒn göi:
Trong nÒn kinh tÕ lu«n tån t¹i nh÷ng ngêi thõa vèn vµ nh÷ng ngêi thiÕu vèn.
NHTM biÕt ®iÒu hoµ m©u thuÉn nµy b»ng viÖc sö dông c¸c c«ng cô, vµ c¸c nghiÖp
vô cña m×nh huy ®éng c¸c nguån vèn trong x· héi. Díi ®©y lµ mét sè h×nh thøc mµ
NHTM cã thÓ sö dông ®Ó huy®éng vèn tõ nguån tiÒn göi:
-Thø nhÊt, tiÒn göi thanh to¸n (hay tiÒn göi kh«ng kú h¹n tiÒn göi giao
dÞch)
§©y lµ kho¶n tiÒn ®óng nh tªn gäi cña nã lµ thêi gian göi tiÒn kh«ng x¸c ®Þnh,
kh¸ch hµng (c¸ nh©n, tæ chøc) cã quyÒn rót tiÒn ra bÊt cø lóc nµo. Môc ®Ých cña
kh¸ch hµng ®èi víi lo¹i tiÒn nµy lµ hëng mh÷ng tiÖn Ých trong thanh to¸n khi cã nhu
cÇu chi tr¶ trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ tiªu dïng. V× vËy ®©y lµ bé phËn
tiÒn chØ nhµn rçi t¹m thêi kh«ng ph¶i kho¶n ®Ó dµnh.
-Thø hai, tiÒn göi cã kú h¹n cña doanh nghiÖp, tæ chøc kinh tÕ hay tæ chøc
tÝn dông.
Ngîc víi kho¶n tiÒn göi kh«ng kú h¹n , ®©y lµ kho¶n tiÒn göi víi thêi gian x¸c
®Þnh, Nguyªn t¾c tiÕn hµnhkho¶n tiÒn göi nµy lµ ngêi göi chØ ®îc rót tiÒn khi ®Õn
thêi h¹n. Theo quy ®Þnh, ng©n hµng cã quyÒn tõ chèi viÖc rót tiÒn tríc thêi h¹n cña
ngêi göi tiÒn. Tuy nhiªn, ë mét sè níc, quy ®Þnh nµy ®· ®îc níi láng: C¸c ng©n
hµng cho phÐp ngêi göi tiÒn ®îc rót ra tríc thêi h¹n nhng ph¶i b¸o tríc cho ng©n
hµng mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh, nÕu kh«ng b¸o tríc ngêi göi sÏ kh«ng ®îc h-
ëng l·i suÊt hoÆc rÊt thÊp.
-Thø ba, tiÒn göi tiÕt kiÖm cña d©n c:
§i ®«i víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ lµ sù gia t¨ng møc thu nhËp cña ngêi
d©n. Khi møc thu nhËp vît qu¸ chi tiªu th× lóc ®ã sÏ xuÊt hiÖn hiÖn tîng tÝch tr÷
tiÒn. H×nh thøc tiÒn göi tiÕt kiÖm lµ h×nh thøc th«ng qua ®ã ngêi d©n kh«ng
nh÷ng võa ®¶m b¶o sè tiÒn cña m×nh kh«ng bÞ mÊt m¸t (xÐt trong ®iÒu kiÖn nÒn
kinh tÕ kh«ng cã yÕu tè l¹m ph¸t)mµ cßn “sinh s«i n¶y në thªm”.TiÒn göi lo¹i nµy
cã rÊt nhiÒu c¸c h×nh thøc cæ ®iÓn vµ phæ biÕn nhÊt hiÖn nay lµ lo¹i tiÒn göi tiÕt
kiÖm (savings certifficate). Ngoµi ra cßn cã chøng chØ tiÐt kiÖm.
*) Tõ nguån vèn tiÒn vay:
10
Vèn ®i vay lµ quan hÖ vay mîn gi÷a NHTM víi NHT¦ hoÆc gi÷a c¸c ng©n
hµng tm víi nhau c¸c tæchøc tãin dông kh¸c. trong mét sè trêng hîp khi c¸c nh©n
hµng ®· sö dông hÕt vèn kh¶ dông mµ vÉn kh«ng ®ñ vèn ho¹t ®éng th× NHTM cã
thÓ ®i vay.
Vay cña NHT¦:
NHT¦ lµ ngêi chovay cuèi cïng trong kinh tÕ, lµ ng©n hµng cña c¸c ng©n
hµng bÊt k× ng©n hµng th¬ng m¹i nµo khi ®îc NHT¦ cho phÐp thµnh lËp ®Òu ®îc h-
ëng quyÒn vay tiÒnt¹i NHT¦ trong mét s« trêng hîp nh thiÕu hôt dù tr÷ b¾t buéc
hay thiÕu tiÒn ®¸p øng nhu cÇu thanh to¸n. tuú theo môc ®Ých sö dông vµ h×nh thøc
vay vèn, vèn vay cña NHTM xin vay ®îc chia thµnh: vèn vay ng¾n h¹n bæ sung, vay
®Ó thanh to¸n vµ ®Ó t¸i cÊp vèn. Tuy nhiªn do vèn vay NHT¦ lµ quan hÖ trùc tiÕp
gi÷a NHTM vøi NHT¦ n»m trong sù ®iÒu tiÕt cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. V× vËy kh«ng
ph¶i lóc nµo viÖc ®i vay v«n cña NHT¦ còng diÔn ra su«n se.
Vay c¸c tæ chøc tÝn dông:
Trong trêng hîp ®ã, MHTM cã thÓ huy ®éng b»ng c¸ch vay vèn cña c¸c tæ
chøc tÝn dông kh¸c b»ng viÖc mêi hä tham gia c¸c h×nh thøc cho vay ®ång tµi trî
cho c¸c dù ¸n phôc vô nhu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh phôc vô ®¬× s«ngs; hoÆc h×nh
thøc qua trªn thÞ trêng tiÒn tÖ.
Mét nguån vèn vay kh¸c mµ ng©n hµng cã thÓ huy ®éng:
Lµ ph¸t hµnh kú phiÕu cã môc ®Ých, tr¸i phiÕu vµ c¸c giÊytê cã gi¸ kh¸c. nÕu
nh÷ng h×nh thøc huy ®éng trªn mang tÝnh bÞ ®éng th× h×nh thøc nµy lµ h×nh thøc chñ
®éng.
Cô thÓ: khi ng©n hµng ph¸t hµnh tr¸i phiÕu, kú phiÕu cã nghÜa lµ ng©n hµng
ph¸t hµnh mét phiÕu nhËn nî ®èi víi kh¸ch hµng cña m×nh nh»m huy ®éng vèn cã
môc ®Ých, cã kú h¹n râ rµng gi÷a ph¸t hµnh kú phiÕu vµ tr¸i phiÕu kh¸c ë chç: kú
phiÕu cã môc ®Ých thêng ®îc sö dông linh ho¹t cßn tr¸i phiÕu thêng ®îc ph¸t hµnh
víi qui m« lín ®ång lo¹t trong c¶ hÖ thèng ng©n hµng.
3)Vèn kh¸c:
Nguån vèn nµy cã ®îc lµ nhê vµo lîi thÕ ho¹t ®éng cña ng©n hµng th¬ng m¹i.
VÝ dô ,trong qu¸ tr×nh lµm trung gian thanh to¸n, ng©n hµng ®· t¹o ®îc mét sè
nguån vèn gäi lµ nguån vèn trong thanh to¸n : vèn trong tµi kho¶n më th tÝn
dông ,tµi kho¶n tiÒn göi sÐc b¶o chi, sÐc ®Þnh møc vµ c¸c kho¶n do ng©n hµng chÊp
nhËn c¸c hèi phiÕu th¬ng m¹i. C¸c kho¶n tiÒn nµy ®îc gäi lµ kho¶n tiÒn t¹m thêi
nhµn rçi v× thùc tÕ nã t¹m thêi ®îc tÝnh vµo t µi kho¶n nµy vµ ®îc nhËp vµo tµi kho¶n
kh¸c chê sö dông hay th«ng qua nghiÖp vô lµm ®¹i lý NHTM còng thu hót ®îc mét
lîng vèn ®¸ng kÓ trong qu¸ tr×nh thu hoÆc chi hé kh¸ch hµng lµm ®¹i lý cho c¸c tæ
chøc tÝn dông kh¸c, nhËn vµ chuyÓn vèn cho kh¸ch hµng hay mét dù ¸n ®Çu t.
Nguyªn nh©n, viÖc ph¸t tiÒn ®îc thùc hiÖn theo tiÕn ®é c«ng viÖc nªn ng©n hµng
cã thÓ sö dông t¹m thêi kho¶n tiÒn ®ã vµo kinh doanh.
III.C¸c h×nh thøc huy ®éng vèn chñ yÕu cña NHTM trong nÒn
kinh tÕ thÞ trêng:
11
1.C¨n cø vµo c«ng cô huy ®éng
§©y lµ h×nh thøc huy ®éng ®îc c¸c NHTM hay sö dông nhÊt. C¸c c«ng cô
huy ®éng gåm:
-Huy ®éng tiÒn göi kh«ng kú h¹n (tiÒn göi cã thÓ ph¸t hµnh sÐc)
§©y lµ lo¹i tiÒn göi mµ chñ nh©n cã thÓ rut tiÒn hoÆc tr¶ cho bªn thø b»ng
c¸ch ph¸t hµnh sÐc, ë c¸c níc ph¸t triÓn lo¹i tiÒn göi nµy phÇn lín ®îc rót th«ng
qua ®iÖn tho¹i hay m¸y rót tiÒn tù ®éng ATM. §Æc ®iÓm quan träng ®èi víi ngêi
göi lµ: chuyÓn nhîng dÔ dµng môc ®Ých giao dÞch lµ chÝnh, thêng ®îc mÖnh danh lµ
tiÒn göi theo yªu cÇu, kh«ng ®em l¹i l·i suÊt cô thÓ. §èi víi ng©n hµng chØ cÇn bá
ra mét chót chi phÝ cho viÖc qu¶n lý tµi kho¶n hoÆc tr¶ l·i( nÕu cã th× còng rÊt nhá)
sè d cña lo¹i tiÒn nµy phô thuéc vµo tõng thêi kú trong n¨m vµ kh¶ n¨ng cña ng©n
hµng trong dù ®o¸n sù biÕn ®éng Ng©n hµng thêng b¶o qu¶n lo¹i tiÒn göi trªn hai
lo¹i tµi kho¶n: tµi kho¶n thanh to¸n vµ tµi kho¶n v·ng lai.
Tµi kho¶n thanh to¸n lµ lo¹i tµi kho¶n mµ chñ nh©n cña tµi kh¶n cã toµn
quyÒn sö dông sè tiÒn trong ph¹m vi sè d ,tiÒn göi(lo¹i tµi kho¶n nµy lu«n cã sè d).
cô thÓ hä cã thÓ rót ra, thùc hiÖn thanh to¸n qua ng©n hµng; víi ®iÒu kiÖn hä ph¶i
hoµn toµn tu©n thñ nh÷ng qui ®Þnh vµ híng dÉn cña ng©n hµng trong qu¸ tr×nh thùc
hiÖn thanh to¸n, vÒ phÝa ng©n hµng ph¶i thùc hiÖn trÝch tµi kho¶n, kh«ng ®îc tõ chè
trõ trêng hîp giÊy tê thanh to¸n kh«ng ®óng yªu cÇu.
Tµi kho¶n v·ng lai lµ tµi kho¶n thêng ®îc sö dông cho c¸c tæ chøc kinh tÕ, nã
cã thÓ cã sè d bª cã vµ bªn nhËn. D bªn cã ph¶n ¸nh sè tiÒn hiÖn cã trong tµi kho¶n
cña kh¸ch hµng, ngîc l¹i sè d bªn nî ph¶n ¸nh kh¶on tÝn dông ng©n hµng cÊp cho
kh¸ch hµng vay. L·i xuÊt bªn nî còng nh bªn nî còng nh bªn cã ®Òu do kh¸ch hµng
vµ ng©n hµng tho¶ thuËn.
Do tiÒn göi kh«ng cã kú h¹n cã chi phÝ huy ®éng thÊp, nÕu hÊp dÉn ®îc sè l-
îng kh¸ch hµng lín, b¶o ®¶m lu«n cã mét sè d æn ®inh, ng©n hµng cã thÓ dÔ dµng
trong viÖc ®a d¹ng ho¸ nghiÖp vô cña m×nh thj«ng qua viÖc mua c¸c lo¹i chøng
kho¸n cã tÝnh linh ho¹t cao nh kú phiÕu, tÝn phiÕu kho b¹c. V× vËy, trªn thùc tÕ c¸c
ng©n hµng ®· dÇn dÇn xo¸ bá sù kh¸c biÖt gi÷a hai tia kho¶n nµy.
§èi víi ViÖt Nam th× lo¹i tiÒn göi nµy tån t¹i th«ng qua c¸c h×nh thøc nh sau:
tµi kho¶n tiÒn göi th«ng qua c¸c tæ chøc kinh tÕ, vµ kho¶n tiÒn göi cña c¸c c¸ nh©n.
ViÖt Nam lµ níc cã tû träng thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt thÊp, ®Ó khuyÕn khÝch
viÖc thanh to¸n qua ng©n hµng, c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i ViÖt Nam ®· tõng ¸p dông
viÖc tr¶ l·i cho lo¹i tתn göi nµy(0.5% ®èi víi tµi kho¶n tiÒn göi giao dÞch cña c¸c
®¬n vÞ, tæ chøc kinh tÕ ).
Trªn thÕ giíi , ë c¸c níc ph¸t triÓn lo¹i tiÒn göi nµy chiÕm vÞ trÝ quan träng
trong kÕt cÊu nguån vèn cña NHTM (ë Mü lo¹i nµy chiÕm kho¶n 30% tiÒn göi ng©n
hµng). V× lÏ ®ã, ®Ó t¹o nguån tiÌn göi trªn tµi kho¶n thanh to¸n, yÕu tè quan träng lµ
viÖc thu hót vµ gi÷ ®îc kh¸ch hµng. Mét sè knh nghiÖm ë §øc: qu¶ng c¸o n©n cao
uy tÝn ho¹t ®éng, hiÖn ®¹i ho¸ vµ më roängcung øng c¸c dÞch vô ph¹m vi ho¹t ®éng
12
trong vµ ngoµi níc, t¹o tiÒn ®Ò cho c¸c dÞch vô kh¸ch hµng vÒ thêi gian tèc ®é, gi¶m
chi phÝ b»ng cachs lÊy lîi nhuËn tõ viÖc sö dông vèn “t¹m thêi nhµn dçi” ®Ó bï ®¾p
cho c¸c kho¶n lÖ phÝ thanh to¸n ph¶i thu cña kh¸ch hµng.
Tãm l¹i lo¹i tiÒn göi nµy cã ®Æc ®iÓm lµ tÝnh æn ®Þnh thÊp( muèn sö dông cã
hiÖu qu¶ nguån nµy ph¶i më réng qui m« vèn); chi phÝ huy ®éng rÎ ( cã nh÷ng ng©n
hµng ¸p dông møc l·i 0% hoÆc nÕu cã th× còng rÊt thÊp) ; lu«n lµ ®èi tîng ph¶i chÞu
dù tr÷ b¾t buéc ®iÒu nµy t¹o nªn mét chi phÝ thùc cao h¬n chi phÝ danh nghÜa ;
nguån cã tÝnh thanh kho¶n cao.
Huy ®äng tiÒn göi cã kú h¹n vµ tiÒn göi tiÕt kiÖm
NÕu tiÒn göi kh«ng kú h¹n sè d t¨ng gi¶m phô thuéc vµo t×nh h×nh s¶n xuÊt
kinh doanh cña kh¸ch hµng göi tiÒn, th× tiÒn göi tiÕt kiÖm vµ tiÒn göi cã kú h¹n l¹i
phô thuéc vµo l·i xuÊt.
TiÒn göi cã kú h¹n: lµ lo¹i tiÒn mµ chñ nh©n cã quyÒn rót ra theo nh thêi h¹n
®· ®îc tho¶ thuËn víi ng©n hµng, môc ®Ých cña lo¹i tiÒn göi nµy lµ hëng l·i chø
kh«ng ph¶o lµ hëng nh÷ng tiÖn Ých trong thanh to¸n. ®Æc ®iÓm cña lo¹itiÒn göi nµy
lµ kh«ng ®îc dïng ®Ó thanh to¸n; hiÖu qu¶ sö dông nguån nµy ®èi víi ng©n hµng rÊt
cao v× nã cã thêi h¹n râ rµng; chi phÝ ®Ó huy ®éng ®èi víi ng©n hµng lµ kh¸ ®¸t v× l·i
suÊt huy ®éng thêng cao( th«ng thêng l·i suÊt tû lÖ thuËn theo thêi gian; th¬i gian
göi cµng dµi th× l·i suÊt ph¶i tr¶ cµng cao). Mçi níc l¹i cã c¸ch huy ®éng tiÒn göi
riªng.
TiÒn göi cã kú h¹n ë Mü chiÕm 39% tiÒn göi ng©n hµng, ®Æc ®iÓm lµ c¸c
chønh chØ tiÒn göi ®îc ghi râ h¹n ®Þnh vµ gi¸ trÞ thanh to¸n, viÖc rót tríc thêi h¹n sÏ
bÞ ph¹t, ®«i khi møc ph¹t vît qu¸ tiÒn l·i ®îc hëng tÝn ®Õn ngµy rót tiÒn. ë §øc hä ®·
kh¾c phôc viÖc rót vèn tríc thêi h¹n cho kh¸ch hµng b»ng c¸ch cÊp cho hä mét
kho¶n tÝn dông vµ coi kho¶n tiÒn göi theo kú h¹n lµ kho¶n ®¶m b¶o cho tÝn dông ®ã.
L·i suÊt ®èi víi kho¶n tÝn dông cã kú h¹n cã thÓ cè ®Þnh hoÆc linh ho¹t tuú theo sù
lùa chän cña kh¸ch hµng víi lo¹i tiÒn göi cña l·i suÊt linh ho¹t, kh¸ch hµng cã thÓ
göi thªm tiÒn tríc h¹n ®Þnh. Ngµy nay c¸c chøng chØ tiÒn göi ngµy cµng ®îc ®a d¹ng
ho¸ nh»m ®¸p øng nhu cÇu c¹nh tranh trong huy ®éng vèn cña c¸c ng©n hµng. C¸c
chøng chØ tiªn göi cã kh¶ n¨ng chuyÓn nhîng tèt thêng ®îc c¸c c«ng ty, c¸c tæ chøc
chÝnh quyÒn ®Çu t víi khèi lîng vµ ®îc giao dÞch trªn thÞ trêng chøng kho¸n thø cÊp
tríc h¹n ®Þnh thanh to¸n.
ViÖt Nam h×nh thøc tiÒn göi cã kú h¹n b»ng c¸c chøng chØ tiÒn göi(kú phiÕu)
®· xuÊt hiÖn víi c¸c thêi h¹n ba th¸ng, s¸u th¸ng. Tuy h×nh thøc nµy míi ®îc xuÊt
hiÖn vµ ®îc sö dông vµi n¨m trë l¹i ®©y nhng nã ®· ph¸t huy ®îc vai trß cña m×nh
trong viÖc t¹o vèn cho c¸c ng©n hµng b»ng chøng chØ lµ tû träng huy ®éng vèn b»ng
c¸ch ph¸t hµnh tû phiÕu ng©n hµng cao h¬n c¸c h×nh thøc huy ®éng kh¸c.
TiÒn göi tiÕt kiÖm
§èi víi NHTM tiÒn göi tiÕt kiÖm lµ c«ng cô vèn huy ®éng tõ l©u. Vèn huy
®éng tõ c¸c tµi kho¶n tiÕt kiÖm thêng chiÕm mét tû träng ®¸ng kÓ trong tiÒn göi cña
13
c¸c ng©n hµng(ë Mü lo¹i nµy chiÕm kho¶ng 25%). Ng©n hµng thêng ph©n chia lo¹i
tiÒn nµy lµm ba lo¹i:
TiÒn göi tiÕt kiÖm kh«ng kú h¹n: kho¶n tiÒn nµy cã ®Æc ®iÓm chñ tµi kho¶n cã
thÓ rót ra bÊt kú lóc nµo mµ kh«ng ph¶i b¸o tríc, sè d tµi kho¶n nµy thêng kh«ng
lín, u ®iÓm h¬n tiÒn göi giao dÞch lµ sè d nµy Ýt biÕn ®éng, v× lÏ ®ã ng©n hµng thêng
ph¶i tr¶ l·i suÊt cac h¬n so víi tiÒn göi thanh to¸n.
TiÒn göi tiÕt kiÖm cã kú h¹n: nguyªn t¾c cña lo¹i tiÒn nµy lµ mét khi kh¸ch ®·
göi tiÒn vµo tµi kho¶n nµy hä sÏ kh«ng ®îc rót ra(c¶ gèc lÉn l·i) trõ khi ®· hÕt h¹n
tiÒn göi. Tuy nhiªn do yÕu tè c¹nh tranh trong viÖc thu hót tiÒn göi mét sè NHTM
vÉn cho phÐp kh¸ch hµng rót tiÒn tríc thêi h¹n mét phÇn tiÒn l·i mµ kh¸ch hµng ®îc
hëng sÏ bÞ khÊu trõ(cã thÓ lµ ng©n hµng kh«ng chÊp nhËn tr¶ l¹i cho mét sè th¸ng
nµo ®ã hoÆc cã thÓ kh¸ch hµng chØ ®îc hëng møc l·i xuÊt tiÒn göi kh«ng kú h¹n cho
kho¶ng thêi gian kh¸ch hµng göi tiÒn kh¸ch hµng
ë ViÖt Nam ®©y lµ lo¹i h×nh kh¸ phæ biÕn vµ quen thuéc, kú h¹n mµ c¸c ng©n
hµng ViÖt Nam thêng ¸p dông lµ huy ®éng tiÕt kiÖm víi kú h¹n t 3 th¸ng ®Õn 1 n¨m.
TiÒn göi tiÕt kiÖm dµi h¹n: Lo¹i tiÒn nµy rÊt phæ biÕn ë mét sè níc c«ng
nghiÖp, môc ®Ých thu hót sè tiÒn nhµn rçi t¹m thêi trong thêi h¹n dµi, ®Æc ®iÓm chñ
tµi kho¶n cã thÓ göi vµo víi sè lîng kh«ng h¹n chÕ vµ mäi lóc, nhng chØ ®îc rót ra
khi ®Õn h¹n. §©y lµ lo¹i h×nh tiÕt kiÖm mµ ng©n hµng cÇn tËn dông ®Ó t¹o c¸c nguån
vèn cã tÝnh æn ®Þnh cao phôc vô cho ho¹t ®éng cÊp tÝn dông dµi h¹n cho m×nh.
Huy ®éng qua ph¸t hµnh c«ng cô nî cña ng©n hµng trªn thÞ trêng tµi chÝnh
§©y lµ nguån vèn ng©n hµng huy ®éng mét c¸ch chñ ®éng trªn thÞ trêng tµi
chÝnh gåm: thÞ trêng tiÒn tÖ vµ thÞ trêng vèn. Lµ trung gian tµi chÝnh, ph¶i lu«n ®¸p
øngnhu cÇu vÒ vèn, do vËy viÖc ng©n hµng thiÕu vèn lµ ®iÒu kh«ng thÓ tr¸nh khái.
Trong nh÷ng trêng hîp nµy, ng©n hµng cã thÓ sö dông nghiÖp vô huy ®éng vèn trªn
thÞ trêng tµi chÝnh: ph¸t hµnh c¸c giÊy tê cã gi¸ trÞ nh c¸c giÊy tê vay nî ng¾n h¹n,
trung h¹n vµ dµi h¹n. ViÖc chuyÓn nhîng c¸c giÊy tê trªn tõ chñ së h÷u kh¸c phô
thuéc vµo tho¶ thuËn gi÷a ng©n hµng vµ kh¸ch hµng . Ng©n hµng cã thÓ ph¸t hµn kú
phiÕu vµ phat hµnh tr¸i phiÕu.
Tr¸i phiÕu lµ mét tê giÊy cã gi¸, x¸c nhËn kho¶n nî cña kh¸ch hµng ®èi víi
ngêi chñ ng©n hµng víi cam kÕt nh thanh to¸n mét sè tiÒn x¸c ®Þnh vµo mét ngµy
x¸c ®Þnh trong t¬ng lai víi thêi h¹n x¸c ®Þnh cho tríc.Tr¸i phiÕu ng©n hµng l¹i ®îc
ph©n ra thµnh nhiÒu lo¹i, víi c¸c tiªu thøc ph©n chia kh¸c nhau
NÕu theo thêi h¹n:tr¸i phiÕu ng¾n h¹n vµ dµi h¹n
NÕu theo tÝnh chÊt chuyÓn ®æi:tr¸i phiÕu v« danh, tr¸i phiÕu ký danh
ViÖc ph¸t hµnh tr¸i phiÕu cña ng©n hµng ®îc tiÕn hµnh trong toµn hÖ thèng
ng©n hµng chñ yÕu lµ ®Ó huy ®éng vèn trung vµ dµi h¹n phôc vô cho nh÷ng kÕ ho¹ch
kinh doanh cã quy m« lín vµ dµi h¹n. Do tÝnh chñ ®éng trong viÖc huy ®äng vèn
nªn l·i suÊt tr¸i phiÕu ph¶i hÊp dÉn, cao h¬n l·i suÊt cña c¸c c«ng cô nî kh¸c vµ tû
lÖ thuËn víi kú h¹n cña kho¶n nî.
14
Kú phiÕu ng©n hµng lµ mét lo¹i giÊy nhËn nî ng¾n h¹n do ng©n hµng ph¸t
hµnh nh»m huy ®éng vèn trong d©n c, chñ yÕu lµ ®Ó phôc vô cho nh÷ng kÕ ho¹ch
kinh doanh x¸c ®inh cña ng©n hµng nh mét dù ¸n, mét ch¬ng trinh kinh Tõ. Kú
phiÕu ng©n hµng ®îc ph¸t hµnh theo tõng ®ît haycßn gäi lµ kú phiÕu cã môc ®Ých,
ph¸t hµnh dùa trªn c¬ së t×nh hinh nguån vèn vµ nhu cÇu sö dông vèn trong thêi kú
tríc m¾t cña ng©n hµng. Lo¹i nµy cã u ®iÓm lf vèn huy ®éng ®îc kh¸ linh ho¹t, cã
tÝnh láng cao, dÔ dµng chuyÓn ®æi sang tiÒn hoÆc c¸c h×nh thøc kh¸c; mÖnh gi¸ ,lo¹i
tiÒn sö dông, ph¬ng thøc tr¶ l·i ®a d¹ng ®¸p øng nhu cÇu cña ngêi mua. Còng gièng
nh tr¸i phiÕu do tÝnh chñ ®éng cña nã nªn l·i suÊt cña kú phiÕu thêng ®îc æn ®Þnh vµ
hÊp dÉn( møc ®é tuú thuéc vµo møc ®é cÇn thiÕt vÒ vèn cña ng©n hµng ).
2.C¸c chÝnh s¸ch khuyÕch tr¬ng Marketing
Giíi thiÖu h×nh ¶nh cña ng©n hµng tíi kh¸ch hµng :
§©y lµ mét c«ng viÖc rÊt quan träng, ng©n hµng cµng qu¶ng b¸ ®îc h×nh ¶nh,
tªn tuæi cña m×nh tíi cµng nhiÒu bé phËn c«ng chóng cµng tèt.Tuy nhiªn còng cÇn l-
u ý ®ã lµ nh÷ng h×nh ¶nh ®ã ph¶i g¾n víi nh÷ng ®iÒu kiÖn thùc tÕ mµ ng©n hµng
®ang cã. Cã nhiÒu c¸ch giíi thiÖu h×nh ¶nh cña ng©n hµng tíi kh¸ch hµng : ®ã cã thÓ
lµ qua b¸o chÝ, truyÒn h×nh, nh©n dÞp giíi thiÖu mét dÞch vô míi hÊp dÉn cña ng©n
hµng, hay th«ng qua kh¸ch hµng khi hä ®· thÊy ®îc nguån lîi mµ ng©n hµng mang
l¹i..
Kh«ng ngõng n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng cña ng©n hµng :
Song song víi c«ng t¸c khuyÕch tr¬ng Marketing ng©n hµng cÇn tiÕn hµnh ®Çu
t ph¸t triÓn m¸y mãc, thiÕt bÞ, trang bÞ nghiÖp vô, n©ng cao n¨ng lùc tæ chøc , qu¶n
lý, th¸i ®é phôc vô kh¸ch hµng. Khi kh¸ch hµng ®Æt niÒm tin vµo ng©n hµng tøc lµ
ng©n hµng ®· ®em l¹i nh÷ng lîi Ých lín nhÊt cho hä th× hiÖu qña ho¹t ®éng lîi nhuËn
thu vÒ cña ng©n hµng còng sÏ t¬ng øng.
3.Chi phÝ ho¹t ®éng:
Chi phÝ huy ®éng vèn cña ng©n hµng chÝnh lµ l·i suÊt ph¶i tr¶ cho c¸c kho¶n
vay mµ ng©n hµng tr¶ cho kh¸ch hµng .
L·i suÊt nµy chÞu ¶nh hëng cña nhiÒu yÕu tè nh: rñi ro nî, tÝnh láng vµ t×nh
tr¹ng thuÕ. C¸c tr¸i kho¸n cã cïng h¹n kú thanh to¸n, n¶y sinh do ba yÕu tè nµy ®-
îc gäi lµ cÊu tróc rñi ro cña l·i suÊt.
Cã ba lý thuyÕt vÒ cÊu tróc h¹n kú, nh÷ng lý thuyÕt nµy gióp gi¶i thÝch c¸c l·i
suÊt cña nh÷ng tr¸i kho¸n cã h¹n kú kh¸c nhau t¬ng quan víi nhau nh thÕ nµo. Gi¶
thuyÕt vÒ dù tÝnh coi l·i suÊt dµi h¹n nh lµ b»ng trung b×nh cña nh÷ng l·i suÊt ng¾n
h¹n t¬ng lai ®îc tr«ng ®îi xuÊt hiÖn trong suèt thêi gian tån t¹i cña tr¸i kho¸n dµi
h¹n ®ã trong khi ®ã lý thuyÕt thÞ trêng ph©n c¸ch coi viÖc x¸c ®Þnh c¸c l·i suÊt theo
kú h¹n thanh to¸n cña mçi tr¸i kho¸n nh lµ chØ do kÕt qu¶ cña cung vµ cÇu trªn thÞ
trêng ®ã.
15
Hai lý thuyÕt trªn cha gi¶i thÝch ®îc c¶ hai hiÖn tîng thùc tÕ lµ: c¸c l·i suÊt cña
nh÷ng tr¸i kho¸n cã kú h¹n thanh to¸n kh¸c nhau diÔn biÕn theo nhau vµ c¸c ®êng
cong l·i suÊt thêng dèc lªn.
Lý thuyÕt vÒ m«i trêng u tiªn kÕt hîp hai ®Æc ®iÓm cña hai lý thuyÕt kh¸c nhau
nãi trªn vµ nhê lµm nh vËy cã thÓ gi¶i thÝch ®îc nh÷ng hiÖn tîng trªn. Lý thuyÕt nµy
coi c¸c l·i suÊt dµi h¹n lµ b»ng trung b×nh cña nh÷ng l·i suÊt ng¾n h¹n t¬ng lai ®îc
tr«ng ®îi trong suèt thêi gian tån t¹i cña mét tr¸i kho¸n cã kú h¹n céng víi mét møc
bï h¹n kú, møc bï nµy ph¶n ¸nh lîng cung cÇu vÒ nh÷ng tr¸i kho¸n cã h¹n kú kh¸c
nhau. Lý thuyÕt nµy cho phÐp ta suy ra nh÷ng dù tÝnh cña thÞ trêng vÒ diÔn biÕn cña
nh÷ng l·i suÊt hoµn vèn.
Mét ®êng dèc lªn m¹nh cho biÕt r»ng c¸c l·i suÊt ng¾n h¹n ®îc tr«ng ®îi t¨ng
lªn. Mét ®êng dèc lªn thoai tho¶i cho biÕt r»ng c¸c l·i suÊt ng¾n h¹n ®îc tr«ng ®îi
sÏ gi÷ nguyªn kh«ng ®æi; mét ®êng n»m ngang cho biÕt l·i suÊt ng¾n h¹n tr«ng ®îi
sÏ gi¶m nhÑ vµ mét ®êng dèc xuèng cho biÕt r»ng mét sù gi¶m quan träng cña c¸c
l·i ng¾n h¹n ®îc tr«ng ®îi trong t¬ng lai.
IV. C¸c nh©n tè ¶nh hëng tíi c«ng t¸c huy ®éng vèn cña NHTM :
Ng©n hµng kh«ng thÓ tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng cña m×nh cã hiÖu qu¶ nÕu kh«ng
cã ®ñ vèn hoÆc huy ®éng qu¸ nhiÒu vèn mµ kh«ng sö dông hÕt tøc lµ ng©n hµng bÞ
kÑt vèn. Do vËy ho¹t ®éng quan träng nhÊt ®èi víi mçi ng©n hµng lµ c«ng t¸c huy
®éng vèn hay cßn gäi lµ t¹o “®Çu vµo”.§Çu vµo thuËn lîi sÏ gãp phÇn t¹o”®Çu ra “
th«ng tho¸ng. §Ó cã ®îc “®Çu vµo “ ng©n hµng ph¶i ®èi mÆt víi rÊt nhiÒu c¸c nh©n
tè kh¸c nhau. Sau ®©y lµ mét vµi nh÷ng nh©n tè ¶nh hëng ®Õn c«ng t¸c huy ®éng
vèn cña c¸c NHTM .
1.M«i trêng kinh doanh
NÒn kinh tÕ lµ mét hÖ thèng bao gåm nhiÒu ho¹t ®éng kinh tÕ cã liªn quan
biÖn chøng t¸c ®éng rµng buéc lÉn nhau. Sù biÕn ®éng cña mét ho¹t ®éng kinh tÕ
®Òu ¶nh hëng ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh trong c¸c lÜnh vùc cßn l¹i. Ho¹t ®éng kinh
doanh cña c¸c NHTM ®îc coi lµ chiÕc cÇu nèi gi÷a c¸c lÜnh vùc kinh tÐ kh¸c nhau
trong nÒn kinh tÕ. Do vËy, sù t¸c ®éng æn ®Þnh hay bÊt æn ®Þnh, t¨ng nhanh hay
chËm ch¹p cña nÒn kinh tÕ ®Òu t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn c¸c ho¹t ®éng cña ng©n hµng.
Râ rµng, ho¹t ®éng kinh doanh nãi chung vµ ho¹t ®éng huy ®éng vèn nãi riªng cña
ng©n hµng lu«ng g¾n víi méi trêng kinh doanh. M«i trêng kinh doanh bao gåm:
Thø nhÊt la m«i trêng ph¸p lý
Nh chóng ta ®· biÕt, ho¹t ®éng cña ng©n hµng cã møc ®é ¶nh hëng t¸c ®éng
hÕt scs m¹nh mÏ ®èi víi nÒn kinh tÕ cña bÊt kú níc nµo. Cô thÓ viÖ huy ®éng vèn vµ
sö dông vèn cña ng©n hµng ®Òu t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn tèc ®é t¨ng trëng cña nÒn
kinh tÕ, thu nhËp cña chñ thÓ, tèc ®é chu chuyÓn vèn t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp tû lÖ l¹m
ph¸t. ChÝnh v× lÏ ®ã ho¹t ®éng cña ng©n hµng ph¶i chÞu sù qu¶n lý chÆt chÏ g¾t gao
h¬n so v¬Ý c¸c doanh nhgiÖp kh¸c. Thùc tÕ lµ ng©n hµng ph¶i chÞu sù ®iÒu chØnh cña
16
rÊt nhiÒu chÝnh s¸ch, c¸c qui ®Þnh cña chÝnh phñ, cña NHT¦ ®ã lµ luËt c¸c tæ chøc
tÝn dông, luËt kinh tÕ luËt d©n sù hµng lo¹t hÖ thèng c¸c qui ®Þnh cô thÓ trong tngg
thêi ky vÒ l·i suÊt, dù tr÷, h¹n møc,. Trong sù dµng buéc vÒ luËt ph¸p nµy th× c¸c
yÕu tè cña nghiÖp vô huy ®éng vèn ch¾c ch¾n sÏ bÞ thay ®æi vµ kÕt qu¶ lµm ¶nh h-
ëng ®Õn qui m« vµ hiÖu qu¶ cña viÖc huy ®éng vèn. Bëi khi chÝnh s¸ch cña nhµ níc,
cña NHT¦: chÝnh s¸ch tiÒn tÖ, tµi chÝnh, l·i suÊt,tÝn dông thay ®æi sx ¶nh h ëng ®Õn
kh¶ n¨ng thu hót vèn còng nh chÊt lîng nguån vèn cña NHTM.
Thø hai lµ m«i trêng chÝnh trÞ
Kh«ng mét quèc gia nµo cã thÓ ph¸t triÓn nÕu m«i trêng chÝnh trÞ kh«ng æn
®Þnh. Sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ hay vÒ chÝnh s¸ch ngo¹i giao còng t¸c ®éng m¹nh mÏ
®Õn quan hÖ vèn cña ng©n hµng víi c¸c quèc gia kh¸c trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi.
§iÒu nµy còng lµ nh©n tè ¶nh hëng tíi c«ng t¸c huy ®éng vèn cña ng©n hµng.
Thø ba lµ m«i trêng kinh tÕ.
M«i trêng kinh tÕ còng cã ¶nh hëng lín ®èi víi c«ng t¸c huy ®éng vèn cña
NHTM. M«i trêng kinh tÕ hµm chøa t×nh tr¹ng nÒn kinh tÕ, yÕu tè c¹nh tranh.
T×nh tr¹ng nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn hng thÞnh, thu nhËp cña c¸ nh©n, tæ chøc kinh
tÕ trong x· héi cao vµ æn ®Þnh th× tÊt yÕu c«ng viÖc huy ®éng vèn cña ng©n hµng sÏ
diÔn ra thuËn lîi, dÔ dµng h¬n. Ngîc l¹i nÕu nÒn kinh tÕ ®ang trong giai ®o¹n suy
tho¸i th× jh¶ n¨ng khai th¸c nguån vèn ®a vµo nÒn kinh tÕ ¾t h¼n sx bÞ h¹n chÕ, ng©n
hµng sÏ gÆp khã kh¨n trong c«ng t¸c huy ®éng vèn.
C¹nh tranh lµ mét qui luËt tÊt yÕu cña nÒn knh tÕ thi trêng. C¹nh tranh kh«ng
ph¶i lóc nµo còng tèt v× c¹nh tranh cã thÓ dÉn ®Õn rÈa nhiÒu nh÷ng h¹n chÕ, tiªu cùc.
V× vËy c¹nh tranh lµ mét th¸ch thøc víi sù ph¸t triÓn va lµ nhaan tè thóc ®Èy sù ph¸t
triÓn. §Ó c«ng t¸c huy ®éng vèn nãi riªng vµ ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hµng nãi
chung ®¹t ®îc hiÖu qu¶, ng©n hµng ph¶i quan t©m ®Ðn vÊn ®Ò c¹nh tranh. Cô thÓ g©n
hµng ph¶i x¸c ®Þnh râ trong ®Þa bµn ho¹t ®éng cña m×nh cã bao nhiªu ng©n hµng,
c¸c ®èi thñ kh¸c còng cung cÊp c¸c dÞch vô t¬ng ®¬ng nh ng©n hµng, cã bao nhiªu
c¬ héi ®Ó ®Çu t kinh doanh. Trªn c¬ së ®ã ng©n hµng sÏ tÝnh to¸n ®a ra lo¹i h×nh dÞch
vô nµo cã hiÖu qu¶ nhÊt, Ên ®Þnh mét møc l·i suÊt phï hîp kh«ng chØ víi thÞ trêng
mµ cßn tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ huy ®éng.
Thø t lµ m«i trêng v¨n ho¸.
Mçi quèc gia ®Òu cã v¨n ho¸ riªng, v¨n ho¸ chÝnh lµ yÕu tè t¹o nªn b¶n s¾c
cña c¸c d©n téc: tËp qu¸n, thãi quyen t©m lý..§èi víi ho¹t ®éng ng©n hµng trong ®ã
c«ng t¸c huy ®éng vèn lµ yÕu tè chÞu ¶nh hëng cña m«i trêng v¨n ho¸. Cô thÓ ë c¸c
quèc gia ph¸t triÓn ngêi d©n cã thãi quen göi tiÒn vµo ng©n hµng ®Ó hëng nh÷ng tiÖn
Ých trong thanh to¸n, hëng l·i vµ trong tiÒm thøc cña hä ng©n hµng lµ mét c¸i g× ®ã
kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong cuéc sèng. Do vËy ng©n hµng kh«g mÊy khã kh¨n trong
vÊn ®Ò huy ®éng vèn nhµn rçi trong d©n c, c¸c tæ chøc kinh tÕ x· héi. Ngîc l¹i ®èi
víi c¸c níc ®ang ph¸t triÓn nh ViÖt NamviÖc huy ®éng vèn cña ng©n hµng gÆp nhiÒu
khã kh¨n v× ngêi d©n ViÖt Nam hiÖn nay vÉn cha cã thãi quen thanh to¸n kh«ng sö
17
dông tiÒn mÆt( theo thèng kª cã ®Õn 50% gia dÞch vÉn sö dông tߪn mÆt). H¬n n÷a
ng©n hµng l¹i cha t¹o ®îc lßng tin ®èi víi ngêi d©n sau hµng lo¹t c¸c sù kiÖn ®· tõng
x¶y ra ®æi tiÒn n¨m 1985-1986 víi tèc ®é l¹m ph¸t chãng mÆt ë møc 3 con sè 600-
700% lµm tr¾ng tay nhiÒu ngêi göi tiÒn, sù sôp ®æ cña h¬n 7500 quÜ tÝn dông nh©n
d©n ë thµnh phè vµ hîp t¸c x· tÝn dông ë n«ng th«n 1989-1990, tiÕp ®Õn lµ hµng lo¹t
c¸c vô ¸n liªn quan ®Õn ngµnh ng©n hµng nh dÖt Nam §Þnh, T¨ng Minh Phông ..
lµm cho c¸c ng©n hµng thiÖt h¹i hµng tû ®ång; cha chó träng l¾m tíi c«ng t¸c
Marketting, tiÕp thÞ qu¶ng c¸o nªn ngêi d©n cßn hiÓu biÕt rts Ýt vÒ chñ tr¬ng chÝnh
s¸ch cña nhµ níc, ho¹t ®éng cña ng©n hµng v× vËy ®Õn nay vÉn cßn t×nh tr¹ng nhiÒu
ngêi d©n cã tiÒn nhng kh«ng muèn göi tiÒn vµo ng©n hµng v× kh«ng biÕt thñ tôc,
ng¹i mÊt thêi gian..
2. C¸ nh©n tè thuéc vÒ b¶n th©n ng©n hµng.
NÕu m«i trêng kinh doanh cã ¶nh hëng lín víi c«ng t¸c huy ®éng vèn th× yÕu
tè quyÕt ®Þnh chÝnh vÉn lµ c¸c nh©n tè thuéc vÒ b¶n th©n ng©n hµng. Bëi v× m«i tr-
êng kinh doanh chØ t¸c ®éng: g©y ra khã kh¨n, hay t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cnf viÖc
vèn cã ®îc hay kh«ng l¹i phô thuéc vµo chñ tr¬ng chÝnh s¸ch kÕ ho¹ch cña ng©n
hµng. C¸c nh©n tè thuéc vÒ b¶n th©n ng©n hµng quyÕt ®iÞnh viÖc ng©n hµng huy
®éng vèn cã hiÖu qu¶ thêng bao gåm nh÷ng yÕu tè sau:
Mét lµ chiÕn lîc kinh doanh cña ng©n hµng
Mçi ng©n hµng ®Òu x©y dùng cho m×nh mét chiÕn lîc kinh doanh cô thÓ. ChiÕn
lîc kinh doanh ®îc x©y dùng dùa trªn viÖc ng©n hµng x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña m×nh trong
hÖ thèng, thÊy ®îc ®iÓm m¹nh ®iÓm yÕu c¬ héi th¸ch thøc ®ång thêi dù ®o¸n ®îc sù
thay ®æi cña m«i trêng kinh doanh trong t¬ng lai. Th«ng qua chiÕn lîc kinh doanh
ng©n hµng sÏ cso thÓ quyÕt ®Þnh thu hÑp hay më réng viÖc huy ®éng vèn vÒ mÆt qui
m«, cã thÓ thay ®æi tû lÖ c¸c lo¹i nguån vèn, t¨ng hay gi¶m chi phÝ huy ®éng. Víi
t¸c dông to lín nh vËy nÕu chiÕn lîc kinh doanh ®îc lùa chän ®óng ®¾n c¸c nguån
vè ®îc khai th¸c mét c¸ch tèi ®a th× c«ng t¸c huy ®éng vèn sÏ ph¸t huy ®îc hiªô
qu¶.
Hai lµ chiÕn lîc kh¸ch hµng cña ng©n hµng vÒ huy ®éng vèn.
Nh chóng ta ®· biÕt ngµy nay khi mµ khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn ®êi sèng
nh©n d©n ngµy cµng ®îc c¶i thiÖn, kh¸ch hµng cã nhiÒu c¬ héi lùa chä ng©n hµng
mµ hä coi lµ thuËn tiÖn h¬n chø kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ n¬i cÊt tr÷ tiÒn tÖ vµ kiÕm lêi
tõ l·i suÊt. Thùc tÕ nµy ®ßi hái c¸c ng©n hµng ph¶i x©y dùng chiÕn lîc kh¸ch hµng
®óng ®¾n trong ho¹t ®éng nãi chung vµ trong ho¹t ®éng huy ®éng vèng nãi riªng.
§Ó lµm ®îc ®iÒu nµy tríc tiªn ngan hµng cÇn t×m hiÓu ®éng c¬ thãi quen, mong
muèn cña ngêi git iÒn, thËm chÝ tõng ®èi tîng kh¸ch hµng th«ng qua ph©n tÝch lîi
Ých cña kh¸ch hµng. Cô thÓ môc ®Ých cña doanh nghiÖp lµ nhê ng©n hµng qu¶n lý
quÜ, ký quÜ hoÆc nhê chi tr¶ trong thanh to¸n khi ®ã môc ®Ých cña c¸ nh©n göi tiÒn
tiÕt kiÖm lµ hëng l·i. Môc ®Ých cña tõng lo¹i tiÒn göi trªn c¸c t×a kh¶on kh¸c nhau
còng kh¸c nhau nh: tiÒn göi giao di¹ch ®Ó ph¸t hµnh sÐc thanh to¸n, tiÒn göi cã kú
18
h¹n ®Ó dµnh cho tiªu dung, ®Çu t trong t¬ng lai. Trªn c¬ së nh÷ng th«ng tin cña
kh¸ch hµng ng©n hµng cã thÓ ®a ra mét hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch vµ biÖn ph¸p ®Ó co
®îc qui m« vµ ch©t lîng nguån vèn mong muèn. HÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch cã liªn
quan ®Õn huy ®éng vèn bao gåm:
ChÝnh s¸ch vª gi¸ c¶, l·i xuÊt tiÒn göi, tû lÖ hoa hång, chi phÝ dÞch vô hay gäi
chung lµ chÝnh s¸ch gi¸ c¶ c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô tµi chÝnh. Ng©n hµng sö dông hÖ
thèng l·i suÊt tiÒn göi nh lµ mét c«ng cô quan träng trong viÖc huy ®éng tiÒn göi,
thay ®æi quy m« nguån vèn. §Ó duy tr× vµ thu hót thªm nguån vèn Ng©n hµng cÇn
Ên ®Þnh møc l·i suÊt c¹nh tranh thùc hiÖn nh÷ng u ®·i vÒ gi¸ cho nh÷ng kh¸ch hµng
lín, göi tiÒn thêng xuyªn. MÆt kh¸c nÕu hÖ thèng l·i suÊt linh ho¹t sÏ gióp Ng©n
hµng t¹o ®îc sù phï hîp vÒ quy m« vµ c¬ cÊu nguån vèn.
C¸c chÝnh s¸ch liªn quan ®Õn s¶n phÈm vµ dÞch vô tiÒn göi cña Ng©n hµng.
Nhãm chÝnh s¸ch nµy nh»m ®¸nh gi¸ c¸c lo¹i s¶n phÈm dÞch vô cung øng vµ chÊt l-
îng c¸c dÞch vô ®ã: chÊt lîng tµi kho¶n, kú h¹n vµ c¸c dÞch vô liªn quan ®Õn tiÒn göi
nh rót tiÒn tù ®éng, giao dÞch t¹i nhµ, rót ng¾n thêi gian thanh to¸n, nh÷ng n¨m gÇn
®©y c¸c Ng©n hµng ®· ®a d¹ng hãa s¶n phÈm dÞch vô, ®æi míi, hoµn thiÖn n©ng cao
chÊt lîng s¶n phÈm dÞch vô phï hîp víi yªu cÇu thÞ trêng, kh«ng ngõng më réng
ph¸t triÓn dÞch vô míi.
C¸c chÝnh s¸ch trong phôc vô vµ giao tiÕp. Nh©n viªn Ng©n hµng lµ chiÕc g¬ng
®Ó cho kh¸ch hµng thÊy ®îc h×nh ¶nh cña Ng©n hµng. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay -
khã cã thÓ duy tr× sù kh¸c biÖt vÓ s¶n phÈm vµ gi¸ c¶, nªn chÊt lîng dÞch vô kh¸ch
hµng ®· trë thµnh c«ng cô c¹nh tranh v« cïng quan träng ®Ó thu hót vèn. Th¸i ®é
phôc vô th©n thiÖn, chu ®¸o, hÖ thèng thanh to¸n ®îc bè trÝ mét c¸ch khoa häc lµ
nh÷ng ®iÒu cÇn thiÕt ®Ó gi÷ v÷ng kh¸ch hµng cã thªm kh¸ch hµng. Do ®ã, muèn
cñng cè uy tÝn cña m×nh trªn thÞ trêng, g¾n bã víi kh¸ch hµng truyÒn thèng, thu hót,
hÊp dÉn thªm kh¸ch hµng míi, Ng©n hµng kh«ng thÓ bá qua c¸c chÝnh s¸ch trong
phôc vô giao tiÕp.
Ba lµ m¹ng líi vµ c¸c h×nh thøc huy ®éng
M¹ng líi ho¹t ®éng cµng réng vµ h×nh thøc huy ®éng cµng phong phó, ®a d¹ng
th× kÕt qu¶ huy ®éng vèn sÏ cµng nhiÒu vÒ sè lîng vµ chÊt lîng còng ®îc n©ng lªn t-
¬ng øng. Thêng muèn më réng quy m« t¨ng cêng ph¸t triÓn nguån vèn Ng©n hµng
kh«ng thÓ bá qua yÕu tè më réng m¹ng líi ho¹t ®éng. Qua ho¹t ®éng vµ kh¶o s¸t
t×nh h×nh thùc tÕ, c¸c Ng©n hµng cã thÓ ®a ra kÕt luËn: kh¸ch hµng kh«ng chØ quan
t©m ®Õn l·i suÊt, dÞch vô tiÖn Ých cña Ng©n hµng mµ hä cßn quan t©m ®Õn tÝnh thuËn
tiÖn cña viÖc göi tiÒn. Ch¼ng h¹n, nÕu Ng©n hµng kh«ng më réng m¹ng líi ho¹t
®éng khã cã thÓ huy ®éng ®îc nh÷ng nguån vèn nhuo tõ c¸c tÇng líp d©n c v× t©m
lý cña ngêi d©n víi mét mãn tiÒn nhá hä rÊt ng¹i ph¶i ®i mét qu·ng ®êng xa ®Õn n¬i
göi, quan ®iÓm cña hä thµ ®Ó cÊt tr÷ ë nhµ cßn h¬n, nÕu Ng©n hµng kh«ng nhËn biÕt
®iÒu nµy th× v« h×nh chung hä ®· bá ra mét kho¶n tiÒn nhµn rçi. ViÖc më thªm chi
nh¸nh lµ quan träng nhng vÞ trÝ ë ®©u ®Ó cã thÓ huy ®éng ®îc kho¶n tiÒn göi ®ßi hái
19