Luận văn văn hoá gia đình trong phong trào xây dựng gia đình văn hoá ở huyện tam bình, vĩnh long

  • 16 trang
  • file .pdf
MỤC LỤC
Lời cam đoan .................................................................................................................... i
Lời cảm ơn ...................................................................................................................... ii
Danh mục hình vẽ .......................................................................................................... vi
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................ 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu ............................................................................................... 4
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................... 7
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 7
5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 8
6. Đóng góp của luận văn ............................................................................................ 8
7. Kết cấu của luận văn ................................................................................................ 8
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN .................................................. 10
1.1. KHÁI NIỆM VỀ GIA ĐÌNH VÀ VĂN HOÁ GIA ĐÌNH ............................ 10
1.1.1. Khái niệm về gia đình .................................................................................. 10
1.1.2. Khái niệm Văn hóa gia đình ......................................................................... 12
1.1.2.1. Văn hóa – một thuật ngữ đa định nghĩa ................................................ 12
1.1.2.2. Văn hóa gia đình .................................................................................... 15
1.2. KHÁI NIỆM GIA ĐÌNH, VĂN HOÁ GIA ĐÌNH VÀ CHỦ TRƯƠNG XÂY
DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ Ở VIỆT NAM ...................................................... 17
1.2.1. Khái niệm về gia đình văn hóa ..................................................................... 17
1.2.2. Chủ trương xây dựng gia đình văn hoá ở Việt Nam......................................... 17
1.3. KHÁI QUÁT VỀ HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG VÀ PHONG
TRÀO XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ ......................................................... 20
1.3.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội của huyện Tam Bình ...................................... 20
1.3.2. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở huyện Tam Bình ........................ 244
1.3.2.1. Chú trọng nâng cao chất lượng gia đình văn hóa ............................... 244
1.3.2.2. Một số mục tiêu cơ bản đạt được trong việc xây dựng gia đình văn hóa
huyện Tam Bình ................................................................................................ 255
CHƯƠNG 2. VĂN HÓA GIA ĐÌNH NỀN TẢNG XÂY DỰNG PHONG TRÀO
GIA ĐÌNH VĂN HÓA Ở HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG .................. 29
iii
2.1. VĂN HOÁ GIA ĐÌNH TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI Ở HUYỆN
TAM BÌNH ............................................................................................................. 29
2.1.1. Kế thừa những yếu tố văn hóa truyền thống trong xây dựng văn hóa gia đình
ở huyện Tam Bình .................................................................................................. 29
2.1.2. Xây dựng giá trị quan về văn hóa gia đình trong thời kỳ đổi mới ............... 34
2.1.2.1. Về văn hóa sinh sản và nuôi dạy con người .......................................... 34
2.1.2.2. Về văn hóa vật chất và tiêu dùng các sản phẩm vật chất ...................... 37
2.1.2.3. Về văn hóa tinh thần và tiêu thụ các sản phẩm tinh thần ...................... 41
2.2. XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI .......... 45
2.2.1. Gia đình ấm no, hạnh phúc và tiến bộ .......................................................... 45
2.2.1.1. Gia đình ấm no....................................................................................... 45
2.2.1.2. Gia đình tiến bộ ..................................................................................... 46
2.2.1.3. Gia đình hạnh phúc, hòa thuận.............................................................. 46
2.2.2. Kế hoạch hóa gia đình .................................................................................. 47
2.2.3. Thực hiện nghĩa vụ công dân ....................................................................... 49
2.2.4. Gia đình trong các mối quan hệ với cộng đồng dân cư ................................ 50
CHƯƠNG 3: MỐI LIÊN HỆ GIỮA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VÀ PHONG TRÀO
XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HÓA HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG 53
3.1. VAI TRÒ CỦA VĂN HOÁ GIA ĐÌNH TRONG PHONG TRÀO XÂY
DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ Ở HUYỆN TAM BÌNH ...................................... 53
3.1.1. Văn hóa gia đình là nền tảng cho phong trào xây dựng gia đình văn hóa ....... 53
3.1.2. Văn hóa gia đình là mục tiêu, động lực của phong trào xây dựng gia đình
văn hóa ................................................................................................................... 55
3.2. NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA PHONG TRÀO XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN
HOÁ ĐẾN VĂN HOÁ GIA ĐÌNH ......................................................................... 56
3.2.1. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa giữ gìn những nét đẹp truyền thống
củavăn hóa gia đình ................................................................................................ 56
3.2.2. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa định hướng cho văn hóa gia đình phát
triển phù hợp với sự phát triển của xã hội .............................................................. 59
3.3. NHỮNG GIẢI PHÁP GIỮ GÌN, PHÁT HUY VĂN HOÁ GIA ĐÌNH VÀ
NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HOÁ Ở HUYỆN
TAM BÌNH .............................................................................................................. 61
iv
3.3.1. Giải pháp giữ gìn, phát huy văn hoá gia đình ở huyện Tam Bình ............... 61
3.3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả xây dựng văn hóa gia đình ở huyện Tam Bình.... 65
3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ...................................................................................... 68
3.4.1. Khuyến nghị với Đảng và nhà nước ............................................................. 68
3.4.2. Khuyến nghị với các cấp, các ngành ở địa phương...................................... 68
KẾT LUẬN .................................................................................................................. 71
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................... 73
PHỤ LỤC
v
DANH MỤC HÌNH VẼ
Số hiệu hình Tên hình Trang
Khảo sát về sự quan tâm coi trọng con trai hay con gái
Hình 2.1 35
trong gia đình
Hình 2.2 Khảo sát mức chi phí của gia đình cho các nhu cầu 40
Phần phụ lục
Ông Lữ Quang Ngời - Bí thư huyện uỷ Tam Bình trao giấy
Hình 1 5
khen cho những cá nhân đạt thành tích xuất sắc
Nhân dân ấp Thạnh An xã Hoà Thạnh dự buổi tuyên
Hình 2 5
truyền Luật Bình đẳng giới
Hình 3 Phát triển kinh tế hộ gia đình 6
Hình 4 Buổi tập huấn kỹ thuật trồng lúa tại ấp 2 xã Hoà Thạnh 6
Phòng Văn hoá và Thông tin huyện Tam Bình tổ chức hội
Hình 5 7
thi Gia đình thể thao
Phòng Văn hoá và Thông tin huyện tổ chức các hoạt động
Hình 6 7
văn hoá thể thao kỷ niệm ngày Gia đình Việt Nam
Cha, mẹ và con gái cùng tham gia liên hoan “Gia đình nghệ
Hình 7 8
thuật” do huyện tổ chức
Hình 8 Gia đình sum vầy bên bữa cơm gia đình ấp áp yêu thương 8
Hình 9 Gia đình 3 thế hệ hạnh phúc trong chuyến du lịch Đà Lạt 9
Hình 10 Hạnh phúc vợ chồng 9
Hình 11 Sự quan tâm dạy dỗ của cha giành cho con 10
Hình 12 Niềm vui của mẹ và con gái 10
Hình 13 Chị em khắng khít chơi đùa bên nhau 11
Hình 14 Nơi thờ cúng tổ tiên trong gia đình 11
vi
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Gia đình là nơi con người sinh ra, lớn lên, hình thành nhân cách, đạo đức và lối
sống; vì vậy gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển về thể chất và tâm hồn con
người. Nó góp phần quan trọng để tạo nên một công dân tốt, có trách nhiệm với cuộc
sống, có ý thức trong xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước... Ngoài ra, gia đình còn
là nơi tái sinh ra con người để duy trì nòi giống và là nơi bắt đầu nét văn hóa của con
người. Chính vì vậy, gia đình có vai trò rất lớn, là nền tảng cho sự tồn tại, phát triển
hưng vượng của một quốc gia, một dân tộc.
Với tầm quan trọng như thế, từ xa xưa gia đình đã được xem là hạt nhân của xã
hội, đã được quan tâm, chú trọng và gia đình bắt đầu khẳng định được vị thế của mình
từ năm 1994 khi Liên Hiệp quốc đã lấy năm này là "Năm quốc tế gia đình". Cũng từ
đây, các quốc gia trên thế giới đã nhận thức rõ ràng vai trò quan trọng thật sự của gia
đình; đồng thời khẳng định công tác củng cố sự vững chắc của gia đình là nhân tố
quan trọng để ổn định và phát triển đất nước một cách toàn diện.
Riêng ở Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng và hệ tư tưởng Hồ Chí Minh thì
vấn đề về gia đình có vị trí mang tầm chiến lược của quốc gia. Trong Cương lĩnh xây
dựng đất nước lên thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta đã khẳng định:
Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi thân yêu nuôi dưỡng cả đời
người, là môi trường quan trọng giáo dục nếp sống và hình thành nhân cách.
Các chính sách của nhà nước phải chú ý đến xây dựng gia đình ấm no, hòa
thuận, tiến bộ. Nâng cao ý thức về nghĩa vụ gia đình đối với mọi lớp người.
Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa
VIII, thì trách nhiệm của gia đình trong giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp
của gia đình Việt Nam được đề cao; vai trò gương mẫu của các bậc cha mẹ, coi
trọng gia đình văn hóa, xây dựng mối quan hệ khắng khít giữa gia đình, nhà trường
và xã hội cũng đã được đề cập đến. Và đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,
giá trị của gia đình tiếp tục được Đảng nhấn mạnh: "Nâng cao trách nhiệm của gia
đình trong việc xây dựng và bồi dưỡng các thành viên của mình có lối sống văn
hóa, làm cho gia đình thực sự là tổ ấm của mỗi người và là tế bào lành mạnh của xã
1
hội". Như vậy, gia đình có vai trò rất quan trọng đối với mỗi con người cũng như
đối với sự tồn tại và phát triển của đất nước.
Vì sao gia đình lại có vị trí đặc biệt như thế trong đời sống xã hội? Bởi vì,
gia đình mang lại những giá trị cần và đủ cho con người, cộng đồng và xã hội. Và
trong các giá trị đó cũng như trong tất cả các vấn đề liên quan đến gia đình thì văn
hóa gia đình chính là thành tố trung tâm, nó có một vị trí vô cùng quan trọng, là nền
tảng cho gia đình tồn tại bền vững, hưng thịnh. Văn hóa gia đình không chỉ là mục tiêu
cần hướng tới, phải hướng tới mà còn là cơ sở để thúc đẩy sự phát triển nội tại của gia
đình hoàn chỉnh, nhằm phát triển con người và xã hội hoàn thiện.
Gia đình trên thế giới nói chung, gia đình Việt Nam nói riêng dù trong bất kỳ
thời điểm nào, hoàn cảnh nào vẫn là nơi hội tụ, gắn kết các thành viên lại với nhau, là
nơi mà mỗi chúng ta được chở che, an ủi, động viên, được lắng nghe, chia sẻ trọn vẹn
tất cả những niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống, là hậu phương vững chắc cho mỗi
người trên bước đường tồn tại và phát triển. Bởi thế, chúng ta cần thương yêu và gìn
giữ tổ ấm ấy, nơi thiêng liêng nhất, bình yên nhất để chúng ta quay trở về sau những
cuộc hành trình. Quan trọng hơn cả, chúng ta cần trân trọng những nét đẹp trong văn
hóa truyền thống của gia đình Việt Nam, một yếu tố cốt lõi góp phần làm phong phú
bản sắc văn hóa của dân tộc mà hiện nay những giá trị đó cần được kế thừa và phát
huy cấp bách.
Tất yếu cùng với quá trình vận động, phát triển toàn diện về mọi mặt kinh tế,
chính trị, văn hóa xã hội ….., những giá trị văn hóa trong gia đình Việt Nam truyền
thống cũng có sự biến đổi rất lớn. Đặc biệt, nước ta đang trong giai đoạn phát triển của
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều thành quả đáng tự hào thì
mặt trái của cơ chế cũng ảnh hưởng trực tiếp không nhỏ, thậm chí có nguy cơ làm
băng hoại các giá trị văn hóa dân tộc nói chung, giá trị gia đình truyền thống nói riêng.
Hiện nay, nhà nước ta lấy ngày 28/6 hàng năm làm “Ngày Gia đình Việt Nam”
với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực nhằm nâng cao dần giá trị, vai trò của gia đình
trong xã hội hiện đại. Điều đó nói lên sự đặc biệt quan tâm của Đảng, nhà nước về gia
đình cũng như văn hóa gia đình đối với các vấn đề phát triển toàn diện của con người
và xã hội trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước. Đó không chỉ là định hướng
quan trọng cho việc xây dựng gia đình văn hóa trong thời kỳ mới mà còn là sự cảnh
báo kịp thời trước thực tại của gia đình hiện đại. Trong các chủ trương, chính sách
2
phát triển kinh tế và văn hóa xã hội, Đảng và nhà nước ta rất đề cao vấn đề xây dựng
gia đình văn hóa và văn hóa gia đình vì gia đình văn hóa chính là biểu hiện mới của
văn hóa gia đình, phù hợp với xu hướng phát triển của đất nước. Các chủ trương,
đường lối đó được cụ thể hóa bằng các tiêu chí nhất định và được đưa vào làm tiêu
chuẩn bình xét gia đình văn hoá hàng năm, áp dụng rộng rãi trong cả nước, được tổng
kết rút kinh nghiệm theo định kỳ, giai đoạn nhằm nâng chất gia đình văn hoá đáp ứng
yêu cầu mới. Văn hóa gia đình có vai trò rất lớn, góp phần quan trọng trong thực hiện
phong trào xây dựng gia đình văn hóa, ngược lại cũng từ phong trào xây dựng gia đình
văn hóa làm cho văn hóa gia đình được giữ gìn và phát huy cao hơn, phù hợp với sự
phát triển của thời đại.
Quá trình đổi mới đất nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế đã tác động
sâu sắc đến văn hóa gia đình, đến vai trò, vị trí, nhân cách của các thành viên trong gia
đình. Điều đó đòi hỏi các cấp, các ngành từ trung ương đến cơ sở phải có sự nghiên
cứu, tổng kết thực tiễn về việc vận dụng các chủ trương của Đảng trong xây dựng gia
đình văn hóa, phải tiến hành rút kinh nghiệm thường xuyên, qua đó nhanh chóng phổ
biến cách làm mới, nhân rộng mô hình tiên tiến với những quy trình đạt hiệu quả tối
ưu, khắc phục, sửa đổi kịp thời những điểm chưa phù hợp với thực tiễn, từ đó đề xuất
những kiến nghị, giải pháp hữu hiệu. Đây là việc làm cần thiết là cơ sở giúp cho các
cấp, các ngành hữu quan trong hệ thống chính trị nước ta có những quyết sách đúng
đắn để xây dựng và phát triển gia đình trong bối cảnh xã hội hiện nay.
Trong xu hướng chung của việc xây dựng gia đình văn hóa trên phạm vi cả
nước, nhiều năm qua các tỉnh thành đã tích cực triển khai và chọn thí điểm nhiều mô
hình mới. Cụ thể tỉnh Vĩnh Long đã chọn huyện Tam Bình làm điểm để triển khai, vận
động phong trào. Cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa ở huyện Tam Bình đã tiến
hành trong suốt một thời gian dài và đạt những kết quả đáng khích lệ. Cũng từ phong
trào này đã cho thấy được tầm quan trọng của văn hóa gia đình trong phong trào xây
dựng gia đình văn hóa cũng như sự tác động của phong trào xây dựng gia đình văn hóa
đến văn hóa gia đình ở huyện Tam Bình. Trên cơ sở thực tiễn đó, huyện đã liên tục
tổng kết, đề ra những giải pháp đúng đắn, kịp thời góp phần thực hiện có hiệu quả hơn
nữa trong việc xây dựng gia đình văn hóa, cũng như bảo vệ và phát huy những nét đẹp
trong văn hóa gia đình.
3
Xuất phát từ tầm quan trọng của những vấn đề đã nêu trên thì việc nghiên cứu
văn hóa gia đình trong công tác xây dựng gia đình văn hóa ở huyện Tam Bình, tỉnh
Vĩnh Long là rất cấp thiết, có tính thời sự và có ý nghĩa thực tiễn. Mặt khác, bản thân
tôi hiện đang làm công tác văn hóa gia đình tại xã Hòa Thạnh, huyện Tam Bình, tỉnh
Vĩnh Long, vì vậy tôi đã có một quá trình trải nghiệm hoạt động thực tiễn, cùng với
những kiến thức đã được tiếp thu trong quá trình đào tạo của nhà trường nên tôi quyết
định chọn đề tài "Văn hóa gia đình trong phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở
huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long" làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành
Văn hóa học.
2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Xây dựng văn hóa gia đình và gia đình văn hóa là mục tiêu mà từ những ngày
đầu Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm. Cũng từ đó cho đến nay, cùng với
nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về phát triển đất nước thì vấn đề
xây dựng gia đình văn hóa được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng của
việc xây dựng một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Xây dựng văn hóa
gia đình và gia đình văn hóa trở thành nhiệm vụ quan trọng trong phong trào "Toàn
dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa". Trong quá trình đổi mới đất nước, vấn đề
này đã thu hút được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, các nhà khoa học, nhà nghiên
cứu. Đặc biệt, những năm gần đây ở nước ta xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về
gia đình, văn hóa gia đình. Liên quan đến đề tài có thể kể đến nhiều công trình nghiên
cứu, cụ thể như sau:
Một là những công trình nghiên cứu chung về gia đình
- Văn minh Phương Đông và gia đình truyền thống (1994), Trung tâm Khoa
học Xã hội và Nhân văn quốc gia do Quỹ Toyota Founddation tài trợ với những khảo
sát, nghiên cứu, đánh giá bước đầu về gia đình truyền thống Việt Nam qua một số mốc
lịch sử của Việt Nam.
- Một vài nét nghiên cứu về gia đình Việt Nam (1990), của tập thể tác giả Trung
tâm Nghiên cứu khoa học về Gia đình và phụ nữ, thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và
Nhân văn quốc gia, đặt vấn đề và gợi ý nghiên cứu về vai trò, vị trí của gia đình trong
xã hội.
- Những nghiên cứu xã hội về gia đình Việt Nam (1991), của tập thể tác giả
Viện xã hội học thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn quốc gia phối hợp với
4
Khoa Xã hội học Trường Đại học Gothenburg (Thụy Điển), tiến hành khảo sát thực
tiễn ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước về đặc điểm gia đình Việt Nam trước những
năm 1990 do Nxb Khoa học Xã hội xuất bản.
- Gia đình Việt Nam trong bối cảnh đất nước đổi mới (2003) của Giáo sư Lê
Thi do Nxb Khoa học Xã hội ấn hành. Đây là kết quả cuộc điều tra về gia đình Việt
Nam có quy mô lớn nhất từ trước đến nay; trình bày tổng thể về gia đình Việt Nam và
phân tích sự ảnh hưởng của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc
tế đối với gia đình và công tác gia đình.
Hai là những công trình nghiên cứu về vai trò của văn hóa gia đình và sự
biến đổi của gia đình, giá trị văn hóa gia đình trong bối cảnh đất nước đổi mới
- Văn hóa gia đình và sự phát triển xã hội (1994) của nhiều tác giả, do nhà văn
Lê Minh chủ biên, Nxb Văn hóa Dân tộc, Hà Nội; nêu lên các mối quan hệ của gia
đình đối với sự phát triển của xã hội, những lý luận chung về gia đình, các vấn đề ảnh
hưởng của xã hội tác động đến gia đình, sự biến đổi của gia đình và văn hóa gia đình
trong bối cảnh mới.
- Văn hóa gia đình với việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ em (2001)
của Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Như Hoa, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội. Đây là công
trình khẳng định một cách sâu sắc về vai trò của văn hóa gia đình và nêu rõ những ảnh
hưởng từ văn hóa gia đình đến sự hình thành và phát triển con người mà đặc biệt là
trong việc hình thành nhân cách trẻ em.
- Người phụ nữ trong văn hóa gia đình đô thị (2003) của Tiến sĩ Lê Quý Đức và
Thạc sĩ Vũ Thy Huệ, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội. Công trình này tác giả chủ yếu
làm rõ vai trò của người phụ nữ trong mối quan hệ gia đình ở đô thị, tầm quan trọng
của người phụ nữ trong gia đình, đồng thời cũng nêu lên những vấn đề của gia đình
Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại.
- Văn hóa gia đình Việt Nam (2007) của Giáo sư Vũ Ngọc Khánh, Nxb Thanh
Niên, Hà Nội; nghiên cứu các vấn đề lý luận về văn hóa gia đình, làm rõ những yếu tố
hình thành cũng như tác động đến văn hóa gia đình Việt Nam, sự thay đổi của văn hóa
gia đình trong từng thời kỳ của sự phát triển xã hội.
Ba là, các công trình, các luận văn, luận án nghiên cứu gia đình, xây dựng
gia đình văn hóa dưới các góc độ triết học, chủ nghĩa xã hội khoa học
- Văn hóa gia đình trong việc giáo dục trẻ em trước tuổi đến trường tiểu học
(tỉnh Hưng Yên), luận văn thạc sĩ chuyên ngành Văn hóa học của Lê Thị Hiền; đề cập
5
vai trò gia đình, văn hóa gia đình trong việc hình thành nhân cách của trẻ, góp phần tạo
ra môi trường phát triển lành mạnh, toàn diện cho trẻ.
- Văn hóa gia đình và vấn đề xây dựng gia đình văn hóa ở thủ đô Hà Nội
(2003), luận văn thạc sĩ Văn hóa học của Đỗ Xuân Đán (Trường Đại học Văn hóa Hà
Nội), phân tích thực trạng trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, khảo
sát cuộc vận động xây dựng văn hóa gia đình ở Hà Hội.
- Văn hóa gia đình ở thành phố Bảo Lộc - Lâm Đồng hiện nay (2014), luận văn
thạc sĩ chuyên ngành Văn hóa học của Trần Tiến Thạo nêu lên các vấn đề về văn hóa
gia đình ở thành phố Bảo Lộc trong giai đoạn hiện nay và đưa ra những giải pháp để
phát triển văn hóa gia đình trong thời gian tới.
Ngoài ra, còn có nhiều bài viết được đăng tải trên các sách, báo, tạp chí,
các trang internet nghiên cứu về văn hóa gia đình và xây dựng gia đình văn hóa
trong cơ chế thị trường.
Bằng những cách tiếp cận, những góc độ phân tích khác nhau, các đề tài
nghiên cứu nói trên đã đề cập đến vấn đề lý luận và thực tiễn về đặc điểm, chức
năng của gia đình Việt Nam, vai trò của phụ nữ, giáo dục trong gia đình, đặc biệt
là giáo dục nhân cách, các tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa ở nước ta hiện nay.
Các đề tài cũng đưa ra những phương hướng, giải pháp thiết thực góp phần phát
huy vai trò của gia đình, xây dựng gia đình Việt Nam đối với sự phát triển của
chủ thể sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước.
Nhìn chung, các công trình khoa học đều có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp
đến vấn đề nghiên cứu của đề tài về phương diện lý luận lẫn thực tiễn. Tuy nhiên, mỗi
địa bàn khác nhau tùy vào những điều kiện, hoàn cảnh và văn hóa truyền thống khác
nhau thì có những nét khác nhau cơ bản trong văn hóa gia đình. Những công trình trên
chủ yếu đề cập vấn đề chung về gia đình, văn hóa gia đình, gia đình văn hóa, chưa đề
cập đến vấn đề văn hóa gia đình trong phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở cấp
huyện nói chung và huyện Tam Bình nói riêng. Có thể khẳng định, cho đến nay ở
huyện Tam Bình chưa có một công trình nào nghiên cứu về vấn đề này. Vì vậy, chúng
tôi mạnh dạn nghiên cứu với mong muốn bước đầu nhìn nhận toàn diện và hệ thống
hơn về vấn đề văn hóa gia đình trong phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở huyện
Tam Bình tỉnh Vĩnh Long.
6
3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
3.1. Mục đích
Luận văn góp phần làm rõ những vấn đề lý luận chung về gia đình, văn hóa gia
đình, xây dựng gia đình văn hóa và phong trào xây dựng gia đình văn hoá. Nhận định
và đánh giá các mặt của văn hóa gia đình, vai trò, sức ảnh hưởng của văn hóa gia đình
trong phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở huyện Tam Bình trong thời gian qua.
Đồng thời tìm sự tương tác giữa phong trào xây dựng gia đình văn hóa với văn hóa gia
đình của huyện, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp nhằm duy trì, phát huy những
giá trị trong gia đình truyền thống, xây dựng những giá trị mới trong văn hóa gia đình
phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế, xã hội của địa phương và đất nước.
3.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện được mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ:
- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về gia đình, văn hóa gia đình và gia
đình văn hóa.
- Phân tích vai trò, sức ảnh hưởng của văn hóa gia đình trong phong trào xây
dựng gia đình văn hóa. Những chuyển biến, ảnh hưởng của văn hóa gia đình trong
phong trào xây dựng gia đình văn hóa. Khảo sát về cuộc vận động xây dựng gia đình
văn hóa ở Huyện Tam Bình trong thời gian qua.
- Đề xuất các giải pháp nhằm duy trì và phát huy những nét đẹp trong văn hóa
gia đình, nâng cao chất lượng và hiệu quả của cuộc vận động xây dựng gia đình văn
hóa của huyện.
4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Luận văn nghiên cứu phương diện lý luận vấn đề gia đình, văn hóa gia đình,
sức ảnh hưởng của văn hóa gia đình đến phong trào xây dựng gia đình văn hóa. Sự tác
động của phong trào xây dựng gia đình văn hóa vào văn hóa gia đình, cuộc vận động
xây dựng gia đình văn hóa (chủ yếu là gia đình người Kinh) trên địa bàn huyện Tam
Bình.
Đề tài tập trung nghiên cứu về tình hình văn hóa gia đình, vai trò và ảnh hưởng của
văn hóa gia đình trong phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở huyện Tam Bình trong
khoảng thời gian từ năm 2000 đến năm 2015, tập trung vào khoảng thời gian từ năm 2012
- 2015, vì năm 2012 là năm cuối thực hiện xây dựng gia đình văn hóa theo Chỉ thị 01 của
7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Mai Huy Bích (2010), Xã hội học gia đình, Nxb Khoa học Xã hội
2. Chu Xuân Biên (2002), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Quốc gia Thành phố Hồ
Chí Minh.
3. Phạm Khắc Chương, Nguyễn Thị Hằng (2011), Văn hóa ứng xử trong gia đình,
Nxb Thanh niên.
4. Dân số kế hoạch hóa gia đình huyện Tam Bình (2015), Báo cáo tổng kết 05 năm
thực hiện dân số kế hoạch hóa gia đình huyện.
5. Thùy Dương (1995), Hạnh phúc gia đình, Nxb Đồng Nai.
6. Đỗ Xuân Đán (2003), Văn hóa gia đình và vấn đề xây dựng gia đình văn hóa ở
thủ đô Hà Nội, Luận văn thạc sĩ Văn hóa học, Trường Đại học Văn hóa Hà
Nội.
7. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VII, Nxb Sự Thật, Hà Nội.
8. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Thông báo số 178/TB/TW, ngày 19/3 của Ban
Bí thư Trung ương về vấn đề xây dựng gia đình, Hà Nội.
9. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
10. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứIX,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
11. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
12. Đỗ Thái Đồng (1991), Gia đình truyền thống và những biến thái ở Nam Bộ
Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
13. Lê Quý Đức - Vũ Thị Huệ (2003), Người phụ nữ trong văn hóa gia đình đô thị,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
14. Nguyễn Hồng Hà (2012), Nếp sống gia đình ở khu đô thị mới, Nxb Khoa học Xã
hội, Hà Nội.
15. Nguyễn Thanh Hà (2013), Kinh nghiệm vận dụng kế sách người xưa vào cuộc
sống gia đình, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
73