Luận văn văn hóa đọc của thiếu nhi tại thư viện tỉnh trà vinh

  • 17 trang
  • file .pdf
MỤC LỤC
Trang
(1) Lời cam đoan ............................................................................................. i
(2) Lời cảm ơn .............................................................................................. ii
(3) Mục lục..................................................................................................... iii
(4) Danh mục các bảng, biểu đồ......................................................................... vi
PHẦN MỞ ĐẦU………………………………………………………….. 1
Lý do chọn đề tài…………………………………………………………................ 1
Mục tiêu nghiên cứu…………………………………………................................... 3
Lịch sử vấn đề nghiên cứu. ………………………………………………................ 4
Phương pháp nghiên cứu…………………………………………………................ 6
Phạm vi giới hạn đề tài............................................................................................... 7
Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát…………………................................. 7
Kết cấu đề tài………………………………………………………......................... 7
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN………………………………………………….... 8
1.1. Khái niệm ………………………………………………………………… 8
1.1.1. Khái niệm văn hóa………………………………………………….......... 8
1.1.2. Khái niệm đời sống văn hóa tinh thần……………………………………... 8
1.1.3. Mối liên hệ giữa văn hóa với hoạt động đọc………………………………. 9
1.1.4. Khái niệm văn hóa đọc ……………………………………………………. 10
1.2. Đặc điểm của văn hóa đọc………………………………………….......... 11
1.2.1. Văn hóa đọc mang tính định hướng cá nhân………………………......... 11
1.2.2. Văn hóa đọc cho phép tiếp cận loại hình di sản văn hóa đặc
biệt…………………………………………………………………………. 13
1.2.3. Văn hóa đọc cho phép nhận thức bằng cả hai con đường tư duy và tư duy
logic……………………………………………………………………… 15
1.3. Đặc điểm thư viện tỉnh Trà Vinh và thiếu nhi thư viện tỉnh Trà Vinh……. 16
1.3.1. Đặc điểm thư viện tỉnh Trà Vinh………………………………………….. 16
1.3.2. Đặc điểm thiếu nhi thư viện tỉnh Trà Vinh………………………………… 17
iii
1.4. Sự cần thiết của văn hóa đọc đối với thiếu nhi………………............….. 24
1.4.1. Văn hóa đọc với sự hình thành nhân cách của thiếu nhi………………… 24
1.4.2. Văn hóa đọc với sự phát triển năng lực của thiếu nhi…………............... 25
Tiểu kết………………………………………………………................... 27
Chương 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA ĐỌC CỦA THIẾU NHI TẠI THƯ
VIỆN TỈNH TRÀ VINH………………………………………........................... 28
2.1. Đời sống văn hóa tinh thần của thiếu nhi Thư viện tỉnh Trà Vinh……… 28
2.1.1 Nhu cầu văn hóa tinh thần của thiếu nhi …………………………………. 28
2.1.2. Hoạt động văn hóa tinh thần của thiếu nhi………………………………… 29
2.1.3. Ưu điểm và hạn chế về văn hóa đọc của thiếu nhi Thư viện tỉnh Trà
Vinh…………………………………………………............................... 44
2.2. Các thiết chế đáp ứng nhu cầu đọc cho thiếu nhi Thư viện tỉnh
Trà Vinh…………………………………………………………………… 47
2.2.1. Mạng lưới thư viện……………………………………………………….. 47
2.2.2. Chính sách Nhà nước…………………………………………………….. 49
2.2.3. Sở Lao động Thương binh và Xã hội…………………………................ 53
2.2.4. Các nhà văn hóa thiếu nhi…………………………………….................. 54
2.2.5. Đội thiếu niên tiền phong……………………………………................... 55
Tiểu kết…………………………………………………………………… 57
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
ĐỌC CHO THIẾU NHI TẠI THƯ VIỆN TỈNH TRÀ VINH........................... 58
3.1. Bối cảnh xã hội ảnh hưởng đến văn hóa đọc………………………............. 58
3.1.1. Bối cảnh Việt Nam……………………………………………………….. 58
3.1.2. Bối cảnh tỉnh Trà Vinh……………………………………………........... 59
3.1.3. Bối cảnh Thư viện tỉnh Trà Vinh………………………………………… 60
3.2. Định hướng phát triển văn hóa đọc………………………………………. 61
3.2.1. Định hướng quốc tế về văn hóa đọc………………………….................. 61
3.2.2. Định hướng của Nhà Nước………………………………………………. 61
iv
3.2.3. Định hướng của chính quyền địa phương………………………………. 62
3.3. Phương hướng phát triển phát triển văn hóa đọc cho thiếu nhi tại Thư viện
tỉnh Trà Vinh……………………………………....................................... 63
3.3.1. Xây dựng một đội ngũ thiếu nhi có thói quen đọc bền vững…………….. 64
3.3.2. Xây dựng một đội ngũ thiếu nhi có mục đích đọc đúng đắn…………….. 65
3.3.3. Xây dựng một đội ngũ thiếu nhi có phương pháp và kỹ năng đọc hiệu
quả……………………………………………………………..................... 65
3.3.4. Xây dựng một đội ngũ thiếu nhi có thái độ đọc đúng đắn………………… 67
3.3.5. Xây dựng môi trường đọc thuận lợi……………………………………….. 67
3.4. Giải pháp phát triển văn hóa đọc…………………………………………. 68
3.4.1. Nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho thiếu nhi ……………………… 68
3.4.2. Củng cố và nâng cao hoạt động của Thư viện……………………………. 69
3.4.3. Tuyên truyền vận động người dân trong việc phát triển văn hóa
đọc…………………………………………………………………............ 74
3.4.4. Xây dựng một chương trình giáo dục kỹ năng đọc………………………. 75
Tiểu kết………………………………………………………................... 77
KẾT LUẬN……………………………………………………………………….. 78
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………….. 80
Phụ lục……………………………………………………………………………... 1
v
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Hoạt động ngoài giờ học ở trường của thiếu nhi tại thư viện tỉnh
Biểu đồ 2.1 33
Trà Vinh
Thời gian dành cho việc đọc của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà
Biểu đồ 2.2 34
Vinh
Biểu đồ 2.3 Mục đích đọc tài liệucủa thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh 35
Hứng thú đọc của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh với nội
Biểu đồ 2.4 36
dungtài liệu
Hứng thú đọc của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh với thể loại
Biểu đồ 2.5 37
sách văn học
Hứng thú đọc của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh với ngôn
Biểu đồ 2.6 38
ngữ tài liệu
Thói quen của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh khi sử dụng tài
Biểu đồ2 .7 38
liệu
Biểu đồ 2.8 Tư thế của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh khi đọc tài liệu 39
Biểu đồ 2.9 Phương pháp đọc của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh 40
Khả năng hiểu và cảm thụ tài liệu của thiếu nhi tại thư viện tỉnh
Biểu đồ2.10 41
Trà Vinh
Biểu đồ 2.11 Thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh ghi lại cảm tưởng sau khi đọc 42
Khả năng vận dụng tri thức trong tài liệu vào học tập của Thiếu
Biểu đồ 2.12 43
nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh
Biểu đồ 2.13 Thái độ của thiếu nhi tại thư viện tỉnh Trà Vinh với tài liệu 44
vi
PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong những năm gần đây với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của các
phương tiện thông tin đại chúng và công nghệ thông tin hiện đại. Người dân tỉnh Trà
Vinh nói riêng và người Việt Nam nói chung đang sống trong một thế giới mở và hiện
đại với tốc độ phát triển rất nhanh, lại phải đối mặt và xử lý vô vàn các thông tin, sự
kiện khác nhau, thì việc nâng cao văn hóa đọc cho mọi người là một việc làm cấp bách
đặc biệt là thiếu nhi.
Tương lai đất nước ở trong taythế hệ đang lớn lên. Trẻ em hôm nay là thế giới
ngày mai.Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mọi gia đình và xã hội, là vốn quý của mỗi
dân tộc. Sự phồn vinh của mỗi quốc gia một phần lớn phụ thuộc vào tài năng, sự sáng
tạo của các em sau này. Nhận thức sâu sắc về vấn đề này, Đại hội Đảng Cộng sản Việt
Nam lần thứ IX đã chỉ rõ: “chính sách chăm sóc, bảo vệ trẻ em tập trung vào thực
hiện quyền trẻ em, tạo điều kiện cho trẻ em được sống trong môi trường an toàn và
lành mạnh, phát triển hài hòa về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức…”. Chăm sóc
và giáo dục thiếu nhi không chỉ là nhiệm vụ của gia đình, nhà trường mà còn là trách
nhiệm của toàn xã hội. Nhà trường không chỉ là nơi trang bị kiến thức mà còn là nơi
các em thiếu nhi rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống, thị hiếu, thẩm mỹ, quan hệ và
cách ứng xử với cộng đồng. Cùng với những tri thức khoa học tiếp thu được ở nhà
trường, thiếu nhi đồng thời được giáo dục bởi gia đình và xã hội. Nhà trường-gia đình-
xã hội có tác động vô cùng quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân
cách của các em từ khi cắp sách đến trường cho đến lúc trưởng thành. Vì vậy công tác
giáo dục thiếu nhi được Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Việt Nam là quốc gia đầu tiên
ở châu Á tham gia Công ước quốc tế về quyền trẻ em, Quốc hội nước ta cũng đã thông
qua Luật chăm sóc và bảo vệ trẻ em.
Lứa tuổi thiếu nhi là lứa tuổi các em có thể tham gia đọc sách tại thư viện. Đối
với thiếu nhi, việc đọc sách báo có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát
triển nhân cách của các em. Tuy nhiên, trẻ em hôm nay có quá nhiều phương tiện giải
trí khác nên sách báo đã không còn là lựa chọn đầu tiên và duy nhất. Cuộc chiến giữa
văn hóa đọc với văn hóa nghe nhìn không cân sức hiện nay đòi hỏi phải có những nỗ
lực rất lớn từ nhiều phía. Vì vậy vấn đề có tính cấp bách hiện nay là củng cố, phát triển
các mặt hoạt động của thư viện trong việc phục vụ thiếu nhi, làm cho sách báo và các
1
loại hình tài liệu khác trở thành món ăn tinh thần bổ ích cho các em, góp phần tích cực
vào việc giáo dục các em trở thành những người lao động có phẩm chất đạo đức và
năng lực chuyên môn tốt, xứng đáng là những người chủ tương lai của đất nước.
Ngày 25/8/2004, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 42-CT/TW
“Về nâng cao chất lượng toàn diện của hoạt động xuất bản”. Mục tiêu nhằm định
hướng hoạt động cho lĩnh vực xuất bản, in và phát hành trong giai đoạn đất nước đang
có những chuyển biến nhanh chóng về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục.
Đây là chủ trương đúng đắn và kịp thời mang tính định hướng cao cho lĩnh vực xuất
bản, in và phát hành, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn và đa dạng của xã hội về cung
cấp thông tin, tri thức và thưởng thức văn học nghệ thuật trong thời kỳ đổi mới, công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở rộng giao lưu, hội nhập quốc tế.
Đánh giá cao tầm quan trọng của văn hóa đọc, trong kỳ họp lần thứ 28 của Đại
Hội đồng Liên hợp quốc tại Paris (ngày 25/10 – 16/11/1995), UNESCO (Tổ chức văn
hoá, giáo dục, khoa học Liên hợp quốc) đã quyết định chọn ngày 23/4 hàng năm làm
“Ngày sách và bản quyền thế giới” (World Book and Copyright Day), trong đó nêu rất
rõ mục tiêu và các thành phần tham gia ngày tôn vinh những giá trị của sách và sự
đóng góp của các tác giả cho sự ra đời của các tác phẩm bất hủ. Ngày này được tổ
chức hàng năm tại mỗi quốc gia nhằm bảo đảm cho mọi người khám phá và thỏa mãn
sở thích đọc của mình, đồng thời là dịp để tôn vinh những tác giả đã có nhiều đóng
góp cho sự tiến bộ văn hóa, văn minh xã hội của nhân loại. Đây cũng là dịp thể hiện sự
hợp tác, hợp lực giữa các tác giả, các nhà xuất bản, trường học, các thư viện, các cơ
quan Nhà nước, công ty tư nhân, các tổ chức phi chính phủ và các cơ quan thông tin
đại chúng trong việc tổ chức lễ kỷ niệm về sách và các tác giả. Ngày 24-2-2014, Thủ
tướng Chính phủ ký Quyết định lấy ngày 21-4 hằng năm là Ngày Sách Việt Nam.
Ngày 15/3/2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 329/QĐ-TTg
của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến
năm 2020, định hướng đến năm 2030. Ngày 30/8/2017 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du
lịch đã ban hành công văn số 3650/BVHTTDL về việc xây dựng kế hoạch triển khai
Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm
2030. Mục tiêu chung là: “Xây dựng và phát triển thói quen, nhu cầu, kỹ năng và
phong trào đọc trong mọi tầng lớp nhân dân, góp phần nâng cao dân trí, phát triển tư
2
duy, bồi dưỡng nhân cách, đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập suốt đời cho mọi người
trên địa bàn tỉnh”.
Muốn phát triển nền văn hoá đọc phải phát triển ứng xử, giá trị và chuẩn mục
đọc lành mạnh của các nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà nước, của cộng đồng xã hội
và của mỗi cá nhân trong xã hội. Nhưng trọng tâm và là mục đích cuối cùng của phát
triển văn hoá đọc chính là phát triển ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc lành mạnh của
mỗi thành viên trong xã hội. Ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc lành mạnh của mỗi cá
nhân trong xã hội là thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc lành mạnh của họ. Đó
chính là nền tảng của một xã hội học tập, của việc học suốt đời, một yêu cầu cũng là
một thách thức của xã hội hiện đại.
Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi chọn đề tài “Văn hóa đọc của thiếu nhi tại
Thư viện tỉnh Trà Vinh” để nghiên cứu viết thành luận văn báo cáo tốt nghiệp.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng văn hóa đọc của thiếu nhi Thư viện tỉnh
Trà Vinh, tìm ra những ưu điểm, những tồn tại, hạn chế, từ đó, đề xuất một số giải
pháp nhằm nâng cao việc đọc có hiệu quả của thiếu nhi tại Thư viện tỉnh Trà Vinh
trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể:
- Vận dụng những quan điểm lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng để nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về
Văn hóa và văn hóa đọc. Những yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa đọc của thiếu nhi.
- Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng văn hóa đọc của thiếu nhitại Thư viện
tỉnh Trà Vinh. Trong đó nêu lên những thành tựu đạt được, những tồn tại, hạn chế cần
khắc phục cũng như phân tích các nguyên nhân hạn chế trong việc phát triển văn hóa
đọc cho thiếu nhi Thư viện tỉnh Trà Vinh.
- Đề xuất giải pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của Thư viện
tỉnh Trà Vinh để tổ chức tốt các hoạt động, xây dựng các mô hình phát triển văn hóa
đọc cho thiếu nhi để đáp ứng với xã hội thông tin, nền kinh tế tri thức và một xã hội
phát triển bền vững.
3
3. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
3.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
Văn hóa đọc là một vấn đề được nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đã
có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến văn hóa đọc và phát triển văn hóa đọc
trong cộng đồng.
Khái niệm văn hóa đọc được phát biểu theo nhiều cách khác nhau, nhưng nhìn
chung có thể thấy văn hóa đọc được tiếp cận dưới hai góc độ: văn hóa đọc như một lớp
văn hóa của cộng đồng dân cư trong một giai đoạn nhất định và văn hóa đọc như một
dạng văn hóa hành vi của mỗi người trong xã hội. Quan điểm này cũng đã được nêu
khá rõ trong bài báo của Milena Tsvetkova “Văn hóa đọc trở lại với phương tiện máy
tính” [73] hoặc “Văn hóa đọc: điều kiện đọc và viết có phê phán” của D. George và J.
Trimbur.
Văn hóa đọc tiếp cận dưới góc độ văn hóa hành vi được coi là biểu hiện phông
văn hóa của con người thông qua các yếu tố nhu cầu, hứng thú đọc; khả năng lựa chọn
và định vị tài liệu; khả năng giải mã văn bản; khả năng tiếp thu và vận dụng tri thức đã
đọc vào cuộc sống. Bởi vậy muốn phát triển văn hóa đọc cần nâng cao phông văn hóa
của mỗi người (Milena Tsvetkova, D. George và J. Trimbur).
William A. Johnson [72] nhấn mạnh: việc đọc là một hiện tượng xã hội hơn là
một hiện tượng đơn lẻ, nó phát triển không ngừng theo thời gian, với gốc rễ bám sâu
trong truyền thống của mỗi dân tộc. Việc đọc không phải là một hoạt động, hay thậm
chí một quá trình, mà là một hệ thống, một hệ thống văn hóa rất phức tạp, ảnh hưởng
tới nhiều cách hiểu khác nhau trong việc người đọc giải mã ngôn từ của tác giả.
Milena Tsvetkova [73]cho rằng có thể coi việc đọc là một hoạt động nhận thức đặc
biệt quan trọng đối với việc hình thành văn hóa thông tin của con người: hiểu được các
ý tưởng phát minh, tiếp nhận, lưu giữ, cải biến và tổ chức thông tin, sáng tạo ra tri thức
mới và áp dụng chúng trong thực tiễn.
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu ở nước ngoài đã có sự thống nhất khi cho rằng
văn hóa đọc thể hiện mức độ sáng tạo của con người trong hoạt động đọc, là khả năng
con người vận dụng tất cả các năng lực để hiểu, lĩnh hội tri thức trong tài liệu.
4
3.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
Hiện nay Văn hóa đọc được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu và có nhiều bài
viết đăng trên báo chí, có cả báo in và báo điện tử khái quát một số khái niệm về văn
hóa đọc, một số đặc trưng của văn hóa đọc điển hình như sau:
- “Tìm hiểu đặc trưng của văn hóa đọc” (2005), của Vũ Đảm, Tạp chí Người
đọc sách, số 8. Tác giả cho rằng văn hóa đọc là hoạt động văn hóa của con người
thông qua việc đọc sách báo, tài liệu... để tiếp nhận và xử lý thông tin, tri thức một
cách khoa học.
- “Giáo dục văn hóa đọc cho lứa tuổi thiếu nhi” (2006), của Trần Thị Minh
Nguyệt, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 5.Tác giả đã xem xét văn hóa đọc ở góc độ
cá nhân bao hàm khía cạnh định hướng của chủ thể tới đối tượng đọc, khả năng, trình
độ lĩnh hội thông tin. Đưa ra một số hoạt động giáo dục văn hóa đọc cho lứa tuổi thiếu
nhi.
- “Văn hóa đọc và phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam” (2009), của Nguyễn Hữu
Viêm,Tạp chí Thư viện Việt Nam, số 1. Tác giả đã đề cập đến bản chất và đòi hỏi
khách quan của việc phát triển văn hóa đọc đồng thời phân tích mặt tích cực và hạn
chế của văn hóa đọc ở Việt Nam.
- “Biện pháp phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng ở Việt Nam” (2010), của
Vũ Dương Thúy Ngà, Tạp chí Thông tin Tư liệu số 4.Tác giả đã nêu lên những đòi hỏi
khách quan của việc phát triển văn hóa đọc. Phân tích mặt tích cực và hạn chế của văn
hóa đọc nước ta. Nêu 8 giải pháp để phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.
- “Phát triển văn hóa đọc của thiếu nhi trong xã hội hiện nay” (2011), của Cao
Thanh Phước, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật số 8. Nêu lên được sự cần thiết của phát
triển văn hóa đọc cho thiếu nhi trong giai đoạn hiện nay.
- “Toàn cầu hóa và sự thay đổi văn hóa đọc ở Việt Nam” (2017), của Nguyễn
Thị Thu Trang, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 10. Tác giả đã đưa ra những lợi ích từ
việc toàn cầu hóa như việc đang xóa dần biên giới địa lý của từng quốc gia, sự dễ dàng
tìm được thông tin trên mạng và cũng đưa ra thực trạng người đọc hiện nay dần từ bỏ
thói quen tìm đến các nhà sách, các thư viện.
- Bài viết“Văn hóa đọc ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển”đăng
trên trang web Thư Viện Quốc gia Việt Nam cũng đã nêu lên được các khái niệm về
5
Văn hóa đọc, thực trạng về văn hóa đọc trong xã hội Việt Nam thời kỳ hội nhập và đưa
ra các giải pháp, kiến nghị phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam.
Một số luận văn thạc sĩ chuyên ngành Khoa học Thư viện và Văn hóa học đã
phân tích vai trò của việc đọc và văn hóa đọc đối với thanh thiếu nhi, học sinh... như:
“Văn hóa đọc trong đời sống thiếu nhi hôm nay” của Phạm Quang Vinh, “Văn hóa
đọc trong thanh niên học sinh trung học phổ thông Hà Nội hiện nay” của Vũ Như
Trừ... Tuy nhiên các yếu tố kỹ năng đọc như một thành tố chủ yếu cấu thành văn hóa
đọc chưa được các tác giả chú ý đúng mức.
Tất cả các công trình kể trên chỉ có thể tham khảo để tìm hiểu về cơ sở lý luận
về văn hóa đọc. Chưa có công trình nào nghiên cứu về phát triển văn hóa đọc cho thiếu
nhi ở Thư viện tỉnh Trà Vinh trong giai đoạn hiện nay.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
4.1. Phương pháp luận: Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, kết hợp
chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, lôgic và lịch sử, phân tích và tổng hợp, điều tra xã
hội học để tiếp cận và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa đọc của thiếu nhi
tại Thư viện tỉnh Trà Vinh.
4.2. Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp điều tra xã hội học: Đề tài thu thập thông tin bằng bảng hỏi, áp
dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên. Tác giả chọn ra 100 thiếu nhi để tiến hành
điều tra về nội dung đọc, phương pháp và kỹ năng đọc, thói quen đọc…. Số liệu thu
thập được phân loại theo nhóm nội dung, phân tích và so sánh thống kê, sau đó được
xử lý bằng phần mềm Excel.
- Phương pháp phỏng vấn: Đề tài tiến hành các cuộc phỏng vấn trực tiếp một số
thiếu nhi ở Thư viện tỉnh Trà Vinh để có đánh giá khách quan về văn hóa đọc trong
thời gian qua.
- Phương pháp thống kê: Được sử dụng để thống kê số liệu điều tra, thu thập từ
các phiếu khảo sát và các nguồn khác.
- Phương pháp quan sát: Sử dụng phương pháp quan sát để thu thập thông tin
về cách thức đọc, nội dung đọc của thiếu nhi.
- Phương pháp phân tích tài liệu: Được sử dụng để phân tích các công trình
nghiên cứu liên quan. Phân tích nội dung tài liệu để thu thập, học hỏi, kế thừa và phát
triển phù hợp với đề tài. Cùng với đó đề tài sử dụng một số phương pháp khác như:
6
thống kê, so sánh, quy nạp... kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, nhằm
làm rõ nội dung cơ bản của đề tài luận văn, bảo đảm tính khoa học và logic giữa các
vấn đề được nêu ra. Ngoài ra luận văn cũng kế thừa, phát triển các kết quả của các
công trình nghiên cứu có liên quan đến nội dung đề tài nhằm làm rõ những vấn đề
chính của luận văn.
5. PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI:
+ Phạm vi nội dung: nghiên cứu về văn hóa đọc của thiếu nhi tại Thư viện tỉnh
Trà Vinh.
+ Phạm vi về không gian: Thư viện tỉnh Trà Vinh
+ Phạm vi về thời gian: Trong quá trình lịch sử và chủ yếu hiện nay
6.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT:
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu sâu về văn hóa đọc của thiếu nhi tại Thư
viện tỉnh Trà Vinh.
- Đối tượng khảo sát: thiếu nhi Thư viện tỉnh Trà Vinh ở độ tuổi từ 6 đến 15
tuổi.
7. KẾT CẤU ĐỀ TÀI
Đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục. Đề tài luận văn
gồm 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận.
Chương 2. Thực trạng văn hóa đọc của thiếu nhi tại Thư viện tỉnh Trà Vinh
Chương 3. Phương hướng và Giải pháp phát triển văn hóa đọc cho thiếu nhi tại
Thư viện tỉnh Trà Vinh.
7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Đào Duy Anh (1938), Việt Nam văn hóa sử cương; Nxb Văn hóa – Thông
tin, Hà Nội.
2. Phạm Lan Anh (2008), Phương pháp đọc sách tốt nhất cho học sinh, Nxb
Thanh niên, TP.HCM.
3. Nguyễn Thái Anh (2008), Bác Hồ với thiếu niên nhi đồng, Nxb Thanh Niên,
Hà Nội.
4. Nguyễn Duy Bắc (2011), Văn hóa giáo dục Việt Nam thời kỳ đổi mới,Nxb
Thanh niên, Hà Nội.
5. Nguyễn Ngọc Bích (1998), Tâm lí học nhân cách: một số vấn đề lí luận, Nxb
Giáo dục, Hà Nội.
6. Vũ Ngọc Bình (1997), Tư với người chưa thành niên và quyền trẻ em,Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
7. Buzan, Tony (2008), Sách dạy đọc nhanh, Nxb TP. Hồ Chí Minh, TP.HCM.
8. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2016), Chương
trình phối hợp công tác trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thư viện và
đẩy mạnh các hoạt động giáo dục, học tập suốt đời trong các thư viện giai đoạn 2016-
2020 (Số: 122/CTPH-BVHTTDL-BGDĐT), Hà Nội.
9. Đỗ Thị Châu (2005), Tình huống tâm lí học lứa tuổi và tâm lí học sư phạm,
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
10. Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 (ban hành kèm theo quyết định
số 581/QĐ-TTg ngày 6/5/2009.
11. Hiền Chương (2005), “Sách là thức ăn không thể thiếu của trí tuệ”, Tạp chí
sách và đời sống, (8), tr.12.
12. Phạm Khắc Chương, Tạ Văn Doanh (2002), Chỉ nam nhân cách học trò,
Nxb Văn hóa – Thông tin,Hà Nội.
13. Nguyễn Huy Côn (2011), Kỹ thuật đọc nhanh, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
14. Hoàng Sơn Cường (1981), Lịch sử sách, Nxb Cao đẳng nghiệp vụ Văn hóa
Hà Nội, Hà Nội.
80
15. De’Bese (2000), Những điều cần biết về tâm sinh lý tuổi thiếu niên, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội.
16. Phan Thị Dung (2017), Thư viện trường học góp phần gìn giữ và khơi dậy
văn hóa đọc cho thế hệ trẻ Hà Tĩnh, Tạp chí Thư viện Việt Nam,(65), trang 49-52.
17. Đinh Xuân Dũng ( 2014), Văn hóa trong chiến lược phát triển của Việt
Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
18. Đinh Xuân Dũng ( 2017), Văn hóa và con người Việt Nam hiện nay mấy suy
nghĩ từ thực tiễn, Nxb Thông tin và truyền thông, Hà Nội.
19. Phạm Đức Dương (2002), Từ văn hóa đến văn hóa học,Nxb Văn hóa –
Thông tin, Hà Nội.
20. Phạm Đức Dương (2013), Văn hoá học dẫn luận,Nxb Văn hóa – Thông tin,
Hà Nội.
21. Vũ Đảm (2005), “Tìm hiểu đặc trưng của văn hóa đọc”, Tạp chí Người đọc
sách (8), tr.18-19.
22. Phạm Duy Đức (2010), Phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2011-2020
xu hướng và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
23. Nguyễn Hữu Giới (2006), “Văn hóa đọc trong bối cảnh bùng nổ truyền
thông”, Văn hóa nghệ thuật, (7), tr.3-6.
24. Miler, Patrica H.; Vũ Thị Chính lược dịch (2003), Các thuyết về tâm lý học
phát triển, Nxb Văn hóa Thông tin, hà Nội.
25. Đinh Việt Hà (2017), “Văn hóa giải trí của giới trẻ Việt Nam trong bối cảnh
toàn cầu hóa”, Tạp chí Văn hóa Dân gian, (5), trang 41-49.
26. Vũ Thị Thu Hà(2013), “Văn hóa đọc ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập
và phát triển”, Tạp chí Thư viện Việt Nam, ( 2), Trang 20-27.
27. Phạm Minh Hạc (1995), Những vấn đề về tâm lí học nhân cách, Viện tâm lý
học, Hà Nội.
28. Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục, phát triển con người phục vụ
phát triển kinh tế-xã hội, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
29. Nguyễn Thị Bích Hạnh, Trần Thị Thu Mai (2009), Tâm lí học tiểu học và
tâm lí học sư phạm tiểu học, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
30. Nguyễn Khắc Hùng (2011), Văn hóa và văn hóa học đường,Nxb Thanh
niên, Hà Nội.
81