Luận văn thực trạng và giải pháp hoàn thiện kênh phân phối sản phẩm khoai lang của tỉnh vĩnh long

  • 14 trang
  • file .pdf
TÓM TẮT
Trước tình hình tiêu thụ nông sản của ĐBSCL đang gặp nhiều khó khăn nói
chung, việc tiêu thụ Khoai lang ở địa bàn Tỉnh Vĩnh Long sản xuất sản phẩm này vẫn
còn nhiều bất cập đang đứng trước bối cảnh cạnh tranh không lành mạnh , làm cho
việc phát triển sản xuất thiếu ổn định và bền vững, đời sống của người nông dân
không được bảo đảm, mà nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự liên doanh, liên kết
trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Chính vì vậy mà đề tài “Thực trạng và giải pháp
hoàn thiện kênh phân phối sản phẩm khoai lang của Tỉnh Vĩnh Long” được nghiên
cứu để giải quyết vấn đề đặt ra.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, có nhiều tác nhân tham gia trong kênh phân
phối, chính những trung gian trong hệ thống phân phối này, đã làm cho sản phẩm
phải gánh chịu nhiều chi phí không cần thiết, làm cho giá trị lợi nhuận biên của nông
dân luôn bị điều tiết quá mức, làm ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích của người sản
xuất và người tiêu dùng.
Do sự liên kết giữa các tác nhân còn yếu, hoạt động của các thương nhân trong
kênh phân phối có tính tự phát, riêng lẻ, không có sự chủ động ngay từ ban đầu. Đó
là nguyên nhân có thể dẫn đến việc mất cân đối hoặc rối loạn thị trường làm mất ổn
định về giá cả,giá bán của nông dân, gây ra những thiệt hại, khó khăn cho việc phát
triển nông nghiệp.
Qua kết quả điều tra nghiên cứu thực tế về thực trạng sản xuất, tiêu thụ về
kênh phân phối sản phẩm khoai lang cho thấy, việc hoàn thiện kênh phân phối sản
phẩm này là cần thiết, với các giải pháp để xây dựng kênh phân phối phù hợp đã
được lựa chọn, nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu thụ khoai lang trên địa bàn góp phần
giải quyết khó khăn và đem lại lợi ích thiết thực cho nông dân và giới kinh doanh.
-iii-
ABSTRACT
The consumption of agricultural products of The Mekong Delta is facing with
the difficulties in general, the consumption of sweet potatoes in the manufacture area
of Vinh Long Province has still many troubles in the context of unfair competition,
and it makes the production development unstable and unsustainable. It causes the
farmers’ lives to be not guaranteed, but the cause is mainly due to the lack of joint
ventures, associated in the production and consumption of the products. Therefore,
the topic "Reality and complete solution sweet potato product distribution channels
of Vinh Long province" is working to solve this problem.
The result of study showed that there are many factors involved in the
distribution channels, the intermediaries in the distribution system make the products
incurred unnecessary costs, making profit margins of the farmers always regulated
excessively, which causes significant impact to the interests of producers and
consumers.
Due to the combination of agents is weak; the activities of traders in the
distribution channel have spontaneity, individual, and no initiative from the outset.
That is the cause can lead to imbalance or disorder the market to destabilize the price
of the products, the farmers' selling prices. It causes the damage, difficulties in
development of agriculture.
Through the results of the actual investigation on the status of production and
consumption of the sweet potato product distribution channels shows that completing
the product distribution channels is very necessary with solutions to build the chosen
suitable distribution channels in order to improve the system of sweet potato
consumption in the area and contribute to solve the problems, to bring practical
benefits to the farmers and the traders.
-iv-
MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
TÓM TẮT ................................................................................................................ iii
ABSTRACT ............................................................................................................. iv
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT .....................................................................x
DANH SÁCH CÁC HÌNH...................................................................................... xi
DANH SÁCH CÁC BẢNG ................................................................................... xiii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.......................................................................................1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ................................................................................2
2.1. Mục tiêu chung .............................................................................................2
2.2. Mục tiêu cụ thể .............................................................................................2
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ....................................................2
3.1. Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................2
3.2. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................3
3.2.1. Giới hạn vùng nghiên cứu .......................................................................3
3.2.2. Giới hạn thời gian nghiên cứu ................................................................3
3.2.3. Giới hạn nội dung nghiên cứu.................................................................3
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................................3
4.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp............................................................3
4.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp .............................................................3
4.3. Phương pháp phân tích .................................................................................4
5. KHUNG NGHIÊN CỨU.....................................................................................6
6. LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU....................................................................................7
7. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ...............9
-v-
7.1. Ý nghĩa khoa học ..........................................................................................9
7.2. Ý nghĩa thực tiễn...........................................................................................9
8. KẾT CẤU DỰ KIẾN ĐỀ TÀI ............................................................................9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN ............................................................................10
1.1 Những vấn đề cơ bản về hệ thống kênh phân phối .........................................10
1.1.1 Khái niệm kênh phân phối ........................................................................10
1.1.2. Vai trò của hệ thống kênh phân phối .......................................................11
1.1.3 Chức năng kênh phân phối .......................................................................12
1.2 Cấu trúc kênh phân phối ..................................................................................13
1.3. Mục tiêu của hoạt động phân phối sản phẩm .................................................20
1.3.1. Các căn cứ để xác định mục tiêu .............................................................22
1.3.2. Các biện pháp hỗ trợ để đạt được mục tiêu .............................................24
1.4 Tổ chức thực hiện phân phối sản phẩm ...........................................................25
1.5 Đặc điểm phân phối hàng nông sản.................................................................26
1.6 Chi phí marketing và biên tế marketing ..........................................................28
1.6.1 Định nghĩa biên tế marketing ...................................................................28
1.6.2 Các thành phần của biên tế marketing ......................................................28
1.6.3 Chi phí marketing .....................................................................................28
1.6.4. Chi phí marketing và vấn đề hiệu quả trong phân phối ...........................29
1.6.4.1 Khái niệm chung .................................................................................29
1.6.4.2 Đo lường hiệu quả marketing .............................................................29
1.6.4.3 Biện pháp nâng cao hiệu quả marketing .............................................30
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ TỔNG QUAN ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU ..32
2.1 TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH VĨNH LONG .32
2.1.1. Vị trí địa lý và bản đồ hành chính............................................................32
2.1.2. Điều kiện tự nhiên....................................................................................32
2.1.3 Tình hình sản xuất Nông nghiệp của Tỉnh Vĩnh Long .............................34
2.1.3.1 Sản xuất nông nghiệp ..........................................................................34
2.1.3.2 Thương mại, xuất nhập khẩu ..............................................................36
-vi-
2.2 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT KHOAI LANG ......................36
2.2.1 Nguồn gốc và giống khoai lang ................................................................36
2.2.2 Qui trình trồng khoai lang.........................................................................37
2.2.3 Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai lang ở Việt Nam .............................39
2.2.3.1. Tình hình sản lượng sản xuất lương thực ở Việt Nam.......................39
2.2.3.2. Thị trường khoai lang ........................................................................40
2.2.4. Tình hình sản xuất ở Vĩnh Long ..............................................................41
2.3. Thực trạng sản xuất khoai lang ở Tỉnh Vĩnh Long ........................................46
2.3.1. Đặc điểm chung của các tác nhân ............................................................46
2.3.1.1. Độ tuổi................................................................................................46
2.3.1.2. Trình độ học vấn ................................................................................47
2.3.1.3. Kinh nghiệm của các tác nhân ...........................................................48
2.3.2. Những tác nhân trong kênh phân phối khoai lang tại Tỉnh Vĩnh Long ...49
2.3.3. Hiệu quả tài chính của mô hình trồng khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình
Minh và Bình Tân ..............................................................................................53
2.3.4. Phân tích lợi nhuận, thu nhập, doanh thu của mô hình trồng khoai lang 56
2.3.5. Những khó khăn trong sản xuất khoai lang của nông hộ ........................58
2.4. Thực trạng tiêu thụ khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân ....... 59
2.4.1. Tình hình tiêu thụ khoai lang của nông hộ ..............................................59
2.4.2. Thông tin về thương lái trong kênh tiêu thụ khoai lang ở Huyện Tam Bình,
Bình Minh và Bình Tân .....................................................................................61
2.4.2.1. Hoạt động mua ...................................................................................61
2.4.2.2. Hoạt động bán ....................................................................................62
2.4.3. Hoạt động mua bán của công ty xuất khẩu ..............................................62
2.4.4. Hoạt động mua bán của nhà vựa trong kênh phân phối khoai lang.........63
2.4.4.1 Hoạt động mua khoai lang ..................................................................63
2.4.4.2 Hoạt động bán khoai lang ...................................................................63
2.4.5. Hoạt động mua bán của người bán lẻ trong kênh phân phối khoai lang ở
Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân .......................................................64
-vii-
2.5. Phân tích kênh phân phối khoai lang tại Huyện Tam Bình, Bình Minh và
Bình Tân ...............................................................................................................64
2.5.1. Phân tích tổng hợp chi phí và lợi nhuận Marketing ................................67
2.5.1.1. Kênh phân phối khoai lang tím Nhật .................................................67
2.5.1.2. Kênh phân phối khoai lang trắng và khoai lang bí đỏ .......................69
2.5.2. Cấu trúc kênh phân phối khoai lang ở Huyện Tam Bình, Bình Minh và
Bình Tân ............................................................................................................72
2.5.2.1. Các tác nhân tham gia trong kênh phân phối .....................................72
2.5.2.2. Chiều dài kênh phân phối ..................................................................73
2.5.3. Phân tích kinh tế kênh phân phối khoai lang ...........................................74
2.5.4. Tổng hợp kết quả hoạt động của các tác nhân tham gia kênh phân phối 79
2.5.4.1. Kết quả hoạt động của các tác nhân đối với khoai lang tím Nhật .....79
2.5.4.2. Kết quả hoạt động của các tác nhân trong kênh phân phối khoai lang
trắng và khoai lang bí đỏ .................................................................................80
2.5.5. Tổng hợp kết quả hoạt động Marketing của các tác nhân tham gia kênh80
2.5.5.1. Kết quả hoạt động marketing của các tác nhân trong kênh phân phối
khoai lang tím Nhật .........................................................................................80
2.5.5.2 Kết quả hoạt động Marketing của các tác nhân trong kênh phân phối
khoai lang trắng và khoai lang bí đỏ ...............................................................81
2.5.6. Phân phối sản lượng giữa các tác nhân trong kênh .................................82
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KÊNH PHÂN PHỐI SẢN
PHẨM KHOAI LANG TỈNH VĨNH LONG ........................................................87
3.1. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KÊNH PHÂN PHỐI SẢN PHẨM KHOAI LANG
CỦA TỈNH VĨNH LONG .....................................................................................87
3.1.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP................................................................87
3.1.1.1 Thuận lợi .............................................................................................87
3.1.1.2 Khó khăn .............................................................................................87
3.1.1.3 Kết quả nghiên cứu, nhận định ...........................................................88
3.1.2 GIẢI PHÁP TỔNG THỂ ..........................................................................89
-viii-
3.1.2.1 Giải pháp về quy hoạch đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng .....................89
3.1.2.2 Giải pháp về chuyển giao công nghệ và khoa học kỹ thuật ................90
3.1.2.3 Giải pháp về thị trường .......................................................................90
3.1.2.4 Giải pháp về tài chính tín dụng ...........................................................91
3.1.2.5 Giải pháp về dây giống .......................................................................91
3.1.2.6 Giải pháp về lao động .........................................................................91
3.1.3 GIẢI PHÁP CỤ THỂ ĐỐI VỐI TỪNG TÁC NHÂN THAM GIA KÊNH
PHÂN PHỐI ......................................................................................................92
3.1.3.1 Đối với nông dân.................................................................................92
3.1.3.2 Đối với thương lái ...............................................................................92
3.1.3.3 Đối với hợp tác xã ...............................................................................93
3.1.3.4 Đối với công ty kinh doanh xuất nhập khẩu .......................................93
3.1.3.5 Đối với Đại lý bán sỉ và người bán lẻ .................................................94
KẾT LUẬN ..............................................................................................................95
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................96
PHỤ LỤC .................................................................................................................99
PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NÔNG HỘ TRỒNG KHOAI
LANG TỈNH VĨNH LONG ..................................................................................99
PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN VỰA KHOAI LANG TỈNH
VĨNH LONG ........................................................................................... 109
PHỤ LỤC 3: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN THƯƠNG LÁI MUA KHOAI
LANG TỈNH VĨNH LONG ................................................................................114
PHỤ LỤC 4: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NGƯỜI BÁN LẺ KHOAI LANG
TỈNH VĨNH LONG ............................................................................................119
PHỤ LỤC 5: BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN NGƯỜI TIÊU DÙNG KHOAI
LANG TỈNH VĨNH LONG ................................................................................123
PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ CHẠY SỐ LIỆU .........................................................125
-ix-
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BVTV: Bảo vệ thực vật
CP: Chi phí
ĐBSCL: Đồng bằng sông Cửu Long
GĐ: Giai đoạn
GRDP: Tổng sản phẩm trên địa bàn
GDP: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (Tổng sản phẩm Quốc nội)
GTGT: Giá trị gia tăng
HSX: Hộ sản xuất
HTX: Hợp tác xã
KD: Kinh doanh
KT-XH: Kinh tế - Xã hội
LTLP: Lương thực- thực phẩm
NC: Nghiên cứu
PV: Phỏng vấn
SX: Sản xuất
TSLN: Tỷ suất lợi nhuận
TB: Trung bình
USD: Đồng đô la Mỹ
UBND: Uỷ ban nhân dân
VND: Việt Nam đồng
VietGAP: Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam
VH: Văn hóa
XH: Xã hội
-x-
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Số hiệu hình Tên hình Trang
Hình 1 Khung nghiên cứu 6
Hình 1.1 Trung gian làm tăng hiệu quả tiếp xúc 11
Hình 1.2 Kênh bán hàng trực tiếp 14
Hình 1.3 Kênh bán hàng trực tuyến 14
Hình 1.4 Kênh phân phối một cấp 14
Hình 1.5 Kênh một cấp chọn lọc 14
Hình 1.6 Kênh một cấp trực thuộc 15
Hình 1.7 Kênh 3 cấp độc lập 15
Hình 1.8 Kênh 3 cấp chọn lọc 15
Hình 1.9 Kênh 3 cấp phụ thuộc vào nhà bán lẻ 16
Hình 1.10 Kênh 3 cấp phụ thuộc vào nhà phân phối 16
Hình 1.11 Kênh 3 cấp phụ thuộc vào nhà sản xuất 16
Hình 1.12 Kênh 3 cấp đại chúng 16
Hình 1.13 Đánh giá hoạt động của thành viên kênh phân phối 20
Hình 1.14 Mục tiêu hoạt động phân phối sản phẩm 21
Hình 2.1 Bản đồ hành chính Tỉnh Vĩnh Long 32
Hình 2.2 Sản lượng Khoai Lang ở Việt Nam 40
Hình 2.3 Diện tích Khoai Lang Tỉnh Vĩnh Long 41
Hình 2.4 Mục đích vay vốn của nông hộ 51
Hình 2.5 Giống khoai lang sản xuất của nông hộ 52
Hình 2.6 Khó khăn trong sản xuất khoai lang 58
Hình 2.7 Tỷ lệ người quyết định giá khoai 59
Hình 2.8 Tỷ lệ hình thức thanh toán 60
-xi-
Số hiệu hình Tên hình Trang
Hình 2.9 Bảng thống kê nguyên nhân khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm 60
Sơ đồ tổng quát kênh phân phối khoai langở Huyện Tam
Hình 2.10 65
Bình, Bình Minh và Bình Tân
Hình 2.11 Sơ đồ kênh phân phối khoai lang tím Nhật 66
Hình 2.12 Sơ đồ kênh tiêu thụ khoai lang trắng và khoai bí đỏ 66
Tổng hợp kênh phân phối sản phẩm khoai lang trên địa bàn
Hình 2.13 84
Huyện Tam Bình, Bình Minh và Bình Tân
-xii-
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Số hiệu bảng Tên bảng Trang
Số mẫu điều tra tác nhân tham gia sản xuất và tiêu thụ Khoai
Bảng 1 4
lang tại Tỉnh Vĩnh Long
Số mẫu điều tra tác nhân tham gia sản xuất và tiêu thụ Khoai
Bảng 2 4
lang Tỉnh Vĩnh Long
Bảng 1.1 Mạng lưới phát triển hàng hóa và thị trường 21
Bảng 2.1 Diện tích sản xuất nông nghiệp Tỉnh vĩnh long 2016 34
Bảng 2.2 Sản lượng một số loại cây lương thực chính ở Việt Nam 39
Bảng 2.3 Kết quả sản xuất khoai lang của Tỉnh Vĩnh Long năm 2016 42
Bảng 2.4 Đặc điểm về tuổi của các tác nhân 47
Bảng 2.5 Đặc điểm về trình độ học vấn của các tác nhân 48
Bảng 2.6 Kinh nghiệm sản xuất khoai lang của các tác nhân 49
Bảng 2.7 Nguồn lực của nông hộ 49
Bảng 2.8 Diện tích đất sản xuất khoai lang của các nông hộ 50
Bảng 2.9 Nguồn vốn sản xuất của nông hộ 51
Bảng 2.10 Nguồn gốc giống khoai 52
Bảng 2.11 Lý do trồng khoai lang của nông hộ 53
Bảng 2.12 Các khoản chi phí của mô hình sản xuất khoai lang 54
Bảng 2.13 Các chỉ tiêu kinh tế của mô hình trồng khoai lang 56
Bảng 2.14 Tổng hợp chi phí markting và lợi nhuận nhóm kênh xuất khẩu 67
Chi phí marketing và lợi nhuận của khoai lang trắng và khoai
Bảng 2.15 69
lang bí đỏ
Phân tích hiệu quả kinh doanh của kênh xuất khẩu sản phẩm
Bảng 2.16 75
khoai lang tím Nhật
Phân tích hiệu quả kinh doanh của kênh nội địa sản phẩm
Bảng 2.17 76
khoai lang trắng và khoai bí đỏ
-xiii-