Luận văn thạc sĩ hoàn thiện công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền vay tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh tỉnh kon tum

  • 26 trang
  • file .pdf
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
NGUYỄN THỊ HƯƠNG
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN ĐẢM BẢO TIỀN
VAY TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ
PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã số : 60.34.20
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Đà Nẵng – Năm 2012
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. VÕ THỊ THÚY ANH
Phản biện 1: TS. Nguyễn Hòa Nhân
Phản biện 2: TS. Nguyễn Chí Đức
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Quản trị Kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng ngày
03 tháng 02 năm 2013.
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học kinh tế, Đại học Đà Nẵng
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Để các ngân hàng thương mại phát triển theo hướng ổn định
và hiệu quả thì việc lựa chọn giải pháp cho vay có đảm bảo và xử lý
tốt tài sản đảm bảo là hết sức quan trọng và cần thiết, là một đòi hỏi
mang tính tất yếu khách quan. Khi khách hàng không trả được nợ
vay thì tài sản đảm bảo (TSĐB) tiền vay chính là nguồn trả nợ thứ
hai của khách hàng. Trong trường hợp đó, để hạn chế tối đa tổn thất,
thu hồi nợ được đầy đủ nhất thì ngân hàng phải thực hiện tốt công
tác xử lý TSĐB tiền vay. Chính vì vậy, yêu cầu cấp bách đặt ra là
phải hoàn thiện công tác xử lý TSĐB tiền vay. Coi đây là công việc
quan trọng, thực hiện thường xuyên, liên tục, đảm bảo chất lượng tín
dụng ngày càng nâng cao. Hạn chế tối đa những tổn thất có thể xảy
ra, tăng lợi nhuận, góp phần nâng cao uy tín và lợi thế cạnh tranh của
ngân hàng.
Xuất phát từ thực tế trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Hoàn
thiện công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền vay tại Ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh tỉnh Kon
Tum” để làm luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận cơ bản về công tác xử lý TSĐB
tiền vay tại các NHTM.
- Đánh giá thực trạng công tác xử lý TSĐB tiền vay tại
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum.
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác xử lý TSĐB
tiền vay tại các NHTM.
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác xử lý TSĐB
tiền vay tại Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum.
- Phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn trong công tác xử lý
TSĐB tiền vay tại Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum giai đoạn
2009-2011.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Đề tài sử dụng phương pháp thu thập thông tin
- Đề tài sử dụng phương pháp thống kê, mô tả, phân tích,
tổng hợp, so sánh, lập luận, đánh giá và tham khảo ý kiến chuyên
gia.
5. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn
được chia làm các chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác xử lý tài sản đảm bảo
tiền vay tại các Ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền
vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam -
chi nhánh tỉnh Kon Tum.
Chương 3: Hoàn thiện công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền
vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam -
chi nhánh tỉnh Kon Tum.
6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Trong quá trình tìm kiếm tài liệu để đảm bảo quá trình
nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền
vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - chi nhánh
tỉnh Kon Tum”, tác giả đã tham khảo các tài liệu, bài viết trước đây
về vấn đề TSĐB và xử lý TSĐB.
3
Để nghiên cứu phần cơ sở lý luận của công tác xử lý TSĐB
tiền vay, tác giả đã sử dụng một số tài liệu:
Peter S.Rose (2001), Quản trị ngân hàng thương mại, Nhà
xuất bản Tài chính.
TS. Hồ Diệu (2000), Tín dụng ngân hàng, Nhà xuất bản
Thống kê.
Từ những tài liệu mang tính chất lý luận trên, tác giả đã có
cái nhìn khái quát về công tác xử lý TSĐB tiền vay.
Ngày 14 tháng 07 năm 2011, Hội thảo chuyên đề “Quản lý
nợ xấu tại Việt Nam: kinh nghiệm quốc tế và các chiến lược tối đa
hoá lợi nhuận cho ngân hàng” do Hiệp hội các ngân hàng Việt Nam
và công ty Grant Thornton phối hợp tổ chức diễn ra tại Hà Nội.
Trên trang web: http://dongdoilaw.vn của văn phòng luật sư
Đồng Đội. Ngày 26/10/2011 Luật sư Trần Xuân Tiền có bài viết “Xử
lý tài sản đảm bảo nợ cho ngân hàng dể mà khó”.
Tại diễn đàn kinh tế Việt trên trang web:
http://community.vef.vn ngày 26/04/2012 Luật sư Trần Minh Hải có
bài viết “Ngân hàng “khóc ròng” vì tài sản đảm bảo”.
Đối với Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum, tính đến nay
chưa có một nghiên cứu nào về công tác xử lý TSĐB tiền vay.
4
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN
ĐẢM BẢO TIỀN VAY TẠI CÁC NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
1.1 TÀI SẢN ĐẢM BẢO TIỀN VAY
1.1.1 Khái niệm về tài sản đảm bảo tiền vay
Tài sản đảm bảo tiền vay là tài sản của bên đảm bảo (bên đi
vay) dùng làm cầm cố, thế chấp, bảo lãnh để đảm bảo thực hiện
nghĩa vụ với ngân hàng (bên cho vay).
Tài sản đảm bảo tiền vay phải có những đặc trưng sau:
- Thứ nhất: Giá trị của đảm bảo phải lớn hơn nghĩa vụ được
đảm bảo.
- Thứ hai: Tài sản dùng làm đảm bảo nợ vay phải tạo ra được
ngân lưu (phải có giá trị và có thị trường tiêu thụ).
- Thứ ba: TSĐB phải có đầy đủ cơ sở pháp lý để người cho
vay (ở đây là ngân hàng) có quyền ưu tiên về xử lý TSĐB.
- Thứ tư: TSĐB phải thuộc sở hữu hợp pháp của người đi
vay, người bảo lãnh hoặc thuộc quyền quản lý sử dụng của Doanh
nghiệp Nhà nước trong trường hợp doanh nghiệp này đi vay hay bảo
lãnh.
- Thứ năm: TSĐB phải được pháp luật thừa nhận và không
thuộc diện cấm giao dịch.
1.1.2. Các hình thức đảm bảo tiền vay
a. Đảm bảo tiền vay bằng tài sản cầm cố
Đảm bảo tiền vay bằng tài sản cầm cố là việc bên đi vay giao
tài sản là động sản thuộc sở hữu của mình cho bên cho vay để đảm
bảo thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
5
b. Đảm bảo tiền vay bằng tài sản thế chấp
Đảm bảo tiền vay bằng tài sản thế chấp là việc bên vay vốn
thế chấp tài sản của mình cho bên cho vay để đảm bảo khả năng
hoàn trả vốn vay.
c. Đảm bảo tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay
Đảm bảo tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay là việc
khách hàng vay dùng tài sản hình thành từ vốn vay để đảm bảo thực
hiện nghĩa vụ trả nợ cho chính khoản vay đó đối với ngân hàng.
d. Đảm bảo tiền vay bằng hình thức bảo lãnh của bên thứ ba
Bảo lãnh là việc bên thứ ba cam kết với ngân hàng (người
nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên đi vay (người
được bảo lãnh) nếu khi đến hạn mà người được bảo lãnh không thực
hiện hoặc không thể thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ.
1.1.3 Điều kiện của tài sản đảm bảo tiền vay
Thứ nhất, tài sản phải thuộc quyền sở hữu hoặc thuộc quyền
sử dụng, quản lý của khách hàng vay, bên bảo lãnh theo quy định.
Thứ hai, tài sản được phép giao dịch, tức là tài sản mà pháp
luật cho phép hoặc không cấm mua, bán, tặng cho, chuyển đổi,
chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp, bảo lãnh và các giao dịch khác.
Thứ ba, tài sản không có tranh chấp, tức là tài sản không có
tranh chấp về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, quản lý của khách
hàng vay, bên bảo lãnh tại thời điểm ký kết hợp đồng đảm bảo.
1.2 CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN ĐẢM BẢO TIỀN VAY
1.2.1 Các vấn đề chung về công tác xử lý tài sản đảm bảo
tiền vay
a. Các trường hợp ngân hàng xử lý tài sản đảm bảo tiền vay
- Thứ nhất: Khi đến hạn thực hiện nghĩa vụ trả nợ tiền vay
theo hợp đồng tín dụng mà bên đảm bảo không thực hiện nghĩa vụ
6
trả nợ hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ đối với ngân
hàng.
- Thứ hai: Bên đảm bảo vi phạm hợp đồng tín dụng và bị
ngân hàng thu hồi nợ trước hạn song bên đảm bảo không thực hiện
đúng nghĩa vụ trả nợ vay trước hạn thì sẽ bị xử lý TSĐB tiền vay để
thu hồi nợ.
- Thứ ba: Pháp luật quy định TSĐB phải được xử lý để đảm
bảo thực hiện nghĩa vụ khác khi đến hạn.
- Thứ tư: Khách hàng vay là doanh nghiệp bị tòa án tuyên bố
phá sản, bị giải thể theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền.
Tuy nhiên, không phải lúc nào khách hàng không trả được
nợ là ngân hàng tiến hành xử lý TSĐB tiền vay ngay.
b. Thời điểm ngân hàng xử lý tài sảm đảm bảo tiền vay
Nếu không có thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng vay
vốn thì ngân hàng có quyền quyết định thời hạn xử lý TSĐB tiền
vay, nhưng không được trước bảy ngày đối với động sản hoặc mười
lăm ngày đối với bất động sản, kể từ ngày đăng ký thông báo yêu cầu
xử lý TSĐB tại cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo hoặc tính từ ngày
ngân hàng gửi thông báo xử lý TSĐB (trường hợp giao dịch đảm bảo
không được đăng ký).
Tuy nhiên, đối với tài sản có nguy cơ bị mất giá trị hoặc
giảm sút giá trị, quyền đòi nợ, giấy tờ có giá, thẻ tiết kiệm, vận đơn
thì ngân hàng có quyền xử lý ngay, đồng thời thông báo cho các bên
nhận đảm bảo khác về việc xử lý tài sản đó.
c. Nguyên tắc xử lý TSĐB tiền vay
- Tuân thủ cam kết trong hợp đồng.
- Khách hàng phải chịu mọi chi phí khi xử lý TSĐB tiền vay.
7
- Tuân thủ nguyên tắc công khai, nhanh chóng và thuận tiện.
1.2.2 Nội dung công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền vay
a.Tái thẩm định tài sản đảm bảo
Trước khi tiến hành thương lượng với khách hàng về việc
thanh lý tài sản, ngân hàng cần tái thẩm định lại toàn bộ hồ sơ thế
chấp và hợp đồng tín dụng vay vốn của khách hàng đó.
b. Thương lượng với khách hàng về xử lý TSĐB
- Nội dung thương lượng: Thương lượng về phương thức xử
lý TSĐB
- Kết quả thương lượng: Thương lượng thành công, thương
lượng không thành công
c. Khởi kiện đối với khách hàng để xử lý TSĐB
Theo qui định, trong thời gian không quá 6 tháng kể từ ngày
khách hàng vay vốn vi phạm hợp đồng tín dụng. Ngân hàng sẽ phải
tiến hành thành lập tổ xử lý tài sản đồng thời hoàn chỉnh hồ sơ gửi
tòa án để khởi kiện. Việc xét xử cũng có thể xảy ra hai trường hợp.
- Thắng kiện: chuyển cơ quan thi hành án thực hiện bản án
có hiệu lực.
- Không thắng kiện: TSĐB tiền vay không được xử lý để thu
hồi nợ cho ngân hàng.
c. Thi hành bản án đã có hiệu lực của tòa án
Sau khi bản án có hiệu lực. Theo luật là 15 ngày đối với tài
sản là bất động sản và 7 ngày đối với tài sản là động sản, ngân hàng sẽ
yêu cầu cơ quan thi hành án tiến hành thực hiện bản án đã có hiệu lực.
d. Thu hồi nợ gốc, lãi cho ngân hàng
Thanh toán thu hồi nợ là một nội dung quan trọng của pháp
luật xử lý tài sản đảm bảo tiền vay. Ngân hàng có trách nhiệm thu đủ
và đúng toàn bộ nợ gốc, nợ lãi và các khoản phí (nếu có).
8
1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá kết quả công tác xử lý tài sản
đảm bảo
- Số món được xử lý, số món xử lý thành công.
- Chi phí xử lý TSĐB tiền vay.
- Thời gian hoàn thành công tác xử lý TSĐB tiền vay của
một món vay.
- Tỷ lệ thu hồi nợ sau khi xử lý TSĐB tiền vay.
1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác xử lý tài sản
đảm bảo tiền vay
a.Các nhân tố chủ quan
- Nhân tố chất lượng nhân sự của ngân hàng.
- Nhân tố thông tin về TSĐB.
- Công tác quản lý TSĐB và điều hành xử lý TSĐB.
b. Các nhân tố khách quan
- Nhân tố về khách hàng.
- Nhân tố môi trường kinh tế.
- Nhân tố về môi trường pháp lý.
Kết luận chương 1
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN ĐẢM
BẢO TIỀN VAY TẠI AGRIBANK - CHI NHÁNH
TỈNH KON TUM
2.1. GIỚI THIỆU VỀ AGRIBANK - CHI NHÁNH TỈNH KON
TUM
2.1.1. Lịch sử hình thành
- Luận văn đã giới thiệu chung về quá trình hình thành và
phát triển của Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum.
9
2.1.2. Cơ cấu tổ chức, quản lý
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum là chi nhánh cấp 1, trực
thuộc Agribank Việt Nam. Gồm 1 hội sở tỉnh, 8 chi nhánh và 2
phòng giao dịch trực thuộc.
2.1.3. Môi trường kinh doanh
Thực hiện Nghị quyết 11 - các nhóm giải pháp của Chính
phủ nhằm kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, thắt chặt tiền
tệ đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các
thành phần kinh tế.
Agribank chi nhánh tỉnh Kon Tum đã triển khai đồng bộ và đi
vào hoạt động ổn định hệ thống Hiện đại hóa ngân hàng (IPCAS).
2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh
Bảng 2.1: Kết quả hoạt động kinh doanh (2009-2011)
ĐVT: Triệu đồng
CHỈ TIÊU NĂM 2009 NĂM 2010 NĂM 2011
Huy động vốn 894.275 1.278.203 1.639.580
Dư nợ 2.211.901 2.757.279 3.098.612
Thu nhập 305.587 462.672 659.147
Chi phí 267.860 396.552 576.304
Lợi nhuận 37.727 66.120 82.843
(Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh qua các năm
của Agribank- chi nhánh tỉnh Kon Tum)
2.2. TÌNH HÌNH CHO VAY CÓ ĐẢM BẢO BẰNG TÀI SẢN
TẠI AGRIBANK - CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
2.2.1. Cơ cấu dư nợ tại Agribank - chi nhánh tỉnh Kon
Tum
10
Bảng 2.2: Bảng phân tích cơ cấu dư nợ từ năm 2009 đến năm
2011
ĐVT: Triệu đồng
NĂM 2009 NĂM 2010 NĂM 2011
S
CHỈ TIÊU Tỷ Tỷ Tỷ
T Số tiền Số tiền Số tiền
trọng trọng trọng
T
(%) (%) (%)
1 Nợ đủ tiêu chuẩn 2.060.099 93,14 2.621.240 95,07 2.751.757 88,81
2 Nợ cần chú ý 116.769 5,28 114.655 4,16 299.264 9,66
Nợ dưới tiêu
3 12.493 0,56 7.268 0,26 23.378 0,75
chuẩn
4 Nợ nghi ngờ 9.620 0,43 4.560 0,17 16.530 0,53
Nợ có khả năng
5 12.920 0,58 9.556 0,35 7.683 0,25
mất vốn
Tổng 2.211.901 100 2.757.279 100 3.098.612 100
Nợ xấu 35.033 1,58 21.384 0,78 47.591 1,54
(Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của
Agribank- chi nhánh tỉnh Kon Tum từ năm 2009 đến 2011)
2.2.2. Tình hình cho vay có đảm bảo bằng tài sản tại
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum
11
Bảng 2.4: Phân tích tình hình cho vay có TSĐB.
ĐVT: Triệu đồng
NĂM 2009 NĂM 2010 NĂM 2011
Tỷ Tỷ Tỷ
CHỈ TIÊU
Số tiền trọng Số tiền trọng Số tiền trọng
(%) (%) (%)
Cho vay có
1.454.677 66 1.933.932 70 2.753.178 89
TSĐB
Cho vay
không có 757.224 34 823.347 30 345.434 11
TSĐB
Tổng 2.211.901 100 2.757.279 100 3.098.612 100
(Nguồn: Báo cáo tổng kết chuyên đề tín dụng qua các năm
2009-2011 của Agribank-chi nhánh tỉnh Kon Tum).
2.3 CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN ĐẢM BẢO TẠI AGRIBANK
– CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
2.3.1 Tình hình tài sản đảm bảo tiền vay cần xử lý tại
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum
Luận văn đã đi sâu nghiên cứu các loại TSĐB tiền vay cần
được xử lý, tỷ lệ từng loại tài sản chiếm trong cơ cấu. Phân tích tình
trạng của từng loại TSĐB cần xử lý.
2.3.2 Quy trình xử lý tài sản đảm bảo tiền vay tại
Agribank- chi nhánh tỉnh Kon Tum
a. Cơ sở pháp lý cho công tác xử lý TSĐB tiền vay
Luận văn đã tìm hiểu những quy định của pháp luật, những
quy định của Agribank Việt Nam về công tác xử lý TSĐB tiền vay.
12
b. Quy trình xử lý tài sản đảm bảo tiền vay tại Agribank -
chi nhánh tỉnh Kon Tum
Luận văn đã tìm hiểu quy trình xử lý TSĐB đang được áp
dụng tại Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum, cụ thể:
- Nguyên tắc xử lý tài sản đảm bảo
- Thời hạn xử lý tài sản đảm bảo
- Phương thức xử lý tài sản đảm bảo
- Phương thức xử lý đối với một số tài sản đặc biệt
- Xử lý số tiền thừa, thiếu và chuyển quyền sở hữu, quyền sử
dụng TSĐB
2.3.3 Thực trạng công tác xử lý tài sản đảm bảo tiền vay
tại Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum
a. Công tác tái thẩm định tài sản đảm bảo
Luận văn đã tìm hiểu về công tác tổ chức và thực hiện công
tác tái thẩm định TSĐB nhận thấy còn tồn tại một số vấn đề:
- Việc phối hợp với các cơ quan hữu quan, chính quyền địa
phương để thu hồi TSĐB còn gặp nhiều bất cập.
- Khi thẩm định cho vay, cán bộ tín dụng đánh giá TSĐB
dựa vào số tiền vay, đánh giá mang tính chủ quan, không sát với giá
thị trường.
- Khi khoản vay có vấn đề, khách hàng thường hay lẩn tránh,
bất hợp tác với cán bộ ngân hàng và có hành vi tẩu tán tài sản nhất là
động sản.
- Qua công tác tái thẩm định toàn diện TSĐB cũng phát hiện
có những hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ.
b. Công tác thương lượng với khách hàng về xử lý TSĐB
Thương lượng cách xử lý TSĐB nhanh nhất và mang lại hiệu
quả cao nhất. Không tốn kém nhiều chi phí, thời gian và không phải
13
qua các thủ tục rườm rà.
Thực tế công tác công tác thương lượng với khách hàng
cũng gặp những khó khăn do sự bất hợp tác của khách hàng. Sau khi
vi phạm hợp đồng tín dụng, khách hàng cố tình lẩn tránh, chây ì, bất
hợp tác với ngân hàng để kéo dài thời gian. Một số khách hàng bỏ
trốn sau khi vỡ nợ, ngân hàng không thể tiếp cận được với khách
hàng để thương lượng.
Một số trường hợp ngân hàng và khách hàng không thoả
thuận được giá bán hoặc phương thức xử lý nên công tác thương
lượng không thành công, buộc ngân hàng phải hoàn thiện hồ sơ để
gửi toà án.
c. Công tác khởi kiện đối với khách hàng để xử lý TSĐB
thu hồi nợ cho ngân hàng
Việc khởi kiện một khách hàng vi phạm hợp đồng tín dụng
là một công việc bất đắc dĩ đối với một NHTM nói chung và
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum nói riêng. Vì công tác này tốn
rất nhiều thời gian và chi phí của ngân hàng. Thông thường, phải sau
2 tháng kể từ ngày tòa án tiếp nhận đơn khởi kiện của ngân hàng thì
vụ án mới được xét xử. Chưa kể thời gian khách hàng vay vốn kháng
cáo thì phải xử phúc thẩm hay giám đốc thẩm.
Qua công tác khởi kiện đã bộc lộ rõ nhiều yếu kém của cán
bộ ngân hàng. Đó là do tình trạng tại Agribank - chi nhánh tỉnh Kon
Tum chưa có bộ phận chuyên trách về công tác này dẫn đến việc cán
bộ tín dụng không am hiểu hết về thủ tục, văn bản quy định của phát
luật về công tác khởi kiện. Một thực tế cho thấy rằng, Agribank - chi
nhánh tỉnh Kon Tum đã đặt trách nhiệm quá lớn lên cán bộ tín dụng.
Một cán bộ tín dụng được giao trách nhiệm từ khâu tiếp nhận hồ sơ
vay, thẩm định món vay, thẩm định TSĐB, thu nợ, xử lý TSĐB để
14
thu hồi nợ. Do những yếu kém đó, đã có một số món khi khởi kiện ra
toà án ngân hàng đã bị thua kiện và không thu hồi được nợ vay mặc
dù khách còn TSĐB có khả năng bán để thu hồi nợ.
d. Công tác yêu cầu cơ quan thi hành án thi hành bản án
đã có hiệu lực của tòa án
Sau khi bản án có hiệu lực và hết thời gian thực hiện, nếu
khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Agribank - chi nhánh
tỉnh Kon Tum sẽ có đơn yêu cầu cơ quan thi hành án tiến hành các
thủ tục xử lý TSĐB để thu hồi nợ cho ngân hàng. Cơ quan thi hành
án tiến hành kê biên TSĐB và chuyển qua Trung tâm bán đấu giá tài
sản.
e. Công tác thu hồi nợ gốc và lãi cho ngân hàng
Sau khi xử lý TSĐB thành công, số tiền thu được sau khi đã
trừ các khoản chi phí hợp lý phát sinh trong quá trình xử lý TSĐB thì
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum tiến hành thu nợ gốc và lãi cho
khách hàng vay. Số tiền thừa sau khi đã thu hồi hết nợ gốc và lãi sẽ
được trả lại cho khách hàng vay. Nếu thiếu, Agribank - chi nhánh
tỉnh Kon Tum tiếp tục truy đòi khách hàng vay.
Thực tế hiếm có khoản vay nào sau khi xử lý TSĐB, giá trị
thu hồi đủ để thu nợ gốc và lãi của khoản vay. Nguyên nhân:
- Khi thẩm định tài sản để cho vay, cán bộ tín dụng đã thẩm
định không sát với giá trị thực của TSĐB, mặc dù ngân hàng chỉ cho
vay tối đa 75% trên giá trị của TSĐB.
- Tài sản đảm bảo bị giảm sút giá trị do hao mòn hữu hình và
hao mòn vô hình. Giá trị bị giảm do sự giảm sút giá trị thị trường tại
thời điểm thẩm định cho vay và thời điểm xử lý TSĐB.
- Do chi phí xử lý, quản lý TSĐB cao.
- Do thời gian xử lý TSĐB kéo dài dẫn đến phát sinh nợ quá hạn.
15
2.3.4 Đánh giá chung công tác xử lý tài sản đảm tại
Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum
a. Kết quả công tác xử lý tài sản đảm tại Agribank - chi
nhánh tỉnh Kon Tum
* Số món được xử lý, số món xử lý thành công
Sau khi phân tích thực trạng công tác tái thẩm định toàn
diện. Kết quả như sau:
Bảng 2.6: Kết quả tái thẩm định toàn diện TSĐB tiền vay
ĐVT: món vay
CHỈ TIÊU 2009 2010 2011
Số món cần XL TSĐB 40 52 48
Số món sai sót về hồ sơ 3 2 5
Số món tái thẩm định
TSĐB thành công 36 51 45
(Nguồn: Báo cáo tổng kết công tác xử lý TSĐB tiền vay qua
các năm của Agribank- chi nhánh tỉnh Kon Tum).
Kết quả công tác xử lý TSĐB tiền vay thể hiện qua bảng sau:
Bảng 2.7: Kết quả xử lý TSĐB tiền vay
ĐVT: món
STT Chỉ tiêu 2009 2010 2011
1 Số món phải xử lý TSĐB tiền vay 40 52 48
Số món xử lý TSĐB tiền vay
40 52 48
được thương lượng
2
+ Thành công 33 34 31
+ Không thành công 7 18 17
Số món xử lý TSĐB tiền vay
3 4 16 17
chuyển tòa án để khởi kiện
16
+ Thắng kiện 4 15 17
+ Không thắng kiện 0 1 0
Số món thu được sau khi xử lý
4 14 15
TSĐB tiền vay
+ Số món thu không đủ tiền
0 5 5
vay
4
+ Số món thu đủ tiền vay 4 9 6
+ Số món thu thừa tiền vay 0 0 3
+ Số món đang chờ thi hành
0 0 1
án
( Nguồn: Báo cáo tình hình nợ xấu qua các năm –Agribank - chi
nhánh tỉnh Kon Tum)
*Chi phí xử lý TSĐB tiền vay.
Đối với những món vay xử lý TSĐB bằng con đường thương
lượng với khách hàng vay chi phí rất thấp. Tuy nhiên, đối với những
món xử lý TSĐB tiền vay qua con đường toà án chi phí rất cao nhất
là khâu thi hành án và bán đấu giá tài sản. Tại Agribank - chi nhánh
tỉnh Kon Tum chi phí này chiếm đến 17%.
*Thời gian hoàn thành công tác xử lý TSĐB tiền vay.
Thời gian từ khi Agribank - chi nhánh tỉnh Kon Tum tái
thẩm định toàn diện TSĐB đến khi thu hồi nợ gốc và lãi trung bình
mất khoảng 2 năm. Đối với loại tài sản này rất phức tạp trong khâu
xử lý do giá cả, thị trường của tài sản này trong thời gian qua không
ổn định, thủ tục pháp lý rười rà, phải qua nhiều cơ quan chức năng.
Nếu xử lý qua con đường toà án ít nhất phải mất 2 đến 3 năm.
*Tỷ lệ thu hồi sau khi xử lý TSĐB tiền vay.
17
Đối với những món vay phải xử lý TSĐB bằng con đường
toà án đều không thu đủ nợ gốc và lãi (trung bình khoảng 75%) ngân
hàng tiếp tục truy đòi khách hàng số nợ còn thiếu.
b. Hạn chế và nguyên nhân
* Hạn chế.
- Công tác xử lý tài sản đảm bảo kém hiệu quả
- Thời gian xử lý tài sản đảm bảo kéo dài
- Kết quả thu hồi nợ thấp, số tiền thu về không đủ bù đắp nợ vay
- Nhiều hồ sơ về tài sản đảm bảo còn chưa đầy đủ, hợp lệ
gây khó khăn cho việc xử lý
- Khó khăn về việc phối hợp giữa các cơ quan hữu quan với
ngân hàng trong công tác xử lý tài sản đảm bảo theo quy định của
pháp luật
Nguyên nhân chủ quan.
- Việc thực thi luật pháp, quy định của Nhà nước, các văn
bản, chế độ của ngành Ngân hàng của các cán bộ tín dụng chưa
nghiêm.
- Công tác thẩm định TSĐB tại chi nhánh còn bộc lộ nhiều
hạn chế, cụ thể:
+ Thẩm định tính pháp lý của TSĐB còn qua loa
+ Ngân hàng chưa có một khung giá với biên độ dao động
thích hợp trong việc định giá TSĐB.
- Nguyên nhân từ việc bảo lãnh của bên thứ ba.
- Công tác quản lý, điều hành xử lý TSĐB trong thời gian
qua còn lỏng lẻo.
- Nguyên nhân về vấn đề an sinh.
Nguyên nhân khách quan
- Nguyên nhân từ phía bên thế chấp ( bên vay )
18
- Những nguyên nhân từ môi trường kinh tế, môi trường chính trị:
- Nguyên nhân từ môi trường pháp lý:
CHƯƠNG 3
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN ĐẢM
BẢO TIỀN VAY TẠI AGRIBANK - CHI NHÁNH
TỈNH KON TUM
3.1 PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CỦA AGRIBANK - CHI
NHÁNH TỈNH KON TUM.
- Agribank kiên trì với định hướng chiến lược phát triển là
tiếp tục triển khai mạnh mẽ đề án tái cơ cấu, là ngân hàng chủ lực
trong thực hiện đề án phát triển Nông nghiêp, Nông thôn, Nông dân.
- Thực hiện tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế theo
đúng lộ trình chung.
- Đảm bảo hoạt động hiệu quả, ổn định và phát triển bền
vững.
- Tiếp tục thực hiện sự chỉ đạo của Agribank Việt nam về
việc đẩy mạnh việc xử lý nợ tồn đọng còn lại, nhằm giảm bớt gánh
nặng về tài chính, đồng thời tái tạo vốn hữu dụng cho Agribank.
3.2 HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XỬ LÝ TÀI SẢN ĐẢM BẢO
TIỀN VAY TẠI AGRIBANK - CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
3.2.1 Nhóm giải pháp chính
a.Thành lập bộ phận chuyên xử lý tài sản đảm bảo
- Lý do: Công tác tổ chức thực hiện công tác xử lý TSĐB
chưa có tính chuyên môn cao dẫn đến kết quả công tác thấp, xảy ra
tình tạng rủi ro đạo đức của cán bộ tín dụng
- Điều kiện để thực hiện giải pháp này: