Luận văn thạc sĩ giải pháp xây dựng thương hiệu vifon giai đoạn 2008-2012

  • 140 trang
  • file .pdf
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN VĂN ÚT
GIẢI PHÁP XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU VIFON GIAI ĐOẠN
2008 – 2012
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2009
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN VĂN ÚT
GIẢI PHÁP XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU VIFON GIAI ĐOẠN
2008 – 2012
CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ: 60.34.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. HÀ NAM KHÁNH GIAO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2009
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng: Luận văn Thạc Sĩ Kinh Tế này là do chính tôi nghiên cứu
và thực hiện. Các thông tin, dữ liệu mà tôi sử dụng trong luận văn này là hoàn toàn
trung thực và có nguồn góc rõ ràng.
Tác giả:
Nguyễn Văn Út
Học viên Cao học khóa 15 – Đại Học Kinh Tế TP.HCM
MỤC LỤC
Trang
LỜI NÓI ĐẦU ..............................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài...................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu................................................................................ 3
3. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu ............................................................ 3
4. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 3
5. Qui trình nghiên cứu của đề tài................................................................. 4
6. Kết cấu nội dung nghiên cứu ................................................................... 5
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯƠNG HIỆU – XÂY DƯNG
THƯƠNG HIỆU ..........................................................................................6
1.1 Khái Niệm Về Thương Hiệu ............................................................................. 6
1..2 Tầm Quan Trọng Của Thương Hiệu Đối Với Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh
Của Một Doanh Nghiệp. ......................................................................................... 8
1.3 Tài Sản Thương Hiệu........................................................................................ 9
1.3.1 Sự nhận biết thương hiệu................................................................................ 9
1.3.2 Chất lượng cảm nhận ................................................................................... 10
1.1.3.3 Sự liên tưởng thương hiệu ......................................................................... 10
1.3.4 Sự trung thành của thương hiệu.................................................................... 10
1.3.5 Tài sản sở hữu khác...................................................................................... 11
1.4 Giá Trị Của Một Thương Hiệu Mạnh.............................................................. 11
1.4.1 Những lợi ích của một thương hiệu mạnh - Nhìn từ góc độ doanh nghiệp ... 11
1.4.2 Những lợi ích của một thương hiệu mạnh – Nhìn từ góc độ người tiêu dùng 11
1.5 Qui Trình Xây Dựng Thương Hiệu ................................................................. 12
1.5.1 Công thức chung trong Quản trị marketing và Xây dựng thương hiệu. ......... 12
1.5.2 Nghiên cứu và Phân tích thông tin................................................................ 13
1.5.3 Xác định tầm nhìn và Lý do tồn tại của thương hiệu..................................... 14
1.5.4 Hoạch định chiến lược phát triển thương hiệu. ............................................. 15
1.5.4.1 Chiến lược thương hiệu gia đình (Thương hiệu dù) ................................... 15
1.5.4.2 Chiến lược thương hiệu phụ (Thương hiệu nguồn) .................................... 15
1.5.4.3 Chiến lược thương hiệu bảo trợ (Thương hiệu chuẩn) ............................... 15
1.5.4.4 Chiến lược ngôi nhà thương hiệu (Thương hiệu – sản phẩm) .................... 15
1.5.5 Thiết kế thương hiệu. ................................................................................... 15
1.5.5.1 Tính cách thương hiệu – Brand Personality ............................................... 15
1.5.5.2 Tên gọi thương hiệu – Brand Name........................................................... 16
1.5.5.3 Biểu tượng của thương hiệu – Logo .......................................................... 16
1.5.5.4 Hình tượng của thương hiệu – Brand Icon................................................. 16
1.5.5.5 Khẩu hiệu của thương hiệu – Slogan ......................................................... 16
1.5.5.6 Bao bì và Màu sắc của thương hiệu ........................................................... 17
1.5.5.7 Đăng ký bảo hộ thương hiệu ..................................................................... 17
1.5.6 Định vị thương hiệu. .................................................................................... 17
1.5.6.1 Khái niệm định vị thương hiệu. ................................................................ 17
1.5.6.2 Tại sao phải định vị thương hiệu. .............................................................. 18
1.5.6.3 Các phương pháp cơ bản định vị thương hiệu............................................ 18
1.5.7 Hệ thống nhận diện thương hiệu................................................................... 19
1.5.7.1 Sản phẩm .................................................................................................. 19
1.5.7.2 Công ty ..................................................................................................... 20
1.5.7.3 Con người ................................................................................................. 20
1.5.8 Công cụ xây dựng thương hiệu..................................................................... 20
1.5.8.1 Quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng............................ 20
1.5.8.2 Quảng cáo trực tiếp đến khách hàng.......................................................... 21
1.5.8.3 Quảng cáo tại điểm bán ............................................................................. 22
1.5.8.4 Tổ chức sự kiện và Tài trợ......................................................................... 22
1.5.8.5 Quan hệ công chúng.................................................................................. 22
1.5.8.6 Khuyến mãi kênh phân phối...................................................................... 23
1.5.8.7 Khuyến mại người tiêu dùng ..................................................................... 23
Tóm tắt chương I .................................................................................................. 24
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG THỰC PHẨM
ĂN LIỀN TẠI VIỆT NAM VÀ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XÂY
DỰNG THƯƠNG HIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ NGHỆ THỰC
PHẨM VIỆT NAM – VIFON......................................................................... 25
2.1 Giới Thiệu Sơ Lược Về Công Ty Vifon........................................................... 25
2.1.1 Tổng quan .................................................................................................. 25
2.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển ................................................................. 26
2.1.2.1 Những ngày đầu thành lập......................................................................... 26
2.1.2.2 Vifon sau ngày 30/04/1975 ....................................................................... 26
2.1.3 Chức năng – Nhiệm vụ - Quyền hạn .......................................................... 27
2.1.4 Sơ đồ tổ chức công ty................................................................................. 28
2.1.5 Tình hình tiêu thụ sản phẩm thị trường nội địa ........................................... 29
2.1.6 Định hướng phát triển ................................................................................ 29
2.2 Tổng Quan Về Thị Trường Thực Phẩm Ăn Liền Trong Nước và Thế Giới..... 30
2.3 Phân Tích Đặc Điểm Tiêu Thụ Sản Phẩm....................................................... 31
2.3.1 Phân tích đặc điểm tiêu thụ theo vùng địa lý .............................................. 31
2.3.2 Phân tích đặc điểm tiêu thụ theo nhà sản xuất ........................................... 33
2.3.3 Phân tích đặc điểm tiêu thụ theo chủng loại sản phẩm................................ 35
2.3.4 Phân tích đặc điểm tiêu thụ theo mùi vị của sản phẩm................................ 36
2.4 Phân Tích Đặc Điểm Người Tiêu Dùng.......................................................... 38
2.5 Phân Tích Đặc Điểm Hoạt Động Truyền Thông . ........................................... 39
2.6 Thực Trạng Hoạt Động Xây Dựng Thương Hiệu Tại Công Ty VIFON .......... 44
2.6.1 Mức độ nhận biết thương hiệu.................................................................... 44
2.6.2 Thực trạng hoạt động xây dựng thương hiệu tại công ty Vifon ................. 45
2.7 Phân Tích Các Nhóm Nhân Tố Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Hoạt Động Xây Dựng
Thương Hiệu VIFON ...................................................................................... 51
2.7.1 Kinh tế vĩ mô ............................................................................................. 52
2.7.2 Chính trị - Pháp luật ................................................................................... 53
2.7.3 Văn hóa – Xã hội ....................................................................................... 54
Tóm tắt chương II ................................................................................................. 55
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU VIFON GIAI
ĐOẠN 2008 – 2012 ..........................................................................56
3.1 Quan Điểm và Cơ Sở Xây Dựng Thương Hiệu VIFON ................................... 56
3.1.1 Quan điểm.................................................................................................. 56
3.1.2 Cơ sở ......................................................................................................... 56
3.2 Xác Định Tầm Nhìn Thương Hiệu VIFON..................................................... 57
3.3 Sứ Mệnh Thương Hiệu VIFON ...................................................................... 57
3.4 Mục Đích Xây Dựng Thương Hiệu VIFON.................................................... 57
3.5 Giải Pháp Thực Hiện Xây Dựng Thương Hiệu Vifon ..................................... 58
3.5.1 Giải Pháp I: Xây dựng định vị thương hiệu Vifon ...................................... 58
3.5.2 Giải Pháp II: Thiết kế thương hiệu VIFON................................................ 60
3.5.2.1 Tính cách thương hiệu – Brand Personality .............................................. 60
3.5.2.2 Tên thương hiệu – Brand Name................................................................ 61
3.5.2.3 Biểu tượng thương hiệu – Logo................................................................ 61
3.5.2.4 Hình tượng của thương hiệu – Icon .......................................................... 62
3.5.2.5 Khẩu hiệu của thương hiệu – Slogan ........................................................ 62
3.5.3 Giải Pháp III: Xác định thị trường mục tiêu và Dòng sản phẩm kinh doanh
chiến lược .................................................................................................. 63
3.5.4 Giải Pháp IV: Hoàn thiện bộ máy nghiệp vụ marketing.............................. 65
3.5.5 Giải Pháp V: Truyền thông thương hiệu và Xúc tiến bán hàng ................... 67
3.5.5.1 Truyền thông nội bộ .................................................................................. 67
3.5.5.2 Quảng cáo truyền hình .............................................................................. 68
3.5.5.3 Quảng cáo báo in ...................................................................................... 69
3.5.5.4 Quảng cáo trên internet ............................................................................. 70
3.5.5.5 Quảng cáo trực tiếp tại điểm bán hàng....................................................... 71
3.5.5.6 Tổ chức các sự kiện và tài trợ.................................................................... 73
3.5.5.7 Các chương trình khuyến mãi.................................................................... 74
3.5.5.7.1 Chương trình khuyến mãi cho người bán................................................ 74
3.5.5.7.2 Chương trình khuyến mãi cho người tiêu dùng....................................... 75
Tóm tắt chương III................................................................................................ 79
KIẾN NGHỊ ........................................................................................................ 80
KẾT LUẬN ......................................................................................................... 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1. CPM : Cost per thousand
2. ĐVT : Đơn vị tính
3. HCMC : Hồ Chí Minh city
4. GRPs : Gross rating points
5. NSX : Nhà sản xuất
6. NTD : Người tiêu dùng
7. P.NC&QLCL : Phòng Nghiên cứu & Quản lý chất lượng
8. PR : Public Relation
9. PTGĐ : Phó Tổng Giám Đốc
10. SP : Sản phẩm
11. SXKD : Sản xuất kinh doanh
12. TNHH : Trách nhiệm hữu hạn
13. TNS : Taylor Nielsen Sofres
14. TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh
15. TV : Television
16. TVCs : Television commercials
17. Y2005 : Year 2005
18: Y2006 : Year 2006
19 Y2007 : Year 2007
20. VNĐ : Việt Nam đồng
DANH MỤC BẢNG BIỂU – HÌNH – SƠ ĐỒ
Trang
Danh mục bảng biểu
Bảng 2.1: Sản lượng tiêu thụ 2005 – 2008 .......................................................... 29
Bảng 2.2: Đặc điểm tiêu thụ theo vùng địa lý...................................................... 31
Bảng 2.3: Đặc điểm tiêu thụ theo nhà sản xuất.................................................... 33
Bảng 2.4: Đặc điểm tiêu thụ theo chủng loại sản phẩm ....................................... 35
Bảng 2.5: Đặc điểm tiêu thụ theo mùi vị sản phẩm ............................................. 37
Bảng 2.6: Tóm tắt về mẫu nghiên cứu do TNS thực hiện năm 2007.................... 38
Bảng 2.7: Những người trong hộ gia đình thường ăn thực phẩm ăn liền phân chia
theo thành phố và nhân khẩu học ........................................................................ 38
Bảng 2.8: Những người trong hộ gia đình thường ăn thực phẩm ăn liền phân chia
theo chủng loại sản phẩm.................................................................................... 39
Bảng 2.9: Đánh giá sự tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô ............................ 52
Bảng 2.10: Đánh giá tác động của các nhân tố Chính trị - Pháp luật.................... 53
Bảng 2.11: Đánh giá sự tác động của các nhân tố Văn hóa – Xã hội ................... 54
Bảng 3.1: Lý do lựa chọn đối với thực phẩm ăn liền ........................................... 58
Bảng 3.2: Lý do thích câu khẩu hiệu mới ............................................................ 62
Bảng 3.3: Giải pháp quảng cáo truyền hình......................................................... 68
Bảng 3.4: Giải pháp quảng cáo báo in................................................................. 69
Bảng 3.5: Giải pháp quảng cáo internet............................................................... 70
Danh mục hình
Hình 1.1:Mô hình thể hiện hai quan điểm về thương hiệu và sản phẩm................. 7
Hình 2.1: Ngân sách và thị phần quảng cáo giữa các đối thủ qua các năm........... 39
Hình 2.2: Chi phí và thị phần chi cho các phương tiện truyền thông qua các năm 40
Hình 2.3: Kênh truyền hình mà khách hàng mục tiêu của ngành hàng thực phẩm ăn
liền thường xem 2007 ......................................................................................... 41
Hình 2.4: Đầu báo & Tạp chí khách hàng mục tiêu ngành hàng thực phẩm ăn liền
thường đọc 2007 ................................................................................................. 42
Hình 2.5: Nguồn nhận biết quảng cáo theo thương hiệu công ty ......................... 43
Hình 2.6: Nguồn nhận biết quảng cáo theo nhân khẩu học .................................. 44
Hình 2.7: Mức độ nhận biết thương hiệu............................................................. 44
Hình 3.1: Các phân khúc thị trường .................................................................... 59
Danh mục sơ đồ
Sơ đồ: Sơ đồ tổ chức công ty Vifon .................................................................... 28
Phụ lục tham khảo
Phụ lục 1: Sơ đồ tổ chức Phòng Marketing
Phụ lục 2: Bảng mô tả công việc chức danh Giám đốc marketing
Phụ lục 3: Bảng mô tả công việc chức danh Quản lý ngành hàng
Phụ lục 4: Bảng mô tả công việc chức danh Phụ trách truyền thông & PR
Phụ lục 5: Bảng mô tả công việc chức danh Phụ trách nghiên cứu thị trường
Phụ lục 6: Bảng mô tả công việc chức danh Trợ lý Phòng Marketing.
1
LỜI NÓI ĐẦU
Trong xu thế chung của các nước đang phát triển, Việt Nam đang có những
bước tiến mạnh mẽ trong thương mại quốc tế với sự kiện gia nhập tổ chức thương
mại thế giới (WTO) vào tháng 11 năm 2006. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp
Việt Nam bên cạnh những cơ hội còn là những thách thức không thể tránh khỏi. Thị
trường ngày nay là thị trường toàn cầu, ranh giới biên giới chỉ còn mang tính chất
chính trị, các hàng rào bảo hộ mậu dịch đang dần được xóa bỏ. Từ đó đặt ra yêu cầu
cho các doanh nghiệp Việt Nam là làm thế nào để phát triển và giữ vững được thị
trường trong nước.
Trong bối cảnh xây dựng thương hiệu có ý nghĩa quan trọng đối với các
doanh nghiệp Việt Nam nói chung và của Công Ty Cổ Phần Kỹ Nghệ Thực Phẩm
Việt Nam – VIFON nói riêng, đặc biệt là khi công ty tách khỏi liên doanh với Vina
Acecook và được cổ phần hóa 100% vốn tư nhân thì việc xây dựng thương hiệu
Vifon còn mang tính cấp thiết hơn nữa. Chính vì vậy mà tác giả đã quyết định nhân
cơ hội này chọn làm luận văn cao học để vận dụng những kiến thức đã được học,
kinh nghiệm được tích lũy để vận dụng vào thực tiễn xây dựng thương hiệu cho
Vifon.
1. Lý do chọn đề tài
Thứ nhất, đó là do đặc điểm lịch sử của thương hiệu Vifon. Công Ty Cổ
Phần Kỹ Nghệ Thực Phẩm Việt Nam, tên gọi tắt là Vifon, vốn trước đây là một
doanh nghiệp Nhà nước với 45 năm hình thành và phát triển (1963 – 2008) và đây
là một trong những doanh nghiệp có mặt trên thị trường rất lâu đời (lâu hơn cả công
ty Vinamilk, Bia Sài Gòn, Vissan…). Giai đoạn từ 1980 – 2000, doanh nghiêp phát
triển rất mạnh với thị phần kinh doanh sản phẩm thực phẩm ăn liền chiếm trên 50%.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây thị phần và vị thế vốn có của Vifon đã giảm
sút trầm trọng, nhất là sau khi tách khỏi liên doanh Vifon – Acecok năm 2004, và
trở thành doanh nghiệp 100% vốn cổ phần tư nhân, với thị phần năm 2006 là 6%,
năm 2007 là 8% (nguồn AC Neilsen Report).
2
Sau khi gia nhập vào đội ngũ nhân viên của Vifon, tác giả đã tìm hiểu và
phân tích các nguồn thông tin từ nội bộ công ty, từ thị trường, lợi thế hiện có của
công ty và nhận thấy rằng cơ hội để lấy lại thị phần và niềm tin từ người tiêu dùng
đối với thương hiệu Vifon là còn rất lớn.
Thứ hai, đặc điểm của sản phẩm và ngành hàng kinh doanh chế biến thực
phẩm ăn liền tại Việt Nam, xu hướng phát triển của nó trong bối cảnh xã hội ngày
càng phát triển. Thực phẩm ăn liền là những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu thiết
yếu của con người, doanh số đem lại hàng năm cho các nhà sản xuất rất lớn: năm
2007 ước tính khoảng 5.000 tỷ VND – 5.500 tỷ VNĐ (nguồn AC Neilsen và tính
toán của tác giả), chính vì vậy mà áp lực canh tranh rất gay rắt. Hơn nữa, nền kinh
tế Việt Nam ngày càng phát triển, áp lực công việc ngày càng tăng, đời sống con
người ngày càng bận rộn nhiều hơn vì vậy qũy thời gian của họ càng ít đi (kể cả
thời gian dành cho ăn uống) và khi đó thực phẩm ăn liền là giải pháp tốt nhất cho họ,
đặc biệt là người dân sống ở các đô thị lớn. Vấn đề còn lại là ở chỗ làm sao tăng tần
suất sử dụng, lôi cuốn khách hàng mới hay lấy lại lượng khách hàng cũ của Vifon
để từng bước lấy lại thị phần và vị thế của công ty đã bị mất.
Thứ ba, nguồn dữ liệu sẵn có và độ tin cậy khá cao của những dữ liệu này.
Các dữ liệu phục vụ cho đề tài nghiên cứu này là sự kế thừa từ kết quả nghiên cứu
của hai đơn vị nghiên cứu thị trường chuyên nghiệp, và có uy tín bậc nhất hiện nay
tại Việt Nam: 1) Dữ liệu nghiên cứu về người tiêu dùng do công ty nghiên cứu thị
trường Taylor Neilsen Softres Việt Nam – TNS thực hiện cho Vifon năm 2007; 2)
dữ liệu nghiên cứu về kết quả bán hàng tại các điểm bán lẻ (retail audit tracking) do
công ty nghiên cứu thị trường AC Neilsen Việt Nam thực hiện cho Vifon, tác giả là
người tham gia ngay từ đầu để thực hiện hai dự án nghiên cứu này. Đây là cơ sở
quan trọng để tác giả kết hợp giữa lý luận, đặc điểm thị trường của ngành hàng và
thực tế hoạt động xây dựng thương hiệu tại công ty để đề ra các giải pháp phù hợp
và có tính khả thi cao nhất.
3
2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu này nhằm đạt các mục tiêu như sau:
- Tìm hiểu đặc điểm thị trường ngành hàng thực phẩm ăn liền dạng sợi
và thực trạng hoạt động xây dựng thương hiệu Vifon trong môi trường
ngành hàng này thời gian qua, để từ đó kết hợp với các cơ sở lý luận
về thương hiệu – xây dựng thương hiệu, kinh nghiệm thực tiễn của tác
giả đề xuất giải pháp xây dựng thương hiệu Vifon trong thời gian tới.
- Đề xuất một số giải pháp xây dựng thương hiệu Vifon giai đoạn 2008
– 2012 nhằm góp phần giúp Vifon từng bước lấy lại thị phần và vị thế
vốn có trước đây.
3. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu
a. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng chính để nghiên cứu trong đề tài này đó là thương hiệu Vifon bao
gồm: Các thuộc tính cấu thành thương hiệu, tài sản thương hiệu, qui trình xây dựng
thương hiệu, các công cụ xây dựng thương hiệu và các nhân tố ảnh hưởng đến quá
trình xây dựng thương hiệu.
b. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu đề tài này là tại môi trường nội bộ công ty cổ phần kỹ
nghệ thực phẩm Việt Nam – Vifon, với các đối thủ cạnh tranh, người tiêu dùng thực
phẩm ăn liền từ các kết quả nghiên cứu thị trường đã có.
Đề tài nghiên cứu này cũng chỉ được giới hạn ở các hoạt
động xây dựng
thương hiệu trong ngành hàng chế biến thực phẩm ăn liền dưới dạng sợi bao gồm:
mì, phở, hủ tiếu, bún, bánh đa ăn liền mà không bao gồm dạng hạt như cháo ăn liền,
sản phẩm gia vị. Đặc biệt là các hoạt động xây dựng thương hiệu tại công ty Vifon
giai đoạn 2008 – 2012.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài nghiên cứu này, tác giả đã sử dụng dữ liệu từ các nghiên
cứu có sẵn, có liên quan đến vấn đề thương hiệu nói riêng và các hoạt động
marketing nói chung trong ngành hàng thực phẩm ăn liền..
4
Thu thập thông tin từ các dự án nghiên cứu:
+ Dự án: Tìm hiểu thị trường và những nền tảng cơ bản của “ sức khỏe
nhãn hiệu” thực phẩm ăn liền, do công ty nghiên cứu thị trường TNS Việt
Nam thực hiện cho Vifon năm 2007.
+ Dự án: Theo dõi kết quả bán hàng tại các cửa hàng bán lẻ, do công ty
nghiên cứu thị trường AC Neilsen Việt Nam thực hiện cho Vifon năm
2007. so sánh, dự báo, nghiên cứu định tính đồng thời kết hợp phương
pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng bên cạnh sử dụng các lý
thuyết về thương hiệu và xây dựng thương hiệu, lý thuyết về hành vi tiêu
dùng trong marketing, lý thuyết quản trị marketing, lý thuyết quản trị chiến
lược và chính sách kinh doanh.
Chọn lọc các thông tin có liên quan đến vấn đề thương hiệu, kết hợp với cơ
sở lý thuyết, thực trạng hoạt động xây dựng thương hiệu tại đơn vị. Từ đó phân tích,
so sánh để hiểu được thị trường và thực trạng hoạt động xây dựng thương hiệu trong
ngành hàng này làm cơ sở đề xuất các giải pháp xây dựng thương hiệu Vifon.
5. Qui trình nghiên cứu của đề tài
Kết quả nghiên
Cơ sở lý thuyết cứu của các dự án
Thực trạng xây
Phân tích, so sánh dựng thương hiệu
VIFON
Thực trạng xây
dựng thương hiệu
trong ngành hàng
Giải pháp xây
dựng thương hiệu
VIFON
5
6. Kết cấu nội dung nghiên cứu: gồm 03 chương
Chương I: Cơ sở lý luận về thương hiệu – Xây dựng thương hiệu
Tổng hợp và giới thiệu các cơ sở lý luận của các nhà nghiên cứu về thương
hiệu, nhãn hiệu hàng hóa, tài sản thương hiệu, quy trình xây dựng thương hiệu,
cũng như các công cụ xây dựng thương hiệu.
Chương II: Phân tích đặc điểm thị trường thực phẩm ăn liền tại Việt Nam và
Thực trạng hoạt động xây dựng thương hiệu tại công ty cổ phần kỹ nghệ thực
phẩm Việt Nam – VIFON.
Phân tích, so sánh các số liệu có sẵn về đặc điểm thị trường thực phẩm ăn
liền tại Việt Nam theo từng tiêu chí phục vụ cho các giải pháp đề xuất; phân tích và
nhận xét thực trạng hoạt động xây dựng thương hiệu công ty trong thời gian qua.
Đây là chương làm cơ sở chính để tác giả đưa ra các giải pháp đề xuất cho hoạt
động xây dựng thương hiệu Vifon giai đoạn 2008 – 2012.
Chương III: Giải pháp xây dựng thương hiệu Vifon giai đoạn 2008 – 2012
Chương này sẽ trình bày quan điểm và cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp
xây dựng thương hiệu. Phần chính là đề xuất các giải pháp xây dựng thương hiệu
phù hợp với trình độ và nguồn nhân lực của công ty, đặc biệt là nhân lực của hai
phòng ban: Phòng Marketing – mới thành lập và Phòng Tiêu Thụ.
Tác giả
Nguyễn Văn Út
6
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯƠNG HIỆU – XÂY
DƯNG THƯƠNG HIỆU
1.1 Khái niệm về thương hiệu
Trong marketing, thương hiệu được xem là trung tâm của các công cụ
marketing vì thương hiệu chính là những gì các nhà làm marketing xây dựng và
nuôi dưỡng để cung cấp lợi ích cho khách hàng mục tiêu của mình. Khái niệm về
thương hiệu ra đời từ rất lâu và trước khi marketing trở thành một ngành nghiên cứu
riêng biệt trong kinh doanh. Cụ thể giai đoạn từ 1870 đến 1914 được coi là giai
đoạn hình thành và phát triển khái niệm thương hiệu (brand); giai đoạn 1919 đến
cuối thế kỷ 20 là giai đoạn mà các công ty đa quốc gia, các tập đoàn kinh doanh trên
thế giới ứng dụng, phát triển khái niệm thương hiệu và mô hình giám đốc thương
hiệu (Brand Manager) một cách bài bản như Libby, Mc Neil, Procter & Gamble,
Johnson & Johnson, GE…
Vậy thương hiệu là gì? Sự phân biệt giữa thương hiệu và nhãn hiệu sản phẩm
như thế nào? Theo thời gian, khái niệm về thương hiệu cũng đã được thay đổi cho
phù hợp với sự phát triển của ngành marketing, vì vậy có nhiều quan điểm và định
nghĩa về thương hiệu khác nhau. Cụ thể:
a) Quan Điểm Truyền Thống:
Theo Hiệp Hội Marketing Hoa Kỳ: “ Thương hiệu là một cái tên, biểu tượng,
ký hiệu, kiểu dáng hay một sự phối hợp của các yếu tố trên nhằm mục đích để nhận
dạng sản phẩm hay dịch vụ của một nhà sản xuất và phân biệt với các thương hiệu
khác của đối thủ cạnh tranh”.
b) Quan Điểm Tổng Hợp:
- Theo Ambler & Styles định nghĩa:
“ Thương hiệu là một tập các thuộc tính cung cấp cho khách hàng mục tiêu
các giá trị mà họ đòi hỏi. Thương hiệu theo quan điểm này cho rằng, sản phẩm chỉ
là một thành phần của thương hiệu, chủ yếu cung cấp lợi ích chức năng cho khách
7
hàng. Như vậy các thành phần marketing hỗn hợp (sản phẩm, giá cả, phân phối và
chiêu thị) cũng chỉ là các thành phần của một thương hiệu”.
- Theo David Aaker (1996):
“ Thương hiệu là hình ảnh có tính chất văn hóa, lý tính, cảm xúc, trực quan
và độc quyền mà bạn liên tưởng đến khi nhắc đến một sản phẩm hay một công ty”
(building strong brand).
c) Quan Điểm Pháp Lý:
- Điều 4 Mục 16 của Luật Sở Hữu Trí Tuệ Năm 2005 – Nước Cộng
Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.
“ Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ
chức, cá nhân khác nhau”
- Theo Hiệp Định Thương Mại Việt – Mỹ:
“ Nhãn hiệu hàng hóa là những dấu hiệu của một doanh nghiệp (hoặc tập
thể các doanh nghiệp) dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ cùng loại của các
doanh nghiệp khác”.
Hình 1.1:Mô hình thể hiện hai quan điểm về thương hiệu và sản phẩm
Sản phẩm Thương hiệu
Thương Sản
hiệu phẩm
Thương hiệu là một thành Sản phẩm là một thành phần
phần của sản phẩm của thương hiệu
Nguồn: Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị mai Trang (2007), Nguyên lý
marketing, NXB ĐHQG TP.HCM, trang 46.
8
Nhìn chung, qua nhiều định nghĩa khác nhau chúng ta thấy rằng quan điểm
về thương hiệu và nhãn hiệu vẫn còn có sự khác nhau giữa các nhà nghiên cứu,
chưa có sự khác nhau rõ ràng giữa nhãn hiệu và thương hiệu.
Tuy nhiên, qua các định nghĩa nêu trên, theo tác giả khái nhiệm về thương
hiệu nên được hiểu rộng hơn, thương hiệu bao gồm tất cả những gì mà khách hàng
và cộng đồng thật sự cảm nhận về doanh nghiệp, sản phẩm, dịch vụ được cung ứng
bởi doanh nghiệp, còn nhãn hiệu chỉ là những gì mà doanh nghiệp muốn truyền đạt
đến đối tác của mình. Nói cách khác, thương hiệu là một khái niệm xuyên suốt cả
qui trình từ thông điệp truyền đi bởi doanh nghiệp đến thông điệp mà khách hàng
cảm nhận được. Vì vậy, nhãn hiệu chỉ mang tính vật thể, còn thương hiệu mang tính
phi vật thể. Nhãn hiệu là những gì đập vào mắt, vào giác quan và là thông điệp phát
ra từ phía doanh nghiệp. Còn thương hiệu thể hiện mối quan hệ qua lại, sự gặp nhau
giữa người phát thông điệp và người nhận, nó là sự tương tác giữa tâm lý người
phát và tâm lý người nhận.
1.2 Tầm quan trọng của thương hiệu đối với hoạt động sản xuất kinh doanh
của một doanh nghiệp.
Stephen King đã từng có câu phát biểu nổi tiếng “ Sản phẩm là những gì
được sản xuất trong nhà máy, thương hiệu là những gì khách hàng mua. Sản phẩm
có thể bị bắt chước bởi các đối thủ cạnh tranh nhưng thương hiệu là tài sản riêng
của công ty. Sản phẩm có thể nhanh chóng bị lạc hậu, nhưng thương hiệu, nếu
thành công sẽ không bao giờ bị lạc hậu ”.
Ở Việt Nam, quan niệm “ hữu xạ tự nhiên hương” đã không còn tồn tại nữa
không chỉ đối với các doanh nghiệp có bề dày về lịch sử, tiếng tâm trong thành tích
về chất lượng sản phẩm mà nó cũng bức ra khỏi tầm suy nghĩ trong chiến lược kinh
doanh của các doanh nghiệp vốn không có lắm tiền nhiều của để quảng bá thương
hiệu, thậm chí ngay cả các cơ sở vốn được xây dựng và quản lý theo kiểu gia đình
cũng đã có sự thay đổi trong tư duy về vấn đề thương hiệu và quản lý điều hành
như: Bánh kẹo Kinh Đô, Bánh ngọt Đức Phát, Phở 24, trái cây sấy Vinamit… bởi
chủ sở hữu của các thương hiệu trên đã sớm nhận thức được rằng trong bối cảnh
9
cạnh tranh toàn cầu hóa, thì sự cạnh tranh là điều không thể tránh khỏi, các giá trị
cốt lõi của sản phẩm không còn chênh lệch nhiều thì thương hiệu là chìa khóa để
tạo ra sự khác biệt giữa các doanh nghiệp. Đặc biệt trong thời đại phát triển nhanh
chóng của khoa học công nghệ và nền công nghiệp hỗ trợ, một công ty có thể sản
xuất ra một sản phẩm giống hệt sản phẩm đã có trên thị trường về chất lượng nhưng
giá cả có thể chỉ bằng một nữa và đây chính là cơn ác mộng của các doanh nghiệp
theo đuổi chiến lược cạnh tranh bằng giá rẻ. Như vậy chính thương hiệu sẽ góp
phần làm tăng thêm giá trị của sản phẩm, làm tăng thêm lợi nhuận cho doanh
nghiệp và cổ đông, vì vậy thương hiệu được coi là “ tài sản vô hình của doanh
nghiệp”.
1.3 Tài sản thương hiệu.
Tài sản thương hiệu bao gồm tất cả những giá trị đặc thù mà thương hiệu
mang đến cho những người liên quan (khách hàng, nhân viên, cổ đông, cộng
đồng…). Những giá trị này sẽ được cộng vào sản phẩm hay dịch vụ nhằm để gia
tăng giá trị đối với những người liên quan. Những thành tố cấu thành tài sản thương
hiệu này phải được kết nối với biểu tượng, logo của công ty hoặc sản phẩm.
Nếu một công ty thay đổi tên hay biểu tượng bên ngoài thì những tài sản
thương hiệu này sẽ bị ảnh hưởng và trong một số trường hợp có thể bị mất đi.
Những thành tố cấu thành nên tài sản thương hiệu có thể khác nhau tùy theo mỗi
trường hợp. Tuy vậy, theo David A.Aker thì có năm thành tố chính cấu thành nên
tài sản thương hiệu như sau:
1.3.1 Sự nhận biết thương hiệu
Thuật ngữ “ nhận biết thương hiệu” nói lên khả năng mà một khách hàng
mục tiêu hoặc khách hàng tiềm năng có khả năng nhận biết và nhớ được thương
hiệu. Mức độ nhận biết một thương hiệu của một đối tượng thể hiện qua 03 mức độ:
- Không nhận biết: Tức đối tượng hoàn toàn không nhận biết về thương
hiệu khi được hỏi hoặc nhắc đến.
- Có nhận biết: được chia thành hai cấp độ - nhận biết có trợ giúp bằng hình
ảnh hoặc gợi ý và nhận biết không cần trợ giúp.