Luận văn pháp luật về đăng ký doanh nghiệp qua thực tiễn áp dụng tại sở kế hoạch và đầu tư tỉnh trà vinh

  • 15 trang
  • file .pdf
TÓM TẮT
Luận văn “Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp qua thực tiễn áp dụng tại Sở Kế
hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh” thời gian thực hiện từ ngày 02/3/2016 đến ngày
05/9/2016 đã nghiên cứu và làm sáng tỏ về mặt lý luận những quy định của pháp luật
về đăng ký doanh nghiệp. Trong Luận văn này Tác giả đã đưa ra những khái niệm và
trình bày khái quát lịch sử pháp luật về đăng ký doanh nghiệp qua các thời kỳ. Ngoài
ra, Luận văn đã phân tích, đánh giá các quy định hiện hành của pháp luật và thực
trạng áp dụng các quy định này trong công tác đăng ký doanh nghiệp từ đó tìm ra
những vướng mắc, bất cập và đưa ra hướng hoàn thiện pháp luật.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm
3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về đăng ký doanh nghiệp
Chương 2: Quy định của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp
Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật tại Sở Kế hoach và Đầu tư tỉnh Trà
Vinh và định hướng hoàn thiện pháp luật.
Nội dung chương 1: Tác giả tập trung nghiên cứu lịch sử phát triển đăng ký
doanh nghiệp qua các thời kỳ trước và sau năm 1987. Nêu lên các khái niệm về đăng
ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký doanh nghiệp qua
mạng điện tử, phân tích đặc điểm của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và
mục đích, ý nghĩa của việc đăng ký doanh nghiệp. Ngoài ra, Tác giả còn nêu lên
những nguyên tăc cơ bản, đặc điểm của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp và nhiệm
vụ quyền hạn của Cơ quan đăng ký kinh doanh.
Nội dung chương 2: Tác giả đã tập trung nghiên cứu các quy định của pháp
luật về đăng ký doanh nghiệp, điều kiện để một chủ thể có thể đăng ký thành lập
doanh nghiệp, vấn đề đặt tên doanh nghiêp, làm con dấu doanh nghiệp như thế nào
để không trái với quy định của pháp luật và trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp,
từ khâu chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp cho đến khi được cấp Giấy
chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
-iii-
Nội dung chương 3: Dựa vào thực tiễn áp dụng pháp luật về đăng ký doanh
nghiệp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh Tác giả đã tổng hợp tình hình đăng
ký doanh nghiệp từ năm 2011 đến ngày 01/7/2016 và đã so sánh tình hình đăng ký
doanh nghiệp từng năm với nhau, sau đó phân tích và đánh giá những mặc thuận lợi
và khó khăn trong công tác đăng ký doanh nghiệp. Từ đó, tìm ra những bất cập, vướng
mắc của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp và định hướng hoàn thiện pháp luật.
-iv-
ABSTRACT
In this thesis, “The Legislation of business registration in the practical
application reality of application of the law in the Department of Planning and
Investment of Tra Vinh Province”, were studied and clarify law on business
registration in terms of theoretical framework. In this study, author has provided and
overview of the business registration law history. Besides, research analyzed and
evaluated the existing rule of the law, and current situation of application of these
regulations on business registration. Then, the figured out difficulties, problems and
suggested solutions to perfect the law.
The thesis consists of introduction, conclusion, references and 03 chapters:
Chapter 1: Theoretical issues of business registration
Chapter 2: Regulation on business registration
Chapter 3: Reality of application of the law on business registration in Tra
Vinh Department of planning and investment and direction to perfect the law.
Chapter 1, the author focused on historical development of business
registration before and after 1987 giving definitions of business registration, business
registration certificates, electronic business registration , analyzing characteristics of
business types, objectives and meaning of business registration. In addition, the writer
showed the fundamental principles of the law on business registration of enterprises
also the authorities and responsibilities of the Business Registration Agency.
Chapter 2: The author focused on the provisions of the law on business
registration; requirements for a registered owner to register business, ; enterprise
naming issue; the enterprise stamp in compliance with the provisions of law and order
and procedures of business registration, from preparation of document, , business
registration application submission to business registration certificate issuance.
Chapter 3: Based on reality of application of the law on business registration
in the Department of Planning and Investment of Tra Vinh Province. The author
summarized situation of business registration from 2011 to July 1st, 2016 and made
-v-
comparison on yearly basis. Then analyzed and evaluated some advantages and
disadvantages on business registration. Accordingly, the author found out problems
of the law, and suggested solutions to perfect it.
-vi-
MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
TÓM TẮT ................................................................................................................ iii
ABSTRACT ...............................................................................................................v
DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT....................................................................... xi
DANH SÁCH CÁC HÌNH..................................................................................... xii
DANH SÁCH CÁC BẢNG ................................................................................... xiii
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu ...........................................................................................2
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài .........................................................................3
4. Phạm vi và phương pháp nghiên cứu...................................................................3
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận văn .......................................................4
6. Hướng tiếp cận tư liệu để thực hiện Luận văn .....................................................4
7. Kết cấu của luận văn ............................................................................................5
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP....6
1.1 Lịch sử phát triển đăng ký doanh nghiệp ở Việt Nam .......................................6
1.1.1 Thời kỳ trước năm 1987 ..............................................................................6
1.1.2 Thời kỳ sau năm 1987 .................................................................................7
1.2 Khái niệm về đăng ký doanh nghiệp và đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử 11
1.2.1 Khái niệm đăng ký doanh nghiệp .............................................................. 11
1.2.2 Khái niệm đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử .................................12
1.3 Mục đích, ý nghĩa của việc đăng ký doanh nghiệp..........................................13
1.3.1 Mục đích ....................................................................................................13
1.3.2 Ý nghĩa.......................................................................................................14
-vii-
1.4 Cơ quan đăng ký kinh doanh ...........................................................................14
1.4.1 Cơ cấu tổ chức của cơ quan đăng ký kinh doanh ......................................14
1.4.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của phòng đăng ký kinh doanh ..............................15
1.5 Khái niệm và đặc điểm của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp .............16
1.5.1 Khái niệm Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp .................................16
1.5.2 Đặc điểm của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ............................16
1.6 Đăng ký doanh nghiệp một phương thức thực hiện quyền tự do kinh doanh .17
1.7 Những nguyên tăc cơ bản của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp.................18
1.7.1 Nguyên tắc đảm bảo quyền tự do kinh doanh ...........................................18
1.7.2 Nguyên tắc đảm bảo quyền bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh ........18
1.7.3 Nguyên tắc công khai, minh bạch .............................................................19
1.7.4 Nguyên tắc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm ........................................19
1.7.5 Nguyên tắc giảm chi phí gia nhập thị trường ............................................20
1.8 Đặc điểm của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp ..........................................20
1.8.1 Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp mang tính chất lãnh thổ sâu sắc........20
1.8.2 Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp mang đặc điểm của thủ tục hành chính ...21
1.8.3 Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp nhằm mục đích kinh tế .....................21
1.8.4 Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp mang đặc trưng xã hội ......................21
CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP .23
2.1 Điều kiện về đăng ký doanh nghiệp.................................................................23
2.1.1 Điều kiện về chủ thể ..................................................................................23
2.1.2 Điều kiện về tên doanh nghiệp ..................................................................25
2.1.2.1 Đặt tên doanh nghiệp ...........................................................................25
2.1.2.2 Những điều cấm trong đặt tên doanh nghiệp ......................................27
2.2 Con dấu của doanh nghiệp ...............................................................................30
2.3 Quy trình đăng ký doanh nghiệp và cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp .32
2.3.1 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp .....................................................................32
2.3.1.1 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của doanh nghiệp tư nhân.....................32
2.3.1.2 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của công ty hợp danh............................33
-viii-
2.3.1.3 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một
thành viên ........................................................................................................33
2.3.1.4 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành
viên trở lên .......................................................................................................34
2.3.1.5 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của công ty cổ phần ..............................35
2.3.1.6 Đối với các trường hợp chuyển đổi doanh nghiệp ..............................36
2.3.2 Trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp .....................................................39
2.4 Đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử ........................................................42
2.4.1 Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử ........................................42
2.4.2 Trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử sử dụng chữ ký
số công cộng .......................................................................................................43
2.4.3 Trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp sử dụng tài khoản đăng ký
kinh doanh .........................................................................................................44
CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ ĐĂNG KÝ DOANH
NGHIỆP TẠI SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH TRÀ VINH VÀ ĐỊNH
HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT .................................................................46
3.1 Những thành tựu đạt được về đăng ký doanh nghiệp ......................................46
3.1.1 Bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh ..........................................................46
3.1.2 Luật Doanh nghiệp năm 2014 đã tách bạch thủ tục đăng ký thành lập doanh
nghiệp với các thủ tục đăng ký đầu tư ................................................................47
3.1.3 Luật Doanh nghiệp 2014 đã rút ngắn thời gian gia nhập thị trường cho
doanh nghiệp .....................................................................................................48
3.1.4 Luật Doanh nghiệp 2014 đã trao việc quyết định về hình thức, số lượng và
nội dung con dấu cho doanh nghiệp ...................................................................48
3.1.5 Luật Doanh nghiệp 2014 đã bãi bỏ nội dung về ngành, nghề kinh doanh
trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ...................................................49
3.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đăng ký doanh nghiệp và đánh giá hoạt động
đăng ký doanh nghiệp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh ..........................50
3.2.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về đăng ký doanh nghiệp tại Sở Kế hoạch và
Đầu tư tỉnh Trà Vinh ...........................................................................................50
-ix-
3.2.2 Đánh giá hoạt động đăng ký doanh nghiệp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh
Trà Vinh ..............................................................................................................56
3.2.2.1 Thuận lợi..............................................................................................56
3.2.2.2 Khó khăn .............................................................................................58
3.3 Một số vấn đề vướng mắc, bất cập về quy định của Luật khi thực hiện đăng ký
doanh nghiệp tại Sở Kế hạch và Đầu Tư tỉnh Trà Vinh .........................................60
3.3.1 Bất cập, vướng mắc về Phiếu lý lịch tư pháp ............................................60
3.3.2 Bất cập, vướng mắc về việc kê khai ngành, nghề kinh doanh ..................61
3.3.3 Bất cập, vướng mắc về con dấu doanh nghiệp ..........................................62
3.4 Một số giải pháp để hoàn thiện pháp luật về đăng ký doanh nghiệp ...............63
3.4.1 Giải pháp giải quyết khó khăn của Phòng đăng ký kinh doanh ................63
3.4.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về nộp Phiếu lý lịch tư pháp khi đăng ký
doanh nghiệp .......................................................................................................64
3.4.3 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp ...65
3.4.4 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về con dấu doanh nghiệp .........................65
KẾT LUẬN ..............................................................................................................68
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................70
-x-
DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT
ASEAN (Association of Southeast Asian Nations): Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á.
AFTA (ASEAN Free Trade Area): Khu vực thương mại tự do ASEAN.
AIA (American Internation Assurance): Tập đoàn bảo hiểm nhân thọ độc lập lớn nhất
thế giới.
APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation): Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á-Thái
Bình Dương.
GDP (Gross Domestic Product): Tổng sản phẩm Quốc nội.
FTA (Free trade agreement): Hiệp định thương mại tự do.
TPP (Trans-Pacific Partnership Agreement): Hiệp định đối tác thương mại xuyên
Thái Bình Dương.
WTO (World Trade Organization): Tổ chức thương mại thế giới.
NCS: Nghiên cứu sinh.
ĐKDN: Đăng ký doanh nghiệp.
GCNĐKDN: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
TDKD: Tự do kinh doanh.
LDN: Luật doanh nghiệp.
Công ty TNHH: Công ty trách nhiệm hữu hạn.
Công ty CP: Công ty cổ phần.
Doanh nghiệp TN: Doanh nghiệp tư nhân.
Công ty HD: Công ty hợp danh.
-xi-
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Số hiệu hình Tên hình Trang
Biểu đồ so sánh số lượng đăng ký doanh nghiệp giai đoạn từ
Hình 3.1 ngày 01/7/2015 – 01/7/2016 so với giai đoạn từ ngày 51
01/7/2011 – 30/6/2015
Biểu đồ so sánh doanh nghiệp chuyển đổi loại hình doanh
Hình 3.2 nghiệp giai đoạn từ ngày 01/7/2011 – 30/6/2015 đến ngày 52
01/7/2015 – 01/7/2016
Biểu đồ thể hiện doanh nghiệp đăng ký thành lập giai đoạn
Hình 3.3 53
01/7/2015 – 01/7/2016 và cùng kỳ 5 năm kế trước
Biểu đồ thể hiện doanh nghiệp chuyển đổi loại hình giai đoạn
Hình 3.4 54
01/7/2015 – 01/7/2016 và cùng kỳ 5 năm kế trước
-xii-
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Số hiệu bảng Tên bảng Trang
Danh sách số lượng doanh nghiệp đăng ký từ
Bảng 3.1 50
năm 2011 đến ngày 01/7/2016
-xiii-
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Tự do kinh doanh không chỉ là nguyên tắc cơ bản của nền kinh tế thị trường mà
còn là quyền cơ bản của công dân. Điều 33 Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ
nghĩa Việt Nam năm 2013 quy định: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong
những ngành nghề mà pháp luật không cấm”. Tự do kinh doanh đã trở thành một trong
những quyền cơ bản của công dân và Nhà nước đảm bảo thực hiện quyền tự do kinh
doanh trên tinh thần tôn vinh và khuyến khích các doanh nhân thực hiện quyền này.
Ngày 21/12/1990 Quốc hội đã thông qua Luật công ty và Luật doanh nghiệp
tư nhân , đây là những đạo luật đầu tiên về doanh nghiệp nhằm khẳng định và tạo cơ
sở pháp lý cho việc triển khai thực hiện quyền tự do kinh doanh của công dân. Và từ
đó nền kinh tế nước ta bắt đầu phát triển mạnh và hoạt động theo mô hình kinh tế
nhiều thành phần.
Qua 9 năm thực hiện, trên cơ sở đúc kết, rút kinh nghiệm từ thực tiễn áp dụng
cho thấy hai đạo luật này nhiều nội dung đã tỏ ra bất cập, chưa đáp ứng đủ nhu cầu
trong giai đoạn mới. Để đảm bảo phát huy nội lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước; đẩy mạnh công cuộc đổi mới kinh tế; đảm bảo quyền tự
do, bình đẳng trước pháp luật trong kinh doanh của các doanh nghiệp; bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư; tăng cường hiệu quả quản lý của Nhà nước
đối với các hoạt động kinh doanh. Quốc hội đã ban hành Luật doanh nghiệp năm
1999 để thay thế cho hai đạo luật trên. Luật doanh nghiệp đã có bước phát triển lớn,
đem lại bộ mặt rất mới cho môi trường kinh doanh ở nước ta, tạo thuận lợi, khuyến
khích các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đầu tư thành lập doanh nghiệp.
Song, có một trở ngại lớn đối với Luật doanh nghiệp năm 1999 là quy định có
sự trùng lập về cùng một số mô hình hoạt động, quy định không thống nhất,... Chính
vì thế, Luật doanh nghiệp 2005 ra đời với mục đích khôi phục những bất cập của đạo
luật trước, góp phần hoàn thiện môi trường kinh doanh. Qua một thời gian thực hiện
Luật doanh nghiệp có một số bất cập như: Có một số quy định xung đột với luật
-1-