Luận văn nghiên cứu đề xuất các giải pháp để thực hiện xã hội hóa công tác an toàn vệ sinh lao động ở việt nam

  • 130 trang
  • file .pdf
liªn hiÖp c¸c héi khoa häc vµ kü thuËt viÖt nam
Héi KHKT An toµn vµ vÖ sinh lao ®éng ViÖt Nam
-------------------------------------------------
b¸o c¸o
kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi khoa häc
“"Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ®Ó thùc hiÖn
x· héi ho¸ c«ng t¸c an toµn vÖ sinh
lao ®éng ë ViÖt Nam”
Chñ nhiÖm ®Ò tµi:
PGS.TS. NguyÔn An L−¬ng
7587
02/01/2010
Hµ Néi, 6 - 2009
Th«ng tin chung vÒ ®Ò tµi
1. Tªn ®Ò tµi: “Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ®Ó thùc hiÖn x· héi ho¸
c«ng t¸c an toµn vÖ sinh lao ®éng ë ViÖt Nam”
2. Chñ nhiÖm ®Ò tµi: PGS.TS. NguyÔn An L−¬ng
Chñ tÞch Héi KHKT An toµn vµ vÖ sinh lao ®éng ViÖt Nam
3. Ban chñ nhiÖm ®Ò tµi:
- PGS.TS. NguyÔn An L−¬ng - Chñ nhiÖm.
- KS. Ph¹m Ngäc H¶i, Uû viªn, Th− ký
- TS. NguyÔn ThÕ C«ng, Uû viªn
- TS. §inh H¹nh Th−ng, Uû viªn
- KS. Phïng Huy DËt, Uû viªn
4. C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi : Héi KHKT An toµn vµ vÖ sinh lao ®éng ViÖt Nam
5. C¬ quan qu¶n lý ®Ò tµi: Liªn hiÖp c¸c Héi KH vµ KT ViÖt Nam.
6. §Ò tµi ®−îc thùc hiÖn: theo QuyÕt ®Þnh sè 981/Q§ - LHH ngµy 16/7/2007
cña §oµn Chñ tÞch Héi ®ång TW Liªn hiÖp c¸c Héi KH&KT ViÖt nam.
Thêi gian 2 n¨m (tõ th¸ng 6/2007 ®Õn 6/2009).
7. Tæng kinh phÝ thùc hiÖn ®Ò tµi:
- Kinh phÝ ®−îc duyÖt : 350.000.000®
- Kinh phÝ thùc cÊp : 330.000.000®
Ngµy th¸ng n¨m 2009 Ngµy th¸ng n¨m 2009
Thñ tr−ëng c¬ quan chñ tr× ®Ò tµi Chñ nhiÖm ®Ò tµi
(Ký tªn, ®ãng dÊu) (Ký tªn)
Thñ tr−ëng c¬ quan qu¶n lý ®Ò tµi
(Ký tªn, ®ãng dÊu)
1
Danh s¸ch
Nh÷ng ng−êi tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi
1. PGS.TS. NguyÔn An L−¬ng, Chñ nhiÖm ®Ò tµi, Héi ATVSL§ VN
2. KS. Ph¹m Ngäc H¶i, Th− ký ®Ò tµi, Héi ATVSL§ VN
3. TS. NguyÔn ThÕ C«ng, Uû viªn Ban Chñ nhiÖm ®Ò tµi, Héi ATVSL§ VN
4. TS. §inh H¹nh Th−ng, Uû viªn Ban Chñ nhiÖm ®Ò tµi, Héi ATVSL§ VN
5. KS. Phïng Huy DËt, Uû viªn Ban Chñ nhiÖm ®Ò tµi, Ban ChÝnh s¸ch
ph¸p luËt, TL§L§VN
Ngoµi c¸c thµnh viªn trong Ban Chñ nhiÖm, ®Ò tµi ®· nhËn ®−îc sù céng
t¸c nhiÖt t×nh, tham gia viÕt chuyªn ®Ò, ®ãng gãp ý kiÕn hoÆc tham gia mét sè
viÖc cô thÓ ®Ó thùc hiÖn ®Ò tµi cña c¸c c¸ nh©n sau:
6. TS. NguyÔn H÷u Dòng, Bé L§TB vµ XH.
7. TS. §ç Träng Hïng, ViÖn ITRAO, Liªn hiÖp c¸c Héi KHKT ViÖt
Nam
8. PGS.TS. NguyÔn Ngäc Ngµ, Héi Y häc lao ®éng ViÖt Nam
9. BSCC. Ph¹m §¾c Thuû, Héi ATVSL§ ViÖt Nam
10. BS - CVCC. TrÇn H÷u T©m, Héi ATVSL§ ViÖt Nam
11. KS. Lª V¨n ChiÕn, Ban BHL§, Tæng L§TL§ ViÖt Nam
12. CN. T¹ TÊn, Héi ATVSL§ ViÖt Nam
13. KS. §Æng ThÞ BÝch Liªn, Héi ATVSL§ ViÖt Nam
14. KS. §ç ViÖt §øc, ViÖn BHL§, TL§L§ ViÖt Nam
15. CN. Hoµng ThÞ Thanh Hµ, Héi ATVSL§ ViÖt Nam
16. CN. NguyÔn TiÕn Kh¸nh, Héi ATVSL§ ViÖt Nam
17. KS. Cï Thµnh D−¬ng, L§L§ Hµ Néi
18. TS. V−¬ng Nam §µn, Ph©n ViÖn BHL§ vµ BVMT MiÒn Trung vµ
T©y Nguyªn
19. CN. TrÇn ThÞ Kim Anh, Ph©n ViÖn BHL§ vµ BVMT MiÒn Trung vµ
T©y Nguyªn
20. TS. Ng« Ngäc Thanh, Ph©n ViÖn BHL§ t¹i TP. Hå ChÝ Minh
21. TS. §Æng ThÞ Th¶o, Ph©n ViÖn BHL§ t¹i TP. Hå ChÝ Minh
22. TS. Ph¹m ThÞ BÝch Ng©n, Ph©n ViÖn BHL§ t¹i TP. Hå ChÝ Minh
2
Danh môc nh÷ng tõ viÕt t¾t
------------------------------------------
ATL§ : An toµn lao ®éng
Atvsl® : An toµn vÖ sinh lao ®éng
Atvsv : An toµn vÖ sinh viªn
Bhl® : B¶o hé lao ®éng
Bnn : BÖnh nghÒ nghiÖp
BVMT : B¶o vÖ m«i tr−êng
CBCCVC : C¸n bé, c«ng chøc, viªn chøc
CQTW : C¬ quan Trung −¬ng
Dn : Doanh nghiÖp
®kl® : §iÒu kiÖn lao ®éng
®klv : §iÒu kiÖn lµm viÖc
Ilo : Tæ chøc lao ®éng quèc tÕ
Khkt : Khoa häc kü thuËt
KHCN : Khoa häc c«ng nghÖ
Ktxh : Kinh tÕ - x· héi
Ktat : Kü thuËt an toµn
KTVS : Kü thuËt vÖ sinh
L®tb vµ xH : Lao ®éng, Th−¬ng binh vµ x· héi
L®l® : Liªn ®oµn lao ®éng
Lhh : Liªn hiÖp Héi
Mtl® : M«i tr−êng lao ®éng
MTTQVN : MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam
NL§ : Ng−êi lao ®éng
Nsdl® : Ng−êi sö dông lao ®éng
NXB : Nhµ xuÊt b¶n
Ptbvcn : Ph−¬ng tiÖn b¶o vÖ c¸ nh©n
3
PCCC : Phßng ch¸y ch÷a ch¸y
Pccn : Phßng chèng ch¸y næ
Sxkd : S¶n xuÊt kinh doanh
Tnl® : Tai n¹n lao ®éng
TL§L§ VN : Tæng Liªn ®oµn Lao ®éng ViÖt Nam
Tcvn : Tiªu chuÈn ViÖt Nam
TVPBG§XH : T− vÊn, ph¶n biÖn vµ Gi¸m ®Þnh x· héi
Vsl® : VÖ sinh lao ®éng
XHH : X· héi ho¸
4
PhÇn 1:
Sù cÇn thiÕt, môc tiªu, néi dung
vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu CỦA ĐỀ TÀI
5
MỞ ĐẦU
Trong hàng chục năm qua, chủ trương xã hội hoá (XHH) các lĩnh vực xã
hội đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm chỉ đạo, thúc đẩy.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã chỉ rõ “Thực hiện phương châm
XHH các hoạt động văn hoá, thông tin, thể dục thể thao, y tế, dân số, kế
hoạch hoá gia đình và các mặt xã hội khác, hướng vào nâng cao chất lượng
cuộc sống vật chất, tinh thần và thể lực của nhân dân”. “Các vấn đề chính
sách xã hội đều giải quyết theo tinh thần xã hội hoá. Nhà nước giữ vai trò
nòng cốt, đồng thời động viên mỗi người dân, các doanh nghiệp, các tổ chức
trong xã hội, các cá nhân và tổ chức nước ngoài cùng tham gia giải quyết
những vấn đề xã hội” (1. Đến Đại hội IX, Đảng ta lại khẳng định: “Các chính
sách xã hội được tiến hành theo tinh thần xã hội hoá, đề cao trách nhiệm của
chính quyền các cấp, huy động các nguồn lực trong nhân dân và sự tham gia
của các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội”(2).
Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản như Nghị quyết số 90/CP ngày
21/8/1997 về phương hướng và chủ trương XHH các hoạt động giáo dục, y tế,
văn hoá; Nghị định số 73/1999/NĐ-CP ngày 19/8/1999 về chính sách khuyến
khích XHH đối với hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá, thể thao;
Nghị quyết số 05/2005/NQ- CP ngày 18/4/2005 về đẩy mạnh XHH các hoạt
động giáo dục, y tế, văn hoá và thể dục thể thao.
Trong khi đó, công tác ATVSLĐ, một chính sách kinh tế - xã hội lớn
của Đảng và Nhà nước ta, một hoạt động hướng về cơ sở và phục vụ trực tiếp
bảo vệ sức khoẻ cho người lao động, lực lượng sản xuất chủ yếu của đất
nước, có tính nhân đạo và xã hội cao, nhưng vấn đề XHH đối với công tác
này lại chưa được đặt ra ở nước ta. Cho đến nay, cả về cơ sở lý luận và thực
tiễn, cả về chủ trương và sự chỉ đạo chính thức cũng như các hoạt động cụ
thể, vấn đề xã hội hoá ATVSLĐ chưa được đặt ra. Chính phủ cũng chưa có
bất kỳ văn bản nào hướng dẫn xã hội hoá ATVSLĐ. Vì vậy việc nghiên cứu
cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc XHH công tác ATVSLĐ, đánh giá thực
1)
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII- Trang 39 và 114, NXB Chính trị Quốc gia, Hà nội, 1996
(2)
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX- Trang 108, NXB Chính trị Quốc gia, Hà nội 2001
6
trạng tình hình và đề xuất giải pháp để thực hiện XHH ATVSLĐ ở nước ta
trong thời gian tới là một vấn đề rất có ý nghĩa khoa học, thực tiễn và cấp
thiết hiện nay.
Đề tài khoa học “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp để thực hiện xã hội
hoá công tác ATVSLĐ ở Việt Nam” mà Hội KHKT ATVSLĐ Việt Nam
được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam giao cho thực hiện là
nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trên đây.
Tham gia thực hiện đề tài bao gồm nhiều cán bộ khoa học là Hội viên
của Hội ATVSLĐ Việt Nam và một số tổ chức, cá nhân, một số chuyên gia
nhiệt tình và quan tâm đến sự nghiệp vẻ vang bảo đảm ATVSLĐ, bảo vệ sức
khoẻ và hạnh phúc người lao động nước ta.
7
Môc tiªu, néi dung vµ ph−¬ng ph¸p
nghiªn cøu cña ®Ò tµi
I. Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tµi
§Ò tµi ®−îc tiÕn hµnh nghiªn cøu nh»m ®¹t c¸c môc tiªu sau ®©y:
1.- §−a ra ®−îc c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña vÊn ®Ò x· héi ho¸ (XHH)
c«ng t¸c An toµn vÖ sinh lao ®éng (ATVSL§) ë ViÖt Nam vµ ®¸nh gi¸ thùc
tr¹ng t×nh h×nh XHH ATVSL§ hiÖn nay ë n−íc ta.
2.- §Ò xuÊt ®−îc mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó thùc hiÖn XHH ATVSL§
trong thêi kú c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc, t¨ng c−êng héi nhËp
kinh tÕ quèc tÕ.
II. Néi dung nghiªn cøu cña ®Ò tµi
§Ó ®¹t môc tiªu ®Ò ra, ®Ò tµi cÇn thùc hiÖn mét lo¹t c¸c néi dung nghiªn
cøu sau ®©y:
II.1. Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò c¬ së lý luËn, thùc tiÔn cña x· héi ho¸
nãi chung vµ x· héi ho¸ c«ng t¸c ATVSL§ nãi riªng. Bao gåm:
1.- Lµm râ vµ qu¸n triÖt c¸c quan ®iÓm cña §¶ng vµ chñ tr−¬ng, qui ®Þnh
cña Nhµ n−íc vÒ vÊn ®Ò XHH nãi chung.
2.- Lµm râ kh¸i niÖm, tiªu chÝ, néi dung XHH ATVSL§.
3.- Ph©n tÝch râ mèi quan hÖ gi÷a qu¶n lý Nhµ n−íc vµ sù tham gia cña
c¸c tæ chøc x· héi, cña céng ®ång trong XHH ATVSL§.
4.- Ph©n tÝch vai trß, tr¸ch nhiÖm cña c¸c tæ chøc x· héi, c¸c Héi KHKT,
c¸c tÇng líp nh©n d©n trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn XHH ATVSL§ ë ViÖt Nam.
II.2. §iÒu tra, kh¶o s¸t, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng XHH ATVSL§ ë n−íc
ta hiÖn nay. Chñ yÕu ®i s©u vµo c¸c mÆt sau ®©y:
1.- Quan ®iÓm, nhËn thøc cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn, c¸c tæ chøc, c¸ nh©n
vÒ XHH ATVSL§.
2.- Thùc tr¹ng vÒ c¬ chÕ, tæ chøc bé m¸y ®éi ngò c¸n bé hiÖn nay cã phï
hîp víi yªu cÇu XHH hay kh«ng?
8
3.- C¸c chÕ ®é, chÝnh s¸ch hiÖn hµnh trong ATVSL§ cã phï hîp víi yªu
cÇu XHH ATVSL§ kh«ng?
4.- Nh÷ng viÖc ®· lµm ®Ó thùc hiÖn XHH ATVSL§ trong thêi gian qua.
5.- §¸nh gi¸ vai trß, vÞ trÝ vµ sù tham gia hiÖn nay cña c¸c tæ chøc x· héi,
c¸c Héi KHKT, cña NSDL§ vµ NL§ vµo c¸c ho¹t ®éng XHH ATVSL§.
6.- Nh÷ng ý kiÕn ®Ò xuÊt
II.3. Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ®Ó thùc hiÖn XHH ATVSL§ ë
ViÖt Nam. Bao gåm nh÷ng vÊn ®Ò vÒ:
1.- X©y dùng c¬ së ph¸p lý, ®Ò xuÊt vµ nh÷ng kiÕn nghÞ vÒ mét v¨n b¶n
cña ChÝnh phñ h−íng dÉn vÒ XHH ATVSL§ ë n−íc ta.
2.- Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p tæ chøc, qu¶n lý ®Ó
thóc ®Èy XHH ATVSL§ ë ViÖt Nam.
3.- Nghiªn cøu ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p cho mét sè ho¹t ®éng cô thÓ
trong viÖc thùc hiÖn XHH ATVSL§ nh−:
- Nghiªn cøu Khoa häc c«ng nghÖ ATVSL§.
- Tuyªn truyÒn, huÊn luyÖn ATVSL§.
- Ho¹t ®éng dÞch vô trong ATVSL§.
- Tæ chøc phong trµo quÇn chóng ho¹t ®éng ATVSL§.
- Ho¹t ®éng t− vÊn, ph¶n biÖn, gi¸m ®Þnh x· héi cña c¸c Héi KHKT trong
ATVSL§.
4.- §Ò xuÊt ¸p dông mét sè m« h×nh ho¹t ®éng trong qu¸ tr×nh XHH
ATVSL§, .
C¸c néi dung cÇn tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ó thùc hiÖn ®Ò tµi vµ nh÷ng s¶n
phÈm, c¸c c«ng viÖc trung gian còng nh− toµn bé ®Ò tµi ®−îc tr×nh bµy trªn s¬
®å khèi nh− ë h×nh I.1:
9
H×nh I.1: Nh÷ng néi dung chñ yÕu vµ c¸c kÕt qu¶ cña ®Ò tµi
B
1
Th«ng qua ph−¬ng ph¸p B¶n b¸o c¸o ph−¬ng
luËn nghiªn cøu vµ kÕ ph¸p luËn vµ kÕ
ho¹ch thùc hiÖn ®Ò tµi ho¹ch nghiªn cøu
2
S−u tÇm, thu thËp c¸c TËp c¸c tµi liÖu,
tµi liÖu, v¨n b¶n v¨n b¶n thu thËp
liªn quan ®−îc
3
Nghiªn cøu biªn so¹n c¸c TËp c¸c b¸o c¸o,
chuyªn ®Ò vÒ c¬ së lý chuyªn ®Ò
luËn vµ thùc tiÔn XHH
ATVSL§
ChuyÓn
trang
10
TiÕp
trang
4
X©y dùng kÕ ho¹ch, néi B¶n kÕ ho¹ch ®iÒu
dung ®iÒu tra, kh¶o s¸t, tra, kh¶o s¸t c¸c mÉu
pháng vÊn phiÕu ®iÒu tra, pháng
vÊn
5
Tæ chøc ®iÒu tra, C¸c phiÕu ®iÒu tra,
kh¶o s¸t, pháng vÊn
pháng vÊn thu ®−îc
6
Xö lý sè liÖu ®iÒu tra, PhÇn mÒm xö lý
kh¶o s¸t vµ viÕt sè liÖu. TËp sè
b¸o c¸o thùc tr¹ng liÖu ®· xö lý
B¸o c¸o thùc tr¹ng
ChuyÓn
trang
11
TiÕp
trang
7
Tæ chøc Héi th¶o b¸o c¸o TËp sè liÖu vµ b¸o
kÕt qu¶ ®iÒu tra, kh¶o s¸t, c¸o thùc tr¹ng
®¸nh gi¸ thùc tr¹ng hoµn chØnh
8
Nghiªn cøu ®Ò xuÊt tæng S¬ ®å khèi
thÓ c¸c gi¶i ph¸p ®Ó c¸c gi¶i ph¸p tæng thÓ
XHH ATVSL§ ®Ó XHH ATVSL§
9
Nghiªn cøu ®Ò xuÊt C¸c ®Ò xuÊt, kiÕn
nh÷ng néi dung cô thÓ vÒ nghÞ cô thÓ ®−îc
c¸c gi¶i ph¸p ®Ó thóc ®Èy ®−a ra
XHH ATVSL§
ChuyÓn
trang
12
TiÕp
trang
10
Héi th¶o vÒ nh÷ng gi¶i C¸c gi¶i ph¸p dù th¶o
ph¸p ®Ó ®Èy m¹nh v¨n b¶n, ®−îc biªn
XHH ATVSL§ so¹n hoµn chØnh
11
X©y dùng b¸o c¸o B¶n dù th¶o b¸o c¸o
tæng kÕt ®Ò tµi tæng kÕt ®Ò tµi
12
B¸o c¸o tæng kÕt
B¶o vÖ ®Ò tµi
®Ò tµi ®−îc
ë cÊp c¬ së hoµn chØnh
13
Hoµn chØnh b¸o c¸o
B¶o vÖ, nghiÖm thu
®Ò tµi ®Ó nép cho
®Ò tµi ë cÊp LHH
cÊp trªn
K
13
III. Nh÷ng ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu cña ®Ò tµi
§Ó thùc hiÖn c¸c néi dung ®Ò tµi ®· ®Ò ra, chóng t«i ®· ¸p dông vµ kÕt
hîp c¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu kh¸c nhau, chñ yÕu bao gåm:
III.1. Ph−¬ng ph¸p thu thËp, håi cøu c¸c v¨n b¶n, sè liÖu
ë ®©y ®Ò tµi mét mÆt s−u tÇm tÊt c¶ c¸c v¨n b¶n cña §¶ng, Nhµ n−íc liªn
quan ®Õn vÊn ®Ò XHH (C¸c NghÞ quyÕt cña §¹i héi §¶ng, c¸c NghÞ ®Þnh,
quyÕt ®Þnh cña ChÝnh phñ...), c¸c b¸o c¸o tæng kÕt, ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng XHH ë
n−íc ta trong c¸c lÜnh vùc y tÕ, gi¸o dôc, v¨n ho¸... trong nh÷ng n¨m qua, mÆt
kh¸c s−u tÇm nh÷ng bµi b¸o, bµi viÕt liªn quan ®Õn XHH nãi chung vµ XHH
ATVSL§ nãi riªng cña c¸c t¸c gi¶ trong vµ ngoµi n−íc.
Sau ®ã ®äc, ph©n tÝch vµ sö dông nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan cho ®Ò tµi.
III.2. Ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch, t− duy logic vµ ph¸t triÓn
§Ò tµi c¨n cø vµo c¸c quan ®iÓm cña §¶ng, Nhµ n−íc vµ cña c¸c t¸c gi¶
liªn quan ®Õn vÊn ®Ò XHH vµ nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ATVSL§, ®i s©u ph©n
tÝch, ph¸t triÓn t− duy ®Ó vËn dông, ®Ò xuÊt nh÷ng vÊn ®Ò vÒ lý luËn vµ thùc
tiÔn vÒ viÖc XHH ATVSL§ ë ViÖt Nam. Nh÷ng t− duy, ®Ò xuÊt ®ã ®−îc ®−a
ra tr×nh bµy trong c¸c cuéc häp Ban Chñ nhiÖm ®Ò tµi, c¸c Héi th¶o cña ®Ò tµi
vµ trong c¶ c¸c phiÕu ®iÒu tra kh¶o s¸t, pháng vÊn c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n. Sau
khi nhËn ®−îc ý kiÕn ®ãng gãp, ®· bæ sung, hoµn chØnh thµnh nh÷ng vÊn ®Ò vÒ
lý luËn vµ thùc tiÔn ¸p dông cho ®Ò tµi.
III.3. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra x· héi häc
§Ò tµi ®· sö dông ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra x· héi häc th«ng qua viÖc ph¸t
c¸c phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn ®Õn mét sè tæ chøc, c¬ quan vµ c¸ nh©n vÒ
nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn XHH ATVSL§.
III.3.1. §èi t−îng vµ ®Þa ®iÓm ®iÒu tra kh¶o s¸t, pháng vÊn
§Ò tµi tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o s¸t 2 lo¹i ®èi t−îng lµ c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ
vµ c¸ nh©n. Trong mçi lo¹i l¹i x¸c ®Þnh cô thÓ ®èi t−îng vµ sè l−îng mÉu ®iÒu
tra, kh¶o s¸t. Theo ®ã bao gåm:
a. §èi víi tËp thÓ (c¬ quan, ®¬n vÞ): §Ò tµi ®i s©u vµo 2 lo¹i h×nh lµ
- C¸c c¬ quan ë Trung −¬ng, bao gåm c¸c Bé, Ban, Ngµnh, ®oµn thÓ vµ
c¸c tæ chøc x· héi ë Trung −¬ng. Sè l−îng mÉu ®−îc chän lµ 30, phï hîp víi
14
qui ®Þnh cho c¸c mÉu chïm (Mçi c¬ quan, ®¬n vÞ ®−îc coi lµ mét chïm) trong
ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu m« t¶ c¾t ngang.
§Ó cho phong phó, cã tÝnh ®¹i diÖn cao, chóng t«i chän nhiÒu lo¹i h×nh
c¸c c¬ quan TW bao gåm 30 ®¬n vÞ sau:
+ Khèi c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n−íc, cã c¸c ®¬n vÞ sau:
1. Côc ATL§, Bé L§TB vµ XH.
2. Thanh tra lao ®éng, Bé L§TB vµ XH
3. Côc Y tÕ dù phßng vµ m«i tr−êng, Bé Y tÕ
4. Côc M«i tr−êng (nay lµ Tæng Côc m«i tr−êng), Bé Tµi nguyªn vµ
M«i tr−êng
5. Côc KTAT, Bé C«ng th−¬ng
6. Côc §¨ng kiÓm, Bé Giao th«ng vËn t¶i
7. Bé Tµi chÝnh
8. Côc KiÓm tra v¨n b¶n qui ph¹m ph¸p luËt vµ Vô Hµnh chÝnh t− ph¸p,
Bé T− ph¸p
9. Vô tæ chøc phi chÝnh phñ vµ Vô c¶i c¸ch hµnh chÝnh, Bé Néi vô
10. Côc ChÕ biÕn n«ng l©m thuû s¶n vµ Trung t©m ®o l−êng kiÓm
nghiÖm vµ gi¸m ®Þnh m¸y, Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n
+ Khèi c¸c c¬ quan §¶ng, d©n vËn, MTTQ, c¸c ®oµn thÓ chÝnh trÞ – x·
héi, tæ chøc x· héi, cã c¸c ®¬n vÞ sau:
1. Vô tæ chøc vµ t¹p chÝ D©n vËn, Ban D©n vËn Trung −¬ng §¶ng
2. V¨n phßng c¬ quan Trung −¬ng MÆt trËn Tæ quèc ViÖt nam
3. Ban B¶o hé lao ®éng, Tæng Liªn ®oµn Lao ®éng ViÖt nam
4. Trung −¬ng §oµn TNCS Hå ChÝ Minh
5. Héi Liªn hiÖp phô n÷ ViÖt nam
6. T¹p chÝ Tuyªn gi¸o, Ban Tuyªn gi¸o Trung −¬ng §¶ng
7. Héi ®ång lý luËn Trung −¬ng
8. Ban Kinh tÕ - X· héi vµ Ban KiÓm tra, Héi N«ng d©n ViÖt nam
15
9. Phßng Th−¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp ViÖt nam
10. Liªn minh c¸c HTX ViÖt nam
11. Liªn hiÖp c¸c Héi v¨n häc nghÖ thuËt ViÖt nam
12. Héi c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa ViÖt nam
13. Héi tiªu chuÈn vµ b¶o vÖ ng−êi tiªu dïng ViÖt nam
14. Héi Y häc lao ®éng ViÖt nam
15. Héi B¶o vÖ thiªn nhiªn vµ m«i tr−êng Hµ Néi
16. Tæng Héi Y häc ViÖt nam
+ Khèi c¸c c¬ quan nghiªn cøu khoa häc
1. ViÖn Y häc lao ®éng vµ vÖ sinh m«i tr−êng, Bé Y tÕ
2. ViÖn nghiªn cøu KHKT B¶o hé lao ®éng, TL§L§ ViÖt nam
3. ViÖn Khoa häc lao ®éng vµ x· héi, Bé L§TB vµ XH
4. Khoa Qu¶n lý Nhµ n−íc vÒ x· héi vµ Khoa §µo t¹o, Häc ViÖn Hµnh
chÝnh Quèc gia.
- C¸c c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh, chñ yÕu lµ c¸c c«ng ty, doanh nghiÖp
thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau, ph©n bæ trªn c¶ 3 thµnh phè víi sè
l−îng 30 ®¬n vÞ. Trong ®ã: Hµ néi (15 ®¬n vÞ), TP. Hå ChÝ Minh (10 ®¬n vÞ)
vµ §µ N½ng (5 ®¬n vÞ).
Nh− vËy ®èi víi c¸c c¬ quan ®¬n vÞ, ®Ò tµi ®· tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o s¸t
tÊt c¶ 60 ®¬n vÞ. Sau khi ph¸t ra, ®Ò tµi ®· thu vÒ ®ñ 60 phiÕu ®iÒu tra.
b. §èi víi c¸ nh©n: §Ò tµi chñ tr−¬ng ®iÒu tra kh¶o s¸t 3 lo¹i ®èi t−îng
cô thÓ lµ: C¸n bé qu¶n lý, c¸n bé khoa häc á c¸c c¬ quan Trung −¬ng; C¸c c¸n
bé qu¶n lý, c¸n bé chuyªn tr¸ch ATVSL§ ë c¸c c¬ së SXKD vµ c«ng nh©n
trùc tiÕp s¶n xuÊt. Cô thÓ:
- Víi ®èi t−îng lµ c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé khoa häc, c¸n bé d©n vËn...
c«ng t¸c ë c¸c c¬ quan Trung −¬ng, ®Ò tµi tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o s¸t 90
ng−êi.
- Víi c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé ATVSL§ ë c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh, ®Ò
tµi tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o s¸t 30 ng−êi.
16
- Víi ng−êi lao ®éng ë c¸c c¬ së SXKD, ®Ò tµi tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o s¸t
392 ng−êi.
Tæng céng c¶ 3 lo¹i ®èi t−îng c¸ nh©n, ®Ò tµi ®· tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o
s¸t, pháng vÊn tÊt c¶ 512 ng−êi. Sau khi ph¸t ra, ®· thu vÒ ®−îc 511 phiÕu, ®¹t
tû lÖ cao 99,8%.
III.3.2. Néi dung ®iÒu tra kh¶o s¸t
§Ó gióp cho ®Ò tµi n¾m ®−îc nh÷ng nhËn thøc, quan ®iÓm, hiÓu biÕt hiÖn
nay ë trong x· héi vÒ vÊn ®Ò x· héi ho¸ nãi chung vµ x· héi ho¸ ATVSL§ nãi
riªng, còng nh− thùc tr¹ng t×nh h×nh thùc hiÖn XHH ATVSL§ hiÖn nay ë
n−íc ta nh− thÕ nµo, ®Ò tµi x¸c ®Þnh nh÷ng néi dung chñ yÕu cÇn ®iÒu tra kh¶o
s¸t bao gåm c¸c vÊn ®Ò sau:
- NhËn thøc, quan ®iÓm cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn, c¸c tæ chøc, c¸ nh©n ë
n−íc ta vÒ vÊn ®Ò XHH nãi chung vµ XHH ATVSL§ nãi riªng.
- §¸nh gi¸ thùc tr¹ng t×nh h×nh XHH nãi chung vµ XHH ATVSL§ nãi
riªng hiÖn nay ë n−íc ta, chñ yÕu tËp trung vµo c¸c ®iÓm sau:
+ C¸c qui ®Þnh cña ph¸p luËt, c¸c v¨n b¶n h−íng dÉn, chØ ®¹o cña Nhµ
n−íc, c¸c cÊp qu¶n lý cã liªn quan ®Õn XHH ATVSL§.
+ HÖ thèng tæ chøc qu¶n lý, ®éi ngò c¸n bé hiÖn t¹i cã ®¸p øng yªu cÇu
XHH ATVSL§?
+ §¸nh gi¸ nh÷ng kÕt qu¶ ho¹t ®éng cô thÓ liªn quan ®Õn lÜnh vùc XHH
ATVSL§ hiÖn nay ë n−íc ta.
+ §¸nh gi¸ vai trß, vÞ trÝ vµ kÕt qu¶ tham gia ho¹t ®éng ATVSL§ cña c¸c
tæ chøc chÝnh trÞ – x· héi, tæ chøc x· héi nghÒ nghiÖp vµ cña céng ®ång trong
c«ng t¸c ATVSL§ trong thêi gian qua.
- Nh÷ng quan ®iÓm, ý kiÕn, nh÷ng ®Ò xuÊt ®Ó thùc hiÖn tèt viÖc XHH
ATVSL§ ë n−íc ta trong thêi gian tíi.
Trªn c¬ së nh÷ng néi dung chñ yÕu ®· x¸c ®Þnh, ®Ò tµi ®· tiÕn hµnh x©y
dùng bé phiÕu c©u hái ®iÒu tra kh¶o s¸t, pháng vÊn. §Ò tµi ®· x©y dùng 3 lo¹i
mÉu phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn sau ®©y:
1. MÉu phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn c¬ quan, ®¬n vÞ, Ký hiÖu: CQ§V -
01/07 - 08.
MÉu phiÕu nµy cã 4 phÇn víi 25 c©u hái.
17
2. MÉu phiÕu ®iÒu tra pháng vÊn c¸c c¸ nh©n lµ c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé
khoa häc, NSDL§ vµ c¸n bé ATVSL§, Ký hiÖu: CN - 01/07- 08
MÉu phiÕu nµy cã 4 phÇn (ngoµi phÇn nh©n th©n) víi 29 c©u hái.
3. MÉu phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn c¸c c¸ nh©n lµ NL§ ë c¸c ®¬n vÞ
SXKD, Ký hiÖu: CN - 02/07- 08.
MÉu phiÕu nµy cã 3 phÇn (ngoµi phÇn nh©n th©n) víi 18 c©u hái.
Toµn bé mÉu cña 3 lo¹i phiÕu ®−îc kÌm theo trong phô lôc I.
III.3.3. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra, pháng vÊn
§èi víi c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ, ®Ò tµi ®· göi c«ng v¨n ®Ò nghÞ gióp ®ì vµ cö
ng−êi cña ®Ò tµi trùc tiÕp ®Õn lµm viÖc, trao ®æi chän c¸ch thøc ®iÒn c©u tr¶ lêi
(C¬ quan cö ng−êi ®iÒn hoÆc tr¶ lêi trùc tiÕp ®Ó c¸n bé ®Ò tµi ®iÒn vµo phiÕu).
Ng−êi ®¹i diÖn c¬ quan ký vµ ®ãng dÊu vµo phiÕu tr¶ lêi pháng vÊn.
§èi víi c¸ nh©n c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé ATVSL§ th× c¸ nh©n ®ã trùc tiÕp
tr¶ lêi. Cßn ®èi víi NL§ th× c¸n bé ®Ò tµi nghe tr¶ lêi vµ trùc tiÕp ghi vµo
phiÕu. TÊt nhiªn c¸n bé ®Ò tµi kh«ng ®−îc phÐp gîi ý theo quan ®iÓm cña
m×nh, kh«ng tr¶ lêi thay mµ chØ ®−îc phÐp gi¶i thÝch c©u hái.
III.4. Ph−¬ng ph¸p thèng kª, ph©n tÝch, xö lý sè liÖu
§Ò tµi sö dông ph−¬ng ph¸p nµy ®Ó thèng kª, ph©n tÝch c¸c sè liÖu thu
thËp ®−îc vµ ¸p dông c¸c phÇn mÒm xö lý sè liÖu trªn m¸y tÝnh ®iÖn tö.
Sau mét thêi gian ph¸t phiÕu, ®Ò tµi ®· thu vÒ ®−îc:
- 60 phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn c¬ quan, ®¬n vÞ (100%)
- 511 phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn c¸ nh©n (99,8%). Trong ®ã:
+ 60 phiÕu cña c¸n bé qu¶n lý, c«ng chøc ë CQTW cã ®é tuæi tõ 25 ®Õn
76, tuæi trung b×nh lµ 40,8. N÷ chiÕm 45,98%.
+ 30 phiÕu cña c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé ATVSL§ ë c¸c c¬ së SXKD, cã
®é tuæi tõ 21 ®Õn 61, tuæi trung b×nh lµ 45,9. N÷ chiÕm 24%.
+ 391 phiÕu cña NL§, tuæi tõ 20 ®Õn 53, tuæi trung b×nh lµ 32,34. N÷
chiÕm 31,88%.
§Ò tµi ®· tiÕn hµnh xö lý theo nguyªn t¾c vµ tr×nh tù sau:
18
III.4.1. Xö lý th« c¸c phiÕu
- KiÓm tra tæng qu¸t vµ s¾p xÕp theo c¸c lo¹i mÉu phiÕu, theo ®Þa chØ vµ
lËp danh s¸ch, ®¸nh sè phiÕu.
- Lo¹i bá c¸c phiÕu mµ néi dung tr¶ lêi d−íi 2/3 sè c©u hái.
- §äc, ghi néi dung ý kiÕn tr¶ lêi trong môc “ý kiÕn kh¸c”. Theo dù ®Þnh
sÏ gom c¸c ý kiÕn nµy vµo 1 sè ®iÓm vµ m· ho¸ ®Ó “®ãng” c¸c c©u hái “më”
®ã l¹i, thuËn lîi cho viÖc xö lý trªn m¸y tÝnh. Song v× sè ý kiÕn nµy kh«ng
nhiÒu nªn ®Ó nguyªn toµn v¨n ®Ó ®äc trùc tiÕp, tham kh¶o khi tæng hîp.
III.4.2. Nguyªn t¾c, qui tr×nh xö lý sè liÖu trªn m¸y tÝnh
§Ò tµi ®· sö dông phÇn mÒm MS Visual Foxpro 9 vµ thùc hiÖn c¸c b−íc
sau:
+ X©y dùng mÉu b¶ng c¬ së d÷ liÖu cho tõng lo¹i phiÕu.
+ ViÕt ch−¬ng tr×nh n¹p d÷ liÖu vµ xö lý c¸c d÷ liÖu
+ Tæ chøc n¹p d÷ liÖu vµo m¸y tÝnh
+ Ch¹y ch−¬ng tr×nh xö lý vµ in kÕt qu¶ lÇn 1
KiÓm tra kÕt qu¶, hiÖu chØnh ch−¬ng tr×nh
+ Ch¹y ch−¬ng tr×nh xö lý vµ in kÕt qu¶ lÇn 2
KiÓm tra kÕt qu¶, ph¸t hiÖn c¸c vÊn ®Ò cÇn bæ sung. LËp tr×nh bæ sung
c¸c vÊn ®Ò cÇn xö lý thªm.
+ Ch¹y ch−¬ng tr×nh xö lý vµ in kÕt qu¶ cuèi cïng.
III.5. Ph−¬ng ph¸p chuyªn gia
§Ò tµi lùa chän mét sè nhµ qu¶n lý, nhµ khoa häc, chuyªn gia liªn quan
®Õn lÜnh vùc cÇn nghiªn cøu ®Ó xin ý kiÕn th«ng qua 2 h×nh thøc sau ®©y:
1.- §Æt hµng cho mét sè chuyªn gia, ®Ò nghÞ hä viÕt cho mét sè chuyªn
®Ò nghiªn cøu liªn quan ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra cña ®Ò tµi.
2.- Mêi c¸c chuyªn gia tham dù c¸c buæi héi th¶o, to¹ ®µm do ®Ò tµi tæ
chøc.
Trªn ®©y lµ 5 ph−¬ng ph¸p c¬ b¶n ®−îc ®Ò tµi sö dông trong qu¸ tr×nh
thùc hiÖn ®Ò tµi. C¶ 5 ph−¬ng ph¸p ®ã ®−îc thùc hiÖn ®an xen, kÕt hîp khi
thùc hiÖn c¸c néi dung nghiªn cøu.
19