Lecture 4567 - creativity methods

  • 48 trang
  • file .pdf
CÁC NGUYÊN TẮC
SÁNG TẠO
Do giáo sư Alshuller - kỹ sư, nhà sáng chế, nhà
văn viết truyện khoa học viễn tưởng
1) Nguyên tắc phân nhỏ
• a) Chia đối tượng thành các phần độc lập.
• b) Làm đối tượng trở nên tháo lắp được.
• c) Tăng mức độ phân nhỏ đối tượng.
2) Nguyên tắc “tách khỏi”
• a) Tách phần gây “phiền phức” ( tính chất
“phiền phức” ) hay ngược lại tách phần duy
nhất “cần thiết” ( tính chất “cần thiết” ) ra khỏi
đối tượng.
3) Nguyên tắc phẩm chất cục bộ
• a) Chuyển đối tượng ( hay môi trường bên
ngoài, tác động bên ngoài) có cấu trúc đồng
nhất thành không đồng nhất.
• b) Các phần khác nhau của đối tượng phải có
các chức năng khác nhau.
• c) Mỗi phần của đối tượng phải ở trong những
điều kiện thích hợp nhất đối với công việc.
4) Nguyên tắc phản đối xứng
• Chuyển đối tượng có hình dạng đối xứng thành
không đối xứng ( nói chung giãm bật đối xứng).
5) Nguyên tắc kết hợp
• a) Kết hợp các đối tượng đồng nhất hoặc các
đối tượng dùng cho các hoạt động kế cận.
• b) Kết hợp về mặt thời gian các hoạt động
đồng nhất hoặc kế cận.
6) Nguyên tắc vạn năng
• đối tượng thực hiện một số chức năng khác
nhau, do đó không cần sự tham gia của các đối
tượng khác.
7) Nguyên tắc “chứa trong”
• a) Một đối tượng được đặt bên trong đối tượng
khác và bản thân nó lại chứa đối tượng thứ ba

• b) Một đối tượng chuyển động xuyên suốt bên
trong đối tượng khác.
8) Nguyên tắc phản trọng lượng
• a) bù trừ trọng lượng của đối tượng bằng cách gắn nó với các đối
tượng khác có lực nâng.
• b) Bù trừ trọng lượng của đối tượng bằng tương tác với môi trường
như sử dụng các lực thủy động, khí động…
9) Nguyên tắc gây ứng suất sơ bộ
• Gây ứng suất trước với đối tượng để chống lại
ứng suất không cho phép hoặc không mong
muốn khi đối tượng làm việc ( hoặc gây ứng
suất trước để khi làm việc sẽ dùng ứng suất
ngược lại ).
10) Nguyên tắc thực hiện sơ bộ
• a) Thực hiện trước sự thay đổi cần có, hoàn
toàn hoặc từng phần, đối với đối tượng.
• b) Cần sắp xếp đối tượng trước, sao cho chúng
có thể hoạt động từ vị trí thuận lợi nhất, không
mất thời gian dịch chuyển.
11) Nguyên tắc dự phòng
• Bù đắp độ tin cậy không lớn của đối tượng
bằng cách chuẩn bị trước các phương tiện báo
động, ứng cứu, an toàn.
12) Nguyên tắc đẳng thế
• Thay đổi điều kiện làm việc để không phải nâng
lên hay hạ xuống các đối tượng.
13) Nguyên tắc đảo ngược
• a) Thay vì hành động như yêu cầu bài toán,
hành động ngược lại ( ví dụ, không làm nóng
mà làm lạnh đối tượng)
• b) Làm phần chuyển động của đối tượng ( hay
môi trường bên ngoài ) thành đứng yên và
ngược lại, phần đứng yên thành chuyển động.
14) Nguyên tắc cầu ( tròn ) hoá
• a) Chuyển những phần thẳng của đối tượng
thành cong, mặt phẳng thành mặt cầu, kết cấu
hình hộp thành kết cấu hình cầu.
• b) Sử dụng các con lăn, viên bi, vòng xoắn.
• c) Chuyển sang chuyển động quay, sử dụng
lực ly tâm.
15) Nguyên tắc linh động
• a) Cần thay đổi các đặt trưng của đối tượng
hay môi trường bên ngoài sao cho chúng tối ưu
trong từng giai đoạn làm việc.
• b) Phân chia đối tượng thành từng phần, có
khả năng dịch chuyển với nhau.
16) Nguyên tắc giải “thiếu” hoặc “thừa”
• Nếu như khó nhận được 100% hiệu quả cần
thiết, nên nhận ít hơn hoặc nhiều hơn “một
chút”. Lúc đó bài toán có thể trở nên đơn giản
hơn và dễ giải hơn.
17) Nguyên tắc chuyển sang chiều
• a) Những khó khăn do khác
chuyển động ( hay sắp xếp)
đối tượng theo đường (một chiều) sẽ được khắc
phục nếu cho đối tượng khả năng di chuyển trên mặt
phẳng ( hai chiều). Tương tự, những bài toán liên
quan đến chuyển động ( hay sắp xếp) các đối tượng
trên mặt phẳng sẽ được đơn giản hoá khi chuyển
sang không gian (ba chiều).
• b) Chuyển các đối tượng có kết cấu một tầng thành
nhiều tầng.
• c) Đặt đối tượng nằm nghiêng.
• d) Sử dụng mặt sau của diện tích cho trước.
• e) Sử dụng các luồng ánh sáng tới diện tích bên
cạnh hoặc tới mặt sau của diện tích cho trước.
18) Nguyên tắc sử dụng các dao động
cơ học
• a) Làm đối tượng dao động. Nếu đã có dao
động, tăng tầng số dao động ( đến tầng số siêu
âm).
• b) Sử dụng tầng số cộng hưởng.
• c) Thay vì dùng các bộ rung cơ học, dùng các
bộ rung áp điện.
• d) Sử dụng siêu âm kết hợp với trường điện từ.
19) Nguyên tắc tác động theo chu kỳ
• a) Chuyển tác động liên tục thành tác động
theo chu kỳ (xung).
• b) Nếu đã có tác động theo chu kỳ, hãy thay
đổi chu kỳ.
• c) Sử dụng các khoảng thời gian giữa các xung
để thực hiện tác động khác.