Giáo án chủ đề sinh học 8 hay

  • 15 trang
  • file .doc
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
LỚP 8
Cả năm: 37 tuần - 70 tiết
Học kỳ I: 19 tuần - 36 tiết
Học kỳ II: 18 tuần - 34 tiết
HỌC KỲ I
Nội dung điều chỉnh, hướng dẫn thực
Tiết Bài Tên bài
hiện
1 1 Bài mở đầu.
CHƯƠNG I. KHÁI QUÁT VỀ CƠ THỂ NGƯỜI
2 2 Cấu tạo cơ thể người. Không dạy: II. Sự phối hợp hoạt động của
các cơ quan
3 3 Tế bào. III. Thành phần hóa học của tế bào: Không
dạy chi tiết, chỉ cần liệt kê tên các thành
phần.
4 4 Mô. Câu hỏi 4: Không yêu cầu HS trả lời
5 6 Phản xạ.
6 5 Thực hành: Quan sát tế bào và mô.
CHƯƠNG II. VẬN ĐỘNG
7 7 Bộ xương. Phần II. Phân biệt các loại xương: Không
dạy
8 8 Cấu tạo và tính chất của xương.
9 9 Cấu tạo và tính chất của cơ.
10 10 Hoạt động của cơ.
11 11 Tiến hoá của hệ vận động. Vệ sinh hệ vận
động.
12 12 Thực hành: Tập sơ cứu và băng bó cho người
gãy xương.
CHƯƠNG III. TUẦN HOÀN
13 13 Máu và môi trường trong cơ thể.
14 14 Bạch cầu - Miễn dịch.
15 15 Đông máu và nguyên tắc truyền máu.
16 16 Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết.
17 17 Tim và mạch máu.
18 18 Vận chuyển máu qua hệ mạch. Vệ sinh hệ
tuần hoàn.
19 Kiểm tra 1 tiết.
20 19 Thực hành: Sơ cứu cầm máu.
CHƯƠNG IV. HÔ HẤP
21 20 Hô hấp và các cơ quan hô hấp. - Bảng 20, lệnh ▼ trang 66 : Không dạy
- Không yêu cầu HS trả lời câu hỏi 2 trang
67
22 21 Hoạt động hô hấp.
23 22 Vệ sinh hô hấp.
24 23 Thực hành: Hô hấp nhân tạo.
CHƯƠNG V. TIÊU HOÁ
25 24, Tiêu hoá và các cơ quan tiêu hoá;
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 1
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
26 25 Tiêu hoá ở khoang miệng.
27 27 Tiêu hoá ở dạ dày.
28 28 Tiêu hoá ở ruột non.
28 28
29 29, Hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân- Vệ Hình 29 – 2 và nội dung liên quan: Không
30 sinh tiêu hoá. dạy
30 26 Thực hành: Tìm hiểu hoạt động của enzim
trong nước bọt.
31 Bài tập.
CHƯƠNG VI. TRAO ĐỔI CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG
32 31 Trao đổi chất.
33 32 Chuyển hoá.
34 33 Thân nhiệt.
35 35 Ôn tập học kỳ I.
36 Kiểm tra học kỳ I.
HỌC KỲ II
37 34 Vitamin và muối khoáng.
38 36 Tiêu chuẩn ăn uống. Nguyên tắc lập khẩu
phần.
39 37 Thực hành: Phân tích một khẩu phần cho
trước.
CHƯƠNG VII. BÀI TIẾT
40 38 Bài tiết và cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu.
41 39 Bài tiết nước tiểu.
42 40 Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu.
CHƯƠNG VIII. DA
43 41 Cấu tạo và chức năng của da.
44 42 Vệ sinh da.
CHƯƠNG IX. THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
45 43 Giới thiệu chung hệ thần kinh.
46 44 Thực hành: Tìm hiểu chức năng (liên quan
đến cấu tạo) của tuỷ sống.
47 45 Dây thần kinh tuỷ.
48 46 Trụ não, tiểu não, não trung gian. - Không dạy: Lệnh ▼ So sánh cấu tạo và
chức năng của trụ não và tủy sống…và bảng
46 trang 145
49 47 Đại não. Lệnh ▼ trang 149: Không dạy
50 48 Hệ thần kinh sinh dưỡng. - Hình 48 – 2 và nội dung liên quan trong
lệnh trang 151: Không dạy
- Bảng 48–2 và nội dung liên quan: Không
dạy
- Câu hỏi 2 trang 154: Không yêu cầu HS
trả lời
51 49 Cơ quan phân tích thị giác. - Không dạy: Hình 49 – 1 và nội dung liên
quan ở lệnh ▼ trang 155
- Không dạy: Hình 49.4 và lệnh ▼ trang
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 2
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
157
52 50 Vệ sinh mắt.
53 51 Cơ quan phân tích thính giác. Hình 51.2 và nội dung liên quan trang 163:
Không dạy
- Câu hỏi 1 trang 165: Không yêu cầu HS
trả lời
54 52 Phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện.
55 53 . Hoạt động thần kinh cấp cao ở người.
56 54 Vệ sinh hệ thần kinh.
57 Kiểm tra 1 tiết
CHƯƠNG X. NỘI TIẾT
58 55 Giới thiệu chung hệ nội tiết.
59 56 Tuyến yên, tuyến giáp.
60 57 Tuyến tuỵ và tuyến trên thận.
61 58 Tuyến sinh dục.
62 59 Sự điều hoà và phối hợp hoạt động của các
tuyến nội tiết.
CHƯƠNG XI. SINH SẢN
63 60, Cơ quan sinh dục nam;
64 61 Cơ quan sinh dục nữ.
65 62 Thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai. Cơ
sở khoa học của các biện pháp tránh thai.
66 63 Thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai.
67 64 Các bệnh lây truyền qua đường sinh dục
(bệnh tình dục).
68 Bài tập.
69 66 Ôn tập kỳ II.
70 Kiểm tra học kỳ II.
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 3
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
KẾ HOẠCH DẠY CHỦ ĐỀ NĂM HỌC 2015-2016
- Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN
- Môn: SINH HỌC 8
BƯỚC 1: Xây dựng chuyên đề dạy học
I- Xác định tên chủ đề: TIÊU HÓA THỨC ĂN
II- Mô tả chủ đề:
1-Tổng số tiết thực hiện chủ đề: 4 tiết
+ Nội dung tiết 1: Tiêu hóa và các cơ quan tiêu hóa
+Nội dung tiết 2:Tiêu hóa ở khoang miệng
+ Nội dung tiết 3: Tiêu hóa ở dạ dày
+ Nộ dung tiết 4: Tiêu hóa ở ruột non
PPCT cũ PPCT mới
Tiết 25: Tiêu hóa và các cơ quan tiêu hóa
Tiết 26:Tiêu hóa ở khoang miệng Tiết 25 – 28:
Tiết 27: Tiêu hóa ở dạ dày Chủ đề: Tiêu hóa thức ăn
Tiết 28: Tiêu hóa ở ruột non
2- Mục tiêu chủ đề:
a- Mục tiêu tiết 1:
- Kiến thức: HS trình bày được:Các nhóm chất trong thức ăn.Trình bày vai trò của các cơ quan
tiêu hóa trong sự biến đổi thức ăn về hai mặt lí học( chủ yếu biến đổi cơ học) và hóa học( trong
đó biến đổi lí học đã tạo điều kiện cho biến đổi hóa học). Các chất hoạt động trong quá trình tiêu
hóa.Vai trò của tiêu với cơ thể người. Các chất hoạt động trong quá trình tiêu hóa.
- Xác định được trên hình vẽ và mô hình các cơ quan của hệ tiêu hóa ở người.
- Rèn kỹ năng:Quan sát tranh hình, sơ đồ phát hiện kiến thức. Tư duy tổng hợp lôgic.Hoạt động
nhóm.
- Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn răng miệng.
b- Mục tiêu tiết 2
-Kiến thức: Trình bày được sự biến đổi của thức ăn trong ống tiêu hóa về mặt cơ học( miệng ) và
sự biến đổi hóa học nhờ các dịch tiêu hóa do các tuyến tiêu hóa tiết ra.Trình bày được các hoạt
động tiêu hóa diễn ra trong khoang miệng.Trình bày được các hoạt động nuốt và đẩy thức ăn từ
khoang miệng qua thực quản xuống dạ dày.
- Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn răng miệng.Ý thức trong khi ăn không cười, đùa.
- Rèn kỹ năng: Quan sát tranh hình, sơ đồ phát hiện kiến thức.Tư duy tổng hợp lôgic.Hoạt động
nhóm.
c- Mục tiêu tiết 3:
- Kiến thức:Trình bày được hóa trình tiêu hóa ở dạ dày gồm: Các hoạt động chủ yếu. Cơ quan
hay tế bào thực hiện hoạt động.Tác dụng của các hoạt động.Trình bày được sự biến đổ của thức
ăn trong ống tiêu hóa về mặt cơ học( dạ dày) và sự biến đổi hóa học nhờ các dịch tiêu hóa do các
tuyến tiêu hóa tiết ra.
- Rèn kỹ năng:Hoạt động nhóm, tư duy dự đoán. Quan sát tranh hình tìm kiến thức. - Thái độ:
Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ dạ dày.
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 4
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
d- Mục tiêu tiết 4:
-Kiến thức:Trình bày được quá trình tiêu hóa diễn ra ở ruột non gồm: Các hoạt động. Các cơ
quan hay tế bào thực hiện hoạt động.Tác dụng và kết quả của hoạt động.
- Kĩ năng: Rèn kỹ năng hoạt động độc lập với SGK, hoạt động nhóm.
-Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ cơ quan tiêu hóa.
3- Phương tiện: (đồ dùng, máy chiếu…)
Tranh ảnh, mô hình, máy chiếu, phiếu học tập.
4- Các nội dung chính của chủ đề theo tiết:
Tiết 1: TIÊU HÓA VÀ CÁC CƠ QUAN TIÊU HÓA
I. Thức ăn và sự tiêu hóa
II- Các cơ quan tiêu hóa
Tiết 2: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
I- Tiêu hóa ở khoang miệng
II- Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
Tiết 3 : TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY
I- Cấu tạo dạ dày
II- Tiêu hóa ở dạ dày
Tiết 4: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
I – Cấu tạo ruột non.
II: Tiêu hóa ở ruột non
BƯỚC 2: Biên soạn câu hỏi/bài tập:
- Xây dựng, xác định và mô tả 4 mức độ yêu cầu (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao)
- Mỗi loại câu hỏi/bài tập sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất nào của học sinh
trong dạy học.
Tiết 1:
TT Câu hỏi/ bài tập Mức độ Năng lực, phẩm chất
Hàng ngày chúng ta ăn những loại
1 tức ăn nào?Thức ăn đó thuộc loại Nhận biết Tư duy, quan sát
chất nào?
Trong hoạt động tiêu hóa chất nào
Tư duy, khái quát, tích hợp liên
2 không bị biến đổi, chất nào được Nhậnbiết, thông hiểu
môn
biến đổi về mặt hóa học?
Hoạt động tiêu hóa gồm những
3 Nhậnbiết, thông hiểu Tư duy, quan sát
quát trình nào?
Hoạt động tiêu hóa nào quan trọng
4 Vận dụng cao. Tư duy, tổng hợp.
nhất?
Em hãy nêu vai trò của quá trình
5 Thông hiểu. Tổng hợp.
tiêu hóa?
Em hãy chỉ ra các cơ quan tiêu Tư duy, quan sát, phân tích, phân
6 Nhận biết, Vận dụng
hóa? biệt các cơ quan tiêu hóa
7 Các cơ quan có ý nghĩa gì. Vận dụng Có ý thức bảo vệ cơ quan tiêu hóa.
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 5
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
Tiết 2:
TT Câu hỏi/ bài tập Mức độ Năng lực, phẩmchất
Nhận biết, thông
1 Khoang miệng có những bộ phận nào? Tư duy, quan sát
hiểu
Khi thức ăn vào khoang miệng, có những Tư duy, suy luận, trình
2 Vận dụng .
hoạt động tiêu hóa nào xảy ra?. bày
Vì sao khi nhai cơm và bánh mì lâu cảm thấy Tư duy, cảm nhận, trải
3 Nhận biết, vận dụng
ngọt. nghiệm, nhận xét.
4 En zin hoạt động ở nhiệt độ nào? Nhận biết Tư duy, khái quát.
Tư duy, trải nghiệm, giải
5 Tại sao cần phải nhai kĩ thức ăn? Vận dụng cao
thích, tổng hợp
Có những thành phần nào tham gia vào hoạt Tư duy, khái quát. Tổng
6 Nhận biết, vận dụng
động tiêu hóa. hợp.
Khi nuốt nước, quá trình nuốt có giống nuốt so sánh, phân tích, tổng
7 Nhận biết
thức ăn không? hợp
Quá trình nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ Tư duy, trải nghiệm, nhận
8 Nhận biết, vận dụng
quan nào là chủ yếu? định, tổng hợp.
Lực đẩy của viên thức ăn từ thức quản đến dạ Nhận biết, thông Tư duy, quan sát, tích hợp
9
dày nhờ yếu tố nào? hiểu liên môn
Thức ăn qua thực quản có được biến đổi về Nhận biết, thông
10 Tư duy, tích hợp liên môn
mặt lý học không? hiểu
Vận dụng, thông Tổng hợp, trải nghiệm, có
11 Tại sao trong khi ăn không nên cười đùa.
hiểu ý thức khi đang ăn uống
Tại sao khi đi ngủ không nên ăn kẹo và Tư duy, so sánh. Trải
12 đường? Vận dụng nghiệm, có ý thức giữ vệ
- Cần giữ vệ sinh răng miệng như thế nào? sinh răng miệng.
Qúa trình tiêu hóa TĂ ở khoang miệng diễn Khả năng ghi nhớ kiến
13 Thông hiểu
ra như thế nào? thức, tổng hợp, khái quát
Tiết 3:
TT Câu hỏi/ bài tập Mức độ Năng lực, phẩmchất
1 Dạ dày có cấu tạo như thế nào Nhận biết Quan sát, tư duy
Quan sát, tư duy, suy
2 Lớp cơ dày có tác dụng gì? Nhận biết
luận.
Quan sát, tư duy, giải
3 Vì sao lớp niên mạc có nhiều tuyến vị? Nhận biết
thích.
Tư duy, tổng hợp.
Dạ dày có thể diễn ra những hoạt động tiêu
4 Thông hiểu Trải nghiệm, có ý thức giữ
hóa nào?
vệ sinh ăn uống.
Các thành phần nào tham gia vào hoạt động
5 Nhận biết Quan sát, tư duy
tiêu hóa?
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 6
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
Ở dạ dày loại thức ăn được biến đổi, loại
6 Nhận biết Tư duy
thức ăn nào không được biến đổi?
Tại sao prôtêin trong thức ăn bị biến đổi mà
7 prôtêin của lớp niên mạc dạ dày không bị Vận dụng cao Tư duy, tổng hợp
biến đổi?
8 Thời gian tiêu hóa ở dạ dày là bao lâu? Vận dụng cao Tư duy, tổng hợp
Nhận biết, thông Tư duy, tổng hợp, khái
9 HS hoàn thành bảng 27
hiểu quát.
Tiết 4:
TT Câu hỏi/ bài tập Mức độ Năng lực, phẩmchất
Nhận biết, thông
1 Ruột non có cấu tạo như thế nào? Quan sát, tư duy
hiểu
So sánh cấu tạo của thành ruột non với thành Nhận biết, thông Quan sát, tư duy, so sánh,
2
dạ dày có gì giống và khác nhau? hiểu nhận xét
Nhận biết, thông
3 Đoạn tá tràng có đặc điểm gì? Quan sát, tư duy
hiểu
4 Nêu đặc điểm của lớp niên mạc trong cùng? Nhận biết Tư duy, so sánh
Nhận biết, thông Tư duy, phân biệt, nhận
5 Dịch mật, dịch tụy, dịch ruột có đặc điểm gì?
hiểu diện
Dự đoán ở ruột non có những hoạt động tiêu
6 Nhận biết Tư duy, suy luận, so sánh
hóa nào?
HS hoàn thành bài tập “Hoạt động tiêu hóa ở Nhận biết, thông Tư duy, tổng hợp, khái
7
ruột non” hiểu quát.
Thực ăn ở ruột non chủ yếu chịu sự biến đổi Nhận biết, thông Tư duy, tổng hợp. có ý
8
nào? hiểu thức giữ vệ sinh ăn uống
Nếu ở ruột non thức ăn không được biến đổi Tư duy, suy đoán, nhận
9 Vận dụng
thì sao? xét
Làm thế nào khi ăn, thức ăn được biến đổi Tư duy, tổng hợp, khái
10 hoàn toàn thành chất dinh dưỡng cơ thể hấp Vân dụng cao quát.
thu được. Trải nghiệm
BƯỚC 3: Thiết kế tiến trình dạy học
CHỦ ĐỀ : TIÊU HÓA THỨC ĂN (4 tiết)
Tiết 25- Bài 24: TIÊU HÓA VÀ CÁC CƠ QUAN TIÊU HÓA
I. MỤC TIÊU:
1- Kiến thức: HS trình bày được các nhóm chất trong thức ăn.Trình bày vai trò của các cơ quan
tiêu hóa trong sự biến đổi thức ăn về hai mặt lí học( chủ yếu biến đổi cơ học) và hóa học( trong
đó biến đổi lí học đã tạo điều kiện cho biến đổi hóa học). Các chất hoạt động trong quá trình tiêu
hóa.Vai trò của tiêu với cơ thể người. Các chất hoạt động trong quá trình tiêu hóa.
- Xác định được trên hình vẽ và mô hình các cơ quan của hệ tiêu hóa ở người.
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 7
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
2- Kĩ năng:Rèn kỹ năng quan sát tranh hình, sơ đồ phát hiện kiến thức. Tư duy tổng hợp lôgic.
+ Hoạt động nhóm.
3- Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn răng miệng.Ý thức trong khi ăn không cười, đùa.
II. CHUẨN BỊ:
- Các hình phóng to SGK, bảng phụ...
- Tranh hình SGK phóng to, hình 25 SGV.
- HS kẻ bảng 25 vào vở.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định: 1’
2. Kiểm tra bài cũ:3’
- Nguyên nhân nào làm gián đoạn hô hấp?
3. Bài mới:
Đặt vấn đề (1’) : Hàng ngày chúng ta ăn những loại thức ăn nào, thức ăn được biến đổi như thế
nào trong cơ thể và nhờ những cơ quan nào, bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Hoạt động 1(20’).THỨC ĂN VÀ SỰ TIÊU HÓA I. Thức ăn và sự tiêu hóa
GV: Treo tranh SGK lên bảng yêu cầu quan sát và nghiên cứu thông
tin
HS: Nghiên cứu thông tin.
? Hằng ngày chúng ta ăn nhiều loại thức ăn. Vậy thức ăn đó thuộc
loại chất nào ?
- Cá nhân suy nghĩ trả lời.
GV: Ghi nhanh những loại thức ăn mà HS nêu lên bảng và chia
thành 2 nhóm đó là chất hữu cơ và chất vô cơ.
- Các HS khác theo dõi bổ sung
GV: yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK thảo luận theo nhóm trả
lời 3 câu hỏi SGK.
- Các chất nào trong TĂ, không bị biến đổi về mặt hóa học qua quá
trình tiêu hóa?
- Các chất nào trong TĂ, được biến đổi về mặt hóa học qua quá - Thức ăn gồm chất hữu
trình tiêu hóa? cơ và vô cơ.
- Qúa trình tiêu hóa gồm những hoạt động nào?
- HS: nghiên cứu thông hoạt động nhóm thống nhất ý kiến trả lời.
- Đại diện các nhóm trình bày, các nhóm còn lại bổ sung.
- Đại diện HS lên bảng trình bày trên hình 24.1 và 24.2
- GV: Hoạt động tiêu hóa nào quan trọng nhất ?
Yêu cầu:
+ Hoạt động tiêu hóa thức ăn, hấp thụ chất dinh dưỡng là quan
trọng nhất.
- Đại diện trình bày các nhóm còn lại bổ sung nếu cần.
HS: Trình bày.
- Vai trò của tiêu hóa thức ăn ?
- GV: Nhận xét – Chốt lại kiến thức và giải thích thêm.
+ Thức ăn dù biến đổi bằng cách nào thì cuối cùng cũng thành chất
hấp thụ được thì mới có tác dụng đối với cơ thể.
- Từ những thông tin trên hãy rút ra kết luận: - Hoạt động tiêu hóa gồm:
+ Loại thức ăn. Ăn, đẩy thức ăn, tiêu hóa
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 8
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
+ Hoạt động tiêu hóa. thức ăn, hấp thụ chất dinh
+ Vai trò. dưỡng và thải cặn bã.
HS rút ra kết luận:
II. Các cơ quan tiêu hóa.
Hoạt động 2(16’): CÁC CƠ QUAN TIÊU HÓA
GV: Treo hình 24.3 Hs quan sát lên, yêu cầu hoàn thành bảng 24.
- HS: Nghiên cứu thông tin SGK và H. 24.3 thảo luận nhóm 3 phút
hoàn thành bảng 24.
GV: Em hãy chỉ ra các cơ quan tiêu hóa ở người ?
- Tự xác định vị trí các cơ quan tiêu hóa trên cơ thể mình ?
- Dựa vào sơ đồ HS trình bày.
- Lớp theo dõi bổ sung nếu cần.
- GV: Nhận xét đánh giá, chốt lại kiến thức giúp HS khắc sâu. " Kết - Ống tiêu hóa gồm:
luận. Miệng, hầu, thực quản, dạ
- Cơ quan tiêu hóa gồm những cơ quan nào? dày, ruột (ruột non, ruột
HS: Nhắc lại kiến thức. già).
HS: Rút ra kết luận: - Tuyến tiêu hóa gồm:
- HS nêu Tuyến nước bọt, tuyến
+ Ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa. gan, tuyến tụy,tuyến vị,
HS xác định cơ quan tiêu hóa trên mô hình. tuyến ruột .
4. Kiểm tra đánh giá :4’
- Hoạt động tiêu hóa nào quan trọng nhất ?
- Hãy chỉ ra các cơ quan tiêu hóa ở người ?
- Cơ quan tiêu hóa gồm những cơ quan nào?
5. Dăn dò: 1’
- Học thuộc bài, trả lời các câu hỏi SGK vào vở bài tập.
Tiết 26- Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
I/. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức
-Trình bày được sự biến đổ của thức ăn trong ống tiêu hóa về mặt cơ học( miệng ) và sự biến đổi
hóa học nhờ các dịch tiêu hóa do các tuyến tiêu hóa tiết ra.Trình bày được các hoạt động tiêu hóa
diễn ra trong khoang miệng.Trình bày được các hoạt động nuốt và đẩy thức ăn từ khoang miệng
qua thực quản xuống dạ dày.
2- Kĩ năng: Rèn kỹ năng: Quan sát tranh hình, sơ đồ phát hiện kiến thức.Tư duy tổng hợp
lôgic.Hoạt động nhóm.
3 -Thái độ - Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn răng miệng.Ý thức trong khi ăn không cười, đùa.
II. CHUẨN BỊ:
- Các hình phóng to SGK, bảng phụ... Tranh hình SGK phóng to, hình 25 SGV.
- HS kẻ bảng 25 vào vở.
III/. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định: 1’
2.Kiểm tra bài cũ:3’
- để có một hệ hô hấp khỏe ta phải làm gì?
3. Bài mới:
* Đặt vấn đề (1’): Khoang miệng có cấu tạo như thế nào để phù hợp với quá trình tiêu hóa thức
ăn. Hoạt động tiêu hóa diễn ra như thế nào. Bài học hôm nay chúng ta cung tìm hiểu.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 9
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
Hoạt động 3(17’): TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK kết hợp với hình GV I. Tiêu hóa ở khoang
treo lên bảng trao đổi nhóm hoàn thành câu hỏi miệng
- Khoang miệng có những bộ phận nào?
- Khi thức ăn vào miệng sẽ có những hoạt động nào xảy ra ?
- En zin hoạt động ở nhiệt độ nào?
- Khi nhai cơm, bánh mì trong miệng lâu cảm thấy ngọt . Vì sao?
-Có những thành phần nào tham gia vào hoạt động tiêu hóa?
- HS nghiên cứu thông tin trao đổi nhóm theo sự hướng dẫn của GV. Tiêu hóa ở khoang miệng
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm còn lại theo dõi bổ sung. gồm:
Yêu cầu: - Biến đổi lí học: Tiết
+ Kể đủ các hoạt động ở miệng. ( Nhai, đảo trộn thức ăn... ) . nước bọt, nhai đảo trộn
+ Biến đổi lí học và biến đổi hóa học. thức ăn, tạo viên thức ăn.
- GV nhận xét phần trình bày của HS, chốt lại và giải thích thêm... + Tác dụng: Làm mềm
- GV yêu cầu HS hoàn thành bảng 25 SGK, treo bảng phụ. nhuyễn thức ăn, giúp thức
- HS thảo luận cử đại diện 1 – 4 nhóm trình bày các nhóm còn lại bổ ăn thấm nước bọt tạo viên
sung. vừa để nuốt.
- HS ghi nhận kiến thức. - Biến đổi hóa học: Hoạt
- HS rút ra kết luận động của Enzim trong
- GV yêu cầu HS nhắc lại kiến thức liên hệ thực tế bản thân. nước bọt.
- Tại sao cần phải nhai kỉ thức ăn ? + Tác dụng: Biến đổi 1
- Đại diện trình bày, liên hệ bản thân. phần tinh bột ( Chín )
- Tạo điều kiện cho thức ăn ngấm dịch nước bọt. trong thức ăn thành đường
Hoạt động 4(15’): NUỐT VÀ ĐẨY THỨC ĂN QUA THỰC QUẢN Mantôzơ.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK thảo luận nhóm trả lời 3
câu hỏi trang 82. ( Treo hình 25.3).
- Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ quan nào là chủ yếu và có tác II. Nuốt và đẩy thức ăn
dụng gì? qua thực quản
-Lực đẩy của viên thức ăn qua thực quản xuống dạ dày đã được tạo
ra như thế nào?
- Thức ăn qua thực quản có được biến đổi về mặt lý, hóa hoạc
không?
- Cá nhân tự nghiên cứu thông tin trao đổi nhóm thống nhất ý kiến
cử đại diện trình bày.
- HS lên bảng chỉ hình.
- Các nhóm còn lại theo dõi bổ sung nếu cần.
- GV nhận xét, đánh giá giúp HS hoàn thiện kiến thức
? Khi uống nước, quá trình nuốt có giống với nuốt thức ăn không ?
Vì sao ?
- Đại diện 1- 2 nhóm trình bày
? Tại sao người ta khuyên trong khi ăn không nên cười đùa .
- Cá nhân trình bày.
- GV nhận xét giúp HS khắc sâu kiến thức. - Nhờ hoạt động của lưỡi
-?Tại sao khi đi ngủ không nên ăn kẹo, đường ? thức ăn được đẩy xuống
- HS vận dụng kiến thức trả lời. thực quản.
- Cần phải giữ vệ sinh răng miệng như thế nào? - Thức ăn qua thực quản
- GV chốt lại kiến thức giúp HS rút ra kết luận. xuống dạ dày nhờ hoạt
- HS rút ra kết luận theo sự hướng dẫn của GV. động của các cơ thực quản
- GV chốt lại kiến thức.
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 10
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
4. Kiểm tra đánh giá :5’
- Hoạt động tiêu hóa nào quan trọng nhất ?
- Tiêu hóa ở khoang miệng diễn ra những quá trình nào ? Nêu diễn biến của từng quá trình?
- Khi uống nước, quá trình nuốt có giống với nuốt thức ăn không ? Vì sao ?
- Tại sao người ta khuyên trong khi ăn không nên cười đùa ?
- Tại sao khi đi ngủ không nên ăn kẹo, đường ?
5. Dăn dò: 1’
- Học thuộc bài, trả lời các câu hỏi SGK vào vở bài tập.
- Đọc “ Em có biết “ ?
Tiết 27- Bài 27: TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY
I/. MỤC TIÊU
1- Kiến thức:Trình bày được hóa trình tiêu hóa ở dạ dày gồm: Các hoạt động chủ yếu. Cơ quan
hay tế bào thực hiện hoạt động.Tác dụng của các hoạt động.Trình bày được sự biến đổ của thức
ăn trong ống tiêu hóa về mặt cơ học( dạ dày) và sự biến đổi hóa học nhờ các dịch tiêu hóa do các
tuyến tiêu hóa tiết ra.
2- Kĩ năng:Rèn kỹ năng hoạt động nhóm, tư duy dự đoán. Quan sát tranh hình tìm kiến thức.
3- Thái độ :Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ dạ dày.
II .Chuẩn bị: - Tranh phóng to hình 27.1 SGK tr.87. Nếu có điều kiện dùng đĩa CD minh họa.
-HS kẻ bảng 27 vào vở.
III/. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định:1’
2. Kiểm tra bài cũ: 3’
Ở khoang miệng thức ăn được biến đổi như thế nào?
3.Bài mới:
Đặt vấn đề (1’):Chúng ta đã biết các thức ăn chỉ được tiêu hóa một phần ở khoang miệng, vậy
vào dạ dày chúng có tiếp tục biến đổi không ? Nếu có thì biến đổi như thế nào ?
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Hoạt động1(12’): TÌM HIỂU CẤU TẠO CỦA DẠ I/. Cấu tạo dạ dày
DÀY
- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK tr.86. và quan
sát hình 27.1 – trả lời.
- Dạ dày có cấu tạo như thế nào ?
- Lớp cơ của dạ dày có tác dụng gì?
- Lớp niên mạc có tác dụng gì?
- Dạ dày có thể diễn ra hoạt động tiêu hóa nào ?
- Đại diện nhóm trả lời các nhóm khác bổ sung.
- Yêu cầu: + Hình dạng. - Dạ dày hình túi, dung tích 3l.
+ Thành dạ dày. - Thành dạ dày có 4 lớp: lớp màng ngoài, lớp cơ,
+ Tuyến tiêu hóa. lớp niêm mạc, niêm mạc trong cùng.
- Dựa vào cấu tạo Dự đoán dạ dày diễn ra các hoạt + Lớp cơ dày, khỏe gồm 3 lớp: cơ vòng, cơ dọc,
động tiêu hóa nào? cơ chéo.
- GV lưu ý có rất nhiều dự đoán của HS vì vậy GV + Lớp niêm mạc: nhiều tuyến tiết dịch vị.
cần chú ý để hướng cho HS nắm được kiến thức cơ
bản của bài …( nhưng không đánh giá đúng sai mà
HS sẽ giải quyết ở hoạt động sau ).
.GV yêu cầu HS → kết luận.
- HS tự rút ra kết luận.(cấu tạo của dạ dày ).
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 11
Trường THCS Hương Sơn Dạy học theo chủ đề sinh học 8
Hoạtđộng2(20’): TÌM HIỂU SỰ TIÊU HÓA Ở DẠ
DÀY
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK hoàn
thành bảng 27 tr.88.
- Ông làm thí nghiệm như thế nào?
- Nêu thành phần của dịch vị.
- En zin trong dịch vị có tác dụng với TĂ nào
- Điều kiện hoạt động của en zin pep sin. II/. Tiêu hóa ở dạ dày
- GV yêu cầu chỉ rõ từng hoạt động và tác dụng của
nó.
- Treo bảng 27 lên bảng, yêu cầu HS chữa bài,(ghi Nội dung bảng 27
vào bảng ).
Các thành
- Cá nhân tự nghiên cứu thông tin, trao đổi nhóm, Các hoạt Tác dụng
Biến đổi phần tham
thống nhất ý kiến hoàn thành bảng. động tham của hoạt
t/ă ở d.dày gia hoạt
- Đại diện các nhóm lên bảng hoàn thành kiến thức. gia động
động
- HS theo dõi và tự sửa chữa vào vở .
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung thêm những kiến
thức HS chưa hoàn thành từ đó giúp HS lĩnh hội Tuyến vị. -Hòa loãng
- Sự tiết
được kiến thức. thức ăn.
Biến đổi lí dịch vị.
- GV yêu cầu các nhóm đánh giá về phần dự đoán ở - Đảo trộn
học - Co bóp
mục 1 nhằm giúp HS khắc sâu kiến thức. -Các lớp cơ T-Ă thấm
của dạ dày.
- HS xem lại phần dự đoán ban đầu của nhóm mình của dạ dày. đều dịch vị
xem đúng hay sai.
- GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận nhóm trả lời câu
- Phân cắt
hỏi đầu tr.89. SGK
Prô.
-Sự đẩy thức ăn xuống ruột nhờ hoạt động của bộ Biến đổi HĐ của Enzim
..dài... ngắn
phận nào? hóa học enzim pépsin.
….
-Loại thức ăn dạng G,L được biến đổi trong dạ dày
.aa
như thế nào?
- Tai sao prôtêin trong TĂ bị phân hủy do dịch vị ,
mà prôtêin lớp niên mặc dạ dày lại được bảo vệ và
không bị phân hủy? - Các loại thức ăn khác như lipít, gluxít … chỉ
- Thời gian TĂ được tiêu hoá ở dạ dày là bao lâu. biến đổi về mặt lý học.
- GV liên hệ thực tế cho HS về cách ăn uống, thời -Thời gian lưu lại thức ăn trong dạ dày từ 3-6 giờ,
gian, loại thức ăn, lượng thức ăn… Biết cách bảo vệ tùy loại thức ăn.
dạ dày.
- HS tiếp tục thảo luận nhóm theo sự hướng dẫn của
GV và bảng 27.
- Đại diện nhóm trả lời.
- Các nhóm khác bổ sung nếu cần
- HS rút ra kết luận có sự hướng dẫn của giáo viên.
4. Kiểm tra đánh giá: 5’ Đánh dấu vào câu trả lời đúng nhất:
2. Biến đổi lý học ở dạ dày gồm:
a) Sự tiết dịch vị. b) Sự co bóp của dạ dày.
c) Sự đảo trộn thức ăn. d) Cả a và b đúng.
3. Biến đổi hóa học ở dạ dày:
a) Tiết dịch vị b) Thấm đều dịch thức ăn.
c) Hoạt động của Enzim pépsin. d) Cả a và c đúng
Người thực hiện : Phạm Văn Toàn 12