Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng tại nhno&ptnt thành phố hạ long

  • 100 trang
  • file .doc
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Môc lôc
Trang
Lêi nãi ®Çu...................................................................5
Ch¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ tÝn dông vµ chÊt lîng tÝn
dông trong ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng th-
¬ng m¹i........................................................................7
1.1 Ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng th¬ng m¹i........7
1.1.1 Kh¸i niÖm vµ ®Æc trng cña ho¹t ®éng tÝn dông
ng©n hµng..............................................................7
1.1.1.1 Kh¸i niÖm..................................................7
1.1.1.2 §Æc trng cña ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng.9
1.1.2. C¸c h×nh thøc tÝn dông ng©n hµng.................10
1.1.2.1. Thêi h¹n tÝn dông.....................................11
1.1.2.2. §èi tîng tÝn dông......................................11
1.1.2.3. Môc ®Ých sö dông vèn..............................11
1.1.2.4. Møc ®é ®¶m b¶o.....................................12
1.1.2.5. TÝnh chÊt lu©n chuyÓn vèn.......................12
1.1.2.6. Ph¬ng ph¸p hoµn tr¶...............................13
1.1.3 Vai trß cña tÝn dông ng©n hµng trong nÒn kinh tÕ
thÞ trêng................................................................13
1.2 c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông
cña nhtm..................................................................16
1.2.1 Kh¸i niÖm vÒ chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông.......16
1.2.2 Mét sè chØ tiªu c¬ b¶n ®¸nh gi¸ chÊt lîng ho¹t
®éng tÝn dông cña NHTM.........................................17
1.2.2.1 Tæng d nî.................................................17
1.2.2.2 Tû lÖ nî qu¸ h¹n.......................................18
Hoµng H¶i YÕn 1 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
1.2.2.3 Thêi h¹n hoµn vèn vµ vßng quay vèn tÝn dông.
.......................................................................... 18
1.2.2.4 Doanh sè cho vay......................................19
1.2.2.5 Thu nhËp tõ ho¹t ®éng cho vay...................19
1.2.2.6 Quy chÕ vµ thÓ lÖ tÝn dông........................20
1.3 Nh÷ng nh©n tè ¶nh hëng ®Õn chÊt lîng ho¹t ®éng
tÝn dông ng©n hµng..................................................20
1.3.1 Nh©n tè kh¸ch quan.......................................21
1.3.2 Nh©n tè chñ quan...........................................23
Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông t¹i
NHNo&PTNT thµnh phè H¹ Long.................................27
2.1 Kh¸i qu¸t vÒ NHNo&PTNT H¹ Long.........................27
2.1.1 LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña NHNo&PTNT
H¹ Long.................................................................27
2.1.2 C¬ cÊu bé m¸y tæ chøc cña NHNo&PTNT H¹ Long
............................................................................. 27
2.1.2.1 Phßng tÝn dông.........................................27
2.1.2.2 Phßng kÕ to¸n - ng©n quü.........................28
2.1.2.3 Phßng hµnh chÝnh nh©n sù........................29
2.1.2.4 Phßng giao dÞch........................................30
2.2 T×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña NHNo&PTNT H¹
Long trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y.................................31
2.2.1 C«ng t¸c qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh vèn..................31
2.2.1.1 T×nh h×nh huy ®éng vèn..........................31
2.2.1.2 T×nh h×nh sö dông vèn.............................34
2.2.2 C«ng t¸c tÝn dông...........................................36
2.3 Thùc tr¹ng chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông cña
NHNo&PTNT H¹ Long trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y..........39
2.3.1 ChÝnh s¸ch tÝn dông hiÖn hµnh........................39
Hoµng H¶i YÕn 2 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
2.3.2 Thùc tr¹ng chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông............40
2.3.2.1 Tæng d nî.................................................40
2.3.2.2 ChØ tiªu nî qu¸ h¹n....................................41
2.3.2.3 ChØ tiªu vßng quay vèn tÝn dông................42
2.3.2.4 Doanh sè cho vay......................................43
2.3.2.5 Kh¶ n¨ng sinh lêi cña vèn tÝn dông..............44
2.4 §¸nh gi¸ chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông t¹i NHNo &
PTNT H¹ Long............................................................46
2.4. 1 Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc trong ho¹t ®éng tÝn dông
cña NHNo & PTNT H¹ Long........................................46
2.4.2 Nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i vµ nguyªn nh©n.......48
2.4.2.1 Nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i trong chÊt lîng ho¹t
®éng tÝn dông cua NHNo&PTNT H¹ Long.................48
2.4.2.2 Mét sè nguyªn nh©n chñ yÕu......................50
Ch¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ nh»m n©ng
cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông t¹i NHNo & PTNT h¹
long............................................................................54
3.1 Quan ®iÓm vµ ®Þnh híng ho¹t ®éng tÝn dông t¹i
NHNo &PTNT thµnh phè H¹ Long .................................54
3.1.1 Quan ®iÓm n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn
dông......................................................................54
3.1.2 §Þnh híng cña NHNo & PTNT H¹ Long trong viÖc
n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông.....................54
3.1.2.1 §Þnh híng chung cña ng©n hµng trong ho¹t
®éng kinh doanh..................................................54
3.1.2.2 §Þnh híng n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn
dông...................................................................56
Hoµng H¶i YÕn 3 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
3.2 Nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng
tÝn dông t¹i NHNo&PTNT H¹ Long.................................57
3.2.1 T¨ng cêng c¸c biÖn ph¸p huy ®éng vèn............58
3.2.2 N©ng cao chÊt lîng thÈm ®Þnh tÝn dông ng©n
hµng......................................................................58
3.2.3 Ph©n lo¹i kh¸ch hµng......................................60
3.2.4 Thùc hiÖn nghiªm tóc c¸c thÓ lÖ, chÕ ®é tÝn dông
hiÖn hµnh..............................................................61
3.2.5 Qu¶n lý rñi ro:................................................62
3.2.6 T¨ng cêng kiÓm tra, gi¸m s¸t c¸c kho¶n vay......63
3.2.7 Gi¶i quyÕt tèt c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n..................64
3.2.8 Thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng Marketing ng©n hµng..65
3.2.9 N©ng cao chÊt lîng c¸n bé tÝn dông..................65
3.3 KiÕn nghÞ nh»m n©ng cao chÊt lîng Ho¹t ®éng tÝn
dông t¹i NHNo&PTNT h¹ long.......................................66
3.3.1. §èi víi Nhµ níc vµ c¸c cÊp chÝnh quyÒn.............66
3.3.2. §èi víi Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam................67
3.3.3. §èi víi NHNo & PTNT ViÖt Nam.........................68
KÕt luËn.....................................................................70
Tµi liÖu tham kh¶o........................................................71
Danh môc b¶ng biÓu
Trang
Hoµng H¶i YÕn 4 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
B¶ng 2.1: T×nh h×nh sö dông vèn cña NHNo & PTNT Thµnh
phè H¹ Long.................................................................32
B¶ng 2.2: T×nh h×nh sö dông vèn cña NHNo & PTNT Thµnh
phè H¹ Long.................................................................35
B¶ng 2.3: Ho¹t ®éng tÝn dông t¹i NHNo & PTNT TP H¹ Long
.................................................................................. 36
B¶ng 2.4: T×nh h×nh d nî.............................................40
B¶ng 2.5: T×nh h×nh nî qu¸ h¹n....................................41
B¶ng 2.6: Vßng quay vèn tÝn dông.................................42
B¶ng 2.7: Doanh sè cho vay...........................................43
B¶ng 2.8: Kh¶ n¨ng sinh lêi cña vèn tÝn dông..................45
Hoµng H¶i YÕn 5 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Lêi nãi ®Çu
Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ®Êt níc
ta sau h¬n 15 n¨m tiÕn hµnh ®æi míi ®· ®¹t ®îc nh÷ng
thµnh qu¶ hÕt søc to lín. Tõ mét ®Êt níc nghÌo nµn l¹c hËu
víi mu«n vµn nh÷ng khã kh¨n do hËu qu¶ cña cuéc ®Êu
tranh giµnh ®éc lËp ®¸nh duæi kÎ thï x©m lîc ®Ó l¹i, ®Õn
nay, ViÖt Nam ®ang trªn ®µ ph¸t triÓn víi møc t¨ng trëng
GDP b×nh qu©n hµng n¨m thuéc vµo hµng cao nhÊt ch©u ¸,
bé mÆt ®Êt níc ®ang thay ®æi tõng ngµy, ®êi sèng nh©n
d©n ngµy cµng ®îc c¶i thiÖn, t×nh h×nh an ninh chÝnh trÞ
æn ®Þnh, uy tÝn cña ViÖt Nam trong khu vùc vµ trªn trêng
quèc tÕ kh«ng ngõng lín m¹nh.
§ãng gãp vµo nh÷ng thµnh tùu ®ã cña ®Êt níc, kh«ng
thÓ kh«ng kÓ tíi vai trß hÕt søc to lín cña ngµnh ng©n hµng
ViÖt Nam. ThËt vËy, víi vai trß lµ “huyÕt qu¶n” ®Ó cho
“dßng m¸u” tµi chÝnh cña nÒn kinh tÕ lu th«ng, víi tinh thÇn
®æi míi vµ s¸ng t¹o, trong h¬n suèt mét thËp kû qua, ngµnh
ng©n hµng ®· thùc hiÖn tèt chÝnh s¸ch tiÒn tÖ cña §¶ng vµ
Nhµ níc, ®Èy lïi l¹m ph¸t, æn ®Þnh gi¸ trÞ cña ®ång tiÒn,
gãp phÇn quan träng vµo viÖc æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«.
Trong sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña ngµnh ng©n hµng ViÖt
Nam th× cã thÓ nãi thµnh tùu næi bËt nhÊt chÝnh lµ sù ph¸t
triÓn m¹nh mÏ cña hÖ thèng c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i. C¸c
NHTM víi vai trß lµ mét trung gian tµi chÝnh quan träng nhÊt
cña nÒn kinh tÕ ®· ®¸p øng ngµy cµng tèt h¬n nhu cÇu vÒ
vèn vµ thanh to¸n cho mäi ho¹t ®éng kinh tÕ trªn ph¹m vi
c¶ níc.
Hoµng H¶i YÕn 6 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Trong c¸c ho¹t ®éng cña NHTM th× ho¹t ®éng chñ yÕu
nhÊt vµ quan träng nhÊt chÝnh lµ ho¹t ®éng tÝn dông. Ho¹t
®éng tÝn dông ng©n hµng kh«ng chØ lµ ho¹t ®éng ®em l¹i
nguån thu lîi nhuËn chñ yÕu cho c¸c NHTM mµ nã cßn gãp
phÇn ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn cho ®Çu t ph¸t triÓn s¶n
xuÊt - kinh doanh cña nÒn kinh tÕ. Tuy nhiªn, ho¹t ®éng tÝn
dông còng nh bÊt kú mét ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh
nµo kh¸c, còng ®Òu tiÒm Èn nh÷ng rñi ro. ViÖc rñi ro trong
ho¹t ®éng tÝn dông cña ng©n hµng th¬ng m¹i cã nhiÒu
nguyªn nh©n g©y ra. ViÖc ph©n tÝch mét c¸ch chÝnh x¸c,
khoa häc c¸c nguyªn nh©n ph¸t sinh rñi ro tÝn dông ®Ó tõ
®ã cã nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu nh»m n©ng cao chÊt lîng
tÝn dông lµ nhiÖm vô c¬ b¶n vµ còng lµ vÊn ®Ò nãng báng
thu hót sù quan t©m cña c¸c nhµ qu¶n trÞ NHTM nãi chung
vµ cña NHNo&PTNT H¹ Long nãi riªng.
XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do trªn, trong thêi gian thùc tËp t¹i
NHNo&PTNT Hµ Néi, em ®· m¹nh d¹n nghiªn cøu ®Ò tµi
“Gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn
dông t¹i NHNo&PTNT Thµnh Phè H¹ Long ”.
Víi ®Ò tµi nµy, tríc hÕt em muèn lµm râ nh÷ng vÊn ®Ò lý
luËn chung vÒ tÝn dông ng©n hµng vµ chÊt lîng cña nã. TiÕp
®ã, c¨n cø vµo lý luËn nãi trªn ®Ó tiÕn hµnh xem xÐt,
®¸nh gi¸ thùc tr¹ng chÊt lîng tÝn dông t¹i NHNo&PTNT H¹
Long vµ ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p x©y dùng.
KÕt cÊu ®Ò tµi gåm 3 ch¬ng:
- Ch¬ng 1. C¬ së lý luËn vÒ tÝn dông vµ chÊt lîng
tÝn dông trong ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM
Hoµng H¶i YÕn 7 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
- Ch¬ng 2. Thùc tr¹ng chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông
t¹i NHNo&PTNT H¹ Long
- Ch¬ng 3. Mét sè gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ nh»m
n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông t¹i
NHNo&PTNT Thµnh Phè H¹ Long
Hoµng H¶i YÕn 8 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Ch¬ng 1
C¥ Së Lý luËn vÒ TÝN DôNG VµchÊt lîng tÝn
dông TRONG HO¹T §éNG KINH DOANH CñA
ng©n hµng TH¦¥NG M¹i
1.1 ho¹T §éNG TÝN DôNG CñA NG¢N HµNG TH¦¥NG M¹I
1.1.1 Kh¸i niÖm vµ ®Æc trng cña ho¹t ®éng tÝn dông
ng©n hµng
1.1.1.1 Kh¸i niÖm
Danh tõ tÝn dông xuÊt ph¸t tõ gèc La tinh "Creditum", cã
nghÜa lµ mét sù tin tëng, tÝn nhiÖm lÉn nhau, hay nãi c¸ch
kh¸c, ®ã lµ lßng tin. Theo ng«n ng÷ nh©n gian ViÖt Nam
th× tÝn dông lµ quan hÖ vay mîn lÉn nhau trªn c¬ së cã
hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l·i.
MÆc dï cã nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau nhng nh×n
chung, c¸c kh¸i niÖm ®Òu thÓ hiÖn ®îc hai néi dung chñ
yÕu lµ:
- Thø nhÊt, ngêi së h÷u mét sè tiÒn hoÆc hµng hãa
chuyÓn giao cho ngêi kh¸c sö dông trong mét kho¶ng thêi
gian nhÊt ®Þnh.
- Thø hai, ngêi sö dông cam kÕt hoµn tr¶ sè tiÒn hoÆc
hµng hãa ®ã cho ngêi së h÷u víi mét gi¸ trÞ lín h¬n, phÇn
chªnh lÖch lín h¬n ®ã gäi lµ lîi tøc hay tiÒn l·i.
Qu¸ tr×nh vËn ®éng ®ã ®îc biÓu diÔn trªn s¬ ®å sau
®©y:
Cho vay
Ngêi së h÷u Ngêi sö
Hoµng H¶i YÕn 9 Khoa: Tµi chÝnh
dông Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Hoµn tr¶
Ngêi cho vay Ngêi ®i vay
Theo M¸c, tÝn dông lµ sù chuyÓn nhîng t¹m thêi mét lîng
gi¸ trÞ tõ ngêi së h÷u sang ngêi sö dông, sau mét thêi gian
nhÊt ®Þnh l¹i quay vÒ víi mét lîng gi¸ trÞ lín h¬n lîng gi¸ trÞ
ban ®Çu.
Theo quan ®iÓm nµy, ph¹m trï tÝn dông cã 3 néi dung
chñ yÕu, ®ã lµ: tÝnh chuyÓn nhîng t¹m thêi mét lîng gi¸ trÞ,
tÝnh thêi h¹n vµ tÝnh hoµn tr¶.
Nh vËy, tÝn dông lµ mèi quan hÖ kinh tÕ gi÷a ngêi cho
vay (ngêi së h÷u) vµ ngêi ®i vay (ngêi sö dông) th«ng qua sù
vËn ®éng cña gi¸ trÞ, vèn tÝn dông ®îc biÓu hiÖn díi h×nh
thøc tiÒn tÖ hoÆc hµng hãa. Qu¸ tr×nh ®ã ®îc thÓ hiÖn qua
3 giai ®o¹n sau:
- Thø nhÊt, ph©n phèi tÝn dông díi h×nh thøc cho vay. ë
giai ®o¹n nµy, gi¸ trÞ vèn tÝn dông ®îc chuyÓn sang ngêi ®i
vay, ë ®©y chØ cã mét bªn nhËn ®îc gi¸ trÞ vµ còng chØ cã
mét bªn nhîng ®i gi¸ trÞ.
- Thø hai, sö dông vèn tÝn dông trong qu¸ tr×nh t¸i s¶n
xuÊt. Ngêi ®i vay sau khi nhËn ®îc gi¸ trÞ vèn tÝn dông, hä
®îc quyÒn sö dông gi¸ trÞ ®ã ®Ó tháa m·n nhu cÇu s¶n
xuÊt hoÆc tiªu dïng cña m×nh. Tuy nhiªn, ngêi ®i vay chØ
®îc quyÒn sö dông vèn tÝn dông ®ã trong mét kho¶ng thêi
gian nhÊt ®Þnh mµ kh«ng ®îc quyÒn së h÷u vÒ gi¸ trÞ ®ã.
Hoµng H¶i YÕn 10 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
- Thø ba, ®©y lµ giai ®o¹n kÕt thóc mét vßng tuÇn hoµn
cña mét chu ký s¶n xuÊt ®Ó trë vÒ h×nh th¸i tiÒn tÖ th× vèn
tÝn dông ®îc ngêi ®i vay hoµn tr¶ l¹i cho ngêi cho vay.
Nh÷ng hµnh vi tÝn dông cã thÓ ®îc diÔn ra trùc tiÕp
gi÷a ngêi thõa vèn cÇn ®Çu t víi ngêi cÇn vèn ®Ó sö dông.
Nhng thùc tÕ hai ngêi nµy khã cã thÓ phï hîp ®îc víi nhau vÒ
quy m«, vÒ thêi gian nhµn rçi vµ thêi gian sö dông vèn;
hoÆc còng cã thÓ phï hîp ®îc th× l¹i ph¶i tèn kÐm chi phÝ
t×m kiÕm, nªn ®Ó tháa m·n ®îc nhu cÇu cña c¶ hai ngêi
th× cÇn thiÕt ph¶i cã mét ngêi thø ba ®øng ra tËp trung ®îc
tÊt c¶ sè vèn cña nh÷ng ngêi t¹m thêi thõa, cÇn ®Çu t kiÕm
l·i. Trªn c¬ së sè vèn tËp trung ®îc, ngêi thø ba nµy sÏ ph©n
phèi cho nh÷ng ngêi cÇn vèn ®Ó sö dông díi h×nh thøc cho
vay. Ngêi ®ã kh«ng ai kh¸c chÝnh lµ c¸c tæ chøc tÝn dông,
trong ®ã chñ yÕu lµ c¸c tæ chøc tÝn dông, trong ®ã chñ
yÕu lµ c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i - ngêi m«i giíi tµi chÝnh
trªn thÞ trêng tµi chÝnh. C¸c ng©n hµng th¬ng m¹i víi chøc
n¨ng lµ trung gian tµi chÝnh, ho¹t ®éng nh mét chiÕc cÇu
nèi liÒn gi÷a kh¶ n¨ng cung øng vµ nhu cÇu vÒ vèn tiÒn tÖ
trong x· héi c¬ b¶n ®îc gi¶i quyÕt. ViÖc c¸c ng©n hµng th-
¬ng m¹i tËp trung vèn díi h×nh thøc huy ®éng vµ ph©n phèi
vèn díi h×nh thøc cho vay ®îc gäi lµ tÝn dông ng©n hµng.
ChÝnh nhê cã tÝn dông ng©n hµng mµ nh÷ng ®ång tiÒn
nhµn rçi ®· trë thµnh tiÒn ho¹t ®éng, biÕn ®ång tiÒn ph©n
t¸n thµnh nguån vèn tËp trung phôc vô cho nhu cÇu s¶n xuÊt
kinh doanh, tõ ®ã thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ngµy cµng ph¸t
triÓn.
Hoµng H¶i YÕn 11 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
1.1.1.2 §Æc trng cña ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng
Do cã liªn quan ®Õn mét lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt cña
nÒn kinh tÕ nªn ho¹t ®éng TDNH cã mét sè ®Æc trng sau:
- TÝn dông lµ sù cung cÊp mét lîng gi¸ trÞ dùa trªn c¬ së
lßng tin. ë ®©y, ngêi cho vay tin tëng ngêi ®i vay sö dông
vèn vay cã hiÖu qu¶ sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh vµ do ®ã
cã kh¶ n¨ng tr¶ ®îc nî.
- TÝn dông lµ sù chuyÓn nhîng mét lîng gi¸ trÞ cã thêi h¹n.
§Ó ®¶m b¶o thu håi nî ®óng h¹n, ngêi cho vay thêng x¸c
®Þnh râ thêi gian cho vay. ViÖc x¸c ®Þnh thêi h¹n ®ã dùa
vµo qu¸ tr×nh lu©n chuyÓn vèn cña ®èi tîng vay. Cã nghÜa
lµ thêi h¹n cho vay ph¶i phï hîp víi chu kú lu©n chuyÓn vèn
cña ®èi tîng vay th× lóc ®ã ngêi vay míi cã ®iÒu kiÖn ®Ó
tr¶ nî. NÕu thêi h¹n cho vay nhá h¬n chu kú lu©n chuyÓn
vèn cña ®èi tîng vay th× khi ®Õn h¹n kh¸ch hµng cha cã
nguån ®Ó tr¶ nî sÏ g©y khã kh¨n cho kh¸ch hµng. Ngîc l¹i,
nÕu thêi h¹n cho vay dµi h¬n chu kú lu©n chuyÓn vèn sÏ t¹o
®iÒu kiÖn cho kh¸ch hµng sö dông vèn kh«ng ®óng môc
®Ých vµ kh«ng cã nguån thu ®Ó tr¶ nî, nhng nÕu cã nguån
thu nhËp kh¸c ngoµi nguån thu chÝnh th× cã thÓ thu nî tõ
nguån ®ã. V× vËy, thêi h¹n cho vay cã thÓ ng¾n h¬n chu
kú s¶n xuÊt kinh doanh. ViÖc x¸c ®Þnh thêi h¹n cho vay
kh«ng chØ dùa vµo chu kú lu©n chuyÓn vèn cña ®èi tîng
vay mµ cßn ph¶i dùa vµo tÝnh chÊt vèn cña ngêi cho vay:
nÕu vèn cña ngêi cho vay æn ®Þnh th× thêi gian cho vay cã
Hoµng H¶i YÕn 12 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
thÓ dµi h¬n vµ ngîc l¹i th× thêi h¹n cho vay ph¶i ng¾n h¬n
®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ng©n hµng.
- TÝn dông lµ sù chuyÓn nhîng t¹m thêi mét lîng gi¸ trÞ
trªn nguyªn t¾c ph¶i hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l·i. §©y lµ thuéc
tÝnh riªng cã cña tÝn dông. V× vèn cho vay cña ng©n hµng
lµ vèn huy ®éng cña nh÷ng ngêi t¹m thêi thõa nªn sau mét
thêi gian nhÊt ®Þnh, ng©n hµng ph¶i tr¶ l¹i cho ngêi ký
th¸c. MÆt kh¸c, ng©n hµng cÇn ph¶i cã nguån ®Ó bï ®¾p
chi phÝ ho¹t ®éng nh khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, tr¶ l¬ng
c¸n bé c«ng nh©n viªn, chi phÝ v¨n phßng phÈm … nªn ngêi
vay vèn ngoµi viÖc tr¶ nî gèc cßn ph¶i tr¶ cho ng©n hµng
mét kho¶n l·i.
1.1.2. C¸c h×nh thøc tÝn dông ng©n hµng
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ho¹t ®éng tÝn dông rÊt ®a
d¹ng vµ phong phó víi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau. §Ó sö
dông vµ qu¶n lý tÝn dông cã hiÖu qu¶ th× ph¶i tiÕn hµnh
ph©n lo¹i tÝn dông. MÆt kh¸c, ®Ó ®¶m b¶o an toµn vèn
trong kinh doanh th× viÖc cÊp tÝn dông ph¶i g¾n liÒn víi
®èi tîng vay, ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho sù vËn ®éng cña vèn
phï hîp víi sù vËn ®éng cña vËt t hµng hãa th× ph¶i tiÕn
hµnh ph©n lo¹i tÝn dông. Nguån vèn kinh doanh cña ng©n
hµng lµ huy ®éng tõ nÒn kinh tÕ, tõ vèn t¹m thêi nhµn rçi
cña c¸ nh©n vµ cña c¸c doanh nghiÖp ®îc gi¶i phãng ra khái
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. C¸c tæ chøc kinh tÕ vµ c¸c
c¸ nh©n kh¸c nhau. V× vËy, nguån vèn huy ®éng cña ng©n
hµng còng bao gåm nhiÒu lo¹i: tiÒn göi kh«ng kú h¹n, tiÒn
Hoµng H¶i YÕn 13 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
göi cã kú h¹n ng¾n h¹n vµ tiÒn göi cã kú h¹n dµi h¹n … Do
®ã, ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i tÝn dông ®Ó thùc hiÖn c©n
®èi gi÷a vèn vµ sö dông vèn trong ng©n hµng th¬ng m¹i,
gióp cho qu¸ tr×nh qu¶n lý ®iÒu hµnh ngµy cµng cã hiÖu
qu¶. Trong qu¸ tr×nh ph©n lo¹i cã thÓ sö dông nhiÒu chiªu
thøc ®Ó ph©n lo¹i tÝn dông, song thùc tÕ c¸c nhµ kinh tÕ
häc thêng ph©n lo¹i tÝn dông theo c¸c tiªu thøc sau ®©y:
1.1.2.1. Thêi h¹n tÝn dông
C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ngêi ta chia tÝn dông thµnh 3
lo¹i:
- TÝn dông ng¾n h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông cã thêi h¹n díi mét
n¨m (mét sè níc quy ®Þnh díi hai n¨m). TÝn dông ng¾n h¹n
®îc dïng ®Ó bæ sung sù thiÕu hôt t¹m thêi vÒ vèn lu ®éng
cña c¸c doanh nghiÖp vµ phôc vô c¸c nhu cÇu sinh ho¹t cña
c¸c c¸ nh©n.
- TÝn dông trung h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông cã thêi h¹n tõ 1
n¨m ®Õn 5 n¨m. Lo¹i tÝn dông nµy ®îc cÊp ®Ó mua s¾m
tµi s¶n cè ®Þnh, c¶i tiÕn vµ ®æi míi kü thuËt, më réng s¶n
xuÊt vµ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh nhá, cã thêi h¹n thu håi
vèn nhanh.
- TÝn dông dµi h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông cã thêi h¹n trªn 5
n¨m, ®îc sö dông ®Ó cÊp vèn cho x©y dùng c¬ b¶n, ®Çu t
x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp míi, c¸c c«ng tr×nh thuéc c¬ së h¹
tÇng (®êng x¸, bÕn c¶ng, s©n bay ...) c¶i tiÕn vµ më réng
s¶n xuÊt víi quy m« lín.
Hoµng H¶i YÕn 14 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
1.1.2.2. §èi tîng tÝn dông
C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ngêi ta chia tÝn dông thµnh 2
lo¹i:
- TÝn dông vèn lu ®éng: Lµ lo¹i tÝn dông ®îc sö dông ®Ó
h×nh thµnh vèn lu ®éng cña c¸c tæ chøc kinh tÕ, cã nghÜa
lµ cho vay bï ®¾p vèn lu ®éng thiÕu hôt t¹m thêi. TÝn dông
vèn lu ®éng bao gåm: cho vay dù tr÷ hµng hãa, cho vay chi
phÝ s¶n xuÊt, cho vay ®Ó thanh to¸n c¸c kho¶n nî díi h×nh
thøc chiÕt khÊu kú phiÕu.
- TÝn dông vèn cè ®Þnh: Lµ lo¹i tÝn dông ®îc sö dông ®Ó
h×nh thµnh tµi s¶n cè ®Þnh, cã nghÜa lµ ®Çu t ®Ó mua
s¾m tµi s¶n cè ®Þnh, c¶i tiÕn vµ ®æi míi kü thuËt, më réng
s¶n xuÊt, x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp vµ c«ng tr×nh míi...Thêi
h¹n cho vay ®èi víi lo¹i tÝn dông nµy thêng lµ trung vµ dµi
h¹n.
1.1.2.3. Môc ®Ých sö dông vèn
C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ngêi ta chia tÝn dông thµnh 2
lo¹i:
- TÝn dông s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng hãa: Lµ lo¹i tÝn
dông cÊp cho c¸c nhµ doanh nghiÖp, c¸c chñ thÓ kinh doanh
®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng hãa. Khi thùc hiÖn
h×nh thøc tÝn dông nµy ng©n hµng Ýt gÆp rñi ro v× ng©n
hµng ®· cã ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vÒ kh¸ch hµng
cña m×nh
- TÝn dông tiªu dïng: Lµ lo¹i tÝn dông cÊp cho c¸c c¸
nh©n ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng nh: mua s¾m nhµ cöa,
Hoµng H¶i YÕn 15 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
xe cé, c¸c lo¹i hµng hãa bÒn ch¾c nh tñ l¹nh, ®iÒu hßa,
m¸y giÆt … §©y lµ lo¹i tÝn dông cã møc ®é rñi ro cao v×
nguån tr¶ nî ng©n hµng cña hä phô thuéc vµo kh¶ n¨ng tµi
chÝnh, tr×nh ®é nghÒ nghiÖp, mÆt kh¸c ng©n hµng còng
gÆp khã kh¨n trong viÖc ®¸nh gi¸ t c¸ch cña kh¸ch hµng.
1.1.2.4. Møc ®é ®¶m b¶o
C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ngêi ta chia tÝn dông thµnh c¸c
lo¹i:
- TÝn dông cã ®¶m b¶o: Lµ h×nh thøc cÊp tÝn dông cã tµi
s¶n hoÆc ngêi b¶o l·nh ®øng ra lµm ®¶m b¶o cho kho¶n nî
vay. H×nh thøc nµy chØ ¸p dông ®èi víi nh÷ng kh¸ch hµng
cha cã quan hÖ l©u dµi, cha t¹o ®îc uy tÝn víi ng©n hµng,
mÆc dï cã b¶o ®¶m nhng ng©n hµng vÉn cã thÓ gÆp rñi ro
do tµi s¶n bÞ mÊt gi¸ hay nguån b¶o l·nh kh«ng thùc hiÖn
nghÜa vô cña m×nh.
- TÝn dông kh«ng cã ®¶m b¶o: Lµ lo¹i tÝn dông mµ khi
cho vay ng©n hµng kh«ng yªu cÇu ph¶i cã tµi s¶n thÕ chÊp,
cÇm cè hay cã sù b¶o l·nh cña ngêi thø ba. Nh vËy viÖc cho
vay chØ ®¬n thuÇn dùa vµo uy tÝn cña kh¸ch hµng vµ thêi
gian mµ kh¸ch hµng quan hÖ víi ng©n hµng. Tuy lµ h×nh
thøc cÊp tÝn dông kh«ng cã b¶o ®¶m nhng ng©n hµng còng
Ýt gÆp rñi ro v× thêng ®©y lµ nh÷ng kh¸ch hµng lín cã uy
tÝn vµ cã kh¶ n¨ng tr¶ nî th× ng©n hµng míi cho vay.
1.1.2.5. TÝnh chÊt lu©n chuyÓn vèn
Theo tiªu thøc nµy tÝn dông ®îc ph©n thµnh hai lo¹i
Hoµng H¶i YÕn 16 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
- TÝn dông trùc tiÕp: Lµ h×nh thøc tÝn dông mµ ng©n
hµng trùc tiÕp cÊp vèn cho ngêi ®i vay ®ång thêi ngêi ®i
vay trùc tiÕp hoµn tr¶ kho¶n nî vay cho ng©n hµng (bao
gåm c¶ gèc vµ l·i).
- TÝn dông gi¸n tiÕp: Lµ h×nh thøc tÝn dông qua ®ã
ng©n hµng mua l¹i c¸c giÊy tê cã gi¸ cßn thêi h¹n thanh
to¸n. §©y lµ lo¹i tÝn dông cã møc ®é rñi ro lín v× ng©n
hµng kh«ng cã c¸c th«ng tin vÒ con nî.
1.1.2.6. Ph¬ng ph¸p hoµn tr¶
C¨n cø vµo ph¬ng ph¸p nµy th× tÝn dông ®îc chia thµnh
3 lo¹i:
- TÝn dông tr¶ gãp: Lµ lo¹i tÝn dông mµ kh¸ch hµng ph¶i
hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l·i theo ®Þnh kú.
- TÝn dông kú h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông ®îc thanh to¸n mét
lÇn theo kú h¹n tho¶ thuËn
1.1.3 Vai trß cña tÝn dông ng©n hµng trong nÒn kinh
tÕ thÞ trêng
TÝn dông ng©n hµng lµ lo¹i quan hÖ tÝn dông gi÷a
ng©n hµng víi c¸c tæ chøc, c¸c doanh nghiÖp va c¸ nh©n.
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng th× c¸c quan hÖ kinh tÕ vËn
®éng theo c¸c quy luËt kh¸ch quan nh quy luËt cung cÇu,
quy luËt c¹nh tranh... C¸c doanh nghiÖp, tæ chøc kinh tÕ ®Ó
cã thÓ ®øng v÷ng ®îc trong c¬ chÕ thÞ truêng th× ph¶i t¹o
cho m×nh mét vÞ trÝ v÷ng ch¾c ®Ó cã thÓ c¹nh tranh ®Ó
tån t¹i. MÆt kh¸c, ®Ó cã thÓ c¹nh tranh c¸c doanh nghiÖp
vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ cÇn ph¶i cã vèn ®Çu t vµ TDNH lµ
Hoµng H¶i YÕn 17 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
mét trong nh÷ng nguån vèn tèi u ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ
khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån vèn Êy. NÒn kinh tÕ
cµng ph¸t triÓn th× khèi lîng TDNH cµng lín v× TDNH ®ãng
mét vai trß quan träng ®èi víi lÜnh vùc s¶n xuÊt vµ lu th«ng
hµng ho¸ còng nh lÜnh vùc lu th«ng tiÒn tÖ trong nÒn kinh
tÕ thÞ trêng. Vai trß cña TDNH ®èi víi nÒn kinh tÕ thÓ hiÖn
ë mét sè ®iÓm sau:
- Tríc hÕt : TDNH lµ c«ng cô, ®ßn bÈy m¹nh mÏ thóc ®Èy
sù t¨ng trëng kinh tÕ vµ ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ thi trêng.
TDNH huy ®éng c¸c nguån vèn t¹m thêi nhµn rçi cha sö
dông trong tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®Ó cho c¸c doanh
nghiÖp vµ c¸c c¸ nh©n vay vèn, gãp phÇn më réng s¶n xuÊt
kinh doanh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn. TDNH lµ
c«ng cô ®Ó gi¶i quyÕt m©u thuÉn gi÷a ngêi thõa vèn vµ ng-
êi thiÕu vèn ®Èy nhanh tèc ®é chu chuyÓn vèn gãp phÇn
thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn.
- Thø hai: TDNH lµ c«ng cô tµi trî cã hiÖu qu¶ cho nÒn
kinh tÕ.
Trong nÒn kinh tÕ c¸c doanh nghiÖp tiÕn hµnh ho¹t
®éng s¶n xuÊt kinh doanh dùa trªn c¸c nguån vèn lµ vèn tù
cã vµ mét sè nguån tµi trî tõ bªn ngoµi... Tuy nhiªn nguån
vèn TDNH vÉn lµ nguån vèn tµi trî cã hiÖu qu¶ nhÊt v× nã
tho¶ m·n nhu cÇu vèn vÒ sè lîng vµ thêi h¹n ®ång thêi chi
phÝ sö dông vèn TDNH thÊp h¬n c¸c chi phÝ kh¸c. MÆt kh¸c
®Ó cã thÓ vay vèn ®îc tõ ng©n hµng th× doanh nghiÖp
ph¶i lµm ¨n cã hiÖu qu¶, cã uy tÝn, b¶o ®¶m ®îc c¸c
nguyªn t¾c vay tr¶.
Hoµng H¶i YÕn 18 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Do vËy c¸c doanh nghiÖp ph¶i t×m hiÓu thÞ trêng mét
c¸ch kü lìng, khai th¸c thÞ trêng cã hiÖu qu¶ tõ ®ã thóc ®Èy
ph¸t triÓn kinh tÕ.
- Thø ba: Ho¹t ®éng TDNH gãp phÇn thùc hiÖn ®iÒu tiÕt
vÜ m« nÒn kinh tÕ ( qua quy m« vèn vay vµ l·i suÊt) tõ ®ã
gãp phÇn lµm æn ®Þnh vµ t¨ng trëng kinh tÕ.
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¸c nhµ ®Çu t thêng chØ
tËp trung vèn ®Çu t vµo c¸c lÜnh vùc cã lîi nhuËn cao, trong
khi ®ã nÒn kinh tÕ l¹i ®ßi hái cã sù ph¸t triÓn ®ång bé,
c©n ®èi gi÷a c¸c ngµnh vµ c¸c vïng, yªu cÇu ph¶i cã nh÷ng
ngµnh then chèt, mòi nhän t¹o ®µ cho nÒn kinh tÕ ph¸t
triÓn nhanh chãng. TDNH (®Æc biÖt lµ c¸c ng©n hµng th-
¬ng m¹i) th«ng qua viÖc cung cÊp vèn (nhÊt lµ vèn trung vµ
dµi h¹n) ®Çy ®ñ kÞp thêi víi l·i suÊt vµ ®iÒu kiÖn cho vay u
®·i gãp phÇn quan träng vµo viÖc ®¶m b¶o vèn ®Çu t cho
c¬ së h¹ tÇng, h×nh thµnh c¸c ngµnh then chèt, mòi nhän
vµ c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm, tõ ®ã h×nh thµnh mét c¬
cÊu kinh tÕ tèi u.
- Thø t: TDNH lµ c«ng cô ®Ó nhµ níc ®iÒu tiÕt khèi l¬ng
tiÒn cung øng.
Ng©n hµng lµ mét chñ thÓ quan träng tham gia vµo qu¸
tr×nh t¹o tiÒn th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông vµ thanh to¸n.
Qua ho¹t ®éng tÝn dông c¸c ng©n hµng cã thÓ më réng hay
thu hÑp khèi lîng tiÒn cung øng. ChÝnh v× thÕ mµ TDNH d·
®îc nhµ níc sö dông nh lµ mét c«ng cô ®Ó ®iÒu tiÕt khèi l-
îng tiÒn tÖ trong lu th«ng qua hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch tiÒn
Hoµng H¶i YÕn 19 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng
LuËn v¨n tèt nghiÖp
tÖ cña NHNN nh: Dù tr÷ b¾t buéc, h¹n møc tÝn dông, l·i
suÊt chiÕt khÊu, c«ng cô thÞ tr¬ng më...
- Thø n¨m: Ho¹t ®éng tÝn dông kh«ng chØ bã hÑp trong
ph¹m vi quèc gia mµ cßn cã t¸c dông më r«ng quan hÖ hîp
t¸c quèc tÕ.
Ngµy nay xu híng quèc tÕ ho¸ vµ héi nhËp ngµy cµng ®-
îc më réng nªn mét nÒn kinh tÕ muèn ph¸t triÓn th× cÇn
ph¶i t¨ng c¬ng giao lu víi c¸c níc. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh
tÕ më vay nî níc ngoµi ®ang ngµy cµng trë thµnh mét nhu
cÇu kh¸ch quan ®èi víi tÊt c¶ c¸c níc trªn thÕ giíi. §Æc biÖt
lµ c¸c níc ®ang ph¸t triÓn. V× thÕ mµ c¸c doanh nghiÖp
kh«ng chØ cã quan hÖ mua b¸n víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ
trong níc mµ cßn cã quan hÖ xuÊt nhËp khÈu víi níc ngoµi.
Ng©n hµng cã thÓ thóc ®Èy c¸c mèi quan hÖ nµy th«ng qua
c¸c h×nh thøc b¶o l·nh hoÆc cÊp tÝn dông cho c¸c doanh
nghiÖp tõ ®ã t¹o uy tÝn cho c¸c doanh nghiÖp trong níc trªn
thÞ trêng quèc tÕ.
- Thø s¸u: Ho¹t ®éng tÝn dông kh«ng chØ bã hÑp trong
ph¹m vi quèc gia mµ cßn cã t¸c dông më réng quan hÖ hîp
t¸c quèc tÕ.
TDNH th¬ng m¹i lµ c«ng cô gióp nhµ níc thùc hiÖn tèt
chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ®ång thêi còng gióp chÝnh NHTM cã mét
m«i trêng ho¹t ®éng kinh doanh tèt. Víi søc mua ®ång tiÒn
æn ®Þnh sÏ t¹o t©m lý an toµn trong d©n chóng tõ ®ã huy
®éng tèi ®a c¸c nguån vèn tiÒm tµng trong x· héi, tho· m·n
cao nhÊt nhu cÇu më réng vèn ®Çu t cña nÒn kinh tÕ. MÆt
kh¸c víi ho¹t ®éng tÝn dông, NHTM trë thµnh trung gian tµi
Hoµng H¶i YÕn 20 Khoa: Tµi chÝnh Ng©n
hµng