Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại xí nghiệp hoá dược

  • 103 trang
  • file .doc
Lêi nãi ®Çu
H¬n mét thËp kû qua, víi ®êng lèi ®æi míi cña §¶ng vµ Nhµ
níc, nÒn kinh tÕ níc ta ®· chuyÓn tõ nÒn kinh tÕ tËp trung quan
liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña nhµ n-
íc vµ bíc ®Çu ®· thu ®îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ. Nh÷ng
n¨m gÇn ®©y (NhÊt lµ tõ n¨m 1991 ®Õn nay) nÒn kinh tÕ
®ang dÇn khëi s¾c, ®· cã tÝch luü tõ néi bé nÒn kinh tÕ vµ thu
hót ®Çu t níc ngoµi cµng lín, t¹o thÕ vµ lùc nhanh h¬n.
Bªn c¹nh thuËn lîi ®ã c¸c doanh nghiÖp qu¶n lý kinh doanh
trong níc, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh c¸c
mÆt hµng phôc vô cho søc khoÎ ®êi sèng vËt chÊt cña con ngêi
kh«ng Ýt khã kh¨n thö th¸ch: trang thiÕt bÞ l¹c hËu, tr×nh ®é
c«ng nghÖ, tr×nh ®é qu¶n lý cha theo kÞp víi ®µ lªn ngµy cµng
cao cña thÞ trêng c¬ chÕ qu¶n lý tËp trung quan liªu bao cÊp tuy
®· xo¸ bá, tõ l©u nhng vÉn cßn lµ søc ú t©m lý rÊt lín c¶n trë sù
nh¹y bÐn linh øng víi ph¬ng ph¸p vµ c¸ch thøc ®iÒu hµnh doanh
nghiÖp lín nhÊt lµ trong lÜnh vùc tµi chÝnh. C¸c doanh nghiÖp
cßn nhiÒu lóng tóng trong huy ®éng, qu¶n lý vµ sö dông vèn,
hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh bÞ r¬i vµo t×nh
tr¹ng thiÕu vèn.
Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n cña t×nh tr¹ng nµy lµ do
c«ng t¸c qu¶n lý vµ sö dông vèn kÐm hiÖu qu¶.
XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ trªn, sau mét thêi gian thùc tËp t¹i XÝ
nghiÑp Ho¸ Dîc, ®îc sù gióp ®ì cña gi¸m ®èc vµ c¸c phßng ban
trong c«ng ty cïng víi sù híng dÉn tËn t×nh cña thÇy gi¸oTrÇn
M¹nh Hïng, t«i ®· tiÕn hµnh ph©n tÝch nh÷ng sè liÖu cña tµi
chÝnh cña s¶n phÈm Dîc ®Ó ®¸nh gi¸ nh÷ng mÆt m¹nh còng
nh nh÷ng h¹n chÕ trong ho¹t ®éng qu¶n lý sö dông vèn cña c«ng
ty trong 3 n¨m gÇn ®©y. Trªn c¬ së ®ã ®a ra mét sè kiÕn nghÞ
1
víi mong muèn cã thÓ gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn
t¹iXÝ nghiÖp Ho¸ Dîc.
Trong khu«n khæ cña chuyªn ®Ò thùc tËp t«i xin chän ®Ò
tµi nghiªn cøu: " Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn
t¹i XÝ nghiÖp Ho¸ Dîc". §Ò tµi bao gåm 3 phÇn:
2
PhÇn I : Vèn vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn cña doanh nghiÖp
trong c¬ chÕ thÞ trêng
PhÇn II : Thùc tr¹ng hiÖu qu¶ sö dông vèn t¹iXÝ nghiÖp
Ho¸ Dîc.
PhÇn III : Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn t¹i XÝ
nghiÖp Ho¸ Dîc .
Tríc khi ®i vµo néi dung chÝnh cña chuyªn ®Ò, t«i xin ch©n
thµnh c¸m ¬n sù gióp ®ì tËn t×nh cña ban l·nh ®¹o vµ nh©n
viªn c«ng ty vËt t hµng ho¸ vµ vËt t¶i, cïng sù híng dÉn cô thÓ,
s¸t sao cña thÇy gi¸o TrÇn M¹nh Hïng Khoa Kinh TÕ – Ph¸p chÕ
trêngcao ®¶ng kinh tÕ – kü thuËt c«ng nghiÖp I.
3
PhÇn I
Vèn vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn cña doanh nghiÖp trong c¬
chÕ thÞ trêng
I. Vèn vµ vai trß cña vèn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng vèn lµ ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ
thiÕu ®îc ®Ó thµnh lËp mét doanh nghiÖp vµ tiÕn hµnh c¸c ho¹t
®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Víi tÇm quan träng nh vËy, viÖc
nghiªn cøu cÇn ph¶i b¾t ®Çu lµm râ kh¸i niÖm c¬ b¶n vèn lµ g×
vµ vai trß cña vèn ®èi víi doanh nghiÖp thÓ hiÖn nh thÕ nµo.
1. Kh¸i niÖm
Theo quan ®iÓm cña Marx, vèn ( t b¶n) lµ gi¸ trÞ ®em l¹i
gi¸ trÞ thÆng d lµ mét ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §Þnh
nghÜa cña Marx cã tÇm kh¸i qu¸t lín nhng do bÞ h¹n chÕ bëi
nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸ch quan lóc bÊy giê nªn Marx ®· quan niÖm
chØ cã khu vùc s¶n xuÊt míi t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d cho nÒn kinh
tÕ.
C¸c nhµ kinh tÕ häc ®¹i diÖn cho c¸c trêng ph¸i kinh tÕ
kh¸c nhau còng cã c¸c quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ vèn. Theo P.
Samuelson vèn lµ nh÷ng hµng ho¸ ®îc s¶n xuÊt ra ®Ó phôc vô
cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt míi, lµ mét ®Çu vµo cho ho¹t ®éng s¶n
xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Trong cuèn " kinh tÕ häc "
cña D. Begg t¸c gi¶ ®· ®a ra 2 ®Þnh nghÜa vÒ vèn hiÖn vËt vµ
vèn tµi chÝnh cña doanh nghiÖp: vèn hiÖn vËt lµ dù tr÷ c¸c hµng
ho¸ ®· s¶n xuÊt ra ®Ó s¶n xuÊt ra c¸c hµng ho¸ kh¸c; vèn tµi
chÝnh lµ c¸c lo¹i giÊy tê cã gi¸ cña doanh nghiÖp.
C¸c quan ®iÓm cña vèn ë trªn tuy thÓ hiÖn ®îc vai trß t¸c
dông trong nh÷ng ®iÒu kiÖn lÞch sö cô thÓ víi c¸c yªu cÇu, môc
®Ých nghiªn cøu cô thÓ nhng vÉn bÞ h¹n chÕ bëi sù ®ång nhÊt
vèn víi tµi s¶n cña doanh nghiÖp. Thùc chÊt vèn lµ biÓu hiÖn
4
b»ng tiÒn, lµ gi¸ trÞ cña tµi s¶n mµ doanh nghiÖp ®ang n¾m
gi÷. Vèn vµ tµi s¶n lµ hai mÆt cã gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt cña mét bé
phËn nguån lùc s¶n xuÊt mµ doanh nghiÖp huy ®éng vµo qu¸
tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh.
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay, vèn ®îc quan niÖm lµ
toµn bé nh÷ng gi¸ trÞ øng ra ban ®Çu vµ c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
tiÕp theo cña doanh nghiÖp. Kh¸i niÖm nµy kh«ng nh÷ng chØ ra
vèn lµ mét yÕu tè ®Çu vµo cña s¶n xuÊt mµ cßn ®Ò cËp tíi sù
tham gia cña vèn kh«ng chØ bã hÑp trong mét qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt riªng biÖt, chia c¾t mµ trong toµn bé trong mäi qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt vµ t¸i s¶n xuÊt liªn tôc trong suèt thêi gian tån t¹i cña
doanh nghiÖp.
Nh vËy, vèn lµ yÕu tè sè mét cña mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt
kinh doanh, nã ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i qu¶n lý vµ sö dông
cã hiÖu qu¶ ®Ó b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn, ®¶m b¶o cho doanh
nghiÖp ngµy cµng lín m¹nh. V× vËy, c¸c doanh nghiÖp cÇn thiÕt
ph¶i nhËn thøc ®Çy ®ñ h¬n vÒ vèn còng nh nh÷ng ®Æc trng
cña vèn. §iÒu ®ã cã ý nghÜa rÊt lín ®èi víi c¸c doanh nghiÖp v×
chØ khi nµo c¸c doanh nghiÖp hiÓu râ ®îc tÇm quan träng vµ gi¸
trÞ cña ®ång vèn th× doanh nghiÖp míi cã thÓ sö dông nã mét
c¸ch cã hiÖu qu¶ ®îc.
C¸c ®Æc trng c¬ b¶n cña vèn:
- Vèn ph¶i ®¹i diÖn cho mét lîng tµi s¶n nhÊt ®Þnh: cã
nghÜa lµ vèn ®îc biÓu hiÖn b»ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n h÷u h×nh vµ
tµi s¶n v« h×nh cña doanh nghiÖp.
- Vèn ph¶i vËn ®éng sinh lêi, ®¹t ®îc môc tiªu kinh doanh
cña doanh nghiÖp.
- Vèn ph¶i ®îc tÝch tô vµ tËp trung ®Õn mét lîng nhÊt ®Þnh
míi cã thÓ ph¸t huy t¸c dông ®Ó ®Çu t vµo s¶n xuÊt kinh doanh.
5
- Vèn cã gi¸ trÞ vÒ mÆt thêi gian; ®iÒu nµy rÊt cã ý nghÜa
khi bá vèn vµo ®Çu t vµ tÝnh hiÖu qu¶ sö dông cña ®ång vèn.
- Vèn ph¶i g¾n liÒn víi chñ së h÷u nhÊt ®Þnh, kh«ng thÓ cã
®ång vèn v« chñ vµ kh«ng cã ai qu¶n lý.
- Vèn ®îc quan niÖm nh mét hµng hãa vµ lµ mét hµng ho¸
®Æc biÖt cã thÓ ma b¸n quyÒn sö dông vèn trªn thÞ trêng; t¹o
nªn sù giao lu s«i ®éng trªn thÞ trêng vèn, thÞ trêng tµi chÝnh.
- Vèn kh«ng chØ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña c¸c tµi s¶n h÷u
h×nh mµ cßn ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña nh÷ng tµi s¶n v«
h×nh ( Tµi s¶n v« h×nh cña doanh nghiÖp cã thÓ lµ vÞ trÝ kinh
doanh, lîi thÕ trong s¶n xuÊt, b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ, c¸c bÝ
quyÕt vÒ c«ng nghÖ…)
2. Ph©n lo¹i vèn.
Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, ®Ó qu¶n lý vµ sö
dông vèn mét c¸ch cã hiÖu qu¶ c¸c doanh nghiÖp ®Òu tiÕn hµnh
ph©n lo¹i vèn. Tuú vµo môc ®Ých vµ lo¹i h×nh cña tõng doanh
nghiÖp mµ mçi doanh nghiÖp ph©n lo¹i vèn theo c¸c tiªu thøc
kh¸c nhau.
2.1 Ph©n lo¹i vèn theo nguån h×nh thµnh.
2.1.1. Vèn chñ së h÷u.
a. Vèn ph¸p ®Þnh.
Vèn ph¸p ®Þnh vµ sè vèn tèi thiÓu ph¶i cã ®Ó thµnh lËp
doanh nghiÖp do ph¸p luËt quy ®Þnh ®èi víi tõng ngµnh nghÒ.
§èi víi doanh nghiÖp Nhµ níc, nguån vèn nµy do ng©n s¸ch nhµ
níc cÊp hoÆc cã nguån gèc tõ ng©n s¸ch Nhµ níc nh kho¶n chªnh
lÖch t¨ng gi¸ lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n, tiÒn vèn trong doanh
nghiÖp, c¸c kho¶n ph¶i nép nhng ®îc ®Ó l¹i doanh nghiÖp.
b. Vèn tù bæ sung
6
Vèn tù bæ sung lµ vèn chñ yÕu do doanh nghiÖp ®îc lÊy
mét phÇn tõ lîi nhuËn ®Ó l¹i doanh nghiÖp, nã ®îc thùc hiÖn díi
h×nh thøc lÊy mét phÇn tõ quû ®Çu t ph¸t triÓn, quü dù phßng
tµi chÝnh. Ngoµi ra, ®èi víi doanh nghiÖp nhµ níc cßn ®îc ®Ó l¹i
toµn bé sè khÊu hoa c¬ b¶n tµi s¶n cè ®Þnh ®Ó ®Çu t, thay
thÕ, ®æi míi tµi s¶n cè ®Þnh. §©y lµ nguån tù tµi trî cho nhu
cÇu vèn cña doanh nghiÖp.
2.1.2. Vèn huy ®éng cña doanh nghiÖp.
§èi víi mét doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ thÞ
trêng, vèn chñ së h÷u cã vai trß rÊt quan träng nhng chØ chiÕm
tû träng nhá trong tæng nguån vèn. §Ó ®¸p øng nhu cÇu vèn cho
s¶n xuÊt kinh doanh, doanh nghiÖp ph¶i t¨ng cêng vèn huy
®éng c¸c nguån vèn kh¸c díi h×nh thøc vay nî, liªn doanh liªn
kÕt, ph¸t hµnh tr¸i phiÕu vµ c¸c h×nh thøc kh¸c.
a. Vay vèn
Doanh nghiÖp cã thÓ vay ng©n hµng, c¸c tæ chøc tÝn dông,
c¸c c¸ nh©n, ®¬n vÞ kinh tÕ ®Ó t¹o lËp hoÆc t¨ng thªm nguån
vèn.
- Vèn vay ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông rÊt quan
träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. Nguån vèn nµy ®¸p øng ®óng
thêi ®iÓm c¸c kho¶n tÝn dông ng¾n h¹n hoÆc dµi h¹n theo nhu
cÇu cña doanh nghiÖp trªn c¬ së c¸c hîp ®ång tÝn dông gi÷a
Ng©n hµng vµ doanh nghiÖp
- Vèn vay trªn thÞ trêng chøng kho¸n.
T¹i nh÷ng nÒn kinh tÕ cã thÞ trêng chøng kho¸n ph¸t triÓn,
vay vèn trªn thÞ trêng chøng kho¸n lµ h×nh thøc huy ®éng vèn
cho doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp cã thÓ ph¸t hµnh tr¸i phiÕu,
®©y lµ c«ng cô tµi chÝnh quan träng dÔ sö dông vµo môc ®Ých
vay dµi h¹n ®¸p øng nhu cÇu vèn s¶n xuÊt kinh doanh. ViÖc ph¸t
hµnh tr¸i phiÕu cho phÐp doanh nghiÖp cã thÓ thu hót réng r·i sè
7
tiÒn nhµn rçi trong x· héi ®Ó më réng ho¹t ®éng kinh doanh cña
m×nh.
b. Vèn liªn doanh liªn kÕt.
Doanh nghiÖp cã thÓ liªn doanh liªn kÕt hîp t¸c víi c¸c
doanh nghiÖp kh¸c ®Ó huy ®éng thùc hiÖn më réng ho¹t ®éng
s¶n xuÊt - kinh doanh. §©y lµ mét h×nh thøc huy ®éng vèn quan
träng v× ho¹t ®éng tham gia gãp vèn liªn doanh, liªn kÕt g¾n
liÒn víi viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ, thiÕt bÞ gi÷a c¸c bªn tham
gia nh»m ®æi míi s¶n phÈm, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña
doanh nghiÖp; doanh nghiÖp còng cã thÓ tiÕp nhËn m¸y mãc,
thiÕt bÞ nÕu hîp ®ång liªn doanh quy ®Þnh gãp vèn b»ng m¸y
mãc thiÕt bÞ.
c. Vèn tÝn dông th¬ng m¹i.
TÝn dông th¬ng m¹i lµ c¸c kho¶n mua chÞu tõ nguån cung
cÊp ho¹c øng tríc cña kh¸ch hµng mµ doanh nghiÖp t¹m thêi
chiÕm dông. TÝn dông th¬ng m¹i lu«n g¾n víi mét luång hµng
ho¸ dÞch vô cô thÓ, g¾n víi mét quan hÖ thanh to¸n cô thÓ nªn
nã chÞu t¸c ®éng cña c¬ chÕ thanh to¸n, cña chÝnh s¸ch tÝn
dông kh¸ch hµng mµ doanh nghiÖp ®îc hëng. §©y lµ ph¬ng thøc
tµi trî tiÖn lîi, linh ho¹t trong kinh doanh vµ nã cßn t¹o kh¶ n¨ng
më réng hîp t¸c kinh doanh mét c¸ch l©u bÒn. Tuy nhiªn c¸c
kho¶n tÝn dông th¬ng m¹i thêng cã thêi h¹n ng¾n nhng nÕu
doanh nghiÖp biÕt qu¶n lý mét c¸ch khoa häc nã cã thÓ ®¸p øng
phÇn nµo vèn lu ®éng cho doanh nghiÖp.
d. Vèn tÝn dông thuª mua.
Trong ho¹t ®éng kinh doanh, tÝn dông thuª mua lµ mét ph-
¬ng thøc gióp cho c¸c doanh nghiÖp thiÕu vèn vÉn cã ®îc tµi s¶n
cÇn thiÕt sö dông vµo ho¹t ®éng trong kinh doanh cña m×nh.
§©y lµ ph¬ng thøc tµi trî th«ng qua hîp ®ång thªu gi÷a ngêi thuª
vµ ngêi cho thuª. Ngêi thuª ®îc sö dông tµi s¶n vµ ph¶i tr¶ tiÒn
8
thuª cho ngêi cho thuª theo thêi h¹n mµ hai bªn tho¶ thuËn, ngêi
cho thªu lµ ngêi së h÷u tµi s¶n vµ nhËn ®îc tiÒn cho thuª tµi s¶n.
TÝn dông thuª mua cã hai ph¬ng thøc giao dÞch chñ yÕu lµ
thuª vËn hµnh vµ thuª tµi chÝnh.
* Thuª vËn hµnh.
Ph¬ng thøc thuª vËn hµnh hay cßn gäi lµ thuª ho¹t ®éng lµ
mét h×nh thøc thuª ng¾n h¹n tµi s¶n. H×nh thøc thuª nµy cã
®Æc trng chñ yÕu sau.
 Thêi h¹n thuª thêng rÊt ng¾n so víi toµn bé thêi gian tån
t¹i h÷u Ých cña tµi s¶n, ®iÒu kiÖn chÊm døt hîp ®ång chØ cÇn
b¸o tríc trong thêi gian ng¾n.
 Ngêi thuª chØ ph¶i tr¶ tiÒn thuª theo tho¶ thuËn, ngêi cho
thuª ph¶i chÞu mäi chi phÝ vËn hµnh cña tµi s¶n nhng chi phÝ
b¶o tr×, b¶o hiÓm thuÕ tµi s¶n … cïng víi mäi rñi ro vÒ hao mßn
v« h×nh cña tµi s¶n.
H×nh thøc nµy hoµn toµn phï hîp ®èi víi nh÷ng ho¹t ®éng
cã tÝnh chÊt thêi vô vµ nã ®em l¹i cho bªn thuª lµ kh«ng cÇn
ph¶i ph¶n ¸nh lo¹i nµy vµo sæ s¸ch kÕ to¸n.
* Thuª tµi chÝnh.
Thuª tµi chÝnh lµ mét ph¬ng thøc tµi trî tÝn dông trung h¹n
vµ dµi h¹n theo hîp ®ång. Theo ph¬ng thøc nµy, ngêi cho thuª
thêng ph¶i mua tµi s¶n, thiÕt bÞ mµ ngêi thuª cÇn vµ ®· th¬ng l-
îng tõ tríc c¸c ®iÒu kiÖn mua tµi s¶n tõ ngêi cho thuª. Thuª tµi
chÝnh cã ®Æc trng:
 Thêi h¹n thuª tµi s¶n cña bªn thuª ph¶i chiÕm phÇn lín ®êi
sèng h÷u Ých cña tµi s¶n vµ hiÖn gi¸ thuÇn cña toµn bé c¸c
kho¶n tiÒn thuª ph¶i ®ñ ®Ó bï ®¾p nh÷ng chi phÝ mua tµi s¶n
t¹i thêi ®iÓm b¾t ®Çu hîp ®ång. Trong Thêi hµnh thuª chÝnh
thøc c¸c bªn trong hîp ®ång kh«ng ®îc tù ý huû hîp ®ång.
9
 Ngoµi kho¶n tiÒn thuª tµi s¶n tr¶ cho bªn cho thuª, c¸c
kho¶n chi phÝ b¶o dìng vËn hµnh, phÝ b¶o hiÓm, thuÕ tµi s¶n,
còng nh c¸c rñi ro kh¸c ®èi víi tµi s¶n do bªn thuª ph¶i chÞu còng
t¬ng tù nh tµi s¶n cña doanh nghiÖp .
Trªn ®©y lµ c¸ch ph©n lo¹i vèn theo nguån h×nh thµnh, nã
lµ c¬ s¬ ®Ó doanh nghiÖp lùa chän nguån tµi trî phï hîp tuú theo
lo¹i h×nh së h÷u, ngµnh nghÒ kinh doanh quy m«, tr×nh ®é
qu¶n lý, tr×nh ®é khoa häc kü thuËt còng nh chiÕn lîc ph¸t triÓn
vµ chiÕn lîc ®Çu t cña doanh nghiÖp. Bªn c¹nh ®ã, ®èi víi viÖc
qu¶n lý vèn ë c¸c doanh nghiÖp träng t©m cÇn ®Ò cËp lµ ho¹t
®éng lu©n chuyÓn cña vèn, sù ¶nh hëng qua l¹i cña c¸c h×nh
th¸i kh¸c nhau cña tµi s¶n vµ hiÖu qu¶ quay vßng vèn. Vèn cÇn
®ù¬c xem xÐt díi quan ®iÓm hiÖu qu¶.
2.2. Ph©n lo¹i vèn theo ph¬ng thøc chu chuyÓn
2.2.1. Vèn cè ®Þnh
Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh sù vËn ®éng cña vèn
cè ®Þnh g¾n liÒn víi h×nh th¸i biÓu hiÖn vËt chÊt cña nã lµ tµi
s¶n cè ®Þnh. V× vËy, viÖc nghiªn cøu vÒ vèn cè ®Þnh tríc hÕt
ph¶i dùa trªn c¬ s¬ t×m hiÓu tµi s¶n cè ®Þnh.
a. Tµi s¶n cè ®Þnh.
C¨n cø vµo tÝnh chÊt vµ t¸c dông trong khi tham gia vµo
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, t liÖu s¶n xuÊt ®îc chia lµm hai bé phËn lµ
®èi tîng lao ®éng vµ t liÖu lao ®éng. §Æc ®iÓm c¬ b¶n cña t
liÖu lao ®éng lµ chóng cã thÓ tham gia trîc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp
vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt. Trong qu¸ tr×nh ®ã, mÆc dï t liÖu
s¶n xuÊt bÞ hao mßn nhng chóng vÉn d÷ nguyªn h×nh th¸i ban
®Çu. ChØ khi nµo chóng bÞ h háng hoµn toµn hoÆc xÐt thÊy
kh«ng cã lîi vÒ mÆt kinh tÕ th× khi ®ã chóng míi bÞ thay thÕ,
®æi míi.
10
Tµi s¶n cè ®Þnh lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng cña doanh
nghiÖp, khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nã
kh«ng thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu, nã cã thÓ tham gia
nhiÒu chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm hµng ho¸ vµ gi¸ trÞ cña nã ®îc
chuyÓn dÞch dÇn dÇn tõng phÇn vµo gi¸ trÞ cña s¶n phÈm tuú
theo møc ®é hao mßn vËt chÊt cña tµi s¶n cè ®Þnh. Bé phËn
chuyÓn dÞch vµo trong gi¸ trÞ s¶n phÈm míi t¹o nªn mét yÕu tè
chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ ®îc thu håi sau khi tiªu thô ®îc
s¶n phÈm .
§Ó cã thÓ xem xÐt thÕ nµo lµ tµi s¶n cè ®Þnh, Nhµ níc ta
cã quy ®Þnh mét t liÖu lao ®éng ph¶i ®¹t ®ñ hai tiªu chuÈn sau
®©y:
 Thêi gian sö dông tèi thiªu ph¶i mét n¨m trë lªn.
 Gi¸ trÞ ph¶i ®¹t tíi mét ®é lín nhÊt ®Þnh trong tõng thêi
kú (hiÖn nay quy ®Þnh tõ 5 triÖu ®ång trë lªn theo thêi
gi¸ n¨m 1997).
§Ó t¨ng cêng c«ng t¸c qu¶n lý tµi s¶n cè ®Þnh còng nh vèn
cè ®Þnh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông cña chóng cÇn thiÕt ph¶i
ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh.
C¨n cø vµo tÝnh chÊt tham gia cña tµi s¶n cè ®Þnh trong
doanh nghiÖp th× tµi s¶n cè ®Þnh ®îc ph©n lo¹i:
* Tµi s¶n cè ®Þnh dïng cho môc ®Ých kinh doanh. Lo¹i nµy bao
gåm tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh vµ tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh.
 Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh bao gåm c¸c lo¹i sau:
Lo¹i1: Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc.
Lo¹i 2: M¸y mãc thiÕt bÞ dïng cho s¶n xuÊt - kinh doanh.
Lo¹i 3: Ph¬ng tiÖn vËn t¶i, truyÒn dÉn.
Lo¹i 4: ThiÕt bÞ vµ dông cô qu¶n lý.
11
Lo¹i 5: Vên c©y l©u n¨m xóc vËt lµm viÖc vµ cho s¶n
phÈm.
Lo¹i 6: C¸c tµi s¶n cè ®Þnh kh¸c.
 Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh hay nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh
kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt ë nhiÒu doanh nghiÖp cã gi¸ trÞ rÊt
lín nh lîi thÕ th¬ng m¹i, uy tÝn cña doanh nghiÖp vµ cña s¶n
phÈm, nh·n hiÖu s¶n phÈm…
* Tµi s¶n cè ®Þnh dïng cho môc ®Ých phóc lîi, sù nghiÖp, an
ninh quèc phßng.
* Tµi s¶n cè ®Þnh mµ doanh nghiÖp ph¶i b¶o qu¶n vµ cÊt gi÷ hé
Nhµ níc.
ViÖc ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo c¸ch nµy gióp cho
doanh nghiÖp biÕt ®îc vÞ trÝ vµ tÇm quan träng cña tµi s¶n cè
®Þnh dïng vµo môc ®Ých ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ ph-
¬ng híng ®Çu t vµo tµi s¶n cè ®Þnh hîp lý.
C¨n cø vµo t×nh h×nh sö dông th× tµi s¶n cè ®Þnh cña
doanh nghiÖp ®îc chia thµnh c¸c lo¹i sau:
* Tµi s¶n cè ®Þnh ®ang sö dông.
* Tµi s¶n cè ®Þnh cha s dông
* Tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn dïng vµ chê thanh lý.
C¸c ph©n lo¹i nµy gióp cho doanh nghiÖp biÕt mét c¸ch
tæng qu¸t t×nh h×nh s dông tµi s¶n cè ®Þnh, møc ®é huy ®éng
chóng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh vµ x¸c ®Þnh ®óng
®¾n sè tµi s¶n cè ®Þnh cÇn tÝnh khÊu hao, cã biÖn ph¸p thanh
lý nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh ®· hÕt thêi gian thu håi vèn.
b. Vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp
12
ViÖc ®Çu t thµnh lËp mét doanh nghiÖp bao gåm viÖc x©y
dùng nhµ xëng, nhµ lµm viÖc vµ qu¶n lý, l¾p ®Æt hÖ thèng c¸c
m¸y mãc thiÕt bÞ chÕ t¹o s¶n phÈm, mua s¾m xe cé vµ c¸c ph-
¬ng tiÖn vËn t¶i… khi c¸c c«ng viÖc ®îc hoµn thµnh vµ bµn giao
th× doanh nghiÖp míi cã thÓ b¾t ®Çu tiÕn hµnh s¶n xuÊt ®îc.
Nh vËy, vèn ®Çu t ban ®Çu ®· chuyÓn thµnh vèn cè ®Þnh cña
doanh nghiÖp.
VËy: vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp lµ mét bé phËn cña vèn
®Çu t øng tríc vÒ tµi s¶n cè ®Þnh; ®Æc ®iÓm cña nã lµ lu©n
chuyÓn dÇn dÇn tõng phÇn trong nhiÒu chu kú s¶n xuÊt vµ hoµn
thµnh mét vßng tuÇn hoµn khi tµi s¶n cè ®Þnh hÕt thêi gian sö
dông. Vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®ãng vai trß quan träng
trong s¶n xuÊt - kinh doanh. ViÖc ®Çu t ®óng híng tµi s¶n cè
®Þnh sÏ mang l¹i hiÖu qu¶ vµ n¨ng xuÊt rÊt cao trong kinh
doanh, gióp cho doanh nghiÖp c¹nh tranh tèt h¬n vµ ®øng v÷ng
trong c¬ chÕ thÞ trêng.
2.2.2. Vèn lu ®éng.
a. Tµi s¶n lu ®éng
Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh bªn c¹nh tµi s¶n cè
®Þnh, doanh nghiÖp lu«n cã mét khèi lîng tµi s¶n nhÊt ®Þnh
n»m r¶i r¸c trong c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt: dù tr÷
chuÈn bÞ s¶n xuÊt, phôc vô s¶n xuÊt, phèi hîp , tiªu thô s¶n
phÈm, ®©y chÝnh lµ tµi s¶n lu ®éng cña doanh nghiÖp. §èi víi
c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh, gi¸ trÞ cña tµi s¶n lu
®éng thêng chiÕm tíi 50% - 70% tæng gi¸ trÞ tµi s¶n.
Tµi s¶n lu ®éng chñ yÕu n»m trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh cña doanh nghiÖp vµ lµ c¸c ®èi tîng lao ®éng. §èi víi lao
®éng khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh«ng gi÷ nguyªn
h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu. Bé phËn chñ yÕu cña ®èi tîng lao
13
®éng sÏ th«ng qua qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o thµnh thùc thÓ cña
s¶n phÈm, bé phËn kh¸c sÏ hao phÝ mÊt ®i trong qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt. §èi tîng lao ®éng chØ tham gia vµo mét chu kú s¶n xuÊt do
®ã toµn bé gi¸ trÞ cña chóng ®îc chuyÓn dÞch mét lÇn vµo s¶n
phÈm vµ ®îc thùc hiÖn khi s¶n phÈm trë thµnh hµng ho¸.
§èi tîng lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp ®îc chia thµnh hai
thµnh phÇn: mét bé phËn lµ nh÷ng vËt t dù tr÷ ®Ó ®¶m b¶o
cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc liªn tôc, mét bé phËn lµ nh÷ng vËt t
®ang trong qu¸ tr×nh chÕ biÕn ( s¶n phÈm dr dang, b¸n thµnh
phÈm,…) cïng víi c¸c c«ng cô, dông cô, phô tïng thay thÕ ®îc dù
tr÷ hoÆc sö dông, chóng t¹o thµnh tµi s¶n lu ®éng n»m trong
kh©u s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp.
Bªn c¹nh tµi s¶n lu ®éng n»m trong kh©u s¶n xuÊt, doanh
nghiÖp còng cã mét sè tµi s¶n lu ®éng kh¸c n»m trong kh©u lu
th«ng, thanh to¸n ®ã lµ c¸c vËt t phôc vô qu¸ tr×nh tiªu thô, lµ
c¸c kho¶n hµng göi b¸n, c¸c kho¶n ph¶i thu…
Do vËy, trø¬c khi bíc vµo s¶n xuÊt kinh doanh c¸c doanh
nghiÖp cÇn cã mét lîng vèn thÝch ®¸ng ®Ó ®Çu t vµo nh÷ng
tµi s¶n Êy, sè tiÒn øng tríng vÒ tµi s¶n lu ®éng ®ã ®îc gäi lµ vèn
lu ®éng cña doanh nghiÖp.
b. vèn lu ®éng.
Vèn lu ®éng lu«n ®îc chuyÓn ho¸ qua nhiÒu h×nh thøc
kh¸c nhau, b¾t ®Çu tõ h×nh th¸i tiÒn tÖ sang h×nh th¸i dù tr÷
vËt t - hµng ho¸ vµ l¹i quay trë vÒ h×nh th¸i tiÒn tÖ ban ®Çu
cña nã. V× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh diÔn ra liªn tôc cho
nªn vèn lu ®éng còng tuÇn hoµn kh«ng ngõng cã tÝnh chÊt chu
kú thµnh sù chu chuyÓn cña vèn.
14
VËy: vèn lu ®éng cña doanh nghiÖp lµ sè tiÒn øng tríc vÒ
tµi s¶n lu ®éng nh»m ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt cho
doanh nghiÖp ®ù¬c thùc hiÖn thêng xuyªn, liªn tôc.
Trong doanh nghiÖp, viÖc qu¶n lý tèt vèn lu ®éng cã vai trß
rÊt quan träng. Mét doanh nghiÖp ®îc ®¸nh gi¸ lµ qu¶n lý vèn lu
®éng cã hiÖu qu¶ khi víi mét khèi lîng vèn kh«ng lín doanh
nghiÖp biÕt ph©n bæ hîp lý trªn c¸c giai ®o¹n lu©n chuyÓn vèn
®Ó sè vèn lu ®éng ®ã chuyÓn biÕn nhanh tõ h×nh th¸i nµy
sang h×nh th¸i kh¸c, ®¸p øng ®ù¬c c¸c nhu cÇu ph¸t sinh.
Muèn qu¶n lý tèt vèn lu ®éng c¸c doanh nghiÖp tríc hÕt ph¶i
nhËn biÕt ®îc c¸c bé phËn cÊu thµnh cña vèn lu ®éng trªn c¬ së
®ã ®Ò ra ®îc c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý phï hîp víi tõng lo¹i.
C¨n cø vµo c«ng dông cña c¸c tµi s¶n lu ®éng th× vèn lu
®éng bao gåm:
* Vèn lu ®éng n»m trong qu¸ tr×nh dù tr÷ s¶n xuÊt. VÝ dô vèn
nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, phô tïng thay thÕ, vèn vÒ c«ng cô
dông cô…
* Vèn lu ®éng n»m trong qu¸ tr×nh trùc tiÕp s¶n xuÊt: vèn s¶n
phÈm ®ang chÕ t¹o, vèn b¸n thµnh phÈm tù chÕ, vèn vÒ chi phÝ
tæn ®îc ph©n bæ…
* Vèn lu ®éng lu ®éng n»m trong qu¸ tr×nh lu ®éng: vèn thµnh
phÈm vµ hµng ho¸ mua ngoµi, vèn tiÒn tÖ, vèn t¹m øng…
C¨n cø vµo h×nh th¸i biÓu hiÖn vèn lu ®éng bao gåm:
* TiÒn mÆt vµ chøng kho¸n cã thÓ b¸n ®îc.
* C¸c kho¶n ph¶i thu.
* C¸c kho¶n dù tr÷: vËt t, hµng ho¸…
15
3.Vai trß cña vèn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp.
TÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh dï víi bÊt kú quy
m« nµo còng cÇn ph¶i cã mét lîng vèn nhÊt ®Þnh, nã lµ ®iÒu
kiÖn tiÒn ®Ò cho sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp.
VÒ mÆt ph¸p lý: Mçi doanh nghiÖp khi muèn thµnh lËp th×
®iÒu kiÖn ®Çu tiªn doanh nghiÖp ®ã ph¶i cã mét lîng vèn nhÊt
®Þnh, lîng vèn ®ã tèi thiÓu ph¶i b»ng lîng vèn ph¸p ®Þnh ( lîng
vèn tèi thiÓu mµ ph¸p luËt quy ®Þnh cho tõng lo¹i h×nh doanh
nghiÖp ) khi ®ã ®Þa vÞ ph¸p lý cña doanh nghiÖp míi ®îc x¸c
lËp. Ngîc l¹i, viÖc thµnh lËp doanh nghiÖp kh«ng thÓ thùc hiÖn
®îc. Trêng hîp trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh, vèn cña
doanh nghiÖp kh«ng ®¹t ®iÒu kiÖn mµ ph¸p luËt quy ®Þnh,
doanh nghiÖp sÏ bÞ tuyªn bè chÊm døt ho¹t ®éng nh ph¸ s¶n,
gi¶i thÓ, s¸t nhËp… Nh vËy, vèn cã thÓ ®îc xem lµ mét trong
nh÷ng c¬ së quan träng nhÊt ®Ó ®¶m b¶o sù tån t¹i t c¸ch ph¸p
nh©n cña mét doanh nghiÖp tríc ph¸p luËt.
VÒ kinh tÕ: Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, vèn lµ
mét trong nh÷ng yÕu tè quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña
tõng doanh nghiÖp. Vèn kh«ng nh÷ng ®¶m b¶o kh¶ n¨ng mua
s¾m m¸y mãc thiÕt bÞ, d©y chuyÒn c«ng nghÖ ®Ó phôc vô cho
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt mµ cßn ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt
kinh doanh diÔn ra thêng xuyªn, liªn tôc.
16
Vèn lµ yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh ®Õn n¨ng lùc s¶n
xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ x¸c lËp vÞ thÕ cña doanh
nghiÖp trªn th¬ng trêng. §iÒu nµy cµng thÓ hiÖn râ trong nÒn
kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay víi sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t,
c¸c doanh nghiÖp ph¶i kh«ng ngêng c¶i tiÕn m¸y mãc thiÕt bÞ,
®Çu t hiÖn ®¹i ho¸ c«ng nghÖ… tÊt c¶ nh÷ng yÕu tè nµy muèn
®¹t ®îc th× ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i cã mét lîng vèn ®ñ lín.
Vèn còng lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Õn viÖc më réng ph¹m vi
ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. §Ó cã thÓ tiÕn hµnh t¸i s¶n xuÊt
më réng th× sau mét chu kú kinh doanh, vèn cña doanh nghiÖp
ph¶i sinh lêi tøc lµ ho¹t ®éng kinh doanh ph¶i cã l·i ®¶m b¶o vèn
cña doanh nghiÖp ph¶i sinh lêi tøc lµ ho¹t ®éng kinh doanh, vèn
cña doanh nghiÖp ph¶i sinh lêi tøc lµ ho¹t ®éng kinh doanh ph¶i
cã l·i ®¶m b¶o vèn cña doanh nghiÖp ®îc b¶o toµn vµ ph¸t triÓn.
§ã lµ c¬ së ®Ó doanh nghiÖp tiÕp tôc ®Çu t më réng ph¹m vi
tiªu thô, n©ng cao uy tÝn cña doanh nghiÖp trªn th¬ng trêng tiªu
thô, n©ng cao uy tÝn cña doanh nghiÖp trªn th¬ng trêng.
NhËn thøc ®îc vai trß quan träng cña vèn nh vËy th× doanh
nghiÖp míi cã thÓ sö dông vèn tiÕt kiÖm, cã hiÖu qu¶ vµ lu«n
t×m c¸ch n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn.
17
II HiÖu qu¶ sö dông vèn.
1. Quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ sö dông vèn.
§Ó ®¸nh gi¸ tr×nh ®é qu¶n lý, ®iÒu hµnh ho¹t ®éng s¶n
xuÊt kinh doanh cña mét doanh nghiÖp, ngêi ta sö dông thíc ®o
lµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®ã. HiÖu qu¶
s¶n xuÊt kinh doanh ®îc ®¸nh gi¸ trªn hai gãc ®é: hiÖu qu¶
kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ x· héi. Trong ph¹m vi qu¶n lý doanh nghiÖp,
ngêi ta chñ yÕu quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ. §©y lµ mét
ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c nguån lùc cña
doanh nghiÖp ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ cao nhÊt víi chi phÝ hîp lý
nhÊt. Do vËy, c¸c nguån lùc kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông
c¸c nguån lùc cña doanh nghiÖp cã t¸c ®éng rÊt lín tíi hiÖu qu¶
s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. V× thÕ, viÖc n©ng cao
hiÖu qu¶ sö dông vèn lµ yªu cÇu mang tÝnh thêng xuyªn vµ b¾t
buéc ®èi víi doanh nghiÖp. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn sÏ
gióp ta thÊy ®îc hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng kinh doanh: nãi chung
vµ qu¶n lý sö dông vèn nãi riªng.
HiÖu qu¶ sö dông vèn cña doanh nghiÖp lµ mét ph¹m trï
kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®é khai th¸c, sö dông vµ qu¶n lý nguån
vèn lµm cho ®ång vèn sinh lîi tèi ®a nh»m môc tiªu cuèi cïng cña
doanh nghiÖp lµ tèi ®a ho¸ gi¸ trÞ tµi s¶n cña chñ së h÷u.
18
HiÖu qu¶ sö dông vèn ®îc lîng ho¸ th«ng qua hÖ thèng c¸c
chØ tiªu vÒ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng, kh¶ n¨ng sinh lêi, tèc ®é lu©n
chuyÓn vèn…Nã ph¶n ¸nh quan hÖ gi÷a dÇu ra vµ ®Çu vµo cña
qu¸ trÝnh s¶n xuÊt kinh doanh th«ng qua thíc ®o tiÒn tÖ hay cô
thÓ lµ mèi t¬ng quan gi÷a kÕt qu¶ thu ®îc víi chi phÝ bá ra ®Ó
thùc hiÖn nhiÖm vô s¶n xuÊt kinh doanh th«ng qua thíc ®o tiÒn
tÖ hay cô thÓ lµ mèi t¬ng quan gi÷a kÕt qu¶ thu ®îc víi chi phÝ
bá ra ®Ó thÓ hiÖn nhiÖm vô s¶n xuÊt kinh doanh. KÕt qu¶ thu
®îc cµng cao so víi chi phÝ vèn bá ra th× hiÖu qu¶ sö dông vèn
cµng cao. Do ®ã, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn lµ ®iÒu kiÖn
quan träng ®Ó doanh nghiÖp ph¸t triÓn v÷ng m¹nh. N©ng cao
hiÖu qu¶ sö dông vèn cña doanh nghiÖp ph¶i ®¶m b¶o c¸c ®iÒu
kiÖn sau:
 Ph¶i khai th¸c nguån lùc vèn mét c¸ch triÖt ®Ó nghÜa lµ
kh«ng ®Ó vèn nhµn rçi mµ kh«ng sö dông, kh«ng sinh lêi.
 Ph¶i sö dông vèn mét c¸ch hîp lý vµ tiÕt kiÖm.
 Ph¶i qu¶n lý vèn mét c¸ch chÆt chÏ nghÜa lµ kh«ng ®Ó
vèn bÞ sö dông sai môc ®Ých, kh«ng ®Ó vèn bÞ thÊt tho¸t do
bu«ng láng qu¶n lý.
Ngoµi ra, doanh nghiÖp ph¶i thêng xuyªn ph©n tÝch ®¸nh
gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn ®Ó nhanh chãng cã biÖn ph¸p kh¾c
phôc nh÷ng mÆt h¹n chÕ vµ ph¸t huy nh÷ng u ®iÓm cña doanh
19
nghiÖp trong qu¶n lý vµ sö dông vèn. Cã hai ph¬ng ph¸p ®Ó
ph©n tÝch tµi chÝnh còng nh ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông vèn
cña doanh nghiÖp, ®ã lµ ph¬ng ph¸p so s¸nh vµ ph¬ng ph¸p
ph©n tÝch tû lÖ.
* Ph¬ng ph¸p so s¸nh.
§Ó ¸p dông ph¬ng ph¸p so s¸nh cÇn ph¶i ®¶m b¶o c¸c
®iÒu kiÖn so s¸nh ®îc cña c¸c chØ tiªu tµi chÝnh ( thèng nhÊt
vÒ kh«ng gian, thêi gian, néi dung, tÝnh chÊt vµ ®¬n vÞ tÝnh
to¸n…) vµ theo môc ®Ých ph©n tÝch mµ x¸c ®Þnh gèc so s¸nh..
Gèc so s¸nh ®îc chän lµ gèc vÒ thêi gian hoÆc kh«ng gian, kú
ph©n tÝch ®îc chän lµ kú kÕ ho¹ch, gi¸ trÞ so s¸nh cã thÓ ®îc
lùa chän b»ng sè tuyÖt ®èi, sè t¬ng ®èi hoÆc sè b×nh qu©n;
néi dung so s¸nh bao gåm:
 So s¸nh gi÷a sè thùc hiÖn kú nµy víi sè thùc hiÖn kú tríc
®Ó thÊy râ xu híng thay ®æi vÒ tµi chÝnh doanh nghiÖp. §¸nh
gi¸ sù t¨ng trëng hay thôt lïi trong ho¹t ®éng kinh doanh ®Ó cã
biÖn ph¸p kh¾c phôc trong kú tíi.
 So s¸nh gi÷a sè thùc hiÖn víi sè kÕ ho¹ch ®Ó thÊy râ møc
®é phÊn ®Êu cña doanh nghiÖp.
 So s¸nh gi÷a sè liÖu cña doanh nghiÖp víi sè liÖu trung
b×nh cña ngµnh: cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c ®Ó ®¸nh gi¸ t×nh
20