Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện tĩnh gia

  • 106 trang
  • file .doc
Ng©n hµng nhµ níc viÖt nam
Häc viÖn ng©n hµng
--------------------
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
§Ò tµi:
gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông hé s¶n xuÊt
t¹i ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng
th«n
HuyÖn tÜnh gia
Gi¸o viªn híng dÉn : Th.S NguyÔn hång
Th¾ng
Sinh viªn thùc hiÖn : Phan thÞ H¶i
Líp : 30b
Khoa : t¹i chøc
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
Hµ néi – 2008
Lêi më ®Çu
1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi
Trong c«ng cuéc ®æi míi §¶ng vµ nhµ níc ta x¸c ®Þnh
môc tiªu lµ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n, ph¸t
triÓn n«ng th«n lµ nhiÖm vô quan träng trong chiÕn lîc ph¸t
triÓn kinh tÕ x· héi. Bëi vËy ph¬ng híng ph¸t triÓn kinh tÕ
n«ng nghiÖp n«ng th«n trong nh÷ng n¨m tíi lµ: “T¹o dùng
cho n«ng th«n cã nÒn kinh tÕ phong phó ®a d¹ng ®¶m
b¶o ph¸t triÓn nhanh v÷ng ch¾c trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-
êng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa”.
Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña kinh tÕ hé s¶n xuÊt
®· mang l¹i nh÷ng kÕt qu¶ to lín cho nÒn kinh tÕ nãi
chung vµ lÜnh vùc n«ng nghiÖp n«ng th«n nãi riªng. Trong
t×nh h×nh hiÖn nay hé s¶n xuÊt lµ ®¬n vÞ kinh tÕ cung
cÊp hÇu hÕt n«ng s¶n cho nÒn kinh tÕ quèc d©n do vËy
ph¸t triÓn kinh tÕ hé s¶n xuÊt víi m« h×nh thÝch hîp lµ
yªu cÇu cÊp thiÕt trong giai ®o¹n ph¸t triÓn kinh tÕ tríc
m¾t vµ trong t¬ng lai.
HiÖn nay kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n ph¸t triÓn
nhanh nhu cÇu vèn cho nÒn kinh tÕ hé gia ®×nh ngµy
SVTH: Phan ThÞ H¶i 1 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
cµng lín ®ßi hái ng©n hµng ®¸p øng ®Çy ®ñ kÞp thêi nhu
cÇu vèn phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh, song víi tÝnh chÊt
phøc t¹p cña lo¹i h×nh kinh tÕ nµy: Mãn vay nhá, chi phÝ
nghiÖp vô cao, ®Þa bµn ho¹t ®éng réng, tiÒm Èn rñi ro
cao do phô thuéc yÕu tè kh¸ch quan thêng x¶y ra nªn viÖc
®Çu t cho vay hé s¶n xuÊt gÆp nhiÒu khã kh¨n. §©y lµ
nguyªn nh©n lµm chËm tèc ®é ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng
nghiÖp n«ng th«n vµ lµ khã kh¨n cho nhiÒu chi nh¸nh
Ng©n hµng n«ng nghiÖp trong ho¹t ®éng kinh doanh cña
m×nh. Bëi vËy víi mong muèn ®ãng gãp søc m×nh vµo sù
nghiÖp ph¸t triÓn ng©n hµng n«ng nghiÖp nãi chung vµ
ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ PTNT HuyÖn tÜnh gia nãi riªng
cïng víi nh÷ng g× ®· ®îc häc ë trêng häc viÖn ng©n hµng
em ®· chän ®Ò tµi:
“ Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông hé s¶n
xuÊt t¹i NHNNo & PTNT huyÖn TÜnh gia - Thanh Hãa

®Ó lµm kho¸ luËn tèt nghiÖp cña m×nh.
§Ò tµi nµy lÊy ho¹t ®éng cho vay hé s¶n xuÊt lµm
®èi tîng nghiªn cøu vµ trªn gãc ®é cho vay cña NHNo &
PTNT huyÖn TÜnh gia ®èi víi hé s¶n xuÊt.
2. KÕt cÊu cña ®Ò tµi
KÕt cÊu cña ®Ò tµi ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt
luËn bao gåm 3 ch¬ng:
SVTH: Phan ThÞ H¶i 2 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ chÊt lîng tÝn dông Ng©n
hµng ®èi víi hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ
thÞ trêng.
Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng chÊt lîng tÝn dông ®èi víi hé s¶n
xuÊt t¹i NHNo & PTNT huyÖn TÜnh gia -
Thanh Hãa.
Ch¬ng 3: Gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng tÝn
dông hé s¶n xuÊt t¹i NHNo & PTNT huyÖn
TÜnh gia trong thêi gian tíi.
Néi dung cña ®Ò tµi nµy lµ mét vÊn ®Ò rÊt phøc t¹p
c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn. Ngoµi ra, viÖc nghiªn cøu, t×m
hiÓu vÉn cßn h¹n chÕ trong thùc tiÔn, thêi gian nghiªn cøu
ng¾n, ph¹m vi nghiªn cøu cßn hÑp do ®ã sÏ kh«ng tr¸nh
khái nh÷ng sai sãt, khiÕm khuyÕt. Víi mong muèn hoµn
thiÖn ®Ò tµi cña m×nh ®¸p øng ®îc nh÷ng ®ßi hái c¶ vÒ
lý thuyÕt vµ thùc tiÔn, em rÊt mong nhËn ®îc sù gióp ®ì
cña c¸c thÇy c«, cña Ban gi¸m ®èc NHNo & PTNT huyÖn
TÜnh gia ®Ó cho ®Ò tµi ®îc hoµn thµnh.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n ThÇy gi¸o ®· tËn t×nh h-
íng dÉn cho em, vµ toµn thÓ c¸n bé CNVC cña NHNo &
PTNT huyÖn TÜnh gia - Thanh Hãa n¬i em ®ang c«ng t¸c
®· gióp em hoµn thµnh kho¸ luËn ®Ò nµy.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n !
SVTH: Phan ThÞ H¶i 3 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
ch¬ng 1
Lý luËn chung vÒ chÊt lîng tÝn dông Ng©n hµng ®èi
víi hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng
1.1- Hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng
1.1.1- Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm hé s¶n xuÊt.
1.1.1.1- Kh¸i niÖm
Nãi ®Õn sù tån t¹i cña hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ,
tríc hÕt chóng ta cÇn thÊy r»ng hé s¶n xuÊt kh«ng chØ cã
níc ta mµ cßn cã ë tÊt c¶ c¸c níc cã nÒn s¶n xuÊt n«ng
nghiÖp trªn thÕ giíi.
Trong mét sè tõ ®iÓn chuyªn ngµnh kinh tÕ còng nh
tõ ®iÓn ng«n ng÷ “Hé” lµ tÊt c¶ nh÷ng ngêi cïng sèng
trong mét m¸i nhµ. Nhãm ngêi ®ã bao gåm nh÷ng ngêi
cïng chung huyÕt téc vµ nh÷ng ngêi lµm c«ng.
Liªn hîp quèc cho r»ng: “Hé lµ nh÷ng ngêi cïng sèng
chung díi mét m¸i nhµ, cïng ¨n chung vµ cã chung mét
ng©n quü”.
Trªn gãc ®é Ng©n hµng, “Hé s¶n xuÊt” lµ mét thuËt
ng÷ ®îc dïng trong ho¹t ®éng cung øng vèn tÝn dông cho
hé gia ®×nh ®Ó lµm kinh tÕ chung cña c¶ hé. HiÖn nay,
trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt ë ViÖt Nam, hé ®îc xem nh
mét chñ thÓ trong c¸c quan hÖ d©n sù do ph¸p luËt quy
®Þnh vµ ®îc ®Þnh nghÜa lµ mét ®¬n vÞ mµ c¸c thµnh
viªn cã hé khÈu chung, tµi s¶n chung vµ ho¹t ®éng kinh tÕ
chung. Ngµy nay hé s¶n xuÊt ®ang trë thµnh mét nh©n tè
SVTH: Phan ThÞ H¶i 4 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
quan träng trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa
®Êt níc vµ lµ sù tån t¹i tÊt yÕu trong qu¸ tr×nh x©y dùng
mét nÒn kinh tÕ ®a thµnh phÇn theo ®Þnh híng x· héi chñ
nghÜa. §Ó phï hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn chung, phï hîp víi
chñ tr¬ng cña §¶ng vµ Nhµ níc, NHNo & PTNT ViÖt Nam
ban hµnh phô lôc sè 1 kÌm theo quyÕt ®Þnh sè 499A ngµy
2/9/1993, theo ®ã th× kh¸i niÖm Hé s¶n xuÊt ®îc hiÓu
nh sau: “Hé s¶n xuÊt lµ ®¬n vÞ kinh tÕ tù chñ, trùc tiÕp
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, lµ chñ thÓ trong mäi quan
hÖ s¶n xuÊt kinh doanh vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt
qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña m×nh”.
1.1.1.2- §Æc ®iÓm cña kinh tÕ hé s¶n xuÊt
- Hé s¶n xuÊt ®îc quyÒn tù chñ ph¸t triÓn s¶n xuÊt
vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ kinh doanh cña
m×nh.Tríc ®©y hé s¶n xuÊt lµ thµnh viªn nhËn kho¸n cña
hîp t¸c x· mäi viÖc ®Òu ph¶i tu©n thñ theo chØ ®¹o cña
tËp thÓ th× nay víi c¬ chÕ míi cña §¶ng vµ nhµ níc hé s¶n
xuÊt cã quyÒn tù chñ vÒ c«ng viÖc cña m×nh.
- Hé s¶n xuÊt chñ yÕu ho¹t ®éng s¶n xuÊt trªn quy
m« nhá, cã søc lao ®éng, cã c¸c ®iÒu kiÖn vÒ ®Êt ®ai.
Song hé s¶n xuÊt l¹i thiÕu vèn, thiÕu hiÓu biÕt vÒ khoa
häc - kü thuËt, thiÕu kiÕn thøc vÒ thÞ trêng nªn s¶n xuÊt
kinh doanh cßn mang nÆng tÝnh tù cÊp, tù tóc. NÕu kh«ng
cã sù hç trî cña Nhµ níc vµ c¬ chÕ chÝnh s¸ch, vÒ vèn th×
SVTH: Phan ThÞ H¶i 5 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
kinh tÕ hé kh«ng thÓ chuyÓn sang s¶n xuÊt hµng ho¸,
kh«ng thÓ tiÕp cËn víi c¬ chÕ thÞ trêng.
- Quy m« s¶n xuÊt vµ c¬ së vËt chÊt cña c¸c hé s¶n
xuÊt ë c¸c vïng, c¸c khu vùc vµ c¸c tØnh thµnh kh¸c nhau
cã sù chªnh lÖch nhau ®¸ng kÓ. Së dÜ cã sù kh¸c biÖt ®ã
mét phÇn lµ do mçi vïng, mçi khu vùc cã nh÷ng ®Æc
®iÓm riªng vÒ ®iÒu kiÖn ®Þa lý, khÝ hËu nhng phÇn lín
lµ do sù kh¸c biÖt vÒ tiÒm n¨ng kinh tÕ gi÷a c¸c vïng
còng nh kh¶ n¨ng cña b¶n th©n c¸c hé s¶n xuÊt. Do cã sù
chªnh lÖnh lín vÒ quy m« vµ c¬ së vËt chÊt gi÷a c¸c hé
còng víi sù tån t¹i cña mét sè lîng lín c¸c hé s¶n xuÊt nhá lÎ
tÊt yÕu sÏ dÉn ®Õn qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung vÒ
ruéng ®Êt, c¬ së vËt chÊt kü thuËt. Qu¸ tr×nh tÝch tô vµ
tËp trung nµy sÏ gãp phÇn gi¶m bít tÝnh ph©n t¸n vµ l¹c
hËu cña kinh tÕ tiÓu n«ng t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn, më
réng s¶n xuÊt kinh tÕ hé.
- Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ tõ c¬ chÕ tËp trung
quan liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng, kinh tÕ hé s¶n
xuÊt còng sÏ xuÊt hiÖn thªm nhiÒu h×nh thøc kinh tÕ hé
s¶n xuÊt kh¸c nhau nh: Hé nhËn kho¸n, hé nhËn thÇu, hé
gia ®×nh lµ thµnh viªn cña Hîp t¸c x·, n«ng trêng, doanh
nghiÖp Nhµ níc, tËp ®oµn s¶n xuÊt. Sù xuÊt hiÖn cña c¸c
h×nh thøc tæ chøc míi ®· gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶
kinh tÕ hé s¶n xuÊt, t¨ng thu nhËp cña hé. Tuy nhiªn c¸c
h×nh thøc tæ chøc míi nµy còng chÞu møc ®é rñi ro rÊt lín,
SVTH: Phan ThÞ H¶i 6 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
v× vËy Nhµ níc cÇn ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch hç trî thÝch
hîp ®Ó kinh tÕ hé s¶n xuÊt ®îc cñng cè vµ n©ng cao vÞ
trÝ cña m×nh trong tæng thÓ nÒn kinh tÕ quèc d©n. Víi
nh÷ng ®Æc trng trªn, kinh tÕ hé s¶n xuÊt ®îc coi lµ nh©n
tè quyÕt ®Þnh sù chuyÓn biÕn m¹nh mÏ trong s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n.
1.1.3 Vai trß cña hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ thÞ
trêng.
Tõ khi NQ 10- Bé chÝnh trÞ ban hµnh “ §æi míi c¬ chÕ
qu¶n lý kinh tÕ n«ng nghiÖp ” hé n«ng d©n ®îc thõa nhËn
lµ mét ®¬n vÞ kinh tÕ n«ng th«n, nhê ®ã ngêi n«ng d©n
g¾n bã víi ruéng ®Êt h¬n, chñ ®éng ®Çu t vèn ®Ó th©m
canh, t¨ng vô, khai ph¸ thªm hµng ngµn hÐcta ®Êt míi,
võa ®æi míi c¬ cÊu s¶n xuÊt. ViÖc trao quyÒn tù chñ cho
hé n«ng d©n ®· kh¬i dËy nhiÒu lµng nghÒ truyÒn thèng,
m¹nh d¹n vËn dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt trong s¶n
xuÊt... §iÒu ®ã kh¼ng ®Þnh sù tån t¹i kh¸ch quan cña hé
s¶n xuÊt víi vai trß lµ cÇu nèi trung gian víi nÒn kinh tÕ, lµ
®¬n vÞ tÝch tô vèn, gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông
nguån lao ®éng, gi¶i quyÕt viÖc lµm ë n«ng th«n.
Hé s¶n xuÊt cã vai trß lµ chñ thÓ trong nÒn kinh tÕ
nãi chung vµ kinh tÕ n«ng th«n nãi riªng. Kinh tÕ n«ng
nghiÖp n«ng th«n muèn ph¸t triÓn, muèn hiÖn ®¹i ho¸
N«ng nghiÖp n«ng th«n th× tríc hÕt hé s¶n xuÊt ph¶i ®îc
trang bÞ t liÖu s¶n xuÊt hiÖn ®¹i, trang bÞ nh÷ng kÜ n¨ng
SVTH: Phan ThÞ H¶i 7 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
s¶n xuÊt tiªn tiÕn vµ ®Æc biÖt ph¶i cã vèn ®Çu t ®Ó s¶n
xuÊt kinh doanh.
Hé s¶n xuÊt gãp phÇn quan träng trong viÖc t¹o ra
s¶n phÈm N«ng - L©m - Ng nghiÖp, t¹o ra cña c¶i vËt
chÊt, lµm ®a d¹ng phong phó vÒ chñng lo¹i s¶n phÈm,
h×nh thµnh c¸c thÞ trêng s¶n phÈm s«i ®éng, t¹o nªn
®éng lùc thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ khu vùc N«ng
nghiÖp n«ng th«n.
Hé s¶n xuÊt lµ thÞ trêng tiªu thô c¸c s¶n phÈm c«ng
nghiÖp, th¬ng m¹i dÞch vô nh m¸y mãc, trang thiÕt bÞ…
®Ó phôc vô cho nhu cÇu tiªu dïng vµ s¶n xuÊt n«ng
nghiÖp, lµ n¬i cÇn mét lùc lîng lao ®éng lín trong x· héi.
Hé s¶n xuÊt cßn cã vai trß quan träng trong viÖc thùc hiÖn
c¸c chñ tr¬ng, ®êng lèi chÝnh s¸ch xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo,
chÝnh s¸ch lao ®éng, chÝnh s¸ch huy ®éng néi lùc, chÝnh
s¸ch phñ xanh ®Êt trèng ®åi nói träc, chÝnh s¸ch khuyÕn
n«ng, khuyÕn l©m… cña §¶ng vµ Nhµ níc. Nh÷ng chÝnh
s¸ch nµy ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ, ®Æc biÖt
lµ trong viÖc gi¶i phãng søc lao ®éng cña n«ng th«n,
khuyÕn khÝch ngêi d©n ph¸t huy søc ngêi, søc cña ®Ó
x©y dùng quª h¬ng ®Êt níc. Thµnh tùu næi bËt nhÊt trong
lÜnh vùc N«ng nghiÖp lµ chuyÓn nÒn n«ng nghiÖp s¶n
xuÊt tù cÊp, tù tóc thµnh nÒn n«ng nghiÖp s¶n xuÊt hµng
ho¸ víi tØ träng xuÊt khÈu cao, gi¸ trÞ s¶n xuÊt N«ng-L©m
- Ng nghiÖp n¨m sau lu«n cao h¬n n¨m tríc.
SVTH: Phan ThÞ H¶i 8 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
Hé s¶n xuÊt cßn cã vai trß quan träng trong viÖc cñng
cè khèi liªn minh c«ng n«ng thÓ hiÖn b¶n chÊt tèt ®Ñp cña
chÕ ®é x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam.
Víi nh÷ng vai trß ®ã ®· ®a kinh tÕ hé gi÷ mét vÞ trÝ
vÞ trÝ hÕt søc quan träng trong nÒn kinh tÕ.
+ Lµ cÇu nèi chuyÓn c¬ cÊu kinh tÕ tù cung sang s¶n
xuÊt hµng ho¸ nhá.
+ Lµ ®¬n vÞ c¬ b¶n ®Ó ph©n c«ng lao ®éng, tiÕp
nhËn khoa häc kü thuËt, b¶o tån vµ ph¸t triÓn kinh
nghiÖm truyÒn thèng.
Tõ nh÷ng vÞ trÝ trªn ®ßi hái nhµ níc cÇn ph¶i cã
nh÷ng chÝnh s¸ch ®Çu t mét c¸ch tho¶ ®¸ng, cã nh vËy
míi khai th¸c ®îc ngån lùc s½n cã trong n«ng th«n, tõng b-
íc ® n«ng th«n ®i lªn.
1.2. tÝn dông ng©n hµng ®èi víi hé s¶n xuÊt:
1.2.1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm tÝn dông Ng©n
hµng:
- Kh¸i niÖm: TÝn dông lµ sù chuyÓn nhîng t¹m thêi
mét lîng gi¸ trÞ tõ ngêi së h÷u sang ngêi sö dông vµ sau
mét thêi gian nhÊt ®Þnh ®îc quay trë l¹i ngêi së h÷u mét
lîng gi¸ trÞ lín h¬n ban ®Çu.
Trong quan hÖ tÝn dông cña Ng©n hµng ®èi víi kinh
tÕ hé s¶n xuÊt th× Ng©n hµng lµ ngêi chuyÓn nhîng t¹m
thêi mét lîng gi¸ trÞ (ngêi cung øng vèn - ngêi cho vay),
cßn hé s¶n xuÊt lµ ngêi (nhËn cung øng vèn - ngêi ®i vay).
Sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh hé s¶n xuÊt tr¶ l¹i sè vèn ®·
SVTH: Phan ThÞ H¶i 9 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
nhËn tõ Ng©n hµng, sè vèn hoµn tr¶ l¹i lín h¬n sè vèn ban
®Çu (phÇn lín h¬n gäi lµ l·i).
- §Æc ®iÓm cña tÝn dông ng©n hµng ®èi víi hé
s¶n xuÊt
- Vèn cho vay hé s¶n xuÊt thêng cã chi phÝ cao. §ã lµ
nh÷ng mãn vay nhá, ph©n t¸n vµ ®Æc biÖt lµ hay bÞ rñi
ro do thiªn tai h¹n h¸n, dÞch bÖnh, gi¸ c¶ c¸c mÆt hµng
n«ng s¶n thêng xuyªn biÕn ®éng. Trong khi ®ã chÝnh phñ
cha cã chÝnh s¸ch trî gi¸ cô thÓ ®Î khuyÕn khÝch cho ngêi
n«ng d©n.
- Vèn ®Çu t cho hé s¶n xuÊt chñ yÕu lµ vèn trung vµ
dµi h¹n v× chñ yÕu ®Ó ®Çu t chuyÓn dÞch c¬ cÊu c©y
trång vËt nu«i vµ ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm trong n«ng
nghiÖp n«ng th«n
- Vèn cho vay hé s¶n xuÊt thêng qui ®Þnh thêi gian
cho vay theo chu kú s¶n xuÊt c©y trång vËt nu«i. nguån
thu nhËp chÝnhcña hé lµ tõ s¶n phÈm thu ho¹c ®em b¸n
trªn thÞ trêng.
1.2.2. Vai trß cña tÝn dông Ng©n hµng ®èi víi hé s¶n
xuÊt:
Trong nhiÒu n¨m qua kÓ tõ khi thµnh lËp Ng©n hµng
quèc gia ViÖt Nam (5/1951) cho ®Õn nay dï níc ta ®· tr¶i
qua nh÷ng giai ®o¹n khã kh¨n nhng Nhµ níc lu«n chó
träng ®Õn viÖc hç trî vèn cho ®ång bµo ë c¸c vïng n«ng
th«n, ®¶m b¶o ph¸t triÓn kinh tÕ gia ®×nh còng nh ph¸t
SVTH: Phan ThÞ H¶i 10 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
huy tiÒm n¨ng cña hé s¶n xuÊt trong viÖc cung cÊp l¬ng
thùc, thùc phÈm ®ã lµ nh÷ng s¶n phÈm thiÕt yÕu cho x·
héi.
Ngµy nay, Ng©n hµng lu«n ®ãng mét vai trß quan
träng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ nãi
chung vµ ph¸t triÓn kinh tÕ hé s¶n xuÊt nãi riªng. Sau
®©y lµ mét sè vai trß chñ yÕu cña tÝn dông Ng©n hµng
trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ hé s¶n xuÊt.
- §¸p øng nhu cÇu vèn cho hé s¶n xuÊt ®Ó duy
tr× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt liÖn tôc, gãp phÇn ®Çu t ph¸t
triÓn nÒn kinh tÕ:
Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, t¹i mét thêi ®iÓm nhÊt
®Þnh, hiÖn tîng t¹m thêi thõa thiÕu vèn x¶y ra ®èi víi c¸c
tæ chøc kinh tÕ nãi chung vµ ®èi víi hé s¶n xuÊt nãi riªng.
Ho¹t ®éng ®Çu t tÝn dông Ng©n hµng cho hé s¶n xuÊt ®·
gãp phÇn ®iÒu hßa vèn cho toµn bé nÒn kinh tÕ quèc
d©n, ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn cho hé s¶n xuÊt, t¹o ®iÒu
kiÖn cho hé s¶n xuÊt ®îc liÖn tôc, tr¸nh t×nh tr¹ng lao
®éng kh«ng cã viÖc lµm do thiÕu ®èi tîng vµ c«ng cô lao
®éng.
C¸c hé s¶n xuÊt ngµy nay chØ chuyªn m«n hãa s¶n
xuÊt c¸c lo¹i n«ng phÈm, hµng hãa cã lîi nhÊt vµ hä lo¹i
dÇn c¸c lo¹i n«ng phÈm s¶n xuÊt theo kiÓu tù cung, tù
cÊp. C¸c hé s¶n xuÊt b¸n cho x· héi nh÷ng s¶n phÈm hä
s¶n xuÊt ra, ®ång thêi hä mua tõ thÞ trêng nh÷ng hµng
SVTH: Phan ThÞ H¶i 11 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
hãa mµ hä cÇn. §Ó ®¹t ®îc ®iÒu ®ã c¸c hé s¶n xuÊt cÇn
nhiÒu vèn ®Ó mua vËt t, ®æi míi kü thuËt, mua s¾m m¸y
mãc thiÕt bÞ, trong khi ®ã vèn tù cã cña c¸c hé s¶n xuÊt
cßn rÊt h¹n chÕ cho nªn c¸c hé rÊt cÇn ®Õn sù gióp ®ì
cña Ng©n hµng ®Ó më réng s¶n xuÊt.
XÐt trªn khÝa c¹nh kh¸c còng cã tÝnh c¹nh tranh c¸c
hé s¶n xuÊt cha thu ho¹ch s¶n phÈm cha cã hµng hãa b¸n
th× cha cã thu nhËp nhng hä l¹i cÇn tiÒn ®Ó trang tr¶i chi
phÝ s¶n xuÊt, mua s¾m ®æi míi c«ng cô s¶n xuÊt. Trong
trêng hîp nµy c¸c hé s¶n xuÊt cÇn cã sù gióp ®ì cña Ng©n
hµng ®Ó cã ®ñ vèn duy tr× s¶n xuÊt ®îc liªn tôc.
Nh vËy, cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng tÝn dông Ng©n
hµng cã vai trß cùc kú quan träng ®¸p øng nhu cÇu vèn
cho hé s¶n xuÊt ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng
th«n níc ta hiÖn nay.
- Thóc ®Èy qu¸ tr×nh tËp trung vèn trong nÒn
kinh tÕ:
XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm lu©n chuyÓn vèn trong nÒn
kinh tÕ, lu«n lu«n n¶y sinh hiÖn tîng cã mét bé phËn vèn
t¹m thêi nhµn rçi ®ång thêi ë n¬i kh¸c l¹i cã nhu cÇu cÇn
thiÕt ph¶i bæ xung thªm vèn. ViÖc gi¶i quyÕt m©u thuÉn
thõa vµ thiÕu vèn lµ yªu cÇu ®ßi hái kh¸ch quan cña qu¸
tr×nh t¸i s¶n xuÊt. §ßi hái ph¶i cã mét tæ chøc lµm chøc
n¨ng ph©n phèi vèn tõ n¬i thõa ®Õn n¬i thiÕu vèn. Ng©n
SVTH: Phan ThÞ H¶i 12 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
hµng lµ trung gian ®Ó thu hót vèn trong nÒn kinh tÕ vµ
thùc hiÖn chøc n¨ng nµy.
Nh÷ng n¨m gÇn ®©y do chÝnh s¸ch më cöa nÒn kinh
tÕ Nhµ níc ®· huy ®éng cña kiÒu bµo níc ngoµi, c¸c tæ
chøc quèc tÕ, c¸c c«ng ty nhµ níc vµ t nh©n ë níc ngoµi
®Ó ®Çu t vµo viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ ë n«ng
th«n. Bªn c¹nh ®ã Ng©n hµng cã chÝnh s¸ch thÝch ®¸ng
vµ ®a d¹ng hãa c¸c h×nh thøc tæ chøc huy ®éng vèn ë
c¸c vïng d©n c do ®ã ®· khai th¸c ®îc nguån vèn tiÒm
tµng trong d©n c lóc nhµn rçi ®Ó phôc vô cho viÖc ph¸t
triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n.
Nh vËy, c¸c NHTM víi t c¸ch lµ mét trung gian tµi
chÝnh, lµ cÇu nèi gi÷a tiÕt kiÖm vµ ®Çu t ®· thóc ®Èy
qu¸ tr×nh tËp trung vèn, tËp trung s¶n xuÊt trªn c¬ së ®ã
gãp phÇn tÝch cùc vµo qu¸ tr×nh vËn ®éng liªn tôc cña
nguån vèn.
- TÝn dông ng©n hµng thóc ®Èy hé s¶n xuÊt tiÕp
cËn vµ më réng s¶n xuÊt hµng hãa:
Mét trong nh÷ng ®Æc ®iÓm quan träng cña hé s¶n
xuÊt lµ thêng mang tÝnh gia ®×nh, c¸c thµnh viªn trong
hé thêng cã quan hÖ huyÕt thèng. ChÞu ¶nh hëng nÆng
nÒ cña ®Æc ®iÓm nµy c¸c hé s¶n xuÊt thêng quen víi ph-
¬ng thøc s¶n xuÊt tù cung, tù cÊp. Mäi s¶n phÈm lµm ra
chØ ®Ó phôc vô cho chÝnh b¶n th©n hä, ngoµi ra cßn mét
yÕu tè n÷a khiÕn cho hé s¶n xuÊt kh«ng cã kh¶ n¨ng tiÕp
SVTH: Phan ThÞ H¶i 13 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
cËn víi nÒn kinh tÕ hµng hãa ®ã lµ sù h¹n chÕ vÒ vèn. Víi
kh¶ n¨ng vèn tù cã h¹n hÑp c¸c hé s¶n xuÊt chØ cã kh¶
n¨ng tæ chøc s¶n xuÊt víi quy m« nhá, chØ ®¸p øng tiªu
dïng cña b¶n th©n hä mµ kh«ng thóc ®Èy s¶n xuÊt kinh
doanh ph¸t triÓn.
Cïng víi viÖc më réng ®Çu t tÝn dông cho hé s¶n xuÊt,
Ng©n hµng ®· t¹o mét bíc chuyÓn híng quan träng trong
ph¬ng thøc s¶n xuÊt cña hé. Khi ®îc Ng©n hµng ®Çu t
tÝn dông, hé s¶n xuÊt ph¶i h¹ch to¸n kinh tÕ sao cho vèn
vay ®îc sö dông cã hiÖu qu¶ nhÊt nh»m thu ®îc lîi nhuËn
®ñ lín ®Ó cã thÓ hoµn tr¶ c¶ vèn vµ l·i cho Ng©n hµng.
Muèn vËy hé s¶n xuÊt ph¶i nghÜ tíi thÞ trêng ®Ó tiªu thô
s¶n phÈm th× míi thu ®îc lîi nhuËn cao. ChÝnh qu¸ tr×nh
b¸n hµng trªn thÞ trêng ®· gióp hé s¶n xuÊt h×nh thµnh
nh÷ng biÖn ph¸p tèt nhÊt ®Ó tiÕp cËn vµ thÝch nghi víi
thÞ trêng nh n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, thay ®æi c¸c
lo¹i c©y trång vËt nu«i cho phï hîp víi nhu cÇu thÞ trêng,
c¶i tiÕn c¸ch thøc s¶n xuÊt gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt ®Ó thu
®îc hiÖu qu¶ cao nhÊt.
Nh vËy, víi sù tµi trî vèn cña tÝn dông Ng©n hµng th×
s¶n phÈm cña hé s¶n xuÊt sÏ trë thµnh hµng hãa lµm t¨ng
nguån hµng hãa trªn thÞ trêng. MÆt kh¸c nhê cã vèn tÝn
dông ng©n hµng c¸c hé s¶n xuÊt cã thÓ më réng quy m«
s¶n xuÊt, nhê ®ã tÝnh chÊt s¶n xuÊt còng ®îc t¨ng lªn.
SVTH: Phan ThÞ H¶i 14 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
- TÝn dông Ng©n hµng gãp phÇn h¹n chÕ n¹n
cho vay nÆng l·i ë n«ng th«n.
S¶n xuÊt n«ng nghiÖp thêng mang tÝnh thêi vô cao
nªn t¹i thêi ®iÓm cha thu ho¹ch n«ng phÈm, cha cã hµng
hãa ®Ó b¸n th× ngêi n«ng d©n thêng ë trong t×nh tr¹ng
thiÕu thu nhËp ®Ó ®¸p øng nhu cÇu chi tiªu tèi thiÓu t¹o
®iÒu kiÖn n¹n cho vay nÆng l·i hoµnh hµnh. §Æc ®iÓm
c¬ b¶n cña n¹n cho vay nÆng l·i lµ l·i suÊt cho vay rÊt cao,
môc ®Ých sö dông vèn vay phôc vô cho nhu cÇu thiÕt yÕu
trong sinh ho¹t. L·i suÊt cho vay cao lµ nguyªn nh©n khiÕn
cho hé s¶n xuÊt ®· khã kh¨n l¹i cµng khã kh¨n h¬n. Nh
vËy n¹n cho vay nÆng l·i kh«ng nh÷ng kh«ng thóc ®Èy
s¶n xuÊt ph¸t triÓn mµ cßn k×m h·m s¶n xuÊt, ®Èy ngêi
n«ng d©n ®Õn chç nghÌo tóng h¬n, g©y ra nh÷ng tiªu
cùc ë n«ng th«n.
Tríc t×nh h×nh ®ã Ng©n hµng ®· n¾m b¾t ®îc thùc
tÕ vµ tiÕn hµnh cho vay ®èi víi hé s¶n xuÊt tèt h¬n, t¹o
®iÒu kiÖn cho hé s¶n xuÊt tiÕp xóc vay vèn Ng©n hµng.
Ng©n hµng ®· ®¬n gi¶n hãa thñ tôc cho vay, tæ chøc
m¹ng líi Ng©n hµng ®Õn tËn th«n xãm, cïng víi chÕ ®é u
®·i vÒ l·i suÊt. Khi nguån vèn tÝn dông Ng©n hµng ®¸p
øng ®îc nhu cÇu vèn s¶n xuÊt tiªu dïng cÇn thiÕt cho c¸c
hé s¶n xuÊt th× n¹n cho vay nÆng l·i ë n«ng th«n sÏ kh«ng
cßn c¬ héi ®Ó tån t¹i.
SVTH: Phan ThÞ H¶i 15 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
Do vËy tÝn dông Ng©n hµng th«ng qua viÖc më réng
cho vay ®èi víi hé s¶n xuÊt ®· gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ
hé, h¹n chÕ ®îc vÊn ®Ò cho vay nÆng l·i ë n«ng th«n,
ng¨n chÆn ®îc t×nh tr¹ng mét sè kÎ cã tiÒn bãc lét ngêi
lao ®éng ®Ó lµm giµu bÊt chÝnh.
- TÝn dông Ng©n hµng gãp phÇn n©ng cao ®êi
sèng vËt chÊt cña ngêi d©n t¹o ®iÒu kiÖn n©ng cao
d©n trÝ, h×nh thµnh nh÷ng thãi quen tèt trong ®êi
sèng x· héi cña ngêi d©n.
TÝn dông Ng©n hµng kh«ng nh÷ng ®ãng vai trß quan
träng träng viÖc thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ mµ cßn cã vai
trß to lín vÒ mÆt x· héi. Th«ng qua viÖc cho vay më réng
s¶n xuÊt ®èi víi c¸c hé s¶n xuÊt ®· gãp phÇn gi¶i quyÕt
c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi lao ®éng ®ã lµ mét trong
nh÷ng vÊn ®Ò cÊp b¸ch hiÖn nay ë níc ta. Cã viÖc lµm ng-
êi lao ®éng sÏ cã thu nhËp, h¹n chÕ nh÷ng tiªu cùc x· héi.
TÝn dông Ng©n hµng thóc ®Èy c¸c ngµnh nghÒ ph¸t triÓn
gi¶i quyÕt viÖc lµm cho lao ®éng d thõa ë khu vùc n«ng
th«n, h¹n chÕ luång di d©n vµo thµnh phè. Do c¸c ngµnh
nghÒ ph¸t triÓn sÏ lµm t¨ng thu nhËp cña ngêi n«ng d©n,
®êi sèng v¨n hãa, kinh tÕ x· héi t¨ng lªn, kho¶ng c¸ch
gi÷a n«ng th«n vµ thµnh thÞ c¸c xÝch l¹i gÇn nhau h¹n
chÕ bít sù ph©n hãa bÊt hîp lý trong x· héi.
Tãm l¹i NHNo ®ãng vai trß quan träng kh«ng thÓ
thiÕu ®îc ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña kinh tÕ hé
SVTH: Phan ThÞ H¶i 16 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
s¶n xuÊt ë n«ng th«n. Nã lµ trung gian thu hót vèn t¹m
thêi nhµn rçi trong c¸c tÇng líp d©n c, lµ n¬i ®iÒu hµnh
ph©n phèi vèn cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng th«n, gãp
phÇn gi¶i quyÕt mét lîng lín nhu cÇu vèn ph¸t triÓn s¶n
xuÊt kinh doanh gãp phÇn më réng s¶n xuÊt t¨ng n¨ng
suÊt s¶n lîng hµng hãa kÝch thÝch kinh tÕ hé s¶n xuÊt
ph¸t triÓn, gióp hä tiÕp cËn nhanh víi c¬ chÕ thÞ trêng,
khai th¸c tiÒm n¨ng vµ lîi thÕ cña c¸c hé s¶n xuÊt qua ®ã
tõng bíc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ gãp phÇn lµm thay
®æi bé mÆt n«ng th«n.
1.3 - ChÊt lîng TÝn dông ng©n hµng ®èi víi hé s¶n xuÊt.
1.3.1 Kh¸i niÖm chÊt lîng tÝn dông ng©n hµng.
ChÊt lîng tÝn dông Ng©n hµng lµ viÖc ®¸p øng tèt
nhÊt nhu cÇu cña kh¸ch hµng (ngêi göi tiÒn, ngêi vay tiÒn ) phï
hîp víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vµ ®¶m b¶o sù tån t¹i vµ ph¸t
triÓn cña ng©n hµng.
Ta cã thÓ hiÓu chÊt lîng tÝn dông lµ sù ®¸p øng tèt
nhÊt yªu cÇu cña kh¸ch hµng trong quan hÖ tÝn dông,
®¶m b¶o an toµn hoÆc h¹n chÕ rñi ro vÒ vèn, t¨ng lîi
nhuËn cho Ng©n hµng phï hîp víi môc tiªu ph¸t triÓn kinh
tÕ x· héi.
* XÐt trªn gãc ®é ho¹t ®éng kinh doanh cña
Ng©n hµng.
Kho¶n tÝn dông cã chÊt lîng lµ kho¶n tÝn dông ®îc
®¶m b¶o an toµn, sö dông ®óng môc ®Ých, phï hîp víi
SVTH: Phan ThÞ H¶i 17 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
chÝnh s¸ch tÝn dông cña Ng©n hµng, ®em l¹i lîi nhuËn
cho Ng©n hµng víi chi phÝ thÊp, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh
cña Ng©n hµng trªn thÞ trêng.
* XÐt trªn gãc ®é lîi Ých kh¸ch hµng.
Kho¶n tÝn dông cã chÊt lîng lµ kho¶n tÝn dông ®îc
cho vay phï hîp víi môc ®Ých sö dông cña kh¸ch hµng víi l·i
suÊt vµ kú h¹n hîp lý, thñ tôc ®¬n gi¶n vµ quan träng h¬n
lµ kho¶n vay ®ã mang l¹i lîi Ých kú väng cho kh¸ch hµng.
* §èi víi nÒn kinh tÕ.
Kho¶n tÝn dông cã chÊt lîng ph¶i gãp phÇn phôc vô
s¶n xuÊt t¹o c«ng ¨n viÖc lµm thóc ®Èy sù t¨ng trëng vµ
chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo ®Þnh híng x· héi chñ
nghÜa.
TÝn dông ng©n hµng cã vai trß to lín ®èi víi hé s¶n
xuÊt c¶ vÒ mÆt kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi. Nã ®¬c coi lµ
mét c«ng cô ®¾c lùc cña Nhµ níc, lµ ®ßn bÈy kinh tÕ
quan träng thóc ®Èy hé s¶n xuÊt ph¸t triÓn mét c¸ch toµn
diÖn vµ ph¸t huy ®¬c vai trß to lín cña m×nh ®èi víi nÒn
kinh tÕ quèc d©n. Do ®ã viÖc n©ng cao chÊt lîng tÝn
dông hé s¶n xuÊt lµ mét nhu cÇu cÇn thiÕt ®èi víi c¸c
NHTM nãi riªng vµ ®èi víi nÒn kinh tÕ nãi chung.
1.3.2 ChØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt lîng tÝn dông ®èi víi hé
s¶n xuÊt
HiÖn nay, hÇu hÕt c¸c NHTM ë ViÖt Nam th× ho¹t
®éng TD vÉn chiÕm kho¶ng 75% - 80% trong tæng tµi
SVTH: Phan ThÞ H¶i 18 Líp: 30B
Kho¸ luËn tèt nghiÖp
s¶n cã cña Ng©n hµng. V× thÕ sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña
Ng©n hµng phô thuéc rÊt nhiÒu vµo tÝn dông vµ chÊt lîng
tÝn dông. C¸c Ng©n hµng thêng ®¸nh gi¸ chÊt lîng tÝn
dông kho¶n vay th«ng qua mét sè chØ tiªu c¬ b¶n sau:
1.3.2.1- ChØ tiªu ®Þnh tÝnh.
a) §¶m b¶o nguyªn t¾c cho vay:
§Ó ®¸nh gi¸ chÊt lîng mét kho¶n cho vay, ®iÒu ®Çu tiªn
ph¶i xem xÐt lµ kho¶n cho vay ®ã cã b¶o ®¶m nguyªn t¾c cho
vay hay kh«ng. Theo quyÕt ®Þnh 1627/Q§ ngµy 15/01 /2002, t¹i
§iÒu 6 Nguyªn t¾c vay vèn ghi râ: "Kh¸ch hµng vay vèn cña
tæ chøc tÝn dông ph¶i ®¶m b¶o hai nguyªn t¾c c¬ b¶n ®Ó cho
vay lµ “:
- Thø nhÊt: Sö dông ®óng môc ®Ých theo tho¶
thuËn trong hîp ®ång tÝn dông.
- Thø hai: Hoµn tr¶ ®Çy ®ñ c¶ gèc lÉn l·i ®óng h¹n
®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång tÝn dông.
b) Cho vay ®¶m b¶o cã ®iÒu kiÖn :
ChØ tiªu ®Þnh tÝnh thø hai ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt lîng
tÝn dông Ng©n hµng ®ã lµ cho vay b¶o ®¶m cã ®iÒu
kiÖn, còng theo quyÕt ®Þnh 1627/ Q§- ChÝnh phñ,
t¹i §iÒu 7 §iÒu kiÖn vay vèn ghi râ: " TCTD xem xÐt vµ
quyÕt ®Þnh cho vay khi kh¸ch hµng cã ®ñ c¸ ®iÒu kiÖn
sau”:
- Mét lµ: Cã n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù , n¨ng lùc
hµnh vi d©n sù vµ chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù theo quy
SVTH: Phan ThÞ H¶i 19 Líp: 30B