Đề cương ôn tập môn lịch sử lớp 12

  • 47 trang
  • file .pdf
-
ðỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ
----------------------------------
I.PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM
Chương I.Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất.
1.Nguyên nhân, chính sách khai thác, bóc lột của thực dân Pháp trong ñợt khai
thác thuộc ñịa lần thứ hai.
2.Tình hình phân hóa xã hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất.
3.Nguyễn Ái Quốc và vai trò của Người ñối với việc chuẩn bị về chính trị, tư
tưởng và tổ chức cho việc thành lập chính ðảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam.
4.Những nét chính về quá trình hình thành ba tổ chức cộng sản ở Việt nam.Ý
nghĩa lịch sử của sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản.
Chương II.Cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam (1930 – 1945)
5.Hội nghị thống nhất ba tổ chức cộng sản thành ðảng cộng sản Việt Nam. Ý
nghia của việc thành lập ðảng cộng sản Việt Nam. Nội dung bản Chính cương vắn tắt,
sách lược vắn tắt.
6.Nguyên nhân bùng nổ, ý nghĩa lịch sử của phong trào Cách mạng1930 – 1931.
7.Cuộc vận ñộng dân chủ 1936 – 1939.
8.Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ VI (11/1939)
9.Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ VIII (5/1941) .
10.Sự thành lập và ñóng góp của mặt trận Việt Minh ñối với cách mạng tháng
Tám 1945.
11.Nội dung bản chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành ñộng của chúng ta”.Diễn
biến và ý nghĩa của cao trào kháng Nhật cứu nước.
12.Cách mạng tháng Tám 1945: Thời cơ, diễn biến, ý nghĩa lịch sử
Chương III.Cuộc ñấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyến dân chủ nhân
dân(1945 – 1946)
13.Nét chính về tình hình nước ta năm ñầu tiên sau Cách mạng tháng Tám.
14.ðảng và nhân dân ta ñã từng bước giải quyết những khó khăn ñó như thế nào
ñể bảo vệ thành quả của Cách mạng tháng Tám.
Chương IV.Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược và can
thiệp Mĩ (1946 – 1954)
15.Nội dung cơ bản của ñường lối kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
16.Chiến dịch Việt Bắc Thu ðông 1947.
17.Chiến dịch Biên giới Thu ðông 1950.
18.Cuộc tiến công chiến lược ðông-xuân 1953-1954.
19.Chiến dịch lịch sử ðiện Biên Phủ 1954.
20.Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Chương V.Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân
chủ nhân dân ở miền Nam, ñấu tranh thống nhất ñất nước (1954-1975)
............................................................................................................................................................... 1
21.Phong trào ðồng khởi (1959-1960)
22.Âm mưu và thủ ñoạn của Mĩ-ngụy, trong chiến lược “ Chiến tranh ñặc biệt”
Quân và dân ta ñã chiến ñấu chống “Chiến tranh ñặc biệt” ñó như thế nào?
23.Âm mưu và thủ ñoạn của Mĩ-ngụy, trong chiến lược “ Chiến tranh cục bộ”
Quân và dân ta ñã chiến ñấu chống “Chiến tranh cục bộ” ñó như thế nào?
24.Âm mưu và thủ ñoạn của Mĩ-ngụy, trong chiến lược “Việt Nam hóa”chiến
tranh.Quân và dân ta ñã chiến ñấu chống chiến lược “Việt Nam hóa ” chiến tranh ra
sao?
25.Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975: Chủ trương, kế hoạch của ta,
diễn biến, kết quả, nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử.
26.Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu
nước.
Chương VI.Công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa(1975-1991)
27.Hoàn cảnh lịch sử, chủ trương, ñường lối ñổi mới của ðảng ta và những thành
tựu cơ bản của công cuộc ñổi mới của nước ta từ 1986 ñến năm 2000
II.PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Bài 1.Liên Xô và các nước ðông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai.
1.Liên Xô và các nước ðông Âu xây dựng CNXH (từ năm 1945 ñến nửa ñầu
những năm 70), những thành tựu và ý nghĩa.
2.Quan hệ hợp tác giữa Liên Xô, các nước ðông Âu và các nước XHCN khác.
Bài 2.Các nước Á –Phi-Mỹ La Tinh sau chiến tranh thế giới thứ hai.
3.Cuộc nội chiến 1946 – 1949 ở Trung Quốc.
4.Những biến ñổi về kinh tế, chính trị, xã hội ở ðông Nam Á trước và sau chiến
tranh thế giới thứ hai
5.Quá trình thành lập, mục tiêu và phát triển của Hiệp hội các nước ðông Nam Á
(ASEAN). Cơ hội và thách thức ñối với Việt Nam khi gia nhập tổ chức này.
6.Các giai ñoạn phát triển và thắng lợi của Cách mạng GPDT ở Châu Phi từ 1945
ñến nay.
7.Các giai ñoạn phát triển và thắng lợi của Cách mạng GPDT ở Mỹ La Tinh từ
1945 ñến nay.
Bài 3.Mĩ, Nhật Bản, Tây Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai
8.Tình hình nước Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai ñến nay.
9.Tình hình Nhật Bản từ sau chiến tranh thế giới thứ hai ñến nay.
Bài 4.Quan hệ quốc tế sau chiến tranh thế giới thứ hai
10.Hội nghị Ianta và việc hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh.
11.Mục ñích, nguyên tắc hoạt ñộng của tổ chức Liên Hợp Quốc. ðánh giá về vai
trò của Liên Hợp Quốc trước những biến ñộng của tình hình thế giới hiện nay.
12.Nguyên nhân của chiến tranh lạnh và sự sụp ñổ của “Trật tự hai cực Ian ta”.
Xu thế trật tự thế giới mới hình thành
............................................................................................................................................................... 2
Bài 5.Sự phát trển của khoa học kĩ thuật sau chiến tranh thế giới thứ hai.
13.Nguồn gốc, nội dung và những thành tựu chính của cuộc cách mạng khoa học-
kĩ thuật lần thứ hai.
14.Tác ñộng của cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật ñối với sự phát triển kinh tế
và ñời sống con người.
............................................................................................................................................................... 3
PHẦN GỢI Ý TRẢ LỜI
--------
A.PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM
I.GIAI ðOẠN 1919-1930
Câu 1.Nguyên nhân, chính sách khai thác bóc lột của thực dân Pháp trong ñợt khai
thác thuộc ñịa lần thứ hai.
a.Nguyên nhân:
-Sau chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)ñế quốc Pháp tuy là nước thắng
trận, nhưng nền kinh tế bị tàn phá nặng nề.Các ngành sản xuất công, nông, thương
nghiệp và giao thông vận tải giảm sút nghiêm trọng. Các khoản ñầu tư vào nước Nga bị
mất trắng, ñồng phrăng mất giá…
-Cuộc khủng hoảng thiếu trong các nước tư bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
càng làm cho nền kinh tế Pháp gặp nhiều khó khăn. Pháp trở thành con nợ lớn trước hết
là của Mỹ. Vị thế cường quốc trong hệ thống tư bản chủ nghĩa của Pháp bị suy giảm
nghiêm trọng..Vì vậy Pháp cần phát triển vươn lên ñể khẳng ñịnh lại vị thế của mình.
-Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, nhu cầu về nguyên liệu (cao su), nhiên liệu
(than ñá) rất cao, và ñó cũng là ngành thu lợi nhuận cao.
b.Mục ñích: ðể bù ñắp lại những thịêt hại to lớn do chiến tranh gây ra và nhằm
củng cố lại ñịa vị kinh tế của Pháp trong hệ thống tư bản chủ nghĩa.Một mặt ñế quốc
Pháp ñẩy mạnh sản xuất và bóc lột nhân dân lao ñộng trong nước, mặt khác chúng ñẩy
mạnh khai thác thuộc ñịa, trong ñó có thuộc ñịa ðông Dương.
c.Nội dung chương trình khai thác:
*Về thời gian. Chương trình khai thác thuộc ñịa lần thứ hai của Pháp ở ðông
Dương chính thức ñược triển khai từ sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất và kéo dài cho
ñến trước cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933)
*ðặc ñiểm. ðặc ñiểm nổi bậc nhất so với ñợt khai thác lần thứ nhất là trong
chương trình khai thác lần này Pháp chủ trương ñầu tư một cách ồ ạt, trên qui mô lớn và
tốc ñộ nhanh chưa từng thấy . Chỉ tính từ 1924 ñến 1929, tổng số vốn ñầu tư vào nước
ta ñã tăng lên gấp 6 lần so với 20 năm trước chiến tranh.
*Nội dung chương trình khai thác. Thực dân Pháp chủ trương ñầu tư khai thác
vào trong tất cả các ngành, song hai ngành ñược chú trọng ñầu tư nhiều nhất ñó là nông
nghiệp và công nghiệp.
-Trong nông nghiệp: Chúng ñẩy mạnh việc cướp ñoạt ruộng ñất của nông dân ñể
lập các ñồn ñiền mà chủ yếu là ñồn ñiền lua và cao su.Năm 1927, vốn ñầu tư vào nông
nghiệp của Pháp là 400 triệu Phrăng (gấp 10 lần trước chiến tranh); diện tích trồng cao
su tăng từ 15 ngàn hécta năm 1918 l, lên 120 ngàn hécta năm1930.
-Trong công nghiệp: Chúng ñẩy mạnh việc khai thác mỏ (chủ yếu là mỏ than)….
ñồng thời mở thêm một số xí nghiệp công nghiệp chế biến như giấy, gỗ, diêm, rượu,
............................................................................................................................................................... 4
xay xát), hoặc dịch vụ ñiện, nước…..vừa nhằm tận dụng nguồn nhân công rẽ mạt, vừa
tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dào ñể phục vụ nhu cầu tại chỗ ñể kiếm lợi nhuận.
*Pháp chú ý khai thác hai ngành này là vì:
+Chỉ cần bỏ vốn ít mà thu lợi nhuận cao, thu hồi vốn nhanh.
+Không làm ảnh hưởng ñến sự phát triển của nền công nghiệp chính quốc.
-Về thương nghiệp: Pháp ñộc chiếm thị trường Việt Nam, nắm ñộc quyền về xuất
nhập khẩu bằng cách ñánh thuế nặng vào hàng hóa các nước ngoài, chủ yếu là của
Trung Quốc và Nhật Bản, còn hàng hóa của Pháp thì ñược tự do ñưa vào ðông Dương
với mức thuế rất thấp.
-Về giao thông vận tải: ðầu tư mở thêm nhiều tuyến ñường mới như ñường sắt,
ñường thủy, ñường bộ, nối các trung tâm kinh tế, các khu vực khai thác nguyên liệu, ñể
phục vụ cho công cuộc khai thác và mục ñích quân sự.
-Về tài chính:
+Ngân hàng ðông Dương chi phối toàn bộ các hoạt ñộng kinh tế ðông Dương.
+.Pháp ra sức vơ vét bóc lột nhân dân ta bằng hình thức cổ truyền ñó là thuế, ñặc
bệt là thuế thân, thuế rượu, thuế muối, thuốc phiện vô cùng man rợ.
Tóm lại, chương trình khai thác thuộc ñịa lần thứ hai của tư bản Pháp có ñiểm
mới so với lần trước là tăng cường ñầu tư vốn, kỹ thuật và mở rộng sản xuất ñể kiếm lời
song về cơ bản vẫn không thay ñổi: Hết sức hạn chế sự phát triển công nghiệp, ñặc biệt
là công nghiệp nặng, nhằm cột chặt nền kinh tế ðông Dương với kinh tế Pháp và biến
ðông Dương thành thị trường ñộc chiếm của tư bản Pháp.
Câu2.Tình hình phân hóa xã hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất.Thái ñộ
chính trị và khả năng cách mạng của từng tầng lớp, giai cấp.
Dưới tác ñộng của chương trình khai thác thuộc ñịa lần thứ hai của Pháp ñã làm
cho xã hội Việt Nam bị phân hóa sâu sắc hơn: Bên cạnh những giai cấp cũ vẫn còn tồn
tại và bị phân hóa như ñịa chủ phong kiến và nông dân, giờ ñây xuất hiện những tầng
lớp giai cấp mới: Tư sản; Tiểu tư sản; giai cấp công nhân. Mỗi tầng lớp, giai cấp có
quyền lợi và ñịa vị khác nhau, nên cũng có thái ñộ chính trị và khả năng cách mạng
khác nhau trong cuộc ñấu trnh dân tộc và giai cấp.
a.Giai cấp ñịa chủ phong kiến:Là chổ dựa chủ yếu của Pháp,ñược Pháp dung
dưỡng nên ngày càng câu kết chặt chẽ với Pháp trong việc cướp ñoạt ruộng ñất, tăng
cường bóc lột về kinh tế và ñàn áp về chính trị ñối với nhân dân. Vì thế chúng không có
khả năng cách mạng. Tuy nhiên họ là người Việt Nam, nên cũng có một bộ phận nhỏ
hoặc cá nhân có tinh thần yêu nước và sẵn sàng tham gia cách mạng khi có ñiều kiện.
b.Giai cấp nông dân:Chiếm trên 90% dân số, họ bị ñế quốc và phong kiến bóc
lột nặng nề, nên bị bần cùng hóa và phá sản trên quy mô lớn, họ căm thù thực dân và
phong kiến.Vì vậy giai cấp nông dân việt Nam là lực lượng ñông ñảo và hăng haí nhất
của cách mạng
............................................................................................................................................................... 5
c.Giai cấp tư sản: Ra ñời sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, chủ yếu là tiểu
chủ trung gian làm thầu khoán, cung cấp nguyên vật liệu, hay làm ñại lý hàng hóa cho
Pháp.Do quyền lợi kinh tế và thái ñộ chính trị nên giai cấp tư sản Việt Nam chia làm hai
bộ phận:
-Bộ phận tư sản mại bản: Có quyền lợi gắn liền với ñế quốc nên câu kết chặt chẽ
với ñế quốc.
-Bộ phận tư sản dân tộc: Có khuynh hướng làm ăn riêng, kinh doanh ñộc lập,bị
Pháp chèn ép nên ít nhiều có tinh thần dân tộc, dân chủ nhưng yếu kém dễ thỏa hiệp.
d.Tầng lớp tiểu tư sản:Ra ñời cùng thời gian với giai cấp tư sản, gồm nhiều
thành phần như học sinh, sinh viên, viên chức, tri thức, những người làm nghề tự do,
buôn bán nhỏ…..thường xuyên bị bọn ñế quốc bạc ñãi, khinh rẽ, ñời sống bấp bênh gặp
nhiều khó khăn, dễ bị xô ñẩy vào con ñường phá sản và thất nghiệp.Trong ñó bộ phận
tri thức, học sinh, sinh viên có ñiều kiện tiếp xúc với những trào lưu tư tưởng tiến bộ từ
bên ngoài. Vì thế họ là lực lượng hăng hái nhất, thường ñi ñầu trong các phong trào,
là lực lượng quan trọng của cách mạng.
g.Giai cấp công nhân:Ra ñời trong ñợt khai thác thuộc ñịa lần thứ nhất, phát
triển nhanh chóng về số lượng và chất lượng trong ñợt khai thác thuộc ñịa lần thứ hai
(trước chiến tranh có 10 vạn, ñến năm 1929 có hơn 22 vạn)
Ngoài những ñặc ñiểm chung của giai cấp công nhân quốc tế, như ñại diện cho
lực lượng sản xuất tiến bộ nhất của xã hội, có hệ tư tưởng riêng, có ñiều kiện lao ñộng
và sinh sống tập trung, có ý thức tổ chức và kỹ luật cao, tinh thần cách mạng triệt ñể
…giai cấp công nhân Việt Nam còn có những ñặc ñiểm riêng
- Bị ba tầng áp bức bóc lột của ñế quốc, phong kiến và tư sản người Việt.
- Có quan hệ tự nhiên gắn bó với giai cấp nông dân.
- Kế thừa truyền thống yêu nước anh hùng, bất khuất của dân tộc.
- Có ñiều kiện tiếp thu chủ nghĩa Mac-Lê Nin và trào lưu cách mạng thế giới ,
ñặc biệt là Cách mạng tháng Mười Nga.
Do hoàn cảnh ra ñời, cùng với những phẩm chất nói trên, giai cấp công nhân Việt
Nam sớm trở thành một lực lượng xã hội ñộc lập và tiên tiến nhất. Vì vậy giai cấp công
nhân hoàn toàn có khả năng nắm lấy ngọn cờ lãnh ñạo cách mạng.
Câu 3.Nguyễn Ái Quốc và vai trò của Người ñối với việc chuẩn bị về chính trị, tư
tưởng và tổ chức cho việc thành lập chính ðảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam.
1.Vài nét về tiểu sử: Nguyễn Ái Quốc, hồi nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung, lớn lên
ñổi là Nguyễn Tất Thành. Sinh ngày 19/5/1890 ở thôn Kim Liên, huyện Nam ðàn, tỉnh
Nghệ An.Người sinh ra trong một gia ñình nhà nho nghèo yêu nước, trên quê hương
giàu truyền thống ñấu tranh cách mạng, lớn lên trong cảnh nước nhà bị thực dân Pháp
ñô hộ và xâm lược. Người có ñiều kiện tiếp xúc với các nhà cách mạng ñương thời, và
sớm nhận thấy những hạn chế trong chủ trương cứu nước của các bậc tiền bối, nên
Người quyết ñịnh sang phương Tây tìm ñường cứu nước.
............................................................................................................................................................... 6
2.Hành trình tìm ñường cứu nước(từ 1911 ñến 1920)
-Ngày 5/6/1911,từ cảng nhà Rồng (Sài Gòn), lấy tên là Nguyễn Văn Ba, Người
làm phụ bếp cho chiếc tàu vận tải Latusơ Têrơvin (tàu buôn của Pháp) và bắt ñầu cuộc
hành trình tìm ñường cứu nước.
-Từ 1911 ñến 1917, Người ñến hầu khắp các châu lục âu, Phi, Mỹ cuối năm 1917
Người trở lại Pháp. Sau nhiều năm bôn ba ở hải ngoại ñã giúp người nhận rõ ñâu là bạn,
ñâu là thù.(Nhân xét quan trọng ñầu tiên của Người là:Bất luận ở ñâu cũng chỉ có hai
loại người, ñó là:Thiểu số ñi áp bức bóc lột còn ñại ña số quần chúng nhân dân lao
ñộng là những người bị áp bức bóc lột.Giai cấp công nhân và nhân dân lao ñộng ở ñâu
cũng là bạn còn chủ nghĩa ñế quốc ở ñâu cũng là thù)
-Năm 1917 Cách mạng tháng Mười Nga thành công, ñã ảnh hưởng ñến hoạt ñộng
cứu nước của người.
-Năm 1919, người gởi ñến hội nghị Vecxai bản yêu sách 8 ñiểm, ñòi quyền tự do
dân chủ, quyền bình ñẳng và quyền tự quyết cho dân tộc. ðây là ñòn trực diện ñầu tiên
giáng vào bọn ñế quốc và gây tiếng vang lớn ñối với nhân dân Việt Nam, nhân dân
Pháp và nhân dân các thuộc ñịa Pháp.
-Tháng 7/1920, Người ñọc “Sơ thảo luận cương về vấn ñề dân tộc và thuộc ñịa”
của Lê Nin. Luận cương ñã vạch ra ñường lối chiến lược và sách lược của cách mạng
giải phóng dân tộc, ñồng thời khẳng ñịnh lập trường ủng hộ phong trào giải phóng dân
tộc ở phương ðông của Quốc tê cộng sản. Từ ñó người hoàn toàn tin theo Lê Nin, ñứng
về Quốc tế thứ ba.
-Tháng 12/1920, tại ðại hội ðảng xã hội Pháp họp ở Tour, Người bỏ phiếu tán
thành việc gia nhập Quốc tế ba và tham gia thành lập ðảng cộng sản Pháp. ðây là bước
ngoặc lơn trong cuộc ñời hoạt ñộng của Người. Từ một người Việt Nam yêu nước ñã
trở thành người cộng sản quốc tế.
Như vậy sau nhiều năm bôn ba ở hải ngoại, Người ñã tìm ra ñược con ñường cứu
nước ñúng ñắn cho dân tộc, ñó là con ñường kết hợp ñộc lập dân tộc với chủ nghĩa xã
hội, kết hợp tinh thần yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản.
3.Vai trò của Nguyễn Ái Quốc ñối với việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và
tổ chức cho việc thành lập chính ðảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam.
a.Quá trình chuẩn bị về chính trị, tư tưởng:
-Năm 1921, Người sáng lập “Hội liên hiệp các dân tộc thuộc ñịa” ñể ñoàn kết
các lực lượng cách mạng chống chủ nghĩa ñế quốc.
-Năm 1922, Hội ra tờ báo “Người cùng khổ”, ñể vạch trần chính sách ñàn áp bóc
lột dã man của chủ nghĩa ñế quốc, góp phần làm thức tỉnh các dân tộc bị áp bức ñứng
lên ñấu tranh tự giải phóng.
-Năm 1923, Người ñi Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân, sau ñó làm việc ở
Quốc tế cộng sản ….
-Năm 1924, Người dự ðại hội lần thứ V của Quốc tế cộng sản, và ñọc tham luận
tại ðại hội….
............................................................................................................................................................... 7
Trong giai ñoạn này, những hoạt ñộng của Người chủ yếu trên mặt trận chính trị
tư tưởng nhằm truyền bá chủ nghĩa Mác-Lê Nin vào nước ta. Những tư tưởng mà người
truyền bá sẽ là nền tảng tư tưởng của ðảng ta sau này. Những tư tưởng ñó là:
-Chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa ñế quốc là kẻ thù chung của giai cấp vô sản và nhân
dân các nước thuộc ñịa.
-Chỉ có làm cách mạng ñánh ñổ chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa ñế quốc thì mới có
thể giải phóng giai cấp vô sản và nhân dân các nước thuộc ñịa. ðó chính là mối quan hệ
giữa cách mạng chính quốc vàcách mạng thuộc ñịa.
-Xác ñịnh giai cấp công nhân và nông dân là lực lượng nòng cốt của cách mạng.
-Giai cấp công nhân có ñủ khả năng lãnh ñạo cách mạng thông qua ñội tiên
phong là ðảng cộng sản ñược vũ trang bằng học thuyết Mác-Lê Nin.
b.Sự chuẩn bị về tổ chức:
-Tháng 12/1924, Người từ Liên Xô về Quảng Châu (Trung Quốc) ñể trực tiếp
chuẩn bị về tổ chức cho việc thành lập chính ðảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam.
-Khi về ñến Quảng Châu, Người ñã tiếp xúc với các nhà cách mạng Việt Nam
ñang hoạt ñộng ở ñây. Người chọn một số thanh niên hăng hái trong tổ chức “Tâm tâm
xã” (Tổ chức của những người Việt Nam yêu nước tại Quảng Châu), và những thanh
niên hăng hái từ trong nước mới sang theo tiếng gọi của tiếng bom Sa Diện của Phạm
Hồng Thái, ñể thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (6/1925) mà nòng cốt là
Cộng sản ñoàn, tổ chức tiền thân của ðảng.
-Tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc ñã mở nhiều lớp huấn luyện ñể ñào tạo và
bồi dưỡng cán bộ cách mạng. Những bài giảng của người ñược in và xuất bản thành
sách “ðường Kách mệnh” 1927
-Từ ngày 3 ñến 7/2/1930, tại Cửu Long (Hương cảng Trung Quốc) Nguyễn Ái
Quốc ñã triệu tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản thành ðảng cộng sản Việt
Nam.
Tóm lại, những hoạt ñộng của Nguyễn Ái Quốc ñã có tác dụng quyết ñịnh trong
việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập chính ðảng của giai
cấp vô sản ở Việt Nam.
Câu4.Những nét chính về quá trình hình thành ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam.Ý
nghĩa lịch sử của sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản.
4.1.Hoàn cảnh lịch sử:
*Thế giới:
-Cách mạng dân tộc dân chủ Trung Quốc phát triển mạnh, vụ phản biến của
Tưởng Giới Thach làm cho công xã Quảng Châu thất bại ñã ñể lại nhiều bài học kinh
nghiệm cho cách mạng Việt Nam.
-ðại hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản với những nghị quyết quan trọng về
phong trào cách mạng ở các nước thuộc ñịa.
*Trong nước:
............................................................................................................................................................... 8
-Từ cuối năm 1928 ñầu năm 1929 phong trào dân tộc dân chủ ở nước ta phát triển
mạnh. ðặc biệt là phong trào công nông theo khuynh hướng vô sản, gai cấp công nhân
thật sự trươngt thành, ñặt ra yêu cầu cấp thiết là phải có ðảng cộng sản ñể kịp thời lãnh
ñạo phong trào.
-Lúc này HộiViệt Nam Cách mạng Thanh niên không còn ñủ sức lãnh ñạo nên
trong nội bộ của Hội diễn ra một cuộc ñấu tranh gay gắt xung quanh vấn ñề thành lập
ðảng. Hoàn cảnh ñó dẫn ñến sự phân hóa của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và
tổ chức Tân Việt dẫn ñến sự ra ñời của ba tổ chức cộng sản trong năm 1929.
4.2. Quá trình thành lập:
ðông Dương cộng sản ñảng:
-Cuối tháng 3/1929 một số hội viên tiên tiến của Hội Việt Nam cách mạng thanh
niên ở Bắc kì, trong ñó có Ngô Gia Tự, Nguyễn ðức Cảnh thành lập chi bộ cộng sản
ñầu tiên gồm 7 người, tại số nhà 5D phố Hàm Long- Hà Nội.
-Tháng 5/1929 tại ðại hội lần thứ nhất của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên
họp ở Hương Cảng, ñoàn ñại biểu Bắc Kì ñưa ra ñề nghị thành lập ðảng cộng sản
nhưng không ñược chấp nhận, họ bỏ ñại hội về nước.
-Tháng 6/1929 nhóm trung kiên cộng sản Bắc Kì ñã họp tại số nhà 312 phố
Khâm Thiêng-Hà Nội quyết ñịnh thành lập ðông Dương cộng sản ñảng, thông qua
tuyên ngôn, ðiều lệ ðảng, báo Búa liêm và hoạt ñộng chủ yếu ở Bắc Kì
An Nam cộng sản ñảng: Sự ra ñời và hoạt ñộng của ðông Dương cộng sản
ñảng ñã ảnh hưởng tích cực ñến bộ phận còn lại của Hội Việt Nam cách mạng thanh
niên ở Nam Kì. Tháng 9/1929 số hội viên còn lại của Hội ở Nam Kì quyết ñịnh thành
lập An Nam cộng sản ñảng.
ðông Dương cộng sản liên ñoàn: Sự ra ñời và hoạt ñộng của ðông Dương
cộng sản ñảng và An Nam cộng sản ñảng ñã ñẩy nhanh qúa trình phân hóa của tổ chức
Tân Việt. Tháng 9/1929 các hội viên tiên tiến của Tân Việt quyết ñịnh thành lập ðông
Dương cộng sản liên ñoàn hoạt ñộng chủ yếu ở Trung Kì.
4.3Ý nghĩa lịch sử của sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam.
-ðánh dấu sự trưởng thành của giai cấp công nhân Việt Nam.
-Chứng tỏ xu hướng cách mạng vô sản ñang phát triển mạnh mẽ ở nước ta.
-Là bước chuẩn bị trực tiếp cho việc thành lập ðảng cộng sản Việt Nam.
II.GIAI ðOẠN 1930-1945
Câu 5.Hội nghị thống nhất ba tổ chức cộng sản thành ðảng cộng sản Việt Nam. Ý
nghĩa của việc thành lập ðảng cộng sản Việt Nam. Nội dung của bản Chính cương
vắn tắt, sách lược vắn tắt.
............................................................................................................................................................... 9
5.1/Hội nghị thành lập ðảng.
a.Hoàn cảnh lịch sử:
-Cuối năm 1929, phong trào công nhân và phong trào yêu nước phát triển mạnh
trong ñó giai cấp công nhân thật sự trở thành một lực lượng tiên phong.
-Năm 1929 ở nước ta lần lược xuất hiện ba tổ chức cộng sản ñã thúc ñẩy phong
trào cách mạng phát triển, song cả ba tổ chức ñều hoạt ñộng riêng rẽ công kích lẫn
nhau, tranh giành ảnh hưởng trong quần chúng , gây trở ngại lớn cho phong trào cách
mạng. Yêu cầu cấp thiết của cách mạng Việt Nam lúc này là phải có sự lãnh ñạo thống
nhất của một chính ñảng vô sản.
-ðược sự ủy nhiệm của Quốc tế cộng sản, Nguyễn Aí Quốc từ Xiêm về Hương
Cảng (Trung Quốc) ñể triêụ tập Hội nghị thành lập ðảng họp từ 3 ñến ngày 7 tháng 2
năm 1930 tại Cửu Long (Hương Cảng –Trung Quốc).
b.Nội dung Hội nghị:
-Thống nhất ba tổ chức cộng sản ñể thành lập một ðảng duy nhất lấy tên là ðảng
cộng sản Việt Nam.
-Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, và ñiều lệ tóm tắt của ðảng
do Nkguyễn Ái Quốc soạn thảo.
-Bầu ban chấp hành Trung ương lâm thời.
*Ý nghĩa của Hội nghị thành lập ðảng: Hội nghị có ý nghĩa và giá trị như một
ðại hội thành lập ðảng vì ñã thông qua ñường lối cho cách mạng Việt Nam.
c.Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập ðảng.
-ðảng cộng sản Việt Nam ra ñời là kết quả tất yếu của cuộc ñấu tranh dân tộc và
ñấu tranh giai cấp trong thời ñại mới, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác-
Lê Nin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam trong những năm
20 của thế kĩ XX.
-ðảng ra ñời là một bước ngoặt lịch sử vĩ ñại trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Vì:
+ðối với giai cấp công nhân: Chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam ñã trưởng
thành và ñủ sức lãnh ñạo cách mạng.
+ðối với dân tộc: Chấm dứt thời kì khủng hoảng về mặt ñường lối, và giai cấp
lãnh ñạo, từ ñây khẳng ñịnh quyền lãnh ñạo tuyệt ñối của ðảng cộng sản Việt Nam. Từ
ñây cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thé giới.
-ðảng ra ñời là sự chuẩn bị tất yếu ñầu tiên có tính chất quyết ñịnh cho những
bước phát triển nhảy vọt về sau của cách mạng.
d.Nội dung bản Chính cương vắn tăt, Sách lược vắn tăt.
*.ðường lối của Cách mạng Việt Nam: Cách mạng Việt Nam phải trải qua hai
giai ñoạn: Trước hết làm cách mạng tư sản dân quyền và thổ ñịa cách mạng , sau ñó làm
cách mạng xã hội chủ nghĩa. Hai giai ñoạn cách mạng kế tiếp nhau không tách rời nhau.
............................................................................................................................................................... 10
*.Nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam.ðánh ñổ ách thống trị của ñế quốc Pháp,
vua quan phong kiến và tư sản phản cách mạng (nhiệm vụ dân tộc và dân chủ)
*. Mục tiêu của cách mạng: Làm cho nước Việt nam hoàn toàn ñộc lập, dựng nên
chính phủ và quân ñội công nông, tịch thu sản nghiệp của bọn ñế quốc, ñịa chủ, tư sản
phản cách mạng ñem chia cho dân cày.
*Llực lượng cách mạng: Công nông là gốc của cách mạng ñồng thời phải liên kết
với Tiểu tư sản, tư sản dân tộc và trung tiểu ñịa chủ chưa lộ rõ phản cách mạng.
*.Lãnh ñạo cách mạng: Là ðảng cộng sản Việt Nam ñội tiên phong của giai cấp
vô sản
*.Quan hệ quốc tế: Cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của Cách
mạng thế giới
**Nhận xét:Cương lĩnh chính trị ñầu tiên của ðảng do Nguyễn Ái Quốc soạn
thảo tuy còn vắn tắt nhưng là một cương lĩnh ñúng ñắn và sáng tạo nhuần nhuyễn về
quan ñiểm giai cấp, thấm ñợm tinh thần dân tộc và tinh thần nhân văn. ðộc lập dân tộc
và tự do là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh.
5.2/Hội nghị lần thứ nhất của Ban chấp hành Trung ương ðảng 10/1930.
a.Hoàn cảnh ltriệu tập Hội nghị.
-Vừa mới ra ñời ðảng cộng sản Việt Nam ñã phát ñộng ñược một cao trào cách
mạng rộng lớn, với ñỉnh cao Xô viết Nghệ -Tỉnh.
-ðể tăng cường sự lãnh ñạo của ðảng ñối với phong trào cách mạng ñang dâng
cao. Ban chấp hành Trung ương ðảng ñã triệu tập Hội nghị lần thứ nhất vào 10/1930,
tại Hương Cảng (Trung Quốc) do ñồng chí Trần Phú chủ trì.
b.Nội dung Hội nghị.
-ðổi tên ðảng cộng sản Việt Nam thành ðảng cộng sản ðông Dương.
-Thảo luận và thông qua Luận cương chính trị 10/1930 do ðồng chí Trần Phú
soạn thảo.
-Bầu BCH TW chính thức do Trần Phú làm tổng bí thư.
c.Những ñiểm chủ yếu trong luận cương chính trị tháng 10/1930.
*.ðường lối của cách mạng: Lúc ñầu làm cách mạng tư sản dân quyền sau khi
thắng lợi tiến thẳng lên cách mạng xã hội chủ nghĩa bỏ qua giai ñoạn phát triển tư bản
chủ nghĩa
*.Nhiệm vụ của cách mạng: ðánh ñổ phong kiến và ñế quốc.Hai nhiệm vụ ñó
khắng khít nhau.
*.Mục tiêu của cách mạng: Làm cho ðông Dương hoàn toàn ñộc lập.
*.Lực lượng tham gia: Công nhân và nông dân là gốc của cách mạng.
*.Lãnh ñạo cách mạng: Là ðảng cộng sản ðông Dương.
*.Quan hệ quốc tế.Cách mạng ðông Dương là một bộ phận của cách mạng thế
giới.
............................................................................................................................................................... 11
**Nhận xét: Luận cương ñã xác ñịnh ñược nhiều vấn ñề thuộc về chiến lược
cách mạng nhưng cũng bộc lộ một số nhược ñiểm và hạn chế:
-Chưa vạch rõ ñược mâu thuẩn chủ yếu của xã hội thuộc ñịa nên không nêu cao
ñược vấn ñề giải phóng dân tộc lên hàng ñầu, mà còn nặng về ñấu tranh giai cấp, vấn ñề
ruộng ñất.
-ðánh giá không ñúng khả năng cách mạng của các giai cấp ngoài công nông như
tư sản, tiểu tư sản và một bộ phận giai cấp ñịa chủ.
Câu 6.Phong trào cách mạng 1930-1931 với ñỉnh cao là Xô Viết Nghệ-Tĩnh.
1.Nguyên nhân bùng nổ phong trào cách mạng 1930-1931.
-Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 làm cho nền kinh tế nước ta tiêu ñiều, xơ
xác ñời sống nhân dân lao ñộng hết sức cơ cực nhất là hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.
-Do chính sách khủng bố trắng của thực dân Pháp sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái.
-ðảng cộng sản Việt Nam ra ñời 3/2/1930 với ñường lối cách mạng ñúng ñắn ñã
kịp thời lãnh ñạo phong trào.
Từ ba nguyên nhân trên dẫn tới sự bùng nổ của phong trào cách mạng 1930-
1931ở nước ta. Trong ba nguyên nhân ñó thì nguyên nhân ðảng ra ñời và lãnh ñạo là
nguyên nhân cơ bản và quyết ñịnh nhất
2.Chủ trương của ðảng.
a.Nhận ñịnh kẻ thù: ðế quốc Pháp và ñịa chủ phong kiến.
b.Nhiệm vụ:Chống ñế quốc giành ñộc lập dân tộc chống phong kiến giành ruộng
ñất cho dân cày.
c.Hình thức tập hợp lực lượng: Bước ñầu thực hiện liên minh công nông.
d.Hình thức ñấu tranh: Sử dụng hình thức ñấu tranh chính trị của quần chúng là
chủ yếu như mít tinh, biểu tình, bãi công, biểu tình có vũ trang, hoạt ñộng bí mật.
3.Diễn biến của phong trào cách mạng 1930-1931. Chia làm hai thời kì
a.Thời kì từ tháng 2 ñến tháng 5/1930. Phong trào diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi
toàn quốc.
-2/1930:3000 công nhân ñồn ñiền cao su Phú Riềng (Nam Bộ ) bãi công ñòi tăng
lương giảm giờ làm.
-4/1930: Công nhân nhà máy sợi Nam ðịnh, nhà máy diêm và nhà máy cưa Bến
Thủy, nhà máy xi măng Hải Phòng bãi công.
-Trong nửa ñầu năm 30 cùng với phong trào của công nhân thì phong trào của
nông dân cũng diễn ra ở nhiều ñịa phương thuộc các tỉnhThái Bình, Hà Nam, Nghệ An,
Hà Tĩnh.ðiểm mới của phong trào trong thời kì này là xuất hiện nhiều truyền ñơn, cờ
ñỏ búa liềm của ðảng xuất hiện ở nhiều ñịa phương.
-ðặc biệt trong ngày quốc tế lao ñộng1/5/1930 lần ñầu tiên công nông và quần
chúng khắp từ Bắc chí Nam ñã biểu dương lực lượng của mình thông qua các cuộc mít
tinh, biểu tình. Sau ngày 1/5 phong trào tiếp tục dâng cao.
............................................................................................................................................................... 12
b.Thời kì từ tháng 5 ñến tháng 10/ 1930. Phong trào tiếp tục phát triển trên qui
mô cả nước nhưng ñỉnh cao là hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.
-Ngày 1/5/1930 (nhân ngày quóc tế lao ñộng).Công nhân nhà máy diêm và nhà
máy cưa Bến Thủy(Nghệ An) cùng hàng vạn nông dân các vùng phụ cận thị xã Vinh
biểu tình gương cao cờ ñỏ búa liềm ñòi tăng lương giảm giờ làm.
-Ngày 1/8/1930 (nhân ngày quốc tế chống chiến tranh) Phong trào phát triển lên
một bước mới: Công nhân khu công nghiệp Vinh-Bến thủy tổng bãi công, báo hiệu
thời kì ñấu tranh quyết liệt ñã ñến…..
-ðỉnh cao của phong trào cách mạng là cuộc biểu tình ngày 12/9/ 1930 của 2 vạn
nông dân ở Hưng Nguyên (Nghệ An) biểu tình.Thực dân Pháp ñàn áp làm 217 người
chết;126 người bị thương làm cho nhân dân vô cùng căm phẩn.
Trong suốt thang 9 và tháng 10 nông dân ở các huyện Thanh Chương, Diễn Châu
(Nghệ An),Hương Sơn (Hà Tĩnh) ñã khởi nghĩa vũ trang, công nhân khu công nghiệp
Vinh-Bến thủy tiếp tục bãi công lần thứ hai làm cho phong trào trở nên hết sức quyết
liệt.
Trước khí thế ñấu tranh của quần chúng chính quyền ñịch ở nhiều ñịa phương bị
tan rã. Ở ñó các ban chấp hành nông hội ñã ñứng ra quản lý mọi mặt ñời sống chính trị ,
xã hội theo kiểu các xô viết. Lần ñầu tiên nhân dân ta thực sự nắm chính quyền ở ñịa
phương.
4.Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm
a.Ý nghĩa lịch sử:
-Phong trào cách mạng 1930-1931 mà ñỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh là một sự
kiện lịch sử trọng ñại trong lịch sử cách mạng Việtt Nam, ñã giáng một ñòn quyết liệt
ñầu tiên vào bè lũ ñế quốc và phong kiến tay sai.
-Qua thực tiển phong trào cho thấy dưới sự lãnh ñạo của ðảng thì giai cấp công
nhân, nông dân ñoàn kết với các tầng lớp nhân dân khác có khả năng lật ñổ nền thống
trị của ñế quốc và phong kiến tay sai.
-ðó là cuộc tổng diễn tập ñầu tiên của nhân dân ta dưới sự lãnh ñạo của ðảng,
chuẩn bị cho sự thắng lợi của cách mạng tháng Tám sau này.
b.Bài học kinh nghiệm. Phong trào ñể lại nhiều bài học kinh nghiệm:
-Bài học về vai trò lãnh ñạo của ðảng.
-Bài học về xây dựng khối liên minh công nông.
-Bài học về sử dụng bạo lực cách mang của quần chúng ñể giành chính quyền.
-Bài học về xây dựng chính quyền của dân, do dân, vì dân.
Chính vì những lẽ trên, phong trào cách mạng 1930-1931 mà ñỉnh cao là Xô-
Viết Nghệ-Tĩnh là cuộc diễn tập ñầu tiên chuẩn bị cho cách mạng tháng tám 1945.
Tham khảo.
Xô Viết Nghệ Tỉnh là hình thức sơ khai của chính quyền công nông ở nước ta.Chính
quyền của dân do dân vì dân
............................................................................................................................................................... 13
1.Xô Viết Nghệ Tỉnh là Chính quyền của dân do dân vì dân: Vì Xô Viết Nghệ
Tĩnh ñã ñem lại nhiềi lợi ích căn bản cho nhân dân.
a.Về kinh tế: Chia lại ruộng ñất cho nông dân, giảm tô, xóa nợ, bỏ các thứ thuế vô
lý, tổ chức sản xuất.
b.Chính trị: Chính quyền do nhân dân quản lý, thực hiện các quyền tự do dân chủ
tự do hội họp, tự do tham gia các hoạt ñộng ñoàn thể…
c.Xã hội: Phát ñộng phong trào ñời sống văn hóa mới, bài trừ mê tín dị ñoan, xóa
bỏ các tục lệ lạc hậu, dạy chử quốc ngữ….
d.Quân sự: Mỗi làng ñều có ñội tự vệ vũ trang
2.Xô Viết Nghệ Tỉnh là hình thức nhà nước sơ khai. Vì Xô Viết Nghệ Tĩnh
chưa lập ñược bộ máy chính quyên hoàn chỉnh, chưa giải quyết triệt ñể vấn ñề ruộng
ñất
Nhận xét: Tuy chỉ tồn tại trong thời gian ngắn (ñến giữa năm 1931) nhưng chính
quyền Xô Viết Nghệ Tĩnh ñã tỏ rõ bản chất cách mạng và tính ưu việt của mình. ðó là
chính quyền công nông ñầu tiên ở nước ta.Chính quyền của dân, do dân, vì dân.
Câu 7.Cuộc vân ñộng dân chủ1936-1939.
1.Hoàn cảnh lịch sử
a.Tình hình thế giới
-Sau cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933, chủ nghĩa phát xit xuất hiện và lên
cầm quyền ở ðức,Ý, Nhật, trở thành mối hiểm họa lớn ñang ñe dọa nền hòa bình thế
giới.
-ðại Hội lần thứ VII của Quốc tế cộng sản chỉ rõ:
+Kẻ thù nguy hiểm của nhân nhân thế giới là chủ nghĩa phát xít.
+Chủ trương thành lập mặt trân nhân dân ở các nước ñể chống chủ nghĩa phát xít
-Ở Pháp năm 1936 Mặt trận nhân dân thắng cử và lên cầm quyền.Chính phủ mặt
trận nhân dân Pháp ñã thi hành một số chính sách tự do, dân chủ ở thuộc ñịa…
bTình hình trong nước:
-Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 1933 và chính sách khủng bố kéo dài của thực
dân pháp ñã làm cho ñời sống nhân dân ðông Dương hết sức ngột ngạt, yêu cầu cải
thiện ñời sống và các quyền tự do dân chủ ñược ñặt ra một cách bức thiết.
-ðảng và lực lương cách mạng ñã ñược phục hồi.
2.Chủ trương của ðảng: Căn cứ tình hình thế giới và trong nước vân dụng
ñường lối của Quốc tê cộng sản, Hội nghị Trung ương ðảng ñã ñề ra chủ trương mới.
-Xãc ñịnh kẻ thù: Kẻ thù cụ thể chủ yếu trước mắt của nhân dân ðông Dương
chưa phải là bọn thực dân Pháp nói chung mà là bọn thực dân phản ñộng thuộc ñịa Pháp
-Xác ñịnh nhiệm vụ: Nhệm vụ trước mắt của nhân dân ðông Dương là chống chủ
nghĩa phát xit, chống chiến tranh ñế quốc, ñòi những quyền tự do dân chủ, cơm áo và
hòa bình.
............................................................................................................................................................... 14
-Hình thức tập hợp lực lượng: Chủ trương thành lập mặt trận nhân dân phản ñế
ðông Dương (sai ñổi thành mặt trận dân chủ ðông Dương 3/1938) ñể tập hợp ñông ñảo
mọi lực lượng yêu nước dân chủ tiến bộ.
-Hình thức và phương pháp ñấu tranh: Vận dụng nhiều hình thức ñấu tranh công
khai, hợp pháp, nữa công khai, ñấu tranh chính trị, nghị trường, báo chí……
-Lực lượng tham gia:Gồm nhiều tầng lớp giai cấp như công nhân, nông dân, tri
thức, dân nghèo thành thị……
3.Các phong trào tiêu biểu trong phong trào dân chủ 1936-1939
a.Phong trào ðông Dương ðại hội (ðại hội ðông Dương) 8/1936
Giữa năm 1936 ñược tin chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp cử một phái ñoàn
sang ñiều tra tình hình ðông Dương, nhân ñiều kiện ñó ðảng phát ñộng một phong trào
ñấu tranh công khai hợp pháp, vận ñộng thành lập ủy ban trù bị nhằm thu thập nguyện
vọng của nhân dân tiến tới ðại hội của nhân dân ðông Dương.
Phong trào diễn ra sôi nổi các ủy ban hành ñộng nối tiếp nhau ra ñời ở nhiều ñịa
phương trong cả nước.Quần chúng sôi nổi tổ chức các cuộc mít tinh, hội họp, diễn
thuyết ñể thu thập dân nguyện ñòi chính phủ mặt trận nhân dân Pháp thả tù chính trị, thi
hành luật lao ñộng, cải thiện ñời sống nhân dân.
b. Phong trào ñón rước Gô ða và toàn quyên ðông Dương.
ðầu năm 1937 nhân dịp ñón phái viên chính phủ Pháp là Gô ða và toàn quyền
ðông Dương Brivie, dưới sự lãnh ñạo của ðảng quần chúng nhân dân nhất là công
nhân và nông dân ñã tổ chức biểu dương lực lượng thông qua các cuộc mít tinh, biểu
tình ñưa dân nguyện ñòi cải thiện cuộc sống và ñòi các quyên tự do dân chủ.
c.Cuộc mít tinh ngày 1/5/1938
Nhân ngày quốc tế lao ñộng 1/5/1938 tại quảng trường nhà ñấu xảo Hà Nội ñã
diễn ra một cuộc mit tinh khổng lồ với hai vạn rưỡi người tham gia hô vang các khẩu
hiệu ñòi tự do lập hội ái hữu, nghiệp ñoàn, thi hành luật lao ñộng, ñòi giảm thuế, chống
phát xít, chống chiến tranh ñế quốc, ủng hộ hòa bình
d.ðấu tranh trên lĩnh vực báo chí . Nhằm giới thiệu chủ nghĩa Mác-Lê Nin và
tuyên truyền chính sách của ðảng nhiều tờ báo công khai của ðảng, của Mặt trận , và
của các ñoàn thể ra ñời như Tiền phong, Dân chúng, Lao ñộng……
e.ðấu tranh trên lĩnh vực nghị trường . ðảng lợi dụng khả năng hợp pháp ñể
ñưa người của ðảng vào Hội ñồng quản hạt Nam Kì, viện dân biểu Bắc Kì ñể ñấu tranh
Cuối năm 1938 chính phủ mặt trận nhân dân Pháp ngày càng thiên hữu, bọn phản
ñộng Pháp ở ðông Dương ngóc ñầu dậy phản công và ñàn áp phong trào cách mạng
nước ta làm cho phong trào cách mạng thu hẹp dần ñến khi chiến tranh thế giới thứ hai
bùng nổ thì chấm dứt.
4.Ý nghĩa và tác dụng của phong trào 1936-1939.
-Cuộc vân ñộng dân chủ 1936-1939 là một phong trào dân tộc dân chủ rộng
lớn.Qua ñó ðảng ta ñẩy mạnh hoạt ñộng tuyên truyền giáo dục râu rộng tư tưởng Mác-
............................................................................................................................................................... 15
Lê Nin, ñường lối chính sách của ðảng, tập hợp ñông ñảo quần chúng trong mặt trận
dân tộc thống nhất xây dựng ñược ñội quân chính trị ñông ñảo.
-Qua phong trào uy tín và ảnh hưởng của ðảng ñược mở rộng và ăn sâu trong
quần chúng, trình ñộ chính trị và khả năng công tác của cán bộ ñược nâng lên, tổ chức
ðảng ñược củng cố và phát trển.
-Phong trào ñã ñể lại nhiều bài học kinh nghiệm như bài học về sử dụng các hình
thức và khẩu hiệu ñấu tranh, vận ñộng tổ chức quần chúng ñấu tranh, xây dựng Mặt trận
nhân dân thống nhất.
Với những ý nghĩa ñó phong trào dân chủ 1936-1939 ñược xem là cuộc diễn tập
lần thứ hai của nhân dân Việt Nam chuẩn bị cho sự thắng lợi của Cách mạng tháng
Tám.
5.So với thờ kì 1930-1931 những chủ trương sách lược cách mạng của ðảng
trong thời kì 1936-1939 có gì khác ? Vì sao?
a.Nhận ñịnh kẻ thù:
-1930-1931. ðế quốc và phong kiến
-1936-1939. Bọn phản ñộng thuộc ñịa Pháp và tay sai của chúng
b.Nhiệm vụ
-1930-1931: Chống ñế quốc giành ñộc lập dân tộc, chống phong kiến giành ruộng
ñất cho dân cày.
-1936-1939:Chống phát xít, chống chiến tranh ñế quốc, bọn phản ñộng thuộc ñịa
ñòi những quyền tự do dân chủ, cơm áo và hòa bình
c.Hình thức tập hợp lực lượng(Mặt trận)
-1930-1931: Bước ñầu thực hiện liên minh công nông (bước ñầu ở Nghệ An và
Hà tĩnh)
-1936-1939:Mặt trận dân tộc thống nhất phản ñế ðông Dương sau ñổi thành mặt
trận dân chủ ðông Dương.
d.Hình thức và phương pháp ñấu tranh
-1930-1931: ðấu tranh chính trị , từ bãi công chuyển sang biểu tình quần chúng
hoặc biểu tình có vũ trang, hoạt ñộng bí mật.
-1936-1939: Sử dụng các hình thức ñấu tranh hòa bình công khai hợp pháp…..
e.Lực lượng ñấu tranh
-1930-1931: Lực lượng chủ yếu là công nông
-1936-1939: Lực lượng ñấu tranh ñông ñảo không phân biệt thành phần giai cấp
Như vậy so với thờ kì 1930-1931chủ trương, sách lược,và hình thức ñấu tranh
trong thời kì này ñều có nét khác. Sở dĩ có sự khác nhau như vậy là do hoàn cảnh lịch
sử thay ñổi so với trước. ðặc biệt, Mặt trận nhân Pháp ñẫ ban hành các chính sách về tự
do dân chủ và ân xá tù chính trị cho các nước thuộc ñịa. Lợi dụng cơ hội này ðảng ta
chủ trương ñấu tranh ñòi các quyền dân sinh dân chủ.
Câu 8.Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ VI (11/1939)
............................................................................................................................................................... 16
1.Hoàn cảnh triệu tập Hội nghị.
a.Thế giới: Tháng 9/1939 chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.
*Ở Châu Âu: Tháng 6/1940 Phát xít ðức tấn công Pháp, bọn phản ñộng Pháp
nhanh chóng ñầu hàng và làm tay sai cho ðức.
*Ở Viễn ðông: Nhật mở rộng xâm lược Trung Quốc và tiến sát biên giới Việt
Trung, lăm le nhảy vào ðông Dương.
b.Trong nước.
-Tháng 9/1940, Nhật nhảy vào ðông Dương, bọn thực dân pháp ñang ñứng trước
hai nguy cơ
+Một là, phong trào cách mạng của nhân dân ðông Dương ñang dâng cao có thể
thiêu sống chúng.
+Hai là,sự lăm le ñe dọa của phát xít Nhật, chúng sẽ hất cẳng Pháp. ðể ñối phó
lại bọn thực dân Pháp thực hiện chính sách hai mặt: Một mặt chúng thẳng tay ñàn áp
các phong trào cách mạng của nhân dân ta, mặt khác chúng thỏa hiệp bắt tay câu kết với
phát xít Nhật ñể cùng bóc lột nhân dân ðông Dương. Còn bọn phát xít Nhật một mặt
ép thực dân Pháp ñi từ nhượng bộ này ñến nhượng bộ khác, mặt khác lại lôi kéo một số
phần tử trong ñịa chủ và tư sản bất mãn với Pháp lập chính quyền tay sai ñể phục vụ
cho mưu ñồ xâm lược của chúng.
-ðảng ta ñã trưởng thành, khi thực dân Pháp ñiên cuồng khủng bố, ðảng ta ñã
kịp thời chỉ ñạo cho các lực lượng cách mạng kịp thời rut vào hoạt ñộng bí mật (1938),
chuyển trọng tâm công tác về nông thôn.
Trước những chuyển biến của tình hình thế giới và trong nước khi chiến tranh
thế giới thứ hai nổ ra, Ban chấp hành Trung ương ðảng cộng sản ðông Dương ñã triệu
tập Hội nghị lần thứ VI (11/1939) ñể chuyển hướng chỉ ñạo chiến lược.
2.Nội dung Hội nghị.
-Nhận ñịnh kẻ thù: Kẻ thù chủ yếu trước mắt là bọn ñế quốc phát xít Pháp Nhật.
-Xác ñịnh nhiệm vụ: ðặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng ñầu và cấp bách
của cách mạng ðông Dương lúc này.
-Khẩu hiệu ñấu tranh: Tạm gát khẩu hiệu “Cách mạng ruộng ñất”,thay bằng khẩu
hiệu tịch thu ruộng ñất của bọn ñế quốc,Việt gian chia cho dân cày.
-Mặt trận: Chủ trương thành lập Mặt trân dân tộc thống nhất phản ñế ðông
Dương nhằm tập hợp rộng rãi mọi tầng lớp giai cấp, các dân tộc ñông Dương chỉ mũi
nhọn của cách mạng vào kẻ thù chủ yếu trước mắt là chủ nghĩa ñế quốc phát xit.
-Hình thức và phương pháp ñấu tranh: Dùng bạo lực cách mạng tức là ñấu tranh
chính trị với ñấu tranh vũ trang, khởi nghĩa vũ trang.
3.Ý nghĩa lịch sử của Hội nghị TW ðảng lần VI
-Hội nghị TW ðảng lần VI (11/1939) ñã ñánh dấu sự chuyển hướng chỉ ñạo
chiến lược của ðảng. ðây là sự chuyển hướng chỉ ñạo chiến lược ñúng ñắn. ðảng ta ñã
gương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, ñoàn kết ñược rộng rãi mọi tầng lớp giai cấp,
............................................................................................................................................................... 17
dân tộc ðông Dương trong một mặt trận dân tộc thống nhất ñể ñấu tranh chống kẻ thù
chung.
-Sự chuyển hướng này ñã mở ra một thời kỳ ñấu tranh mới, thời kỳ trực tiếp mở
ñường tiến tới thắng lợi của cách mạng tháng Tám sau này.
Câu 9.Hoàn cảnh lịch sử, nội dung, ý nghĩa và tầm quan trọng của Hội nghị TW
ðảng lần thứ VIII
1.Hoàn cảnh lịch sử Nguyễn Ái Quốc về nước triệu tập Hội nghị Trung ương
ðảng lần VIII
a.Thế giới:
-Sau khi chiếm phần lớn các nước Châu Âu, ðức chuẩn bị tấn công Liên Xô.
-Nhật mở rộng xâm lược Trung Quốc và tiến sát biên giới Việt Trung
Tình hình thế giới có nhiều chuyển biến mới.Thế giới hình thành hai trân
tuyến: Một bên là các lực lượng dân chủ do Liên Xô ñứng ñầu; một bên là khối phát xít
do ðức ñứng ñầu làm cho tính chất của cuộc chiến tranh thay ñổi.
b.Trong nước:
-Nhân dân ta ñều rên xiết dưới hai tầng áp bức bóc lột Pháp- Nhật. Mâu thuẩn
giữa toàn thể dân tộc ta với ñế quốc phát xít Pháp Nhật vô cùng sâu sắc.
-Nhân dân ta ngày càng ñược cách mạng hóa với nhiều cuộc ñấu tranh như khởi
nghĩa Bắc Sơn, khởi nghĩa Nam Kì…
Trước tình hình thế giới và trong nước ngày càng khẩn trương, ngày 28/1/1941
Nguyễn Ái Quốc về nước triệu tập Hội nghị Trung ương ðảng lầnVIII họp từ ngày 10
ñến 19/5/1941 tại Pắc Bó (Cao Bằng)
2.Nội dung của Hội nghị Trung ương ðảng lần VIII
a.Nhận ñịnh của Hội nghị: Hội nghị nhận ñịnh mâu thuẫn giữa các dân tộc ta
với ñế quốc phát xít là mâu thuẫn chủ yếu nhất, vận mệnh dân tộc nguy vong không lúc
nào bằng. Vì vậy, lúc này nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết nhất.
b.Chủ trương.
-Xác ñịnh kẻ thù: Kẻ thù của nhân dân ðông Dương lúc này là phát xit Nhật
-Nhệm vụ: Nhiệm vụ bức thiết nhất là giải phóng cho ñược các dân tộc ðông
Dương khói ách Pháp - Nhật. (ðây là chủ trương quan trọng nhất vì Nếu không giải
quyết ñược vấn ñề dân tộc giải phóng, không ñòi ñược ñộc lập tự do cho toàn thể dân
tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền
lợi của một bộ phận giai cấp ñến vạn năm cũng không ñòi lại ñược) .
-Khẩu hiệu ñấu tranh: Tiếp tục tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng ñất, chỉ ñề ra
tịch thu ruộng ñất của bọn ñế quốc, Việt gian chia cho dân cày.
-Hình thức tập hợp lực lượng: ðể phát huy sức mạnh dân tộc ở mỗi nước ðông
Dương, cần phải ñặt vấn ñề dân tộc trong phạm vi mỗi nước.Vì vậy Hội nghị chủ
trương ở mỗi nước cần thành lập một mặt trận dân tộc thống nhất riêng. Ơ Việt Nam
............................................................................................................................................................... 18
thành lập Việt Nam ñộc lập ñồng minh (gọi tắt làViệt Minh), bao gồm các tổ chức quần
chúng lấy tên là Hội cứu quốc….
-Hình thức ñấu tranh: ðề ra chủ trương khởi nghĩa vũ trang coi ñó là nhiệm vụ
của toàn ðảng toàn quân và toàn dân ta. Chuẩn bị mọi ñiều kiện ñể tiến tới khởi nghĩa
vũ trang giành chính quyền. Hội nghị còn vạch rõ: Khởi nghĩa vũ trang muốn thắng lợi
thì phải ñược chuẩn bị chu ñáo và nổ ra ñúng thời cơ, phải ñi từ khởi nghĩa từng phần
tiến tới tổng khởi nghĩa.
3.Ý nghĩa và tầm quan trọng của Hội nghị TW ðảng lần thứ VIII
a.Ý nghĩa: Hội nghị TW ðảng lần VIII có ý nghĩa lịch sử to lớn-ñã hoàn chỉnh
việc chuyển hướng chỉ ñạo chiến lược cách mạng của ðảng ñã ñề ra từ Hội nghị lần VI.
-Kiên nquyết gương cao hơn nữa ngọn cờ giải phóng dân tộc, ñặt nhiệm vụ giải
phóng dân tộc lên hàng ñầu và cấp thiết hơn bao giờ hết.
-Giải quyết ñúng ñắn giữa hai nhiệm vụ chiến lược chống ñế quốc và phong kiến.
-ðề ra phương pháp cách mạng cụ thể
b. Tầm quan trọng của Hội nghị :Hội nghị TW ðảng lần thứ VIII có tác dụng
quyết ñịnh ñối với thắng lợi của cách mạng tháng tám.
Câu 10.Sự thành lập và ñóng góp của mặt trận Việt Minh ñối với cách mạng tháng
tám 1945.
1.Sự thành lập. Thực hiện Nghị quyết của Hội nghị Trung ương ðảng lần VIII
(5/1941), do Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì. Mặt trận Việt Minh ñã ñược thành lập
(19/5/1941) tại Pác Bó – Cao Bằng. Mặt trận Việt Minh ra ñời nhằm tập hợp mọi lực
lượng yêu nước của dân tộc ñể xây dựng khối ñoàn kết toàn dân, làm nhiệm vụ giải
phóng dân tộc.
2.Những nét chính về hoạt ñộng mặt trận Việt Minh từ 5/1941 ñến 3/1945.
Hoạt ñộng chính của Mặt trận Việt Minh là xây dựng lực lượng chính trị, xây
dựng lực lượng vũ trang, xây dựng căn cứ ñịa cách mạng, chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang
tiến tới cách mạng tháng tám.
a.Xây dựng lực lượng chính trị: Là xây dựng khối ñại ñoàn kết toàn dân.
-Mặt trân việt Minh chủ trương thành lập các Hội cứu quốc như công nhân cứu
quốc, nông dân cứu quốc, thanh niên cứu quốc, phụ nữ cứu quốc, phụ lão cứu quốc, nhi
ñồng cứu quốc….
-Cao Bằng là nơi thí ñiểm xây dựng các Hội cứu quốc. ðến năm 1942 khắp 9
châu của tỉnh Cao Bằng ñều có Hội cứu quốc.
b.Xây dựng lực lượng vũ trang.
-Bộ phận nòng cốt ban ñầu là ñội du kích Bắc Sơn, ñến năm 1941 thống nhất các
ñội du kích ở Bắc Sơn và Vũ Nhai thành cứu quốc quân.
-Ngày 22/12/1944 theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cao Bằng ,Võ
Nguyên Giáp thành lập ðội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân gồm 34 người do
Võ Nguyên Giáp làm ñội trưởng.
............................................................................................................................................................... 19
-Ngày 15/5/1941 tại Hội nghị quân sự Bắc Kỳ ñã thống nhất ðộiViệt Nam tuyên
truyền giải phóng quân và ñội Cứu quốc quân thành Việt Nam giải phóng quân.
c.Xây dựng căn cưa ñịa cách mạng.
-Sau khởi nghĩa Bắc Sơn thành lập căn cứ Bắc Sơn-Vũ Nhai.
-Khi Bác mới về nước thành lập căn cứ PăcPó-Cao Bằng.
-6/1945Khu giải phóng Việt Bắc ñược thành lâp gồm 6 tỉnh…….
d.Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang tiến tới Cách mạng tháng Tám.
-Ngày 7/5/1944,Tổng bộ Việt Minh ra chỉ chị “Sửa soạn khởi nghĩa” và kêu gọi
nhân dân “sắm vũ khí ñuổi thù chung”. Không khí chuẩn bị khởi nghĩa sôi sục.
-Ngày 22/12/1944 ðộiViệt Nam tuyên truyền giải phóng quân ñược thành lập.
Hai ngày sau ñội ñã hạ ñồn Phay Khắt và Nà Ngần (Cao Bằng)
-Ngày 9/3/1945 Nhật ñảo chính Pháp, tiếp theo chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và
hành ñộng của chúng ta” của ðảng Mặt trận Việt Minh ra lệnh kêu gọi ñồng bào toàn
quốc ñẩy mạnh cao trào kháng Nhật cứu nước.
Như vậy ñến ñầu năm 1945 mọi sự chuẩn bị cho cách mạng tháng tám của Mặt
trận Việt Minh cơ bản ñã hoàn thành, một bầu không khí tiền khởi nghĩa sôi sục khắp cả
nước báo trước giờ hành ñộng sắp tới.
3.ðóng góp của Mặt trận Việt Minh ñối với cách mạng tháng Tám năm 1945
Mặt trận Việt Minh là Mặt trận ñoàn kết dân tộc, do ðảng ta lãnh ñạo tồn tại
trong vòng 10 năm (1941-1951, năm 1951 Mặt trậnVịêt Minh ñã thống nhất với Mặt
trận Liên Viêt thành lập Mặt trận Liên Việt) ñã có nhiều ñóng góp cho cách mạng Việt
Nam qua các thời kì lịch sử ñặc biệt là ñối với Cách mạng tháng Tám.
-Mặt trậnVịêt Minh ñã tập hợp mọi lực lượng yêu nước, xây dựng khối ñoàn kết
toàn dân.Xây dựng lực lượng chính trị to lớn cho cách mạng thắng lợi.
-Mặt trận Vịêt Minh ñã có ñóng góp lớn trong việc xây dựng phát triển lực lượng
vũ trang cách mạng, trong việc chỉ ñạo phong trào kháng Nhật cứu nước, tạo tiền ñề cho
tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
-Triệu tập và tiến hành thành công quốc dân ðại hội Tân Trào 8/1945, huy ñộng
nhân dân tham gia tổng khởi nghĩa tháng Tám, dưới sự lãnh ñạo của ðảng giành thắng
lợi.
-Sau khi cách mạng tháng Tám thành công, Mặt trận Vịêt Minh tiếp tục củng cố
khối ñoàn kết toàn dân, lãnh ñạo nhân dân xây dựng và bảo vệ chính quyền mới., chuẩn
bị cho kháng chiến.
Câu11.Nội dung bản chỉ thị “Nhật pháp băn nhau và hành ñộng của chúng ta”.
Diễn biến và ý nghĩa của cao trào kháng Nhật cứu nước.
1.Nội dung bản chỉ thị “Nhật pháp băn nhau và hành ñộng của chúng ta”.
Ngay trong ñêm 9/3/1945, Nhật ñảo chính Pháp trên toàn cỏi ðông Dương, thì
Ban Thường vụ Trung ương ðảng ñã họp ñể nhận ñịnh, ñánh giá tình hình về cuộc ñảo
............................................................................................................................................................... 20