Đánh giá tình hình thu và chi ngân sách nhà nước 9 tháng đầu năm 2007

  • 28 trang
  • file .pdf
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LêI Më §ÇU
Ng©n s¸ch nhµ n-íc lµ mét bé phËn trong hÖ thèng tµi chÝnh quèc gia, lµ
kh©u tµi chÝnh tËp trung gi÷ vai trß chñ ®¹o víi vai trß quan träng lµ c«ng cô ®iÒu
tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ x· héi, ®Þnh h-íng ph¸t triÓn s¶n xuÊt, ®iÒu tiÕt thÞ tr-êng,
b×nh æn gi¸ c¶, chèng l¹m ph¸t vµ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi. Ng©n s¸ch nhµ
n-íc g¾n liÒn víi chøc n¨ng nhiÖm vô cña nhµ n-íc, ®ång thêi lµ ph-¬ng tiÖn vËt
chÊt cÇn thiÕt ®Ó hÖ thèng chÝnh quyÒn nhµ n-íc thùc hiÖn nhiÖm vô cña m×nh.
§Ó thùc hiÖn ®-îc c¸c vai trß ®ã ng©n s¸ch nhµ n-íc ph¶i cã c¸c nguån vèn ®-îc
tËp trung tõ c¸c tô ®iÓm vèn th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch thu thÝch hîp. §ång thêi
ng©n s¸ch nhµ n-íc thùc hiÖn c¸c kho¶n chi cho tiªu dïng th-êng xuyªn, chi cho
®Çu t- ph¸t triÓn…Nh- chóng ta ®Òu biÕt, thu ng©n s¸ch nhµ n-íc chñ yÕu lµ thu
tõ thuÕ, phÝ, lÖ phÝ. Tuy nhiªn, trong ®iÒu kiÖn toµn cÇu hãa hiÖn nay, n¨m ng©n
s¸ch 2007 sÏ chøng kiÕn viÖc c¾t gi¶m thuÕ liªn quan tíi c¸c cam kÕt WTO vµ
tiÕp tôc cam kÕt trong khu«n khæ khu vùc mËu dÞch ASEAN (AFTA). V× vËy,
cÇn ph¶i cã c¸c ®¸nh gi¸, c¸c chÝnh s¸ch thu chi vµ xö lý th©m hôt ng©n s¸ch phï
hîp, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng©n s¸ch nhµ n-íc thùc hiÖn tèt c¸c vai trß cña nã còng
nh- thóc ®Èy hÖ thèng tµi chÝnh quèc gia ph¸t triÓn. ChÝnh v× lý do ®ã mµ em ®i
s©u nghiªn cøu ng©n s¸ch nhµ n-íc víi ®Ò tµi:
“ §¸nh gi¸ t×nh h×nh thu vµ chi ng©n s¸ch Nhµ n-íc 9 th¸ng ®Çu n¨m
2007” .
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
I. Lý LUËN CHUNG
1. Kh¸i niÖm chung vµ môc tiªu cña kÕ ho¹ch ng©n s¸ch:
1.1. Ng©n s¸ch:
Kh¸i niÖm
Ng©n s¸ch nhµ n-íc lµ kho¶n thu chi trong mét n¨m cña quèc gia hoÆc
mét ®Þa ph-¬ng ®-îc c¬ quan lËp ph¸p phª chuÈn.
§èi víi quèc gia th× c¬ quan lËp ph¸p lµ quèc héi, víi ®Þa ph-¬ng th× c¬
quan lËp ph¸p lµ héi ®ång nh©n d©n.
C¬ cÊu ng©n s¸ch
Gåm hai phÇn:
#Thu ng©n s¸ch gåm: ThuÕ vµ lÖ phÝ chiÕm tû lÖ chñ yÕu tõ 95% ®Õn 98%,
phÇn cßn l¹i lµ viÖn trî cña n-íc ngoµi vµ kho¶n thu cho thuª, b¸n tµi s¶n, xæ sè
kiÕn thiÕt.
ë ViÖt Nam, tû lÖ thu ng©n s¸ch giai ®o¹n 1991-2000 ®¹t 20.2% GDP gãp
phÇn t¨ng c-êng tiÒm lùc cho Nhµ n-íc.
Khi x¸c ®Þnh c¸c chØ tiªu thu thuÕ cÇn chó ý ®Õn:
# Mèi quan hÖ víi c¸c ®èi t-îng chÞu thuÕ:
- ThuÕ trùc thu: Ng-êi nép thuÕ chÝnh lµ ng-êi chÞu toµn bé g¸nh nÆng cña
thuÕ, nh- thuÕ thu nhËp c«ng ty, thuÕ thu nhËp c¸ nh©n.
- ThuÕ gi¸n thu: ng-êi nép thuÕ kh«ng hoµn toµn lµ ng-êi chÞu thuÕ, hä
chuyÓn mét phÇn g¸nh nÆng cña thuÕ sang ng-êi tiªu dïng th«ng qua viÖc n©ng
gi¸ cña s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô, nh- thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng, thuÕ xuÊt nhËp
khÈu, thuÕ tieu thô ®Æc biÖt.
#XÐt trªn gãc ®é gi÷a møc thuÕ vµ thu nhËp:
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
ThuÕ luü tiÕn, thuÕ luü tho¸i, thuÕ ®¬n vÞ.
ë ViÖt Nam cã 10 lo¹i s¾c thuÕ nh-: ThuÕ m«n bµi, ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng, ThuÕ
tiªu thô ®Æc biÖt, ThuÕ xuÊt khÈu thuÕ nhËp khÈu, ThuÕ thu nhËp cña doanh
nghiÖp, ThuÕ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp, ThuÕ nhµ ®Êt, ThuÕ tµi nguyªn, ThuÕ thu
nhËp víi ng-êi cã thu nhËp cao.
# Chi ng©n s¸ch gåm: chi th-êng xuyªn, chi cho ®Çu t- ph¸t triÓn, chi tr¶ nî,
chi dù phßng.
- Chi ®Çu t- ph¸t triÓn: ®èi t-îng chñ yÕu lµ c¸c c«ng tr×nh c«ng céng, ®Æc
biÖt lµ c¬ së h¹ tÇng, t¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ, ®¸p øng nhu cÇu
cña ®êi sèng nh©n d©n.
- Chi th-êng xuyªn:
+ Chi qu¶n lý hµnh chÝnh: tr¶ l-¬ng cho c¸n bé c«ng nh©n viªn, chi cho
mua s¾m c¸c thiÕt bÞ v¨n phßng cho c¬ quan qu¶n lý cña Nhµ n-íc.
+ Chi ho¹t ®éng sù nghiÖp: v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ.
+ Chi quèc phßng: Mua s¾m, b¶o d-ìng c¸c ph-¬ng tiÖn kü thuËt quèc
phßng, tr¶ l-¬ng cho qu©n ®éi.
+ Chi trî cÊp cho c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c hé gia ®×nh.
- Chi dù tr÷, tr¶ nî, tr¶ l·i suÊt c¸c kho¶n tiÒn vay vµ viÖn trî cho n-íc ngoµi.
#C¸n c©n ng©n s¸ch:
C¸n c©n ng©n s¸ch = Thu ng©n s¸ch - Chi ng©n s¸ch.
- NÕu c¸n c©n ng©n s¸ch >0 : thÆng d- ng©n s¸ch.
- NÕu c¸n c©n ng©n s¸ch = 0: c©n b»ng ng©n s¸ch.
- NÕu c¸n c©n ng©n s¸ch < 0: th©m hôt ng©n s¸ch.
Nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn c¸n c©n ng©n s¸ch lµ: t¨ng tr-ëng kinh tÕ.
1.2 KÕ ho¹ch ng©n s¸ch Nhµ n-íc:
Kh¸i niÖm:
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
KÕ ho¹ch ng©n s¸ch lµ b¶n t-êng tr×nh vÒ kÕ ho¹ch thu chi cña ChÝnh phñ
trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh, th-êng lµ mét n¨m vµ c¸c gi¶i ph¸p, chÝnh
s¸ch nh»m c¶i thiÖn c¸c c¸n c©n ng©n s¸ch.
C¨n cø lËp kÕ ho¹ch ng©n s¸ch:
- B¸o c¸o t×nh h×nh ph¸t triÓn x· héi n¨m kÕ ho¹ch (dù b¸o).
- B¸o c¸o thùc hiÖn ng©n s¸ch n¨m gèc.
§Æc ®iÓm:
- TÝnh c©n ®èi:
+ C©n ®èi ng©n s¸ch vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh tÕ.
+ C©n ®èi ng©n s¸ch vµ nhiÖm vô kinh tÕ x· héi.
+ C©n ®èi thu vµ chi ng©n s¸ch:
møc ®é th©m hôt = (thu ng©n s¸ch- chi ng©n s¸ch)/GDP.
NÕu béi chi ®Ó x©y nhµ c«ng chøc th× kh«ng chÊp nhËn ®-îc, cßn nÕu béi chi cho
®Çu t- ph¸t triÓn th× cã thÓ chÊp nhËn ®-îc.
- TÝnh ph©n bæ: Ng©n s¸ch ®-îc coi lµ cam kÕt cña ChÝnh phñ vÒ viÖc ®¶m
b¶o mét phÇn nguån lùc tµi chÝnh cho c¸c ngµnh vµ c¸c ®Þa ph-¬ng.
- TÝnh luËt: Ng©n s¸ch ®-îc coi lµ mét bé luËt ®-îc quèc héi th«ng qua,
phª chuÈn, thÓ chÕ ho¸.
2. Néi dung (nhiÖm vô) chñ yÕu cña ng©n s¸ch :
X¸c ®Þnh kh¶ n¨ng quy m« thu ng©n s¸ch:
Thèng kª c¸c sè liÖu kú gèc (mét sè n¨m) vÒ c¸c chØ tiªu thu ng©n s¸ch:
quy m«, c¬ cÊu thu ng©n s¸ch, tû träng, tèc ®é t¨ng thu ng©n s¸ch. C¨n cø vµo
mèi quan hÖ gi÷a thu ng©n s¸ch vµ GDP (gi¸ hiÖn hµnh) ®Ó x¸c ®Þnh hÖ sè co
gi·n gi÷a thu ng©n s¸ch vµ GDP. Sö dông ph-¬ng ph¸p b×nh ph-¬ng bÐ nhÊt ta
t×m ®-îc T/GDP
Tèc ®é t¨ng: TX=T(X)/GDP*gn(k)
Møc thu ng©n s¸ch: T(k)=T(0)*(1+gT)
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Tû lÖ thuÕ so víi GDP = Ti/GDPn(k)
KÕ ho¹ch chi ng©n s¸ch:
X¸c ®Þnh tæng quy m«, tèc ®é t¨ng tr-ëng, tû träng chi ng©n s¸ch so víi
GDP.
Ph-¬ng ph¸p x©y dùng: dùa vµo môc tiªu th©m hôt hoÆc thÆng d- ng©n
s¸ch hµng n¨m do quèc héi th«ng qua.
% chi ng©n s¸ch = % thu ng©n s¸ch + % th©m hôt
C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng c©n ®èi ng©n s¸ch:
- ChØ tiªu vÒ th©m hôt rßng:
ND = Tæng c¸c kho¶n chi ng©n s¸ch (kh«ng tÝnh c¸c kho¶n nî ®Õn h¹n
ph¶i tr¶) - tæng c¸c kho¶n thu ng©n s¸ch.
- Tæng th©m hôt: GD = ND + c¸c kho¶n nî ®Õn h¹n ph¶i tr¶.
- Tæng sè nî c«ng céng: TPDt = TPDt-1 + NDt
II. KÕ HO¹CH NG¢N S¸CH N¡M 2007
1. Môc tiªu tæng qu¸t cña Ng©n s¸ch Nhµ n-íc n¨m 2007:
Gãp phÇn thùc hiÖn môc tiªu t¨ng tr-ëng GDP trªn 8,2%; ph¸t triÓn tiÒm
lùc tµi chÝnh quèc gia t¨ng vÒ quy m«, hîp lý vÒ c¬ cÊu vµ sö dông cã hiÖu qu¶;
tiÕp tôc ®Çu t- ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi, t¨ng nguån lùc ®Çu t-
cho ph¸t triÓn con ng-êi, trong ®ã tËp trung cho ph¸t triÓn gi¸o dôc ®µo t¹o, v¨n
ho¸, y tÕ...; ®Èy nhanh h¬n lé tr×nh c¶i c¸ch tiÒn l-¬ng; thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c
nghÜa vô tr¶ nî ®Õn h¹n, ®¶m b¶o nguån kinh phÝ hç trî c¸c chÝnh s¸ch x· héi
cña ®Êt n-íc, gãp phÇn ®Èy nhanh xo¸ ®ãi, gi¶m nghÌo; ®¶m b¶o quèc phßng,
an ninh, trËt tù an toµn x· héi; t¨ng c-êng quyÒn tù chñ ng©n s¸ch ®i ®«i víi viÖc
thùc hµnh tiÕt kiÖm, chèng l·ng phÝ, thÊt tho¸t vµ chèng tham nhòng.
2. NhiÖm vô chñ yÕu cña Ng©n s¸ch Nhµ n-íc n¨m 2007:
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- NhiÖm vô thu: t¨ng nhanh tû träng thu néi ®Þa trong tæng thu; thùc hiÖn
thu ®óng, ®ñ, kÞp thêi theo c¸c luËt thuÕ; ®Èy m¹nh thùc hiÖn c¶i c¸ch thñ tôc
hµnh chÝnh, thñ tôc h¶i quan, më réng c¬ chÕ tù khai, tù nép, t¨ng tr¸ch nhiÖm
ng-êi nép thuÕ vµ c¬ quan thu; t¨ng c-êng kiÓm tra, chèng thÊt thu, nî ®äng, t¹o
m«i tr-êng thuËn lîi, b×nh ®¼ng cho mäi doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh
tÕ.
- Dù to¸n chi Ng©n s¸ch Nhµ n-íc 2007 x©y dùng c¨n cø vµo c¸c tiªu chÝ
vµ ®Þnh møc ph©n bæ Ng©n s¸ch Nhµ n-íc do Thñ t-íng ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh.
+ TËp trung bè trÝ chi ®Çu t- ph¸t triÓn cho c¸c Ch-¬ng tr×nh môc tiªu ph¸t
triÓn kinh tÕ - x· héi, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo 2006 - 2010, -u tiªn cho c¸c tØnh miÒn
nói, T©y nguyªn, T©y Nam bé, vïng ®ång bµo d©n téc thiÓu sè khã kh¨n; -u tiªn
vèn c¸c dù ¸n, c«ng tr×nh quan träng, träng ®iÓm quèc gia; b¶o ®¶m ®ñ vèn ®èi
øng cho c¸c dù ¸n ODA; b¶o ®¶m vèn cho c¸c c«ng tr×nh, dù ¸n chuyÓn tiÕp; b¶o
®¶m vèn cho c«ng t¸c quy ho¹ch vµ chuÈn bÞ ®Çu t-; thanh to¸n kho¶n nî khèi
l-îng x©y dùng c¬ b¶n ®· hoµn thµnh cña c¸c c«ng tr×nh...
+ X©y dùng dù to¸n chi ph¸t triÓn sù nghiÖp gi¸o dôc - ®µo t¹o, v¨n ho¸, y
tÕ, m«i tr-êng, khoa häc - c«ng nghÖ, x· héi, quèc phßng, an ninh, qu¶n lý hµnh
chÝnh nhµ n-íc, ho¹t ®éng cña §¶ng, c¸c ®oµn thÓ theo ®Þnh møc ph©n bæ chi
Ng©n s¸ch Nhµ n-íc; b¶o ®¶m bè trÝ chi ng©n s¸ch cho lÜnh vùc gi¸o dôc vµ ®µo
t¹o 2007 (gåm c¶ chi ®Çu t- ph¸t triÓn, chi th-êng xuyªn vµ chi c¶i c¸ch tiÒn
l-¬ng) ®¹t 20% tæng chi; lÜnh vùc v¨n ho¸ th«ng tin ®¹t trªn 1.5%; lÜnh vùc khoa
häc vµ c«ng nghÖ ®¹t 2%; sù nghiÖp b¶o vÖ m«i tr-êng trªn 1% tæng chi.
+ Bè trÝ ng©n s¸ch vµ huy ®éng c¸c nguån tµi chÝnh kh¸c theo quy ®Þnh ®Ó
®Èy nhanh lé tr×nh thùc hiÖn c¶i c¸ch tiÒn l-¬ng.
+ Bè trÝ kinh phÝ thùc hiÖn c¸c Ch-¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia, Ch-¬ng
tr×nh 135 (giai ®o¹n II), dù ¸n trång míi 5 triÖu ha rõng ®· ®-îc Thñ t-íng ChÝnh
phñ phª duyÖt giai ®o¹n 2006 – 2010; thùc hiÖn thanh to¸n c¸c nghÜa vô tr¶ nî
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
trong vµ ngoµi n-íc ®Õn h¹n, ®¶m b¶o c¸c c©n ®èi nî ChÝnh phñ, nî quèc gia ë
møc an toµn.
+ Bè trÝ ®ñ chi quü dù tr÷ tµi chÝnh, dù phßng Ng©n s¸ch Nhµ n-íc theo
quy ®Þnh cña LuËt Ng©n s¸ch Nhµ n-íc.
3. Dù to¸n Ng©n s¸ch Nhµ n-íc n¨m 2007:
3.1 Dù to¸n thu c©n ®èi Ng©n s¸ch Nhµ n-íc:
* Dù to¸n thu Ng©n s¸ch Nhµ n-íc 2007 lµ 281,900 tû ®ång, t¨ng 7% so -íc
thùc hiÖn 2006, nÕu lo¹i trõ yÕu tè t¨ng thu tõ dÇu th« do t¨ng gi¸ th× ®¹t tû lÖ
®éng viªn 22.3% so GDP.
* VÒ c¬ cÊu thu Ng©n s¸ch Nhµ n-íc: T¨ng dÇn tû träng thu tõ néi lùc nÒn kinh
tÕ, t¨ng tÝnh æn ®Þnh v÷ng ch¾c cña Ng©n s¸ch Nhµ n-íc.
- Thu néi ®Þa (kh«ng kÓ thu tõ dÇu th«):
+ 151,800 tû ®ång, t¨ng 15.5% so -íc thùc hiÖn 2006 (1), chiÕm
53.8% tæng thu. Trong ®ã, thu tõ thuÕ vµ phÝ (kh«ng kÓ thu tiÒn sö dông ®Êt) t¨ng
20.1%.
+ VÒ lÜnh vùc thu: khu vùc kinh tÕ quèc doanh lµ 53,954 tû ®ång,
t¨ng 17% so -íc thùc hiÖn 2006; khu vùc cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi 31,041 tû
®ång, t¨ng 28.2%; khu vùc c«ng th-¬ng nghiÖp ngoµi quèc doanh 27,667 tû
®ång, t¨ng 26.4%; tõ nhµ, ®Êt 18,143 tû ®ång, chØ b»ng 92.1% so -íc thùc hiÖn
2006 ...
- Thu c©n ®èi tõ ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu: thu c©n ®èi tõ ho¹t ®éng xuÊt
nhËp khÈu, t¨ng 14.9% so -íc thùc hiÖn 2006 (2), chiÕm 19.7% tæng thu. Sè thu
nµy x©y dùng trªn c¬ së gi¶m thuÕ nhËp khÈu ®Ó thùc hiÖn c¸c cam kÕt AFTA,
cam kÕt song ph-¬ng, ®a ph-¬ng kh¸c, ®Æc biÖt lµ cam kÕt víi c¸c n-íc thµnh
(1) So s¸nh ®· lo¹i trõ thu XSKT n¨m 2006
(2) So s¸nh ®· bao gåm chi phÝ qu¶n lý thu cña ngµnh thuÕ, h¶i quan n¨m 2006
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
viªn WTO…; ®ång thêi ®Èy m¹nh c¶i c¸ch hµnh chÝnh, thñ tôc h¶i quan vµ kiÓm
tra sau th«ng quan, t¨ng c-êng chèng bu«n lËu, gian lËn th-¬ng m¹i vµ trèn thuÕ.
- Thu tõ dÇu th«: 71,700 tû ®ång, b»ng 89.5% so -íc thùc hiÖn 2006,
chiÕm 25.4%. X¸c ®Þnh trªn dù kiÕn s¶n l-îng khai th¸c vµ thanh to¸n 17.5 triÖu
tÊn, gi¸ b×nh qu©n 475.7 USD/tÊn - t-¬ng ®-¬ng 62 USD/thïng.
- Thu viÖn trî kh«ng hoµn l¹i: 3,000 tû ®ång, b»ng 82.9% so víi -íc thùc
hiÖn 2006.
*VÒ quy m« thu: Cã 7 tØnh, thµnh phè dù to¸n thu Ng©n s¸ch Nhµ n-íc trªn
5,000 tû ®ång (so 2006 thªm Qu¶ng Ninh); 4 tØnh, thµnh phè thu 3,000 – 5,000
tû ®ång; 22 tØnh, thµnh phè thu 1,000 – 3,000 tû ®ång (thªm 10 tØnh, thµnh phè
so 2006, gåm: L¹ng S¬n, B¾c Ninh, Qu¶ng Ng·i, §¾c L¾c, B×nh Ph-íc, T©y
Ninh, Long An, TiÒn Giang, §ång Th¸p, Kiªn Giang); 15 tØnh thu 500 - 1,000 tû
®ång (gi¶m 4 tØnh so 2006); chØ cßn 16 tØnh thu d-íi 500 tû ®ång (gi¶m 6 tØnh so
2006), trong ®ã vÉn cßn 2 tØnh thu d-íi 100 tû ®ång (B¾c K¹n vµ Lai Ch©u).
3.2 Dù to¸n chi c©n ®èi Ng©n s¸ch Nhµ n-íc:
* Dù to¸n chi c©n ®èi Ng©n s¸ch Nhµ n-íc 2007 lµ 357,400 tû ®ång, t¨ng 21.7%
so dù to¸n 2006.
* C¬ cÊu chi:
- Chi ®Çu t- ph¸t triÓn: Dù to¸n n¨m 2007 bè trÝ 99,450 tû ®ång, t¨ng
27.5% so dù to¸n 2006(3), chiÕm 27.8% tæng chi. §Ó t¨ng nguån lùc ®Çu t- ph¸t
triÓn, dù kiÕn ph¸t hµnh kho¶ng 22,000 tû ®ång tr¸i phiÕu ChÝnh phñ ®Ó tiÕp tôc
thùc hiÖn ®Çu t- c¸c c«ng tr×nh, dù ¸n quan träng gãp phÇn thóc ®Èy ph¸t triÓn
kinh tÕ - x· héi, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ë khu vùc miÒn nói, vïng ®ång bµo d©n téc
thiÓu sè khã kh¨n. Víi møc bè trÝ nh- trªn, tæng chi ®Çu t- ph¸t triÓn lµ 121.450
tû ®ång, chiÕm 32% tæng chi Ng©n s¸ch Nhµ n-íc vµ b»ng 10.7% GDP, chiÕm
26.8% tæng chi ®Çu t- toµn x· héi.
(3) So s¸nh ®· lo¹i trõ chi ®Çu t- ph¸t triÓn tõ nguån thu XSKT n¨m 2006
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Chi tr¶ nî, viÖn trî: 49,160 tû ®ång, t¨ng 20.5% so dù to¸n 2006, chiÕm
13.8% tæng chi, ®¶m b¶o tr¶ ®ñ c¸c kho¶n nî trong vµ ngoµi n-íc ®Õn h¹n.
- Chi ph¸t triÓn c¸c sù nghiÖp gi¸o dôc ®µo t¹o, y tÕ, v¨n ho¸, x· héi; ®¶m
b¶o quèc phßng, an ninh; qu¶n lý hµnh chÝnh nhµ n-íc, §¶ng, ®oµn thÓ: 174,550
tû ®ång, t¨ng 9.5% so dù to¸n 2006(4), chiÕm 48.8% tæng chi; kÓ c¶ dù kiÕn chi
c¶i c¸ch tiÒn l-¬ng (24,600 tû ®ång) lµ 199,150 tû ®ång, chiÕm 55.7% tæng chi
(dù to¸n 2006 lµ 54.6%). Trong ®ã, bè trÝ cho c¸c lÜnh vùc chñ yÕu nh- sau:
+ Chi lÜnh vùc gi¸o dôc - ®µo t¹o - d¹y nghÒ: 66,770 tû ®ång, t¨ng
21.8% so dù to¸n 2006, ®¹t 20% tæng Ng©n s¸ch Nhµ n-íc. Trong ®ã chi ®Çu t-
ph¸t triÓn 11,530 tû ®ång, chi sù nghiÖp 47,280 tû ®ång, -u tiªn thùc hiÖn c¸c
nhiÖm vô quan träng (nh-: cñng cè kÕt qu¶ xo¸ mï ch÷ vµ phæ cËp gi¸o dôc tiÓu
häc; thùc hiÖn phæ cËp gi¸o dôc trung häc c¬ së …).
+ Chi lÜnh vùc y tÕ: 22,210 tû ®ång, t¨ng 30.8% so dù to¸n 2006.
Trong ®ã chi ®Çu t- ph¸t triÓn 6,050 tû ®ång, chi sù nghiÖp y tÕ 14,660 tû ®ång
t¨ng 22.6% so dù to¸n 2006. §¶m b¶o kinh phÝ chi phßng bÖnh, kh¸m ch÷a bÖnh
cña c¸c c¬ së y tÕ; ®iÒu chØnh n©ng møc bè trÝ kinh phÝ kh¸m ch÷a bÖnh cho trÎ
em d-íi 6 tuæi tõ 90,000 ®ång lªn 108,000 ®ång/trÎ em/n¨m ®Ó ®¶m b¶o kh¸m
ch÷a bÖnh miÔn phÝ cho trÎ em d-íi 6 tuæi, n©ng møc kinh phÝ mua thÎ b¶o hiÓm
cho ng-êi nghÌo tõ 60,000 ®ång lªn 80,000 ®ång/ng-êi/n¨m …
+ Chi lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ: 7.150 tû ®ång t¨ng 20,8% so
dù to¸n 2006, ®¹t 2% tæng chi ng©n s¸ch nhµ n-íc. Trong ®ã chi ®Çu t- ph¸t triÓn
2.730 tû ®ång, chi sù nghiÖp khoa häc c«ng nghÖ 3.580 tû ®ång. TËp trung ®Çu t-
hoµn thiÖn 5/6 Phßng thÝ nghiÖm träng ®iÓm quèc gia (hÕt 2006 dù kiÕn hoµn
thµnh 11/17 Phßng), c¸c khu c«ng nghÖ cao, khu c«ng nghiÖp phÇn mÒm; ®¶m
b¶o thùc hiÖn c¸c ch-¬ng tr×nh,dù ¸n khoa häc vµ c«ng nghÖ träng ®iÓm cÊp nhµ
(4) So s¸nh ®· bao gåm dù to¸n chi c¶i c¸ch tiÒn l-¬ng theo møc tiÒn l-¬ng tèi thiÓu 450.000
®ång/th¸ng vµ chi phÝ qu¶n lý thu cña ngµnh thuÕ, h¶i quan n¨m 2006.
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
n-íc, quy m« lín; chi hç trî khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp nghiªn cøu øng
dông khoa häc c«ng nghÖ …
+ Chi lÜnh vùc v¨n ho¸ - th«ng tin: 5,436 tû ®ång, t¨ng 20.9% so dù
to¸n 2006, ®¹t 1.5% tæng chi. Trong ®ã chi ®Çu t- ph¸t triÓn 2,665 tû ®ång, chi sù
nghiÖp v¨n ho¸ th«ng tin 2,250 tû ®ång. §¶m b¶o t¨ng kinh phÝ ch-¬ng tr×nh
môc tiªu quèc gia v¨n ho¸ th«ng tin ®Ó tiÕp tôc thùc hiÖn tu bæ vµ t«n t¹o c¸c di
tÝch; kinh phÝ mua b¶n quyÒn thùc hiÖn c«ng -íc Bern; kinh phÝ ph¸t triÓn c¸c sù
nghiÖp thuéc lÜnh vùc v¨n hãa th«ng tin …
+ Chi sù nghiÖp ph¸t thanh - truyÒn h×nh - th«ng tÊn: 1,310 tû ®ång,
t¨ng 24.9% so dù to¸n 2006. ¦u tiªn kinh phÝ thùc hiÖn t¨ng thêi l-îng, chÊt
l-îng c¸c ch-¬ng tr×nh ph¸t thanh truyÒn h×nh cña c¸c ®µi Trung -¬ng vµ ®Þa
ph-¬ng; t¨ng c-êng c«ng t¸c ph¸t thanh, th«ng tin ®èi ngo¹i; t¨ng c-êng c«ng
t¸c tuyªn truyÒn ®èi víi vïng miÒn nói, vïng ®ång bµo d©n téc thiÓu sè, vïng
s©u, vïng xa...
+ Chi sù nghiÖp thÓ dôc thÓ thao: 820 tû ®ång, t¨ng 15.7% so dù
to¸n 2006. §¶m b¶o kinh phÝ ho¹t ®éng thÓ dôc thÓ thao; chÕ ®é dinh d-ìng cho
vËn ®éng viªn, huÊn luyÖn viªn; ph¸t triÓn thÓ thao thµnh tÝch cao, thÓ thao phong
trµo ë ®Þa ph-¬ng; kinh phÝ tham dù Seagames, Paragames ë Th¸i Lan;
IndoorGames ë Ma Cao; kinh phÝ b¶o d-ìng c«ng tr×nh thÓ dôc thÓ thao, ho¹t
®éng th-êng xuyªn theo quy ®Þnh …
+ Chi l-¬ng h-u vµ ®¶m b¶o x· héi: 26,800 tû ®ång, ®¶m b¶o kinh
phÝ chi l-¬ng h-u, trî cÊp; kinh phÝ thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia
phßng chèng téi ph¹m, ma tuý, téi ph¹m bu«n b¸n phô n÷ vµ trÎ em qua biªn
giíi; chi c«ng t¸c mé vµ nghÜa trang liÖt sü …
+ Chi sù nghiÖp kinh tÕ: 12,830 tû ®ång, t¨ng 39.4% so dù to¸n
2006. §¶m b¶o kinh phÝ chi cho c¸c nhiÖm vô, dù ¸n (nh-: æn ®Þnh quy ho¹ch l¹i
d©n c-; ®Þnh canh ®Þnh c- cho ®ång bµo d©n téc thiÓu sè du canh du c-; hç trî
ph¸t triÓn s¶n xuÊt thuéc Ch-¬ng tr×nh 135; thùc hiÖn phßng chèng dÞch cóm gia
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
cÇm, lë måm, long mãng gia sóc; qu¶n lý vµ b¶o vÖ rõng; thùc hiÖn t¨ng c-êng
xóc tiÕn th-¬ng m¹i, xóc tiÕn ®Çu t-; duy tu b¶o d-ìng c¸c c«ng tr×nh h¹ tÇng
quan träng …).
+ Chi sù nghiÖp b¶o vÖ m«i tr-êng: 3,500 tû ®ång, t¨ng 20.7% so dù
to¸n 2006 vµ chiÕm trªn 1% tæng chi. §¶m b¶o kinh phÝ triÓn khai c¸c nhiÖm vô
träng t©m theo quy ®Þnh cho ho¹t ®éng b¶o vÖ m«i tr-êng.
+ Chi qu¶n lý hµnh chÝnh nhµ n-íc, §¶ng, ®oµn thÓ: 24,800 tû ®ång,
t¨ng 14.8% so dù to¸n 2006. §¶m b¶o kinh phÝ ho¹t ®éng th-êng xuyªn cña c¸c
c¬ quan hµnh chÝnh theo quy ®Þnh.
- Chi thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d-: 500 tû ®ång.
- Chi thùc hiÖn c¶i c¸ch tiÒn l-¬ng: Tæng nhu cÇu kinh phÝ thùc hiÖn chi
tr¶ tiÒn l-¬ng míi n¨m 2007 lµ 27,784 tû ®ång ®Ó thùc hiÖn møc l-¬ng tèi thiÓu
450,000 ®ång/ng-êi/th¸ng, ®iÒu chØnh c¸c møc trî cÊp, phô cÊp -u ®·i ®èi víi
ng-êi cã c«ng theo møc sèng trung b×nh x· héi (møc chuÈn) tõ 355,000 ®ång lªn
460,000 ®ång, thùc hiÖn tõ 01/01/2007. Trong ®ã:
- Bè trÝ tõ Ng©n s¸ch Nhµ n-íc : 24,600 tû ®ång
- Dù kiÕn sö dông 3,184 tû ®ång tõ nguån tiÕt kiÖm 10% chi th-êng xuyªn
(trõ l-¬ng vµ c¸c kho¶n cã tÝnh chÊt l-¬ng), 40% sè thu cña c¸c c¬ quan hµnh
chÝnh, ®¬n vÞ sù nghiÖp ®-îc ®Ó l¹i theo chÕ ®é (riªng lÜnh vùc y tÕ lµ 35%).
- Chi bæ sung quü dù tr÷ tµi chÝnh: 100 tû ®ång.
- Dù phßng ng©n s¸ch: Bè trÝ 9,040 tû ®ång, b»ng 2.5% tæng chi (trong ®ã
dù phßng ng©n s¸ch ®Þa ph-¬ng lµ 4,050 tû ®ång, b»ng 3.2% tæng chi ng©n s¸ch
®Þa ph-¬ng ; dù phßng ng©n s¸ch trung -¬ng 4,990 tû ®ång, b»ng 2.2% tæng chi
ng©n s¸ch trung -¬ng), ®Ó phßng chèng kh¾c phôc hËu qu¶ thiªn tai, dÞch bÖnh,
thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô quan träng, cÊp b¸ch ph¸t sinh trong n¨m, ®ång thêi
dù phßng bï lç c¸c mÆt hµng dÇu cho c¸c doanh nghiÖp ®Çu mèi kinh doanh nhËp
khÈu c¸c mÆt hµng dÇu.
11
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- C©n ®èi ng©n s¸ch ®Þa ph-¬ng 2007 (n¨m ®Çu thêi kú æn ®Þnh ng©n s¸ch
®Þa ph-¬ng):
+ Tæng sè chi ng©n s¸ch ®Þa ph-¬ng t¨ng 18.4% so dù to¸n 2006, -u
t¨ng chi hîp lý víi c¸c ®Þa ph-¬ng: khu vùc miÒn nói phÝa B¾c t¨ng 24.1%; khu
vùc T©y Nguyªn t¨ng 19.9% ; khu vùc ®ång b»ng s«ng Cöu Long t¨ng 20.2%;
khu vùc B¾c Trung bé vµ duyªn h¶i miÒn Trung t¨ng 19.5%;... NÕu kÓ c¶ chi ®Çu
t- c¸c c¬ së h¹ tÇng gi¸o dôc, y tÕ tõ nguån thu xæ sè kiÕn thiÕt th×: khu vùc miÒn
nói phÝa B¾c t¨ng 24.1%; khu vùc T©y Nguyªn t¨ng 20.6%; khu vùc ®ång b»ng
s«ng Cöu Long t¨ng 26.8%; khu vùc B¾c Trung bé vµ duyªn h¶i miÒn Trung t¨ng
19.8%;...
+ Cã 11 tØnh, thµnh phè cã tû lÖ phÇn tr¨m (%) ph©n chia mét sè
kho¶n thu gi÷a NSTW vµ NS§P: Hµ Néi 31%; H¶i Phßng 90%; Qu¶ng Ninh
76%; VÜnh Phóc 67%; §µ N½ng 90%; Kh¸nh Hßa 53%; TP.Hå ChÝ Minh 26%;
§ång Nai 45%; B×nh D-¬ng 40%; Bµ rÞa – Vòng tµu 46%; CÇn Th¬ 96%; gi¶m
4 tØnh so víi thêi kú 2004 – 2006 (T©y Ninh, Long An, TiÒn Giang, VÜnh Long
chñ yÕu lµ do kh«ng c©n ®èi nguån thu xæ sè kiÕn thiÕt vµ c¸c chÕ ®é chÝnh s¸ch
t¨ng thªm). Cã 53/64 tØnh, thµnh phè nhËn bæ sung c©n ®èi tõ ng©n s¸ch trung
-¬ng lµ 39,849 tû ®ång, t¨ng 17,486 tû ®ång so víi sè bæ sung c©n ®èi tõ ng©n
s¸ch trung -¬ng giai ®o¹n 2004 - 2006.
3.3 Béi chi ng©n s¸ch nhµ n-íc vµ nguån bï ®¾p
- Béi chi n¨m 2007: 56,500 tû ®ång, b»ng 5% GDP.
- Nguån bï ®¾p béi chi: Vay trong n-íc 43,000 tû ®ång vµ vay n-íc ngoµi
13,500 tû ®ång. Víi dù kiÕn vay nî, tr¶ nî vµ huy ®éng tr¸i phiÕu ChÝnh phñ
trong n¨m 2007 nh- trªn, ®Õn 31/12/2007 d- nî ChÝnh phñ b»ng 37.3% GDP; d-
nî quèc gia b»ng 31.2% GDP ë møc ®¶m b¶o an ninh tµi chÝnh Quèc gia.
III. §¸NH GI¸ T×NH H×NH THU Vµ CHI NG¢N S¸CH
NHµ N¦íC 9 TH¸NG §ÇU N¡M 2007
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
1. §¸nh gi¸ thu ng©n s¸ch 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007
Trong n¨m 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007 nÒn kinh tÕ n-íc ta ®¹t møc t¨ng tr-ëng
cao nhÊt trong vßng 10 n¨m qua (8.5%) tæng thu ng©n s¸ch nhµ n-íc v-ît kÕ
ho¹ch ®Ò ra, tû lÖ huy ®éng tõ thuÕ vµ phÝ vµo ng©n s¸ch nhµ n-íc ®¹t 23.4%
GDP. C¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ cã thÆng d- kh¸, dù tr÷ ngo¹i tÖ t¨ng tõ gÇn 12
tuÇn nhËp khÈu vµo cuèi n¨m 2006 lªn gÇn 20 tuÇn nhËp khÈu vµo cuèi n¨m
2007, ®¸p øng ®-îc c¸c nhu cÇu vÒ ngo¹i tÖ vµ b×nh æn thÞ tr-êng ngo¹i hèi. Nî
cña ChÝnh phñ vµ nî n-íc ngoµi cña quèc gia tiÕp tôc ®-îc duy tr× ë møc an toµn.
C«ng t¸c thu cã tiÕn bé nªn tæng thu ng©n s¸ch Nhµ n-íc 9 th¸ng -íc tÝnh t¨ng
18.4% so víi cïng kú n¨m tr-íc vµ b»ng 72.4% dù to¸n c¶ n¨m.
Nh×n chung b»ng nhiÒu biÖn ph¸p, trong thêi gian qua c¬ cÊu thu ng©n ng©n
s¸ch Nhµ n-íc ®· ®¹t ®-îc nh÷ng chuyÒn biÕn tÝch cùc, thu tõ thuÕ vµ phÝ ®·
®¶m b¶o thu cho chi th-êng xuyªn, cßn ®Ó dµnh ra mét phÇn cho tÝch luü ®Çu t-
ph¸t triÓn vµ tr¶ nî. KÕt qu¶ nµy gãp phÇn quan träng trong viÖc thóc ®Èy t¨ng
tr-ëng kinh tÕ vµ æn ®Þnh x· héi, tõng b-íc ph¸t huy ®-îc vai trß cña NSNN víi
t- c¸ch lµ ph-¬ng tiÖn vµ c«ng cô ®Ó Nhµ n-íc thùc hiÖn ®iÒu chØnh vÜ m« nÒn
kinh tÕ x· héi.
§¬n vÞ: Tû ®ång
ChØ tiªu 9 Th¸ng Dù to¸n %TH
Thu néi ®Þa 112,788 151,800 74.3%
XNK 43,711 55400 78.9%
ViÖn trî 2,811 3,000 93.7%
DÇu th« 44,884 71,700 62.6%
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Tæng thu 204,194 281,900 72.43%
Nguån: Tæng hîp tõ sè liÖu cña Tæng côc thèng kª
Thu néi ®Þa: Thùc hiÖn 9 th¸ng -íc ®¹t 112,788 (KH lµ 151,800) tû ®ång
b»ng 74.3% dù to¸n vµ t¨ng 28.1% so víi cïng kú n¨m 2006.
- Thu tõ khu vùc c«ng th-¬ng nghiÖp ngoµi quèc doanh: Thùc hiÖn th¸ng 9
®¹t 22,162 tû ®ång b»ng 80.1% dù to¸n (KH 27,667 tû ®ång), t¨ng 30.3% so víi
cïng kú n¨m 2006, ®øng ®Çu vÒ tiÕn ®é thùc hiÖn dù to¸n vµ cã møc t¨ng tr-ëng
cao nhÊt trong c¸c kho¶n thu trùc tiÕp tõ s¶n xuÊt - kinh doanh.
- Thu tõ kinh tÕ quèc doanh: -íc ®¹t 68.1% dù to¸n, t¨ng 21.7% so víi
cïng kú n¨m 2006 do nhiÒu s¶n phÈm c«ng nghiÖp quan träng do doanh nghiÖp
nhµ n-íc s¶n xuÊt duy tr× ®-îc tèc ®é t¨ng tr-ëng kh¸. Mét sè ngµnh kinh tÕ cã
®ãng gãp lín cho ng©n s¸ch nhµ n-íc (ng©n hµng, r-îu bia, thuèc l¸...) cã b-íc
t¨ng tr-ëng kh¸ vÒ gi¸ trÞ s¶n xuÊt - kinh doanh vµ chÊt l-îng dÞch vô, qua ®ã t¹o
nguån t¨ng thu cho ng©n s¸ch nhµ n-íc....
- Riªng ®èi víi sè thu tõ khu vùc doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi,
mÆc dï vÉn duy tr× ®-îc tèc ®é t¨ng tr-ëng kh¶ quan trong 9 th¸ng ®Çu n¨m
2007, song khu vùc doanh nghiÖp ®Çu t- n-íc ngoµi l¹i cã tiÕn ®é thu nép ng©n
s¸ch nhµ n-íc cßn thÊp (-íc ®¹t 65.2% dù to¸n). Nguyªn nh©n chñ yÕu do ho¹t
®éng cña c¸c liªn doanh s¶n xuÊt vµ l¾p r¸p « t«, xe m¸y vÉn cßn khã kh¨n; thÞ
tr-êng xe « t« mÆc dï ®ang cã dÊu hiÖu phôc håi nh-ng søc tiªu thô cña dßng xe
4 chç chËm, mét sè mÉu m· ph¶i t¹m ng-ng s¶n xuÊt; thÞ tr-êng xe m¸y ph¶i
c¹nh tranh víi xe nhËp khÈu gi¸ rÎ, gi¸ b¸n b×nh qu©n ®· gi¶m 1.3 triÖu
®ång/chiÕc so víi cïng kú. Bªn c¹nh ®ã, mét sè doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong
ngµnh bia r-îu, n-íc gi¶i kh¸t do ph¶i c¹nh tranh gay g¾t nªn thÞ tr-êng bÞ thu
hÑp, doanh sè gi¶m.
14
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Thu vÒ dÇu th«: Thùc hiÖn 9 th¸ng -íc 44,884 tû ®ång (KH 71,700 tû
®ång), b»ng 62.6% dù to¸n, gi¶m 14.9% so víi cïng kú n¨m 2006, do s¶n l-îng
vµ gi¸ dÇu th« thanh to¸n ®¹t thÊp, trong ®ã:
- S¶n l-îng thanh to¸n 9 th¸ng -íc ®¹t 7.7 triÖu tÊn, b»ng 44% s¶n l-îng
kÕ ho¹ch, gi¶m 1.1 triÖu tÊn so víi cïng kú, do tr÷ l-îng dÇu cña c¸c má lín nh-
B¹ch Hæ, R¹ng §«ng ®ang trong qu¸ tr×nh suy gi¶m (theo s¬ ®å kü thuËt th× s¶n
l-îng dÇu th« khai th¸c hµng n¨m gi¶m tõ 13% - 20%), trong khi mét sè má ph¸t
hiÖn míi ch-a thÓ ®-a vµo khai th¸c th-¬ng m¹i.
- Gi¸ dÇu th« trªn thÞ tr-êng thÕ giíi trong 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007 diÔn biÕn
rÊt thÊt th-êng, biªn ®é dao ®éng kh¸ lín. §èi víi dÇu th« ViÖt Nam, gi¸ thanh
to¸n b×nh qu©n 9 th¸ng ë møc 467.8 USD/tÊn (61 USD/thïng), thÊp h¬n 7.67
USD/tÊn (1USD/thïng) so víi gi¸ x©y dùng dù to¸n, xÊp xØ møc cïng kú n¨m
2006.
Thu c©n ®èi ng©n s¸ch nhµ n-íc tõ ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu: thùc
hiÖn 9 th¸ng -íc ®¹t 43,711 tû ®ång, b»ng 78.9% dù to¸n (KH 55,400 tû ®ång),
t¨ng 27.1% so víi cïng kú n¨m 2006.
Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®-îc vÉn cßn nh÷ng h¹n chÕ. Cã nh÷ng
kho¶n thu ®¹t tØ lÖ thÊp so víi dù to¸n c¶ n¨m: Thu tõ doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®¹t
68.1 % dù to¸n c¶ n¨m; thu tõ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi (kh«ng kÓ
dÇu th«) ®¹t 65.2%; thu phÝ x¨ng dÇu ®¹t 67.8%. §¸ng chó ý lµ thu tõ dÇu th«
chiÕm 25.4 % tæng dù to¸n thu NSNN n¨m 2007 nh-ng 9 th¸ng chØ ®¹t 62.6 %
kÕ ho¹ch ®Ò ra vµ gi¶m 14.9 % so víi cïng k× n¨m tr-íc do s¶n l-îng dÇu th«
khai th¸c sôt gi¶m vµ kh«ng ®¹t kÕ ho¹ch ®Ò ra.
Trong c¬ cÊu thu thuÕ trùc thu chiÕm tØ träng nhá kho¶ng 30% tæng thu
NSNN. Trong ®ã thuÕ TNDN chiÕm kho¶ng 24 - 24% tæng thu ng©n s¸ch, thuÕ
thu nhËp c¸ nh©n thÊp kho¶ng 2% tæng thu ng©n s¸ch. Trong khi ®ã ë c¸c n-íc
cã cïng tr×nh ®é ph¸t triÓn th× tØ lÖ nµy cao h¬n v× vËy t¹o g¸nh nÆng ®èi vãi khu
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
vùc doanh nghiÖp cao. Trong thuÕ gi¸n thu tØ träng thuÕ GTGT vµ thuÕ tiªu thô
®Æc biÖt chiÕm kho¶ng 35.7% tæng thu ng©n s¸ch, vÉn cßn thÊp so víi c¸c n-íc
kh¸c (trung b×nh kho¶ng 45%) thuÕ xuÊt nhËp khÈu chiÕm tØ träng cao kho¶ng
15% tæng thu ng©n s¸ch (c¸c n-íc kh¸c chiÕm kho¶ng 5 - 10 %). ThuÕ ®Êt ®ai
chiÕm tØ träng kh«ng ®¸ng kÓ, do hiÖu qu¶ thu cßn thÊp. Nî ®äng thuÕ cã xu
h-íng t¨ng kho¶ng 4,000 tØ ®ång n¨m 2006 lªn ®Õn gÇn 6,500 tØ ®ång n¨m 2007.
2. §¸nh gi¸ chi ng©n s¸ch nhµ n-íc 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007
§Ó gãp phÇn thùc hiÖn c¸c chØ tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ_x· héi, chi ng©n s¸ch
nhµ n-íc ®-îc phª chuÈn lµ 357,400 tû, t¨ng 12% so víi dù to¸n, vµ t¨ng 21.4%
so víi thùc tÕ thùc hiÖn n¨m 2006, ®¹t møc t-¬ng ®-¬ng 31.6% GDP. Tæng chi
ng©n s¸ch Nhµ n-íc 9 th¸ng -íc tÝnh 249,825 tû ®ång, t¨ng 16,2% so víi cïng
kú n¨m 2006 vµ b»ng 69,9% dù to¸n c¶ n¨m. Thùc tÕ cho thÊy, chi ng©n s¸ch nhµ
n-íc n¨m 2007 ®· cã nhiÒu biÕn ®éng lín. Nhê ®©u mµ chi ng©n s¸ch nhµ n-íc
cã thÓ t¨ng cao vµ ®Ó trang tr¶i c¸c néi dung g×? T¨ng tr-ëng kinh tÕ h»ng n¨m
lu«n ë møc cao lµ céi nguån. Kinh tÕ ph¸t triÓn, thu ng©n s¸ch nhµ n-íc lu«n
t¨ng lµ c¬ së b¶o ®¶m cho Nhµ n-íc cã nguån ®Ó t¨ng chi. Trung b×nh thu ng©n
s¸ch nhµ n-íc ®¸p øng ®-îc trªn 82 – 83% tæng nhu cÇu chi cña Nhµ n-íc,
phÇn cßn thiÕu hôt ®-îc bï ®¾p b»ng nguån vèn vay.
VÒ néi dung chi, c¬ b¶n cho ®Õn nay, chi viÖn trî, tr¶ nî t-¬ng ®èi æn ®Þnh
trong ph¹m vi kiÓm so¸t ®-îc. Quy m« tuyÖt ®èi chi th-êng xuyªn cña ng©n s¸ch
nhµ n-íc tuy cã t¨ng lªn hµng n¨m nh-ng tû träng chi th-êng xuyªn trong tæng
chi ng©n s¸ch nhµ n-íc cã xu h-íng gi¶m, trong khi chi th-êng xuyªn lµ nh÷ng
kho¶n chi ®¶m b¶o thùc thi c¸c chøc n¨ng nhiÖm vô c¬ b¶n nhÊt cña hÖ thèng bé
m¸y nhµ n-íc. Do vËy, cÇn cã c¸ch nh×n “ nghiªm tóc” vÒ vÊn ®Ò nµy. Bªn c¹nh
®ã, chi ®Çu t- ph¸t triÓn tõ ng©n s¸ch nhµ n-íc t¨ng dÇn, c¶ sè tuyÖt ®èi vµ tû
träng trong tæng chi ng©n s¸ch nhµ n-íc vµ béc lé kh¸ râ xu h-íng -u tiªn chi
®Çu t- ph¸t triÓn. Trong ®ã, c¬ cÊu chi ng©n s¸ch thùc hiÖn 9 th¸ng ®Çu n¨m nh-
sau:
16
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chi ®Çu t- x©y dùng c¬ b¶n 61,324 tû ®ång, b»ng 61,8% dù to¸n n¨m,
chiÕm 24.55% tæng chi ng©n s¸ch. Kho¶n chi nµy ®-îc dïng ®Ó thùc hiÖn ®Çu t-
vµo c¸c c«ng tr×nh giao th«ng, thñy lîi quan träng, c¸c dù ¸n t¸i ®Þnh c- thñy
®iÖn, ®-êng tuÇn tra biªn giíi, thuû lîi miÒn nói vµ ®-êng giao th«ng ®Õn trung
t©m x· nh»m thùc hiÖn xãa ®ãi, gi¶m nghÌo ë khu vùc miÒn nói, vïng ®ång bµo
®Æc biÖt khã kh¨n. Sau 9 th¸ng, kÕt qu¶ gi¶i ng©n trong x©y dùng c¬ b¶n ®¹t
65,3% kÕ ho¹ch. Trong ®ã, gi¶i ng©n vèn tr¸i phiÕu ChÝnh phñ chØ ®¹t 18,5% so
víi dù to¸n. Ch¼ng h¹n, Bé GTVT sau 8 th¸ng, chØ ®¹t 17% kÕ ho¹ch, g©y l·ng
phÝ vÒ vèn, thêi gian, c¬ héi ®Çu t- vµ lµm ¶nh h-ëng ®Õn môc tiªu t¨ng tr-ëng
kinh tÕ nh÷ng n¨m tiÕp theo.
Chi th-êng xuyªn -íc tÝnh 131,610 tû ®ång, b»ng 75,4% dù to¸n c¶ n¨m,
chiÕm 52.7% tæng chi ng©n s¸ch -íc thùc hiÖn. Trong ®ã, c¸c kho¶n chi cô thÓ
nh- sau: HÇu hÕt c¸c kho¶n chi lín trong chi th-êng xuyªn ®¹t tû lÖ kh¸ so víi
dù to¸n c¶ n¨m, trong ®ã chi gi¸o dôc, ®µo t¹o, d¹y nghÒ ®¹t 75,1%; chi y tÕ ®¹t
74,8%; chi l-¬ng h-u vµ b¶o ®¶m x· héi ®¹t 75,7%; chi sù nghiÖp kinh tÕ ®¹t
77,7%; chi qu¶n lý hµnh chÝnh ®¹t 75,3% dù to¸n c¶ n¨m.
Chi c¶i c¸ch tiÒn l-¬ng -íc tÝnh 16,260 tû ®ång, b»ng 66,1% dù to¸n n¨m.
Kho¶n chi nµy ®Ó thùc hiÖn møc l-¬ng tèi thiÓu 450.000 ®ång/ng-êi/th¸ng, ®iÒu
chØnh c¸c møc trî cÊp, phô cÊp -u ®·i ®èi víi ng-êi cã c«ng theo møc sèng trung
b×nh x· héi (møc chuÈn) tõ 355.000 ®ång lªn 460.000 ®ång, thùc hiÖn tõ
01/01/2007.
Chi tr¶ nî vµ viÖn trî -íc tÝnh 38,197 tû ®ång, b»ng 77,7% dù to¸n n¨m,
chiÕm 15.3% tæng chi ng©n s¸ch -íc thùc hiÖn.
Nh- vËy, n¨m 2007, tæng chi ng©n s¸ch nhµ n-íc (NSNN) ®· t¨ng 3,1% so
víi dù to¸n. Tuy nhiªn, chi phÝ cho qu¶n lý hµnh chÝnh ë c¸c ®Þa ph-¬ng ®· t¨ng
47,8% so víi n¨m 2006, v-ît 5,1% so víi dù to¸n. Cã thÓ thÊy r»ng, viÖc bè trÝ
chi ng©n s¸ch cho mét sè kho¶n ch-a thËt sù cÊp b¸ch cho thÊy kû luËt tµi chÝnh
ch-a nghiªm.
17
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
ThËm chÝ, cã tíi 1.863,7 tû ®ång "rãt" cho 142 dù ¸n ch-a ®ñ thñ tôc ®Çu t-.
129 dù ¸n qu¸ thêi h¹n quy ®Þnh, víi tæng sè vèn h¬n mét ngµn tû ®ång. NhiÒu
®Þa ph-¬ng bè trÝ vèn cho gi¸o dôc vµ khoa häc - c«ng nghÖ thÊp h¬n dù to¸n T¦
giao. Cã tíi 4 tØnh lµ Long An, VÜnh Long, HËu Giang, Kiªn Giang kh«ng bè trÝ
vèn ®Çu t- cho lÜnh vùc GD - §T. NhiÒu ®Þa ph-¬ng c¾t gi¶m gÇn ba ngh×n tû
®ång vèn ®Çu t- ph¸t triÓn ®Ó bè trÝ kh«ng ®óng quy ®Þnh cho môc tiªu kh¸c. Cã
®Þa ph-¬ng t¸i diÔn t×nh tr¹ng nµy suèt 5 n¨m.
Béi chi ng©n s¸ch Nhµ n-íc 9 th¸ng b»ng 14,1% tæng sè chi 9 th¸ng vµ
b»ng 62,2% møc béi chi trong dù to¸n c¶ n¨m, trong ®ã 73,9% ®-îc bï ®¾p b»ng
nguån vay trong n-íc vµ 26,1% tõ nguån vay n-íc ngoµi. Béi chi ng©n s¸ch nhµ
n-íc tuy vÉn trong giíi h¹n cho phÐp, nh-ng tû lÖ nµy cßn kh¸ cao vµ ®· kÐo dµi
trong nhiÒu n¨m, ch-a cã chiÒu h-íng c¶i thiÖn. T×nh tr¹ng trèn thuÕ, lËu thuÕ,
chi tiªu ng©n s¸ch sai quy ®Þnh ch-a ®-îc ng¨n chÆn cã hiÖu qu¶. Mét sè kho¶n
chi ch-a bè trÝ ®ñ nguån nh-: bï lç kinh doanh dÇu vµ cÊp vèn ®iÒu lÖ cho mét sè
tæ chøc tµi chÝnh nhµ n-íc ph¶i chuyÓn sang ng©n s¸ch c¸c n¨m sau. C«ng t¸c
ph©n tÝch, dù b¸o vµ gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña thÞ tr-êng tµi chÝnh ch-a ®¸p øng kÞp
yªu cÇu ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng
3. C©n ®èi ng©n s¸ch 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007
Do kinh tÕ ph¸t triÓn vµ c«ng t¸c thu cã tiÕn bé nªn tæng thu ng©n s¸ch
Nhµ n-íc 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007 -íc tÝnh t¨ng 18,4% so víi cïng kú n¨m tr-íc
vµ b»ng 72,4% dù to¸n c¶ n¨m, trong ®ã c¸c kho¶n thu néi ®Þa t¨ng 28,1% vµ
b»ng 74,3%; thu tõ ho¹t ®éng xuÊt khÈu t¨ng 48% vµ b»ng 78,9%; thu viÖn trî
t¨ng 27,7% vµ b»ng 93,7%. Mét sè kho¶n thu lín trong thu néi ®Þa ®¹t kh¸ so víi
dù to¸n n¨m lµ: Thu thuÕ c«ng th-¬ng nghiÖp ngoµi Nhµ n-íc ®¹t 80,1%; thu
thuÕ thu nhËp ®¹t 88,2%; lÖ phÝ tr-íc b¹ ®¹t 94,9%; thu thuÕ nhµ ®Êt ®¹t 90,9%.
Tuy nhiªn, cã nh÷ng kho¶n thu ®¹t tû lÖ thÊp so víi dù to¸n c¶ n¨m nh-: Thu tõ
doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®¹t 68,1%; thu tõ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi
18
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
(kh«ng kÓ dÇu th«) ®¹t 65,2%; thu phÝ x¨ng dÇu ®¹t 67,8%. §¸ng chó ý lµ thu tõ
dÇu th« chiÕm 25,4% tæng dù to¸n thu ng©n s¸ch Nhµ n-íc n¨m 2007 nh-ng 9
th¸ng chØ ®¹t 62,6% kÕ ho¹ch ®Ò ra vµ gi¶m 14,9% so víi cïng kú n¨m tr-íc do
s¶n l-îng dÇu th« khai th¸c sôt gi¶m vµ kh«ng ®¹t kÕ ho¹ch ®Ò ra.
Theo dù b¸o ®Õn hÕt n¨m 2007, tæng thu ng©n s¸ch nhµ n-íc v-ît kÕ
ho¹ch ®Ò ra, tû lÖ huy ®éng tõ thuÕ vµ phÝ vµo ng©n s¸ch nhµ n-íc ®¹t 23,4%
GDP. C¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ cã thÆng d- kh¸, dù tr÷ ngo¹i tÖ t¨ng tõ gÇn 12
tuÇn nhËp khÈu vµo cuèi n¨m 2006 lªn gÇn 20 tuÇn nhËp khÈu vµo cuèi n¨m
2007, ®¸p øng ®-îc c¸c nhu cÇu vÒ ngo¹i tÖ vµ b×nh æn thÞ tr-êng ngo¹i hèi.
Theo ®¸nh gi¸ cña Uû ban Tµi chÝnh - ng©n s¸ch th× sè thu c©n ®èi NSNN
v-ît dù to¸n cña Quèc héi kh«ng cao (chØ t¨ng 2,1% so víi dù to¸n). YÕu tè
gi¶m thu ng©n s¸ch 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007 lµ do 3 kho¶n thu kh«ng ®¹t dù to¸n
®· ¶nh h-ëng ®Õn kÕt qu¶ thu cña c¶ n¨m, ®ã lµ: Thu tõ dÇu th« gi¶m 3.200 tØ
®ång; thu tõ DN cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi gi¶m 663 tØ ®ång; thu phÝ x¨ng dÇu
gi¶m 53 tØ ®ång; thªm vµo ®ã lµ cam kÕt gi¶m thuÕ theo lé tr×nh gia nhËp WTO.
§¸ng nãi h¬n, Uû ban Tµi chÝnh vµ ng©n s¸ch Quèc héi chØ ra kho¶n thu ®·
kh«ng ®¹t dù to¸n nhiÒu n¨m nh- kho¶n thu tõ DN cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi.
Kho¶n thu tõ phÝ x¨ng dÇu 4 n¨m liÒn (tõ 2003 - 2007) kh«ng ®¹t dù to¸n mét
phÇn do ng©n s¸ch nhµ n-íc liªn tiÕp ph¶i bï lç cho c¸c doanh nghiÖp kinh
doanh x¨ng dÇu, trong khi vÊn ®Ò bu«n lËu x¨ng dÇu qua biªn giíi vÉn tiÕp diÔn
lµm thÊt tho¸t ng©n s¸ch nhµ n-íc. Tuy nhiªn, nhê chÝnh s¸ch nu«i d-ìng nguån
thu, nhÊt lµ thu thuÕ tõ c¸c doanh nghiÖp míi thµnh lËp ®· ®i vµo ho¹t ®éng, ®¸nh
thuÕ cao ®èi víi c¸c mÆt hµng kh«ng ®-îc khuyÕn khÝch nhu thuèc l¸, r-îu
bia,«t« 4 chç ngåi, sßng b¹c,…råi viÖc qu¶n lý chÆt chÏ c¸c kho¶n thu nh»m h¹n
chÕ thÊt tho¸t nªn nguån thu ng©n s¸ch cã c¶i thiÖn so víi cïng kú.
Nhê t¨ng nguån thu nªn c¸c kho¶n chi ng©n s¸ch ®Òu cã nh÷ng c¶i thiÖn
®¸ng kÓ. Tæng chi ng©n s¸ch Nhµ n-íc 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007 -íc tÝnh t¨ng
16,2% so víi cïng kú n¨m 2006 vµ b»ng 69,9% dù to¸n c¶ n¨m, ®¹t møc xÊp xØ
19
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
249.823 tû ®ång. C¬ cÊu chi còng ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc, theo ®ã chi
®Çu t- x©y dùng c¬ b¶n b»ng 61,8%; chi th-êng xuyªn b»ng 75,4%; chi c¶i c¸ch
tiÒn l-¬ng b»ng 66,1%; chi tr¶ nî vµ viÖn trî b»ng 77,7%. HÇu hÕt c¸c kho¶n chi
lín trong chi th-êng xuyªn ®¹t tû lÖ kh¸ so víi dù to¸n c¶ n¨m, trong ®ã chi gi¸o
dôc, ®µo t¹o, d¹y nghÒ ®¹t 75,1%; chi y tÕ ®¹t 74,8%; chi l-¬ng h-u vµ b¶o ®¶m
x· héi ®¹t 75,7%; chi sù nghiÖp kinh tÕ ®¹t 77,7%; chi qu¶n lý hµnh chÝnh ®¹t
75,3%.
Béi chi ng©n s¸ch Nhµ n-íc 9 th¸ng ®Çu n¨m 2007 b»ng 14,1% tæng sè chi
9 th¸ng vµ b»ng 62,2% møc béi chi trong dù to¸n c¶ n¨m, trong ®ã 73,9% ®-îc
bï ®¾p b»ng nguån vay trong n-íc vµ 26,1% tõ nguån vay n-íc ngoµi.
C¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ cã thÆng d- kh¸, dù tr÷ ngo¹i tÖ t¨ng ®¸p øng
®-îc c¸c nhu cÇu vÒ ngo¹i tÖ vµ b×nh æn thÞ tr-êng ngo¹i hèi. Nî cña ChÝnh phñ
vµ nî n-íc ngoµi cña quèc gia d-íi 35% GDP, b¶o ®¶m an ninh tµi chÝnh quèc
gia hiÖn nay vµ thêi gian tíi.
Theo B¸o c¸o cña ChÝnh phñ, tæng chi ng©n s¸ch nhµ n-íc (NSNN) -íc
thùc hiÖn c¶ n¨m ®¹t 368.304 tû ®ång, t¨ng 3,1% (10.940 tû ®ång) so víi dù
to¸n. Trong ®ã chi ®Çu t- ph¸t triÓn 101.500 tû ®ång, t¨ng 2,1% so víi dù to¸n;
chi th-êng xuyªn 206.000 tû ®ång, t¨ng 3,4% so víi dù to¸n. Víi sè chi nµy Uû
ban Tµi chÝnh - ng©n s¸ch cña Quèc héi ®¸nh gi¸ c«ng t¸c qu¶n lý ®iÒu hµnh chi
ng©n s¸ch cßn ch-a thùc sù ®-îc coi träng, kû luËt tµi chÝnh ch-a nghiªm. Trong
qu¶n lý ®iÒu hµnh chi ng©n s¸ch n¨m 2007 næi lªn lµ t×nh tr¹ng gi¶i ng©n trong
x©y dùng c¬ b¶n rÊt chËm, nhÊt lµ vèn tr¸i phiÕu chÝnh phñ (9 th¸ng b»ng 18,5%
Quèc héi giao). Theo thèng kª, cßn cã 10 ®Þa ph-¬ng cã khèi l-îng thùc hiÖn vµ
gi¶i ng©n vèn tr¸i phiÕu chÝnh phñ ®¹t rÊt thÊp (d-íi 10%).
Trong qu¸ tr×nh ®iÒu hµnh NSNN, ChÝnh phñ ®· cã nhiÒu ®æi míi, thùc
hiÖn tÝch cùc, kiªn quyÕt trong qu¶n lý chi NSNN, gãp phÇn hoµn thµnh c¸c môc
tiªu kinh tÕ - x· héi, ®¶m b¶o quèc phßng an ninh, h¹n chÕ thÊt tho¸t, l·ng phÝ,
t¨ng c-êng hiÖu qu¶ chi NSNN. Tuy nhiªn, trong qu¸ tr×nh triÓn khai thùc hiÖn
20