Đánh giá hiện trạng và tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản dựa vào hệ thống kênh thủy lợi ở huyện dương minh châu, tỉnh tây ninh

  • 85 trang
  • file .pdf
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
1
BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC NOÂNG LAÂM THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
KHOA THUÛY SAÛN
LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP
ÑEÀ TAØI:
ÑAÙNH GIAÙ HIEÄN TRAÏNG VAØ TIEÀM NAÊNG
PHAÙT TRIEÅN NUOÂI TROÀNG THUÛY SAÛN
DÖÏA VAØO HEÄ THOÁNG KEÂNH THUÛY LÔÏI ÔÛ
HUYEÄN DÖÔNG MINH CHAÂU, TÆNH TAÂY NINH
NGAØNH : NUOÂI TROÀNG THUÛY SAÛN
KHOÙA : 2001 – 2005
SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN: VOÕ VAÊN PHAÚNG
THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
8 - 2005
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
ÑAÙNH GIAÙ HIEÄN TRAÏNG VAØ TIEÀM NAÊNG
PHAÙT TRIEÅN NUOÂI TROÀNG THUÛY SAÛN
DÖÏA VAØO HEÄ THOÁNG KEÂNH THUÛY LÔÏI ÔÛ
HUYEÄN DÖÔNG MINH CHAÂU, TÆNH TAÂY NINH
Thöïc hieän bôûi
Voõ Vaên Phaúng
Luaän vaên ñöôïc ñeä trình ñeå hoaøn taát yeâu caàu caáp baèn g Kyõ Sö Nuoâi Troàng Thuûy Saûn
Giaùo vieân höôùng daãn: TS.Vuõ Caåm Löông
Thaøn h phoá Hoà Chí Minh
08 – 2005
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
TOÙM TAÉT
Hieän traïng vaø tieàm naêng phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn döïa vaøo heä thoáng keânh
thuûy lôïi huyeän Döông Minh Chaâu tænh Taây Ninh ñöôïc tìm hieåu thoâng qua vieäc ñieàu
tra, baèn g caùch phoûng vaán tröïc tieáp 50 hoä nuoâi caù doïc theo heä thoáng keânh chính Ñoâng
vaø keânh chính Taây theo bieåu maåu soaïn saún. Caùc thoâng tin sô caáp ñöôïc thu thaäp töø caùc
Phoøng Ban cuûa tænh Taây Ninh nhö: Phoøng Taøi Nguyeân & Moâi Tröôøng, Phoøng Kinh
Teá, Phoøng Thoáng Keâ…
Keát quaû cho thaáy:
- Huyeän Döông Minh Chaâu laø huyeän ñöôïc öu ñaõi veà ñieàu kieän töï nhieân vaø
kinh teá - xaõ hoäi, nhö thôøi tieát khí haäu thuaän lôïi, coù heä thoáng soâng Saøi Goøn chaûy qua.
Ñaëc bieät coù hoà Daàu Tieáng vaø heä thoáng keânh thuûy lôïi phaân boá ñeàu khaép huyeän . Nguoàn
lao ñoäng doài daøo ñuû ñeå ngaønh nuoâi troàng thuûy saûn coù ñieàu kieän phaùt trieån .
- Veà maët kyõ thuaät: phaàn lôùn caùc noâng hoä döïa vaøo kinh nghieäm laâu naêm vaø töï
hoïc hoûi laãn nhau. Caùc khoù khaên phoå bieán bao goàm: tyû leä soáng caù nuoâi coøn thaáp ,
nguoàn thöùc aên töï nhieân cuõng nhö thöùc aên boå sung thieáu veà soá löôïng vaø khoâng ñöôïc
ñaûm baûo veà chaát löôïng. Ngoaøi ra coân g taùc khuyeán ngö coøn haïn cheá, caùc cô sôû cung
caáp gioáng chöa ñaûm baûo chaát löôïng. Beân caïnh ñoù thò tröôøng tieâu thuï saûn phaåm coøn
baáp beânh, giaù caû thaáp . Neân ngöôøi nuoâi neân chöa maïn h daïn ñaàu tö vaøo saûn xuaát.
- Keát quaû phaân tích kinh teá cho thaáy hình thöùc öông caù gioáng mang laïi hieäu
quaû kinh teá cao nhaát, nhöng hieän nay ñang gaëp khoù khaên veà nguoàn tieàu thuï. Trong
töông lai hình thöùc nuoâi ñôn thaâm canh seõ coù nhieàu tieàm naêng phaùt trieån.
- Baûn ñoà hieän traïng vaø tieàm naêng phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn ñöôïc thieát laäp ,
laø cô sôû chieán löôïc phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn ôû caùc vuøng ñöôïc khaûo saùt cuûa huyeän
Döông Minh Chaâu, Tænh Taây Ninh.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
ABSTRACT
An invertigation of 50 households of aquaculturist was carried – out in Duong
Minh Chau District of Tay Ninh provinces, along main canals of Eastern and
Western areas. The current state and potential of aquaculture development based on
irrigation canl systems were invertigated.
The resuats indicated that:
-There is favourable natural and socio – economic conditions for aquacuter
development in Duong Minh Chau District, such as good climate, available of Sai
Gon River, Dau Tieng irrigation reservis as well as irrigation canal systems. Besides,
human resonrcels are in good condition for aquaculter development.
-In technicalaspect, aquaculter activities in the investigated areas are based
on their own long – term experiences as well as learing from each others. Problems
are including low survival rater, lack of intural foods and supplementary feeds, and
the quality of feeds and seeds. Becides, extension activities are limited, lack of
culturer techniques and the output problems.
-In economic aspect, fingerling nursing activities showed highest benefit, but
facing in output proble. In future, intensire monoculture has high potention to
develop.
Maps of current state and potential of aquaculture activities were set up for
investigated areas of Duong Minh Chau District, indicaty a foundation for aquaculter
planning in the area
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
CAÛM TAÏ
Taùc giaû xin chaân thaønh caûm ôn:
Ban Giaùm Hieäu Tröôøng Ñaïi Hoïc Noâng Laâm Thaønh Phoá Hoà Chí Minh.
Ban Chuû Nhieäm Khoa Thuûy Saûn ñaõ quan taâm hoã trôï trong suoát quaù trình hoïc
vaø thöïc hieän ñeà taøi toát nghieäp .
Quí Thaày Coâ Khoa Thuûy Saûn vaø caùc Khoa khaùc ñaõ taän tình daïy baûo trong suoát
thôøi gian hoïc taäp taïi tröôøng.
Xin toû loøng bieát ôn saâu saéc ñeán Thaày Vuõ Caåm Löông.
Trong suoát quaù trình thöïc hieän ñeà taøi, chuùng toâi nhaän ñöôïc nhieàu söï quan taâm
saâu saéc vaø giuùp ñôõ nhieät tình töø caùc caáp chính quyeàn ñòa phöông: Trung Taâm Khuyeán
Noâng tænh Taây Ninh, caùc Phoøng Kinh Teá, Thoáng Keâ, Taøi Nguyeân & Moâi Tröôøng, caùc
hoä nuoâi thuûy saûn doïc theo heä thoáng keânh thuûy lôïi… ñaëc bieät chuù Phan Hoaøn g Oanh ñaõ
taän tình chæ daãn ñeán caùc noâng hoä. Nhaân ñaây chuùng toâi chaân thaønh caûm ôn!
Caùc anh chò, caùc baïn sinh vieân trong vaø ngoaøi lôùp ñaõ ñoäng vieân giuùp ñôõ toâi
trong suoát quaù trình hoïc taäp cuõng nhö trong thôøi gian thöïc hieän ñeà taøi. Xin chaân thaønh
caûm ôn.
Do thôøi gian vaø kieán thöùc chuyeân moân coøn haïn cheá neân quaù trình thöïc hieän vaø
hoaøn taát luaän vaên toát nghieäp khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt, kính mong nhaän ñöôïc
söï ñoùng goùp xaây döïng cuûa Quyù Thaày Coâ vaø caùc baïn.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
6
MUÏC LUÏC
ÑEÀ MUÏC TRANG
Trang töïa i
Toùm taét tieáng Vieät ii
Toùm taét tieáng Anh iii
Caûm taï iv
Muïc luïc v
Danh saùch caùc baûng bieåu viii
Danh saùch caùc ñoà thò ix
Danh saùch hình aûnh x
I GIÔÙI THIEÄU 1
1.1 Ñaët Vaán Ñeà 1
1.2 Muïc Tieâu 2
I TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU 3
2.1 Ñieàu Kieän Töï Nhieân cuûa Huyeän Döông Minh Chaâu , tænh Taây Ninh 3
2.2.1 Vò trí ñòa lyù 3
2.1.2 Ñòa hình 3
2.1.3 Khí haäu 3
2.1.3.1 Cheá nhieät ñoä 6
2.1.3.2 Cheá ñoä möa 6
2.1.4 Thuûy vaên 6
2.14.1 Nöôùc maët 6
2.1.4.2 Nöôùc ngaàm 6
2.1.5 Thoå nhöôõng 7
2.1.5.1 Ñaát xaùm 7
2.1.5.2 Ñaát phuø sa 7
2.2 Ñieàu Kieän Kinh Teá Xaõ Hoäi cuûa Huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 7
2.2.1 Daân soá 7
2.2.2 Lao ñoäng 8
2.2.3 Cô sôû haï taàng 8
2.2.3.1 Giao thoâng 8
2.2.3.2 Thuûy lôïi 8
2.2.3.3 Heä thoáng ñieän 9
2.2.3.4 Thoâng tin lieân laïc 9
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
7
2.2.3.5 Giaùo duïc 9
2.2.3.6 Y teá 10
2.3 Sô Löôïc veà Heä Thoáng Keânh Thuûy Lôïi cuûa Tænh Taây Ninh 10
2.4 Hieän Traïng Nuoâi Troàng Thuûy Saûn cuûa Huyeän Döông Minh Chaâu 11
2.4.1 Ñoái töôïng thuûy saûn ñöôïc nuoâi 11
2.4.2 Saûn löôïng nuoâi troàng thuûy saûn 11
2.4.3 Ñònh höôùng phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn. 12
2.4.4 Caùc khoù khaên vaø trôû ngaïi 12
III PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU 13
3.1 Thôøi Gian vaø Ñòa Ñieåm 13
3.2 Phöông Phaùp Nguyeân Cöùu 13
3.2.1 Phöông phaùp thu thaäp thoâng tin soá lieäu thöù caáp 13
3.2.2 Phöông phaùp thu thaäp thoâng tin soá lieäu sô caáp 13
3.2.3 Phaân Vuøng Khaûo Saùt 13
3.3 Phöông Phaùp Phaân Tích Xöû Lyù Soá Lieäu 14
3.3.1 Phöông phaùp phaân tích hieäu quaû kinh teá 14
3.3.1.1 Caùc chi phí ñaàu tö 14
3.3.1.2 Hieäu quaû kinh teá 15
3.4 Phöông Phaùp Quy Hoaïch Vuøng Phaùt Trieån Thuûy Saûn 15
3.4.1 Phöông phaùp xeáp haïng caùc yeáu toá tieàm naêng ñeå phaùt trieån
nuoâi troàng thuûy saûn 15
3.4.2 Phöông phaùp laäp baûn ñoà 16
IV KEÁT QUAÛ THAÛO LUAÄN 17
4.1 Phaân Vuøng caùc khu vöïc khaûo saùt 17
4.1.1 Söï phaân boá tuoåi cuûa caùc chuû hoä saûn xuaát 17
4.1.2 Trình ñoä hoïc vaán 18
4.1.3 Soá nhaân khaåu vaø lao ñoäng trong noâng hoä 19
4.1.4 Ngaønh ngheà chính cuûa noâng hoä 20
4.1.5 Hieän traïng söû duïng ñaát 22
4.1.6 Kinh nghieäm nuoâi caù 23
4.1.7 Muïc ñích nuoâi caù cuûa noâng hoä 24
4.1.8 Thoâng tin veà tham gia taäp huaán 25
4.1.9 Nguoàn voán cuûa noâng hoä 26
4.2 Tieàm Naên g Nguoàn Nöôùc 26
4.2.1 Nguoàn nöôùc töø keânh chính Taây 26
4.2.2 Nguoàn nöôùc töø keânh chính Ñoâng 29
4.3 Tieàm Naên g Kyõ Thuaät 33
4.3.1 Hình thöùc nuoâi gheùp 34
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
8
4.3.2 Hình thöùc nuoâi ñôn thaâm canh 36
4.3.3 Hình thöùc öông caù gioáng 38
4.4 Ñaàu Vaøo vaø Ñaàu Ra cuûa Caùc Hoaït Ñoäng Nuoâi Troàng Thuûy Saûn 39
4.5 Hieäu Quaû Kinh Teá cuûa Hoaït Ñoäng Nuoâi Caù ôÛ Huyeän Döông Minh Chaâu 41
4.5.1 Caùc chi phí ñaàu tö 41
4.5.1.1 Chi phí löu ñoäng 41
4.5.1.2 Chi phí coá ñònh 42
4.5.1.3 Chi phí cô hoäi 42
4.5.5.4 Toång chi phí 44
4.5.2 Hieäu quaû kinh teá 44
4.6 Baûn Ñoà Hieän Traïng vaø Tieàm Naêng Phaùt Trieån Nuoâi Troàng Thuûy Saûn
Döïa Vaøo Heä Thoáng Keânh Thuûy Lôïi ôû Huyeän Döông Minh Chaâu 45
4.6.1 Tieàm naêng veà kinh teá xaõ hoäi 46
4.6.2 Tieàm naêng veà nguoàn nöôùc 48
4.5.1 Tieàm naêng veà kyõ thuaät nuoâi 50
4.5.2 Tieàm naêng veà ñaàu vaøo - ñaàu ra 52
4.5.3 Tieàm naêng veà hieäu quaû kinh teá 54
4.6.6 Hieän traïng vaø tieàm naêng phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn ôû löu vöïc
keânh thuûy lôïi huyeän Döông Minh Chaâu 56
V KEÁT LUAÄN VAØ ÑEÀ NGHÒ 58
5.1 Keát Luaän 58
5.2 Ñeà Nghò 58
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 60
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
9
DANH SAÙCH CAÙC BAÛNG BIEÅU
BAÛNG NOÄI DUNG TRANG
4.1 Caùc vuøng ñöôïc khaûo saùt cuûa huyeän Döông Minh Chaâu,
tænh Taây Ninh 17
4.2 Phaân boá ñoä tuoåi cuûa caùc chuû noâng hoä 17
4.3 Trình ñoä hoïc vaán cuûa caùc chuû noâng hoä 18
4.4a Soá nhaân khaåu trong noâng hoä 19
4.4b Soá lao ñoäng trong gia ñình 20
4.5 Ngaønh ngheà chính cuûa noâng hoä ñöôïc khaûo saùt 21
4.6 Hieän traïng söû duïng ñaát cuûa noâng hoä 22
4.7 Thoâng tin veà soá naêm kinh nghieäm nuoâi caù 23
4.8 Muïc ñích nuoâi caù cuûa noâng hoä 24
4.9 Hieän traïng nhieãm pheøn ôû keânh Taây 27
4.10 Hieän traïng nhieãm pheøn ôû keânh Ñoâng 31
4.11 Hình thöùc nuoâi caù ôû caùc vuøng khaûo saùt 33
4.12 Thoâng tin chung veà nguoàn gioáng vaø tieâu thuï 40
4.13 Chi phí ñaàu tö vaø hieäu quaû kinh teá cuûa caùc hình thöùc nuoâi 43
4.14 Baûng xeáp haïng caùc yeáu toá tieàm naêng veà ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi
cuûa caùc vuøng nuoâi troàng thuûy saûn döïa vaøo heä thoáng keânh thuûy lôïi
ôû huyeän Döông Minh Chaâu 46
4.15 Baûng xeáp haïng caùc vuøng coù tieàm naêng veà nguoàn nöôùc, söû duïng
cho caùc hoaït ñoäng nuoâi troàng thuûy saûn ôû löu vöïc keânh thuûy lôïi,
huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 48
4.16 Baûng cho ñieåm vaø xeáp haïng caùc vuøng coù tieàm naêng veà kyõ
thuaät nuoâi caù ôû löu vöïc keânh thuûy lôïi, huyeän Döông Minh Chaâu,
tænh Taây Ninh 50
4.17 Baûng cho ñieåm vaø xeáp haïng caùc vuøng coù tieàm naêng veà
ñaàu vaøo – ñaàu ra cuûa caùc hoaït ñoäng nuoâi troàng thuûy saûn ôû löu vöïc
keânh thuûy lôïi, huyeän Döông Minh Chaâu , tænh Taây Ninh 52
4.18 cho ñieåm vaø xeáp haïng caùc vuøng coù tieàm naêng veà hieäu quaû kinh teá
cuûa caùc hoaït ñoäng nuoâi troàng thuûy saûn ôû löu vöïc keânh thuûy lôïi,
huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 54
4.19 Baûng xeáp haïng caùc vuøng coù tieàm naêng phaùt trieån nuoâi troàng thuûy
saûn döïa vaøo heä thoáng keânh thuûy lôïi huyeän Döông Minh Chaâu,
tænh Taây Ninh 56
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
10
DANH SAÙCH CAÙC ÑOÀ THÒ
ÑOÀ THÒ NOÄI DUNG TRANG
4.1 Söï phaân boá ñoä tuoåi cuûa chuû hoä theo caùc vuøng khaûo saùt 18
4.2 Trình ñoä hoïc vaán cuûa chuû hoä ôû caùc vuøng khaûo saùt 19
4.3 Söï phaân boá lao ñoäng cuûa caùc vuøng khaûo saùt 20
4.4 Ngaøn h ngheà chính cuûa caùc noâng hoä 21
4.5 Hieän traïng söû duïng ñaát cuûa caùc noâmg hoä 22
4.6 Thoâng tin veà kinh nghieäm nuoâi caù caùc cuûa noâng hoä 23
4.7 Muïc ñích nuoâi caù caùc cuûa noâng hoä 25
4.8 Tyû leä ao nuoâi caù bò nhieãm pheøn ôû keânh Taây 27
4.9 Tyû leä ao nuoâi caù bò nhieãm pheøn ôû keânh Ñoâng 31
4.10 Hình thöùc nuoâi caù ôû caùc vuøng khaûo saùt 34
4.11 Chi phí ñaàu tö cuûa ba hình thöùc nuoâi 44
4.12 Hieäu quaû ñoàng voán cuûa ba hình thöùc nuoâi 45
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
11
DANH SAÙCH HÌNH AÛNH
HÌNH NOÄI DUNG TRANG
2.1 Baûn ñoà haønh chính tænh Taây Ninh 4
2.2 Baûn ñoà haønh chính huyeän Döông Minh Chaâu 5
4.1 Ñoaïn keânh chính Taây chaûy qua Vuøng B (aáp Phöôùc An xaõ Phöôùc Ninh) 28
4.2 Ñoaïn keânh chính Taây chaûy qua Vuøng A (aáp Ninh Phuù xaõ Baøu Naêng) 28
4.3 Hieän töôïng nuoâi vòt treân keânh chính Taây (aáp Ninh Höng 2 xaõ Chaø Laø) 29
4.4 Ñoaïn keânh Ñoâng chaûy qua Vuøng C (aáp A1 xaõ Beán Cuûi) 30
4.5 Ao öông caù bò nhieãm pheøn hoä anh Trí (aáp A1 xaõ Beán Cuûi) 32
4.6 Ñoaïn keânh Ñoâng chaûy qua Vuøng D (aáp Loäc Hieäp xaõ Loäc Ninh) 33
4.7 Ao nuoâi gheùp cuûa hoä anh Ñoàng (aáp Ninh Phuù xaõ Baøu Naêng) 35
4.8 Hoá uû phaân cho caù aên cuûa hoä anh Ñoàng (aáp Ninh Phuù xaõ Baøu Naêng) 35
4.9 Ao nuoâi caù roâ ñoàng cuûa hoä Leâ Vaên Theâm (aáp Phöôùc Hoäi xaõ Phöôùc Ninh) 36
4.10 Haàm nuoâi caù loùc ñen cuûa hoä PhaïmVaên Thaùi (khu phoá 2 - thò traán DMC) 37
4.11 Thöùc aên (caù xay) cho caù loùc ñen hoä Phaïm Vaên Thaùi 37
4.12 Khu vöïc öông caù gioáng cuûa hoä Nguyeãn Vaên Loäng (aáp A1 xaõ Beán Cuûi) 39
4.13 Baûn ñoà tieàm naêng veà ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi cuûa boán vuøng ñöôïc
khaûo saùt ôû huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 47
4.14 Baûn ñoà tieàm naêng veà nguoàn nöôùc cho nuoâi troàng thuûy saûn ôû boán vuøng
ñöôïc khaûo saùt cuûa huyeän Döông Minh Chaâu , tænh Taây Ninh 49
4.15 Baûn ñoà tieàm naêng veà kyõ thuaät nuoâi caù ôû boán vuøng ñöôïc khaûo saùt
cuûa huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 51
4.16 Baûn ñoà tieàm naêng ñaàu vaøo – ñaàu ra cuûa nuoâi troàng thuûy saûn ôû boán
vuøng ñöôïc khaûo saùt cuûa huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 53
4.17 Baûn ñoà tieàm naêng hieäu quaû kinh teá cuûa nuoâi troàng thuûy saûn ôû boán
vuøng ñöôïc khaûo saùt cuûa huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh 55
4.18 Baûn ñoà tieàm naêng veà phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn ôû boán vuøng
ñöôïc khaûo saùt cuûa huyeän Döông Minh Chaâu , tænh Taây Ninh 57
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
12
I. GIÔÙI THIEÄU
1.1 Ñaët Vaán Ñeà
Vieät Nam laø moät quoác gia ven bieån, coù ñöôøng bieån daøi treân 3.200 km, traûi daøi
suoát 13 vó ñoä töø Moùng Caùi caùi ñeán Haø Tieân. Dieän tích ñaëc quyeàn kinh teá bieån roäng
khoaûng 1 trieäu km2. Theo boä thuûy saûn 1996 thì Vieät Nam coøn coù khoaûng 1.379.038 ha
dieän tích maët nöôùc ôû caùc thuûy vöïc noäi ñòa nhö: soâng, suoái, ao, hoà, keânh, möông, ruoäng
truõng… Do ñoù nguoàn lôïi haûi saûn, thuûy saûn nöôùc ngoït cuûa ñaát nöôùc ta coù moät tieàm naêng
lôùn vaø voâ cuøng quan troïng. Ñaëc bieät ñoái vôùi nhöõng vuøng xa bieån thì thuûy saûn nöôùc
ngoït ñaõ goùp phaàn khoâng nhoû vaøo vieäc caûi thieän vaø naâng cao ñôøi soáng cuûa ngöôøi daân
ngheøo ôû caùc vuøng noâng thoân.
Taây Ninh laø moät tænh noäi ñòa, khoâng giaùp vôùi bieån, nhöng coù tieàm naên g dieän
tích maët nöôùc raát lôùn. Coù hai heä thoáng soâng lôùn laø soâng Vaøm Coû Ñoâng vaø soâng Saøi
Goøn chaûy qua. Ngoaøi ra coøn coù nhieàu hoá vaät lieäu vaø caùc ao nhoû nuoâi trong noâng hoä.
Ñaëc bieät vôùi lôïi theá cuûa heä thoáng keânh thuûy lôïi phaân boá haàu heát caùc ñòa phöông treân
ñòa baøn tænh, vôùi löôïng nöôùc saïch doài daøo töø hoà Daàu Tieáng, neân raát coù nhieàu tieàm
naêng ñeå phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn nöôùc ngoït.
Huyeän Döông Minh Chaâu thuoäc tænh Taây Ninh laø huyeän tieáp giaùp vôùi hoà Daàu
Tieáng, coù ba heä thoáng keânh (Taân Höng, keânh Ñoâng, keânh Taây) chaûy qua, vôùi nhieàu
hoá vaät lieäu, ao, baøu töï nhieân thuaän tieän cho phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn. Töø naêm
2000 ñeán nay nuoâi troàng thuûy saûn ngaøy caøng phaùt trieån töø nuoâi caù ao, loàng beø qui moâ
nhoû ñeán nuoâi thaâm canh qui moâ lôùn treân loøng hoà Daàu Tieáng.
Tuy nhieân, trong nhöõng naêm gaàn ñaây vieäc nuoâi caù trong loøng hoà Daàu Tieáng
phaùt trieån quaù möùc ñaõ laøm oâ nhieåm nguoàn nöôùc ñeán möùc baùo ñoäng. Tröôùc tình hình
ñoù ngaøy 14/02/2005 UBND tænh Taây Ninh ra coâng vaên soá 46/UB “Giaûi toûa vieäc nuoâi
caù loàng beø trong loøng hoà Daàu Tieáng, ñaåy maïn h vieäc thaû caù, nuoâi caù töï nhieân trong
hoà”. Ñieàu naøy daãn ñeán söï suït giaûm saûn löôïng caù cung caáp cho ñòa baøn tænh.
Ñeå hieåu roõ tình hình nuoâi troàng thuûy saûn sau khi caám nuoâi loàng beø trong hoà, söï
chuyeån höôùng cuûa ngöôøi daân vaø söï ñònh höôùng cuûa caùc caáp chính quyeàn quaûn lyù,
chuùng toâi tieán haønh ñieàu tra khaûo saùt moät soá hoä nuoâi caù ôû caùc löu vöïc keânh thuûy lôïi
thuoäc huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh. Ñöôïc söï chaáp thuaän cuûa khoa thuûy
saûn – tröôøng ÑH Noâng Laâm thaønh phoá Hoà Chí Minh. Chuùng toâi tieán haønh thöïc hieän
ñeà taøi “Ñaùnh giaù hieän traïng vaø tieàm naêng nuoâi troàng thuûy saûn döïa vaøo heä thoáng
keânh thuûy lôïi ôû huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh”
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
13
1.2 Muïc Tieâu Ñeà Taøi
Muïc tieâu chung cuûa ñeà taøi nhaèm ñaùnh giaù hieän traïn g vaø tieàm naêng nuoâi troàng
thuûy saûn döïa vaøo heä thoáng keânh thuûy lôïi ôû huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh.
Caùc muïc tieâu cuï theå bao goàm:
- Khaûo saùt hieän traïng nuoâi troàng thuûy saûn doïc theo heä thoáng keânh thuûy lôïi
thuoäc huyeän Döông Minh Chaâu, tænh Taây Ninh.
- Khaûo saùt ñaùnh giaù caùc ñieàu kieän noâng hoä, ñieàu kieän töï nhieân, kinh teá – xaõ
hoäi phuïc vuï cho vieäc nuoâi troàng thuûy saûn ôû caùc vuøng ñöôïc ñieàu tra.
- Ñaùnh giaù hieäu kinh teá cuûa caùc moâ hình nuoâi khaùc nhau ôû caùc ñòa baøn khaùc
nhau
- Laäp baûn ñoà hieän traïng vaø ñaùnh giaù tieàm naêng phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn
ôû caùc vuøng khaûo saùt cuûa löu vöïc keânh thuûy lôïi ôû huyeän Döông Minh Chaâu, tænh taây
Ninh.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
14
II. TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU
2.1 Ñieàu Kieän Töï Nhieân cuûa Huyeän Döông Minh Chaâu, Tænh Taây Ninh
Huyeän Döông Minh Chaâu naèm phía ñoâng tænh Taây Ninh (Hình 2.1), coù toång
dieän tích töï nhieân laø 45.310,50 ha(bao goàm hoà Daàu Tieáng laø 16.275 ha) vôùi 10 xaõ vaø
moät thò traán ñöôïc thaønh laäp töø naêm 1998 ñöôïc taùch ra töø xaõ Suoái Ñaù.
Döông Minh Chaâu coù vò trí gaàn thò xaõ Taây Ninh laïi coù ranh giôùi tieáp giaùp vôùi
tænh Bình Döông, vôùi heä thoáng giao thoâng khaù thuaän lôïi treân ñòa baøn coù hai tuyeán
ñöôøng chính laø 781 vaø 784 noái lieân tænh, taïo moái quan heä giöõa huyeän vôùi huyeän trong
vuøng. Ñaëc bieäc huyeän Döông Minh Chaâu coù hoà Daàu Tieáng noåi tieáng nhaát vuøng Ñoâng
Nam Boä vôùi dung tích 1.5 tyû m3 nöôùc, laø ñieàu kieän thuaän lôïi khoâng chæ cho vieäc phaùt
trieån noâng nghieäp, coâng nghieäp maø coøn coù yù nghóa raát to lôùn cho ngaønh thuûy saûn , giao
thoâng , du lòch …
2.1.1 Vò trí ñòa lyù
Ñòa giôùi haønh chính huyeän Döông Minh Chaâu (Hình2.2) tieáp giaùp nhö sau:
- Phía Ñoâng giaùp: huyeän Bình Long tænh Bình Phöôùc coù ñoä daøi 40 km, huyeän
Beán Caùt, thò traán Daàu Tieáng tænh Bình Döông coù ñoä daøi 15km.
- Phía Taây giaùp: huyeän Hoøa Thaønh vaø thò xaõ Taây Ninh coù ñoä daøi 28km.
- Phía Nam giaùp: xaõ Baøu Ñoàn huyeän Goø Daàu tænh Taây Ninh coù ñoä daøi 23km,
xaõ Ñoân Thuaän huyeän Traõng Baøng tænh Taây Ninh coù ñoä daøi 3km.
- Phía Baéc giaùp : xaõ Taân Höng, Taân Thaønh huyeän Taân Chaâu tænh Taây Ninh coù
ñoä daøi 24km.
2.1.2 Ñòa hình
Ñòa hình huyeän Döông Minh Chaâu thì töông ñoái baèng phaúng, ñoài löôïn soùng
nheï laø daïng ñòa hình cô baûn vôùi ñoä doác phaàn nhieàu nhoû hôn 30, ñòa hình coù chieàu
höôùng thaáp daàn theo höôùng Taây Baéc – Ñoâng Nam. Cao trình trung bình töø 14 – 20 m,
cao trình cao nhaát ôû phía Ñoâng Baéc khoaûng 28 – 30 m, thaáp nhaát ôû phía Taây Nam
khoaûng 14 – 15 m.
2.1.3 Khí haäu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
15
Taân Chaâu
Taân Bieân
HoøaThaønh
Chaâu Thaønh
Döông Minh Chaâu
Goø Daàu
Beán Caàu
Traûng Baøng
Hình 2.1 Baûn Ñoà haønh chính tænh Taây Ninh
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
16
Hình 2.2 Baûn ñoà haønh chính huyeän Döông Minh Chaâu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
17
Huyeän Döông Minh Chaâu naèm trong vuøng nhieät ñôùi gioù muøa mang tính chaát
chung laø noùng aåm vôùi nhieät ñoä cao vaø möa nhieàu. Moät naêm coù hai muøa roõ reät ñoù laø
muøa möa vaø muøa khoâ, thôøi tieát oån ñònh ít coù nhöõng bieán ñoäng haàu nhö khoâng coù baûo
luït, gioù loác. Ngoaøi ra coøn coù söï ñieàu tieát cuûa hoà nöôùc Daàu Tieán g ñaõ taïo neân nhöõng
tieåu vuøng khí haäu maùt meõ trong laønh raát thuaän lôïi cho caùc hoaït ñoäng du lòch, giaûi trí
nghæ ngôi.
2.1.3.1 Cheá nhieät ñoä
Nhieät ñoä bình quaân töø 26 – 27 0C, nhieät ñoä cao nhaát laø 350C vaøo thaùng 03 vaø
04, nhieät ñoä thaáp nhaát 200C vaøo thaùng 01. Toång tích oân töông ñoái cao ( 9.000 –
9.7000C ) phaân boá ñeàu theo muøa vuï cho pheùp saûn xuaát caây troàng quanh naêm. Ñaây laø
ñieàu kieän thuaän lôïi cho vieäc phaùt trieån caây troàng ôû vuøng nhieät ñôùi.
2.1.3.2 Cheá ñoä möa
Huyeän Döông Minh Chaâu coù löôïng möa töông ñoái lôùn ( 1.900 ñeán
2.000mm/naêm) phaân boá theo muøa vuï ñaõ chi phoái maïn h meõ ñeán neàn saûn xuaát noâng
laâm nghieäp. Muøa khoâ keùo daøi saùu thaùng töø thaùng 11 ñeán thaùng 04 naêm sau, muøa möa
keùo daøi trong saùu thaùng töø thaùng 05 ñeán thaùng 10 möa taäp trung
Hoà Daàu Tieáng dieän tích gaàn 17.000 ha ñaõ hình thaøn h tieåu vuøng khí haäu khaù
ñaëc bieät. Vaøo muøa möa thöôøng taïo ra caùc côn loác xoaùy treân maët hoà raát nguy hieåm cho
taøu beø qua laïi.
2.1.4 Thuûy vaên
Huyeän Döông Minh Chaâu coù taøi nguyeân maët nöôùc raát phong phuù, cung caáp
nöôùc moät caùch töông ñoái thoûa maõn cho nhu caàu saûn xuaát noâng nghieäp cuõng nhö sinh
hoaït cuûa nhaân daân trong vuøng. Coù 8/10 xaõ, thò traán coù nöôùc keânh töï chaûy , do aûnh
höôõng cuûa hoà nöôùc neân maïch nöôùc ngaàm cuûa huyeän ñöôïc daân leân.
2.14.1 Nöôùc maët
Do thöøa höôõng gaàn troïn veïn loøng hoà Daàu Tieáng neân khoâng chæ cung caáp nöôùc
cho khu vöïc maø coøn ñaûm baûo nöôùc töôùi cho treân 100.000 ha ñaát saûn xuaát noâng nghieäp
cuûa boán khu vöïc Ñoâng Nam Boä. Maø coøn laø nguoàn cung caáp nöôùc sinh hoaït cho toaøn
tænh Taây Ninh. Ngoaøi ra coøn coù soâng Saøi Goøn naèm ôû phía Ñoâng cuûa huyeän cuõng laø
nguoàn nöôùc maët lôùn.
2.1.4.2 Nöôùc ngaàm
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
18
Möïc nöôùc ngaàm thöôøng xuaát hieän ôû ñoä saâu 25 – 30 m, chaát löôïng nöôùc ñuû ñaùp
öùng nhu caàu söû duïng nöôùc cho sinh hoaït. Moät soá hoä söû duïng nguoàn nöôùc naøy ñeå töôùi
cho caây coân g nghieäp, caây aên quaû, nuoâi troàng thuûy saûn … Möïc nöôùc ngaàm khu vöïc
ñöôïc naâng leân ñaùng keå nhôø heä thoáng keânh thuûy lôïi phaân boá ñeàu khaép khu vöïc.
2.1.5 Thoå nhöôõng
Ñaát töï nhieân huyeän Döông Minh Chaâu chia thaønh hai nhoùm ñaát chính laø ñaát
xaùm vaø ñaát phuø sa.
2.1.5.1 Ñaát xaùm
Caùc taàn g ñaát xaùm ngheøo naøn ñöôïc hình thaønh treân traàm tích coå trong thôøi gian
daøi haøng chuïc vaïn naêm treân ñòa hình gôïn soùng doác thoaûi vaø chòu taùc ñoäng maïnh meõ
cuûa söï röõa troâi.
Ñaát xaùm coù dieän tích 43.505 ha chieám tyû leä lôùn nhaát trong quyû ñaát töï nhieân
toaøn huyeän (71,74%) vaø söï phaân boá haàu heát ôû caùc xaõ: Phöôùc Ninh, Truoâng Mít, Loäc
Ninh, Chaø Laø, Baøu Naên g, xaõ Phan, Suoái Ñaù vaø thò traán Döông Minh Chaâu.
2.1.5.2 Ñaát phuø sa
Nhoùm ñaát phuø sa chæ coù moät ñôn vò laø ñaát phuø sa gley, coù dieän tích laø 405 ha
chieám 0,67% phaân boá ôû ven soâng Saøi Goøn thuoäc hai xaõ Beán Cuûi vaø Phöôùc Minh. Ñaát
phuø sa ñöôïc hình thaønh treân traàm tích non treû Holocen cuûa soâng Saøi Goøn. Nôi nay coù
ñòa hình thaáp, coù quaù trình ngaäp nöôùc nhieàu thaùng trong naêm neân ñaõ hình thaønh taàng
gley maïn h ngay treân taàng ñaát maët.
Ñaát phuø sa coù ñoä phì nhieâu töông ñoái cao, ít chua, haøm löôïng muøn 2 – 4 %
töông öùng ñaïm toång soá cao 0,15 – 0,20, laân toång soá vaøo loaïi trung bình(0,06 – 0,08%)
Kali toång soá thuoäc vaøo loaïi khaù gaàn 1%
Ñaát phuø sa gley phuø hôïp chuû yeáu cho vieäc troàng luùa 2-3 vuï. Trong töông lai
huyeän seõ giaûi quyeát nöôùc töôùi vaø khai thaùc trieät ñeå vuøng ñaát töôùi naøy.
2.2 Ñieàu Kieän Kinh Teá Xaõ Hoäi cuûa Huyeän Döông Minh Chaâu, Tænh Taây Ninh
2.2.1 Daân soá
Theo soá lieäu thoáng keâ naêm 2004 daân soá toaøn huyeän laø 99.460 ngöôøi, maät ñoä
daân soá laø 219 ngöôøi/km2. Maät ñoä daân soá ôû caùc xaõ, thò traán khoâng ñoàng ñeàu .
- Tæ leä taêng daân soá cuûa huyeän naêm 2004 laø 1,65%
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
19
- Daân soá noâng thoân 93.867 ngöôøi chieám tæ leä 94.37%
- Daân soá thaønh thò 5.593 ngöôøi chieám tæ leä 5,63%
Daân soá phaân boá treân ñòa baøn huyeän khoâng ñeàu ña soá taäp trung ôû noâng thoân,
thuaän lôïi cho vieäc phaùt trieån kinh teá hoä gia ñình. Nhöng cuõng gaây khoù khaên ñeå taïo
vieäc laøm cho ngöôøi lao ñoäng vaø quy hoaïch phaùt trieån kinh teá treân ñòa baøn huyeän.
2.2.2 Lao ñoäng
- Daân soá trong ñoä tuoåi lao ñoäng cuûa toaøn huyeän laø 56.991 ngöôøi chieám 95,18%
- Daân soá treân ñoä tuoåi lao ñoäng laø 1.970 ngöôøi chieám tæ leä 3,29%
- Daân soá döôùi ñoä tuoåi lao ñoäng laø 915 ngöôøi chieám tæ leä 1,53%
Soá ngöôøi trong ñoä tuoåi lao ñoäng chieám raát cao, töø ñoù cho thaáy tieàm naêng
nguoàn nhaân löïc cuûa huyeän raát doài daøo. Nhöng lao ñoäng coù chuyeân moân coøn quaù thaáp,
ñaây cuõng laø nguyeân nhaân gaây khoù khaên trong vieäc giaûi quyeát vieäc laøm treân ñòa baøn
huyeän.
2.2.3 Cô sôû haï taàng
2.2.3.1 Giao thoâng
Maïng löôùi giao thoâng trong huyeän töông ñoái hoaøn chænh, ñöôøng truïc chính coù
11 tuyeán toång ñoä daøi: 97,98 km.
Goàm caùc tuyeán ñöôøng sau:
- Ñöôøng 781, ñöôøng 784, ñöôøng 790, ñöôøng 789, Suoái Ñaù-Keâ Dol, Ñaát seùt-
Beán Cuûi, Ñaát seùt-Traø voõ, Chaø laø-Tröôøng Hoøa, Chaø Laø-Baøu Naêng, Caàu Khôûi-Thaïnh
Ñöùc, thò traán Döông Minh Chaâu – Taân Höng.
- Ñöôøng lieân xaõ vaø ñöôøng noäi boä coù 25 tuyeán toång ñoä daøi:84,94 km.
Khoâng nhöõng coù yù nghóa quan troïng ñoái vôùi huyeän maø cho caû tænh Taây Ninh.
Giuùp cho vieäc vaän chuyeån haøng hoùa töø caùc nôi trong tænh ñeán caùc trung taâm ñoâ thò,
thaøn h phoá, caùc khu vöïc laân caän thuaän tieän, nhanh choáng. Ngoaøi ra coøn giaûi toûa bôùt löu
löôïng xe treân quoác loä 22B ñoàng thôøi cuõng laø tuyeán ñöôøng daønh cho khaùch du lòch töø
caùc tænh mieàn Taây, Ñoâng… ñeán tham quan Taây Ninh.
2.2.3.2 Thuûy lôïi
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
20
Huyeän coù hoà thuûy lôïi Daàu Tieáng, heä thoáng keânh nhö sau:
-Keânh chính Ñoâng daøi 15 km, naèm doïc caùc xaõ: Phöôùc Minh, Beán Cuûi, Loäc
Ninh, Truoâng Mít.
-Keânh chính Taây coù ñoä daøi 14 km, naèm doïc caùc xaõ: thò traán Döông Minh
Chaâu , Suoái Ñaù, Phöôùc Ninh, Phan, Chaø Laø, Baøu Naêng.
-Keânh Taân Höng coù ñoä daøi 2 km, naèm ôû phía baét xaõ Suoái Ñaù.
- Keânh caáp I coù 16 tuyeán toång ñoä daøi 54 km.
-Keânh caáp II coù 66 tuyeán toång ñoä daøi 97 km.
- Keânh caáp III coù 78 tuyeán toång ñoä daøi 55 km.
-Keânh caáp IV coù 10 tuyeán toång ñoä daøi 8,5 km.
- Vaø moät soá keânh möông noäi ñoàng.
-Vôùi heä thoáng keânh thuûy lôïi khaù phong phuù, ñaây laø nhaân toá khoâng nhöõng thuaän
cho vieäc phaùt noâng nghieäp, maø coøn tieàn naêng ñeà phaùt trieån nuoâi troàng thuûy saûn doïc
theo heä thoáng keânh thuûy lôïi. Khi vieäc nuoâi caù loàng beø trong hoà Daàu Tieáng ñaõ bò caám.
2.2.3.3 Heä thoáng ñieän
Heä thoáng ñieän löôùi quoác gia ñaõ phaân boá ñeán taát caû caùc xaõ trong huyeän. Haàu
heát caùc hoä ñeàu coù ñieän ñeå phuïc vuï cho vieäc saûn xuaát. Tuy nhieân , do ñòa baøn moãi xaõ
quaù roäng trong khi ñôøi soáng kinh teá cuûa ngöôøi daân noâng thoân coøn chöa cao neân vieäc
ñaàu tö xaây döïng löôùi ñieän ñeán töøng hoä coøn gaëp nhieàu khoù khaên .
2.2.3.4 Thoâng tin lieân laïc
Hieän nay trong toaøn huyeän caùc xaõ ñeàu ñaõ coù caùc traïm tuyeàn thanh vaø phuû soùng
truyeàn hình. Nhöng soá hoä coù ñieän thoaïi chuû yeáu ôû khu vöïc thò traán vaø trung taâm caùc
xaõ, chæ coù 0,5% soá hoä ôû noâng thoân coù ñieän thoaïi.
2.2.3.5 Giaùo duïc
Toaøn huyeän coù 44 tröôøng hoïc trong ñoù coù :
- Caáp I: 29 tröôøng chieám 65,91%