Chất lượng nguồn nhân lực việt nam. thực trạng và giải pháp

  • 92 trang
  • file .doc
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Më ®Çu
Trong c¸c quan niÖm tríc ®©y ë níc ta vÒ qu¸ tr×nh
c«ng nghiÖp ho¸, vai trß cña con ngêi mÆc dï ®· ®îc ®Ò
cao ë møc ®é ®¸ng kÓ, song con ngêi víi tÊt c¶ tiÒm n¨ng,
hiÖn tr¹ng vµ søc m¹nh cña nã th× l¹i cha ®îc nh×n nhËn
nh lµ mét nguån lùc cña b¶n th©n qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp
ho¸. §©y lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu lµm cho
qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ tríc ®©y thiÕu ®éng lùc vµ ®¹t
kÕt qu¶ rÊt h¹n chÕ.
Ngµy nay, do sù t¸c ®éng, chi phèi bëi nh÷ng ®Æc
®iÓm míi cña thêi ®¹i, vÞ trÝ vµ ®Æc ®iÓm c¸c nguån lùc
cña CNH - H§H còng ®îc nh×n nhËn l¹i, trong ®ã con ngêi
võa ®îc coi lµ nguån lùc néi t¹i, c¬ b¶n, quyÕt ®Þnh sù
nghiÖp CNH - H§H, võa lµ ®èi tîng mµ chÝnh qu¸ tr×nh CNH
- H§H ph¶i híng vµo phôc vô. §¹i héi lÇn thø IX cña §¶ng ®·
kh¼ng ®Þnh: “ §¸p øng yªu cÇu vÒ con ngêi vµ NNL lµ
nh©n tè quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn ®Êt níc trong thêi kú
CNH - H§H”.
Víi tÝnh c¸ch lµ nguån lùc quyÕt ®Þnh sù nghiÖp CNH -
H§H, nguån nh©n lùc thÓ hiÖn vai trß ë c¶ ph¬ng diÖn lµ
chñ thÓ lÉn ph¬ng diÖn lµ kh¸ch thÓ cña qu¸ tr×nh CNH -
H§H. Lµ chñ thÓ, con ngêi khai th¸c, sö dông nguån lùc tù
nhiªn vµ c¸c nguån lùc kh¸c ®Ó thùc hiÖn th¾ng lîi sù
nghiÖp CNH - H§H. Lµ kh¸ch thÓ, con ngêi trë thµnh ®èi tîng
®îc khai th¸c triÖt ®Ó cho sù thµnh c«ng cña CNH - H§H;
Ph¹m ThÞ Nga 1 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
®ång thêi chÝnh con ngêi lµ ®èi tîng ®îc thô hëng nh÷ng
thµnh qu¶ cña qu¸ tr×nh CNH - H§H ®ã. V× vËy, ngµy nay,
con ngêi ®îc coi lµ nguån lùc cña mäi nguån lùc, lµ tµi
nguyªn cña mäi tµi nguyªn; gi÷ vÞ trÝ trung t©m trong toµn
bé qu¸ tr×nh CNH - H§H, CNH - H§H lµ do con ngêi vµ v×
con ngêi.
MÆt kh¸c, víi thùc tr¹ng nguån lùc con ngêi ViÖt Nam
hiÖn nay, viÖc khai th¸c, sö dông hîp lý nguån lùc ®ã sao
cho cã hiÖu qu¶ nhÊt ®¸p øng yªu cÇu CNH - H§H nh»m
môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi ®ang thu hót sù quan
t©m cña nh÷ng ngêi lµm c«ng t¸c lý luËn vµ cña phÇn lín
c¸c nhµ khoa häc thuéc nhiÒu chuyªn ngµnh kh¸c nhau vµ
nh÷ng ngêi lµm c«ng t¸c ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch còng nh
chØ ®¹o ho¹t ®éng thùc tiÔn. Bëi v×, ®Ó cã mét chiÕn lîc
kinh tÕ – x· héi ®óng ®¾n, vµ ®Ó thùc hiÖn chiÕn lîc ®ã
cÇn ph¶i ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ c¸c nguån lùc ®Ón trªn c¬ së
®ã khai th¸c vµ sö dông ®óng ®¾n c¸c nguån lùc Êy vµo sù
ph¸t triÓn. MÆt kh¸c, ®©y còng ®ang lµ nh÷ng vÊn ®Ò
bøc xóc mµ nhËn thøc vµ gi¶i quyÕt tèt nh÷ng vÊn ®Ò ®ã sÏ
lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt, b¶o ®¶m cho sù thµnh c«ng cña
CNH - H§H. NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña NNL nãi
chung vµ chÊt lîng NNL nãi riªng trong qu¸ tr×nh CNH - H§H,
em ®· chän ®Ò tµi: “ChÊt lîng Nguån nh©n lùc ViÖt
Nam. Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p” ®Ó lµm kho¸ luËn tèt
nghiÖp cña m×nh.
Ph¹m ThÞ Nga 2 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn vµ danh môc tµi liÖu
tham kh¶o, kho¸ luËn gåm 3 ch¬ng:
Ch¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ nguån nh©n lùc.
Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng chÊt lîng nguån nh©n lùc ë ViÖt
Nam
Ch¬ng 3: §Þnh híng vµ gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng
nguån nh©n lùc ë ViÖt Nam.
Th«ng qua kho¸ luËn tèt nghiÖp cña m×nh, víi nh÷ng
kiÕn thøc ®· ®îc cËp nhËt vÒ thùc tr¹ng NNL ë ViÖt Nam
hiÖn nay em mong muèn cã thÓ ®a ra nh÷ng ®Þnh híng
còng nh nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m gãp phÇn n©ng cao chÊt lîng
NNL ®¸p øng yªu cÇu sù nghiÖp CNH - H§H, ®a ViÖt Nam
tiÕn kÞp khu vùc vµ thÕ giíi. Tuy nhiªn do kiÕn thøc vµ hiÓu
biÕt cßn h¹n chÕ nªn kho¸ luËn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng
thiÕu sãt; em rÊt mong nhËn ®îc sù gãp ý vµ chØnh söa cña
c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n cã cïng sù quan t©m.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c« gi¸o T.S TrÇn ThÞ Thanh
Xu©n ®· tËn t×nh híng dÉn vµ gióp ®ì em ngay tõ nh÷ng
ngµy ®Çu lµm kho¸ luËn!
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
Sinh viªn thùc
hiÖn
Ph¹m ThÞ Nga.
Ph¹m ThÞ Nga 3 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Ch¬ng 1
Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ nguån nh©n lùc
1.1. Kh¸i niÖm vµ vai trß nguån nh©n lùc
1.1.1. Kh¸i niÖm nguån nh©n lùc
Tríc khi bµn vÒ kh¸i niÖm “nguån nh©n lùc” cÇn t×m
hiÓu kh¸i niÖm “nguån lùc”. Díi d¹ng tæng qu¸t, kh¸i niÖm
“nguån lùc” ®îc hiÓu lµ toµn bé c¸c yÕu tè c¶ vËt chÊt lÉn
tinh thÇn ®·, ®ang vµ sÏ t¹o ra søc m¹nh cho sù ph¸t triÓn
vµ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn thÝch hîp sÏ thóc ®Èy qu¸ tr×nh
c¶i biÕn x· héi cña mét quèc gia, d©n téc”. NghÜa lµ, kh¸i
niÖm “nguån lùc” cã ph¹m vi bao qu¸t réng, hµm chøa kh«ng
chØ nh÷ng yÕu tè ®· vµ ®ang t¹o ra søc m¹nh trªn thùc tÕ,
mµ c¶ nh÷ng yÕu tè ®ang ë d¹ng tiÒm n¨ng; kh«ng chØ nãi
lªn søc m¹nh mµ cßn chØ ra n¬i b¾t ®Çu, n¬i ph¸t sinh
hoÆc n¬i cã thÓ cung cÊp søc m¹nh, ph¶n ¸nh kh«ng chØ sè
lîng mµ cßn c¶ chÊt lîng c¸c yÕu tè, ®ång thêi nãi lªn sù
biÕn ®éng kh«ng ngõng cña c¸c yÕu tè ®ã.
Kh¸i niÖm “Nguån lùc con ngêi” hay “nguån nh©n lùc”
(NNL) ®îc sö dông tõ nh÷ng n¨m 60 cña thÕ kû XX ë nhiÒu
níc ph¬ng T©y vµ mét sè níc Ch©u ¸, vµ b©y giê kh¸ thÞnh
hµnh trªn thÕ giíi dùa trªn quan niÖm míi vÒ vai trß, vÞ trÝ
con ngêi trong sù ph¸t triÓn. Quan niÖm vÒ NNL kh¸ ®a
d¹ng, ®îc ®Ò cËp ®Õn tõ nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau:
Ph¹m ThÞ Nga 4 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Ng©n hµng thÕ giíi cho r»ng, “Nguån nh©n lùc” ®îc
hiÓu lµ toµn bé “vèn ngêi” (gåm thÓ lùc, trÝ tuÖ, kÜ n¨ng
nghÒ nghiÖp ) mµ mçi c¸ nh©n së h÷u. Nh vËy, ë ®©y,
NNL ®îc coi nh mét nguån vèn bªn c¹nh c¸c lo¹i vèn vËt chÊt
kh¸c: vèn tiÒn, c«ng nghÖ, tµi ngyªn thiªn nhiªn…
Liªn hîp quèc còng cã c¸ch tiÕp cËn t¬ng tù khi cho
r»ng: “NNL lµ tÊt c¶ nh÷ng kiÕn thøc, kü n¨ng vµ n¨ng lùc
cña con ngêi cã quan hÖ tíi sù ph¸t triÓn cña ®Êt níc”. Quan
niÖm nµy xem xÐt NNL chñ yÕu ë ph¬ng diÖn chÊt lîng con
ngêi vµ vai trß, søc m¹nh cña nã ®èi víi sù ph¸t triÓn x· héi.
ë ViÖt Nam, mét sè nhµ khoa häc tham gia ch¬ng tr×nh
khoa häc – c«ng nghÖ cÊp nhµ níc: “Con ngêi ViÖt Nam –
môc tiªu vµ ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi”.
Mang m· sè KX – 07 do GS.TSKH Ph¹m Minh H¹c lµm chñ
nhiÖm, cho r»ng: “ NNL ®îc hiÓu lµ sè d©n vµ chÊt lîng con
ngêi, bao gåm c¶ thÓ chÊt vµ tinh thÇn, søc khoÎ vµ trÝ tuÖ,
n¨ng lùc vµ phÈm chÊt”.
Tõ mét sè c¸ch tiÕp cËn vµ nh÷ng n«i dung nªu trªn, cã
thÓ nãi r»ng, NNL kh«ng chØ lµ lùc lîng lao ®éng hay nguån
lao ®éng mµ lµ mét tËp hîp c¸c yÕu tè: NNL ®îc biÓu hiÖn
lµ søc lao ®éng cña con ngêi, cña tËp thÓ ngêi lao ®éng,
gåm thÓ lùc ( søc khoÎ, tuæi t¸c, th©m niªn, giíi tÝnh…) vµ
trÝ lùc ( tµi n¨ng, n¨ng khiÕu, quan ®iÓm, lßng tin, nh©n
c¸ch…). NNL kh¸c víi c¸c nguån lùc kh¸c ë chç phô thuéc vµo
chÝnh b¶n chÊt con ngêi mµ b¶n chÊt cña con ngêi lµ “tæng
hoµ c¸c mèi quan hÖ x· héi”
Ph¹m ThÞ Nga 5 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Nh vËy, kh¸i niÖm NNL cã n«i dung réng lín, bao gåm
nh÷ng mÆt c¬ b¶n sau:
• NNL tríc hÕt ®îc biÓu hiÖn ra lµ ngêi lao ®éng; lµ lùc
lîng lao ®éng ( sè ngêi trong ®é tuæi lao ®éng cã kh¶ n¨ng
lao ®éng); lµ nguån lao ®éng( ®éi ngò lao ®éng hiÖn cã vµ
sÏ cã trong t¬ng lai gÇn)
• NNL ph¶n ¸nh khÝa c¹nh c¬ cÊu d©n c vµ c¬ cÊu
lao ®éng trong c¸c ngµnh, c¸c vïng, c¬ cÊu lao ®éng ®· qua
®µo t¹o trong c¸c khu vùc kinh tÕ; c¬ cÊu tr×nh ®é lao
®éng; c¬ cÊu ®é tuæi trong ®é tuæi lao ®éng…
• NNL thêng gåm mÆt sè lîng vµ mÆt chÊt lîng. YÕu
tè quan träng nhÊt trong nguån lùc con ngêi thÓ hiÖn ë chÊt
lîng NNL, thÓ hiÖn qua c¸c yÕu tè: søc kháe, tuæi thä, tr×nh
®é gi¸o dôc vµ ®µo t¹o vÒ v¨n ho¸ vµ chuyªn m«n nghÒ
nghiÖp, n¨ng lùc s¸ng t¹o…
Kh¸i niÖm NNL, ngoµi nghÜa réng ®îc hiÓu nh kh¸i
niÖm “Nguån lùc con ngêi” thêng cßn ®îc hiÓu theo nghÜa
hÑp lµ “Nguån lao ®éng” ( tæng sè ngêi ®ang cã viÖc lµm,
sè lao ®éng tèt nghiÖp vµ sè lao ®éng dù phßng). Theo bé
Lao ®éng, ë mét kh«ng gian va thêi gian x¸c ®Þnh, xÐt vÒ
kh¶ n¨ng cã thÓ sö dông, th× kh¸i niÖm NNL ®ång nghÜa
víi “Nguån lao ®éng”.
ë ViÖt Nam, “Nguån lao ®éng” cã nhiÒu c¸ch hiÓu kh¸c
nhau:
- Theo gi¸o tr×nh “Kinh tÕ lao ®éng”cña Trêng §¹i häc
Kinh tÕ Quèc d©n Hµ néi: “Nguån lao ®éng lµ toµn d©n sè
Ph¹m ThÞ Nga 6 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
trong ®é tuæi ( nam tõ 15 ®Õn 60 tuæi, n÷ tõ 15 ®Õn 55
tuæi) trõ ®i nh÷ng ngêi trong ®é tuæi nµy hoµn toµn mÊt
kh¶ n¨ng lao ®éng.
Víi quan niÖm nµy, “Nguån lao ®éng” sÏ kh«ng bao gåm
d©n sè ngoµi ®é tuæi lao ®éng trong thùc tÕ lµm viÖc trong
c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n.
- Theo qui ®Þnh cña Tæng côc thèng kª: “Nguån lao
®éng” bao gåm toµn bé d©n sè trong ®é tuæi lao ®éng, cã
kh¶ n¨ng lao ®éng vµ nh÷ng ngêi ngoµi tuæi lao ®éng
®ang lµm viÖc trong c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n, cô thÓ:
“Nguån lao ®éng bao gåm nh÷ng ngêi tõ ®ñ 15 tuæi trë lªn
cã thÓ lµm viÖc vµ nh÷ng ngêi trong ®é tuæi lao ®éng cã
kh¶ n¨ng lao ®éng nhng ®ang kh«ng cã viÖc lµm( thÊt
nghiÖp) hoÆc ®ang ®i häc, hoÆc ®ang lµm n«i trî cho gia
®×nh m×nh, hoÆc cha cã nhu cÇu lµm viÖc” (T.S Tr¬ng ThÞ
Minh S©m: Nh÷ng luËn cø khoa häc cña viÖc ph¸t triÓn NNL
c«ng nghiÖp cho vïng kinh tÕ träng ®iÓm phÝa Nam; Nxb
Khoa häc X· héi Hµ néi, 2003).
Kh¸i niÖm “ Nguån nh©n lùc” nµy ®îc sö dông trong
®iÒu tra mÉu quèc gia vÒ lao ®éng – viÖc lµm hµng n¨m,
trong c«ng t¸c thu thËp, tæng hîp th«ng tin thèng kª vÒ thÞ
trêng lao ®éng ë ViÖt Nam tõ n¨m 1996 trë l¹i ®©y. Kh¸i
niÖm nµy võa phï hîp víi qui ®Þnh cña Bé luËt lao ®éng vÒ
®é tuæi lao ®éng, võa bao gåm c¶ nh÷ng ngêi lao ®éng cßn
®ang ë d¹ng tÝch cùc (®ang tham gia lao ®éng) vµ nh÷ng
ngêi lao ®éng cßn ®ang ë d¹ng tiÒm tµng ( cã kh¶ n¨ng lao
Ph¹m ThÞ Nga 7 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
®éng nhng cha tham gia lao ®éng); lµ c¨n cø ®Ó tÝnh to¸n
qui m« gåm nguån lao ®éng tai mét thêi ®iÓm nµo ®ã.
NNL ®îc xem xet díi c¸c gãc ®é: sè lîng vµ chÊt lîng
VÒ sè lîng: ®îc hiÓu th«ng qua c¸c chØ tiªu qui m« vµ
tèc ®é t¨ng NNL. C¸c chØ tiªu vÒ sè lîng nµy cã quan hÖ
mËt thiÕt víi c¸c chØ tiªu vÒ qui m« vµ tèc ®é t¨ng d©n sè.
Qui m« vµ tèc ®é t¨ng d©n sè cµng cao dÉn ®Õn tèc ®é
t¨ng NNL cµng lín vµ ngîc l¹i.
VÒ chÊt lîng: chÊt lîng NNL lµ tæng thÓ nh÷ng nÐt ®Æc
trng ph¶n ¸nh b¶n chÊt, tÝnh ®Æc thï liªn quan trùc tiÕp
®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ ph¸t triÓn con ngêi. Do vËy,
NNL lµ kh¸i niÖm tæng hîp bao gåm nh÷ng nÐt ®Æc trng vÒ
tr¹ng th¸i, thÓ lùc, trÝ lùc, kü n¨ng, phong c¸ch l·nh ®¹o, lèi
sèng vµ tinh thÇn cña NNL. Trong ®ã, thÓ lùc vµ trÝ lùc lµ
hai yÕu tè cÊu thµnh NNL vµ ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn thÓ lùc
NNL.
Nh vËy, NNL víi t c¸ch lµ søc m¹nh tæng hîp cña lùc lîng
lao ®éng x· héi – nh÷ng ngêi tham gia vµo sù ph¸t triÓn cña
x· héi ë mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng, chÝnh lµ sù biÓu hiÖn
n¨ng lùc cña x· héi, lµ nh©n tè néi sinh, nh©n tè bªn trong
cña sù ph¸t triÓn.
Ph¹m ThÞ Nga 8 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
1.1.2 Vai trß vµ sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao chÊt lîng
NNL ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi.
1.1.2.1 Vai trß cña NNL ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x·
héi
C¸c nguån lùc c¬ b¶n cña sù ph¸t triÓn thêng gåm:
Nguån lùc tù nhiªn, nguån lùc con ngêi vµ nguån vèn. HiÖn
nay, vai trß c¸c nguån lùc ®îc ®¸nh gi¸ theo c¸ch nh×n míi.
NÕu nh tríc ®©y, vai trß cña kü thuËt, c«ng nghÖ ®îc ®¸nh
gi¸ cao th× hiÖn nay ë hÇu hÕt c¸c quèc gia, ngêi ta nãi
nhiÒu ®Õn vai trß cña con ngêi, cña nguån lùc con ngêi.
Nguån lùc con ngêi hay NNL dïng ®Ó chØ kh¶ n¨ng vµ phÈm
chÊt cña lùc lîng lao ®éng, coi ®ã lµ mét trong c¸c nguån
vèn quan träng.
Con ngêi ®îc xem xÐt víi t c¸ch lµ mét nguån lùc, nguån
lùc néi t¹i, c¬ b¶n trong hÖ thèng c¸c nguån lùc cña sù ph¸t
triÓn x· héi. Lµ mét nguån lùc, còng nh c¸c nguån lùc kh¸c
( tµi nguyen thiªn nhiªn, vèn, c«ng nghÖ…); con ngêi t¹o ra
søc m¹nh vµ tham gia vµo qóa tr×nh thóc ®Èy sù ph¸t triÓn
cña mét quèc gia, d©n téc.Song nguån lùc con ngêi kh¸c c¸c
nguån lùc kh¸c ë chç, cã nã, c¸c nguån lùc kh¸c míi ph¸t huy
®îc t¸c dông vµ ý nghÜa tÝch cùc ®èi víi sù ph¸t triÓn x·
héi, v× thÕ nã lµ nguån lùc cña mäi nguån lùc. MÆt kh¸c, nã
kh«ng chØ lµ chñ thÓ quyÕt ®Þnh sù vËn ®éng vµ ph¸t
triÓn x· héi, mµ cßn lµ kh¸ch thÓ cu¶ c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ-
x· héi; lµ ®èi tîng mµ chÝnh sù ph¸t triÓn x· héi ph¶i híng
vµo phôc vô. NghÜa lµ: “NÕu nh c¸c nguån lùc kh¸c chØ lµ
Ph¹m ThÞ Nga 9 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
ph¬ng tiÖn cña sù ph¸t triÓn x· héi, th× nguån lùc con ngêi
l¹i võa lµ ph¬ng tiÖn (ph¬ng tiÖn ®Æc biÖt), võa lµ môc tiªu
cña chÝnh sù ph¸t triÓn x· héi” ( T.S §oµn V¨n Kh¸i, Nguån
lùc con ngêi trong qu¸ tr×nh CNH – H§H ë ViÖt Nam, Nxb Lý
luËn chÝnh trÞ 2005 ).
Nh vËy, khi nãi ®Õn NNLvµ vai trß cña nã lµ ph¶i xem
xÐt con ngêi võa lµ chñ thÓ võa lµ kh¸ch thÓ cña c¸c qu¸
tr×nh kinh tÕ – x· héi:
 Lµ chñ thÓ, con ngêi khai th¸c, sö dông c¸c nguån lùc
kh¸c hiÖn cã, ®ång thêi qua ®ã gãp phÇn t¹o ra c¸c
nguån lùc míi ®Ó duy tr× sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn x·
héi.
 Lµ kh¸ch thÓ, con ngêi trë thµnh ®èi tîng ®îc khai
th¸c c¶ vÒ thÓ lùc vµ trÝ lùc cho môc tiªu ph¸t triÓn x·
héi
Tuy nhiªn, hai t c¸ch nµy tån t¹i kh«ng t¸ch rêi nhau;
bëi lÏ khi khai th¸c c¸c nguån lùc kh¸c, con ngêi tÊt yÕu ph¶i
sö dông trÝ lùc vµ thÓ lùc cña m×nh quyÕt ®Þnh môc tiªn,
c¸ch thøc, néi dung vµ hiÖu qu¶ khai th¸c c¸c nguån lùc
kh¸c. Ngîc l¹i, qu¸ tr×nh khai th¸c trÝ lùc vµ thÓ lùc ë con
ngêi ®Òu cã quan hÖ víi c¸c nguån lùc kh¸c ë c¸c møc ®é
kh¸c nhau. “Víi ý nghi· ®ã, con ngêi võa lµ chñ thÓ , võa lµ
kh¸ch thÓ, võa lµ môc tiªu cña c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ – x·
héi; vµ do vËy NNL gi÷ vÞ trÝ trung t©m kh«ng chØ trong
hÖ thèng c¸c nguån lùc cña sù ph¸t triÓn x· héi mµ cßn cña
chÝnh sù ph¸t triÓn x· héi” (Vò Huy Ch¬ng, VÊn ®Ò ®µo t¹o
Ph¹m ThÞ Nga 10 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Nguån nh©n lùc tiÕn hµnh CNH – H§H, Nxb ChÝnh trÞ Quèc
gia Hµ néi, 2003).
1.1.2.2. Sù cÇn thiÕt cña viÖc n©ng cao chÊt lîng
nguån nh©n lùc trong sù nghiÖp CNH – H§H ®Êt n-
íc.
Thùc tÕ cho thÊy qu¸ tr×nh CNH – H§H sÏ kh«ng thÓ
thùc hiÖn thµnh c«ng nÕu thiÕu NNL nãi chung vµ NNL cã
chÊt lîng cao nãi riªng. Mét mÆt, NNL lµ lùc lîng duy nhÊt cã
kh¶ n¨ng ph¸t hiÖn, x¸c ®Þnh muc tiªu, néi dung vµ nh÷ng
gi¶i ph¸p tiÕn hµnh CNH – H§H. MÆt kh¸c, víi nh÷ng u thÕ
h¬n h¼n ( cã thÓ khai th¸c kh«ng bao giê c¹n…) NNL lµ lùc
lîng c¨n b¶n nhÊt thùc hiÖn qu¸ tr×nh ®ã. Trong ®iÒu kiÖn
c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ cã nh÷ng bíc ph¸t triÓn
vµ t¸c ®éng ngµy cµng m¹nh vµo ®êi sèng x· héi nh hiªn
nay; NNL ®îc xem xÐt lµ yÕu tè c¬ b¶n nhÊt trong hÖ thèng
c¸c nguån lùc cña qu¸ tr×nh CNH – H§H; lµ mét trong nh÷ng
nguyªn nh©n cña t¨ng trëng kinh tÕ. V× vËy, ph¸t triÓn NNL
trë thµnh yÕu tè quan träng nhÊt cña vµ cã ¶nh hëng mang
tÝnh quyÕt ®Þnh ®èi víi sù thµnh, b¹i cña qu¸ tr×nh ®Èy
m¹nh CNH – H§H.
Thùc tiÔn cña níc ta còng nh c¸c níc ®i tríc ®· chøng
minh r»ng; qu¸ tr×nh CNH – H§H diÔn ra víi tèc ®é nhanh
hay chËm, ®¹t ®îc hiÖu qu¶ cao hay thÊp… lµ do sù qui
®Þnh cña nhiÒu yÕu tè; trong ®ã, tríc hÕt vµ chñ yÕu lµ tuú
thuéc vµo chÊt lîng NNL.
Ph¹m ThÞ Nga 11 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Trong xu thÕ toµn cÇu hãa vµ më réng quan hÖ giao lu
quèc tÕ nh hiÖn nay; c¸c níc cã thÓ kh¾c phôc sù yÕu kÐm
vÒ kü thuËt; c«ng nghÖ th«ng qua con ®êng chuyÓn giao,
nhËp khÈu hoÆc t¨ng nguån vèn b»ng c¸ch vay tõ c¸c Ng©n
hµng; Quü ph¸t triÓn cña thÕ giíi. Nhng ngêi ta l¹i kh«ng thÓ
nhËp khÈu hay vay mîn ®îc kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña con ng-
êi.V× thÕ, cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng chÊt lîng NNL lµ yÕu tè
néi sinh quan träng nhÊt cña sù ph¸t triÓn x· héi; ®Æc biÖt
lµ trong ®iÒu kiÖn c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ vµ xu
híng v¬n tíi nªn kinh tÕ tri thøc cña thÕ giíi hiÖn nay.
Nh vËy, mÆc dï cã ®îc nguån lùc tù nhiªn nh tµi nguyªn
thiªn nhiªn, vÞ trÝ ®Þa lý hay c¬ së vËt chÊt – kü thuËt ®îc
t¹o ra trong c¸c giai ®o¹n tríc ®ã; hoÆc nguån lùc níc ngoµi
díi d¹ng vèn, c«ng nghÖ, kinh nghiÖm qu¶n lý…th× xa nay
nguån lùc l©u dµi vµ quan träng nhÊt trong sù ph¸t triÓn cña
mäi quèc gia chØ cã thÓ lµ con ngêi. Bëi lÏ: “Cho dï cã ®ñ
c¸c nguån lùc kh¸c mµ kh«ng cã nh÷ng con ngêi t¬ng xøng,
®ñ kh¶ n¨ng khai th¸c c¸c nguån lùc ®ã vµ nÕu kh«ng cã
mét m«i trêng kinh tÕ – x· héi, t©m lý vµ d luËn x· héi thuËn
lîi cho con ngêi hµnh ®éng th× vÞ tÊt ®· cã thÓ ®¹t ®îc sù
ph¸t triÓn mong muèn” ( NguyÔn Thanh, Ph¸t triÓn nguån
nh©n lùc phôc vô CNH – H§H ®Êt níc, Nxb ChÝnh trÞ Quèc
gia Hµ néi, 2002). Nãi c¸ch kh¸c, c¸c nguån lùc cho qu¸
tr×nh CNH – H§H ®Òu quan träng, nhng xÐt ®Õn cïng; nÕu
thiÕu sù hiÖn diÖ cña trÝ tuÖ vµ lao ®éng cña con ngêi th×
mäi nguån lùc ®Òu trë nªn v« nghÜa; thËm chÝ ngay c¶ kh¸i
Ph¹m ThÞ Nga 12 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
niÖm “nguån lùc” còng kh«ng cßn lý do ®Ó tån t¹i. Sù
kh¼ng ®Þnh nµy kh«ng chØ nãi lªn vai trß quyÕt ®Þnh cña
NNL trong quan hÖ so s¸nh víi c¸c nguån lùc kh¸c, mµ cßn
ph¶n ¸nh mét ®Æc ®iÓm quan träng hµng ®Çu cña nã, ®ã
lµ: NNL lµ nguån lùc duy nhÊt mµ nhê nã; c¸c nguån lùc kh¸c
míi ph¸t huy ®îc t¸c dông vµ ý nghÜa tÝch cùc ®èi víi qóa
tr×nh CNH –H§H. Víi ý nghÜa ®ã, nguån nh©n lùc lµ yÕu tè
tÊt yÕu, kh«ng thÓ thay thÕ ®îc.
1.2. C¸c nh©n tè ¶nh hëng tíi chÊt lîng nguån nh©n lùc
1.2.1. Qui ®Þnh vÒ ®é tuæi lao ®éng vµ qui m«, c¬
cÊu d©n sè.
§é tuæi lao ®éng lµ giíi h¹n vÒ nh÷ng ®iÒu kiÖn c¬
thÓ, t©m sinh lý x· héi mµ con ngêi tham gia vµo qu¸ tr×nh
lao ®éng.
Giíi h¹n vÒ ®é tuæi lao ®éng ®îc qui ®Þnh tuú thuéc
vµo ®iÒu kiÖn kinh tÕ – x· héi cña tõng níc vµ trong tõng
thêi k×.
T¹i ®iÒu 6 vµ ®iÒu 145 cña Bé luËt lao ®éng níc Céng
hoµ x· h«i chñ nghÜa ViÖt Nam qui ®Þnh ®é tuæi lao ®éng:
“Nam tõ 15 ®Õn 60 tuæi vµ n÷ tõ 15 ®Õn 55 tuæi”.
Sù gia t¨ng d©n sè lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh vµ gia
t¨ng sè lîng NNL còng nh sè lîng ngêi lao ®éng, nhng nhÞp
®é t¨ng d©n sè chËm l¹i còng kh«ng lµm gi¶m ngay lËp tøc
nhÞp ®é t¨ng NNL. Quan ®iÓm d©n sè tèi u cho r»ng: “ Mét
quèc gia muèn cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn c©n ®èi vµ víi tèc
Ph¹m ThÞ Nga 13 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
®é cao ph¶i cã qui m«, c¬ cÊu d©n sè thÝch hîp, ph©n bè
hîp lý gi÷a c¸c vïng”.
1.2.2. BiÕn ®æi kinh tÕ – x· héi.
T¨ng trëng lµ nh©n tè kinh tÕ quan träng t¸c ®éng tíi
NNL trªn nhiÒu ph¬ng diÖn. T¨ng tr¬ng kinh tÕ kh«ng chØ
trùc tiÕp gãp phÇn c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n mµ cßn
t¨ng tiÕt kiÖm vµ t¨ng ®Çu t trong níc, t¹o nhiÒu viÖc lµm
míi víi thu nhËp cao. Ngoµi ra, nhê thµnh tùu t¨ng trëng, thu
ng©n s¸ch t¨ng, nhê ®ã ®¶m b¶o nhu cÇu chi thêng xuyªn
cho c¸c ch¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia, chi cho ph¸t triÓn
gi¸o dôc - ®µo t¹o, y tÕ, v¨n hãa…t¸c ®éng tÝch cùc h¬n tíi
chÊt lîng NNL. Sù ph¸t triÓn kinh tÕ víi c¬ cÊu biÕn ®æi
theo híng t¨ng tû träng c«ng nghiÖp vµ dÞch vô, gi¶m tû
träng n«ng nghiÖp dÉn ®Õn sù ph©n bæ lao ®éng trong c¸c
lÜnh vùc ho¹t ®éng ®ßi hái ngêi lao ®éng ph¶i ®îc ®µo t¹o,
cã kh¶ n¨ng tù häc hái, thÝch øng víi nÕn s¶n xuÊt míi.
Tuy nhiªn, bªn c¹nh mÆt tÝch cùc, qu¸ tr×nh t¨ng tr-
ëng kinh tÕ còng cã mét sè ¶nh hëng tiªu cùc ®Õn NNL.
T¨ng trëng kinh tÕ thêng g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh ®« thÞ hãa,
thay ®æi trong lèi sèng. C¸c nghiªn cøu cho thÊy, qu¸ tr×nh
®« thÞ ho¸ g¾n liÒn víi møc ®é « nhiÔm m«i trêng t¨ng
cao, tû lÖ tai n¹n gia t¨ng ®¸ng kÓ g©y ¶nh hëng nghiªm
träng tíi søc khoÎ ngêi d©n. Do thu nhËp t¨ng, sù thay ®æi
trong lèi sèng nªn ë c¸c ®« thÞ tån t¹i phæ biÕn ®ång thêi
c¶ m« h×nh bÖnh tËt cña c¸c níc nghÌo vµ c¶ “møc sèng
cao”. HiÖn tîng nµy ®îc gäi b»ng thuËt ng÷ “g¸nh nÆng gÊp
Ph¹m ThÞ Nga 14 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
®«i”, ¸m chØ nh÷ng khã kh¨n mµ ngêi d©n vµ hÖ thèng y
tÕ x· héi ë c¸c níc ®ang ph¸t triÓn vÊp ph¶i.
§èi víi c¸c níc trong thêi k× chuyÓn ®æi kinh tÕ nh ë
VÞªt Nam th× t¸c ®éng cña nh÷ng biÕn ®«i kinh tÕ – x· héi
®Õn NNL cßn phøc t¹p h¬n:
 ViÖc ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc së h÷u, c¬ chÕ
thÞ trêng thay cho qu¶n lý tËp trung ®· lµm cho
nhiÒu ngµnh nghÒ, xÝ nghiÖp l¹c hËu ph¶i gi¶m
qui m«, ®ãng cöa vµ thÊt nghiÖp gia t¨ng, ¶nh h-
ëng trùc tiÕp tíi ®êi sèng ngêi lao ®éng, g©y
nhiÒu hËu qu¶ x· héi nghiªm träng.
 G¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn cña c¬ chÕ thÞ trêng lµ
sù bÊt b×nh ®¼ng vÒ thu nhËp trong c¸c tÇng líp
d©n c, gi÷a c¸c ngµnh còng nh c¸c vïng kinh tÕ
 Ngoµi ra, nh÷ng chÝnh s¸ch vÒ qu¶n lý x· héi,
qu¶n lý kinh tÕ, chÝnh s¸ch ph©n phèi, ®Æc biÖt
lµ chÝnh s¸ch tr¶ c«ng còng cã ¶nh hëng rÊt lín tíi
NNL ®Æc biÖt lµ tíi chÊt lîng NNL.Chóng cã thÓ
k×m h·m, triÖt tiªu hoÆc nh©n lªn nhiÒu lÇn
nh÷ng yÕu tè cña chÊt lîng NNL.
1.2.3 T×nh tr¹ng dinh dìng vµ ch¨m sãc søc khoÎ.
Dinh dìng thÊp, søc khoÎ yÕu kh«ng chØ g©y ra èm yÕu
vÒ thÓ tr¹ng, khæ ¶i vÒ tinh thÇn mµ cßn gi¶m n¨ng suÊt
lao ®éng. Mét bµ mÑ suy dinh dìng trong giai ®o¹n s¬ sinh
vµ vµo lóc trÎ cßn nhá ®Òu cã thÓ dÉn ®Õn bÖnh tËt còng
nh sù khiÕm khuyÕt trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn vÒ thÓ
Ph¹m ThÞ Nga 15 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
tr¹ng vµ thÇn kinh cña trÎ, do ®ã n¨ng su©t lao ®éng trong
t¬ng lai sÏ bÞ h¹n chÕ. H¬n n÷a, sù suy dinh dìng vµ bÖnh
tËt ë ngêi lín cßn lµm suy gi¶m n¨ng lîng, tÝnh n¨ng lîng,
tÝnh s¸ng t¹o, kh¶ n¨ng häc tËp vµ lµm viÖc cña hä.C¸c níc
®ang ph¸t triÓn thêng m¾c kÑt trong vßng luÈn quÈn cña
nghÌo ®ãi, suy dinh dìng, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp.
T×nh tr¹ng suy dinh dìng thêng lµ vÊn ®Ò cña ngêi
nghÌo. Nguyªn nh©n kh«ng chØ do thu nhËp thÊp mµ cßn v×
tr×nh ®é häc vÊn thÊp, kh«ng cã kh¶ n¨ng tiÕp cËn vµ thu
nhËn th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn chÕ ®é dinh dìng hîp
lý.
Ngoµi vÊn ®Ò dinh dìng, sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng y
tÕ vµ kh¶ n¨ng tiÕp cËn cña ngêi d©n còng cã ¶nh hëng
quan träng tíi viÖc b¶o vÖ vµ ch¨m sãc søc khoÎ. Do thµnh
tùu cña t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, quy m« vµ n¨ng lùc
cña m¹ng líi y tÕ còng t¨ng lªn cïng víi tiÕn bé khoa häc –
c«ng nghÖ trong y häc ®· gãp phÇn n©ng cao søc khoÎ, thÓ
hiÖn ë tuæi thä trung b×nh ngµy cµng t¨ng cao. Tuy nhiªn
nh ngêi ta thêng nãi, hÖ thèng y tÕ lµ x· héi thu nhá; ®iÒu
®ã cã nghÜa lµ kh¶ n¨ng tiÕp cËn cña ngêi d©n víi dÞch vô
y tÕ, ®Æc biÖt lµ dÞch vô y tÕ chÊt lîng cao lµ kh«ng ®ång
®Òu.
1.2.4. Møc ®é ph¸t triÓn cña gi¸o dôc- ®µo t¹o.
Trong c¸c yÕu tè ¶nh hëng tíi chÊt lîng NNL th× møc
®é ph¸t triÓn cña gi¸o dôc vµ ®µo t¹o lµ yÕu tè quan träng
nhÊt; v× nã kh«ng chØ ¶nh hëng trùc tiÕp tíi tr×nh ®é v¨n
Ph¹m ThÞ Nga 16 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
ho¸; tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt vµ kü n¨ng thùc hµnh
cña ngêi lao ®éng, mµ cßn ¶nh hëng tíi søc khoÎ vµ tuæi thä
cña ngêi d©n.
Thø nhÊt, Gi¸o dôc gãp phÇn vµo t¨ng trëng.
Gi¸o dôc gãp phÇn vµo t¨ng trëng kinh tÕ th«ng qua c¶
t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng cña mçi c¸ nh©n nhê n©ng cao
tr×nh ®é vµ quan ®iÓm cña hä lÉn tÝch luy kiÕn thøc. Vai
trß cña gi¸o dôc cã thÓ ®îc ®¸nh gi¸ qua t¸c ®éng cña nã
®èi víi n¨ng suÊt lao ®éng ®îc tÝnh to¸n b»ng so s¸nh sù
kh¸c biÖt gi÷a s¶n phÈm cña mét c¸ nh©n lµm ra trong mét
®¬n vÞ thêi gian tríc vµ sau khi c¸ nh©n ®ã ®îc häc mét
kho¸ ®µo t¹o víi chi phÝ cho kho¸ ®µo t¹o ®ã. KÕt qu¶ nµy
®îc gäi lµ tû suÊt lîi nhuËn cña x· héi khi ®Çu t vµo gi¸o
dôc. C¸c nhµ nghiªn cøu chøng minh tû suÊt lîi nhuËn rÊt cao
ë c¸c níc cã thu nhËp võa vµ thÊp.
Thø hai, Gi¸o dôc - ®µo t¹o gãp phÇn c¶i thiÖn søc khoÎ
vµ n©ng cao tuæi thä cña ngêi d©n.
Gi¸o dôc cung cÊp tr×nh ®é v¨n ho¸ c¬ b¶n, ®ã lµ
®iÒu kiÖn ®Ó tiÕp thu tri thøc, gãp phÇn chèng suy dinh d-
ìng, c¶i thiÖn søc khoÎ. Gi¸o dôc c¬ b¶n ( gi¸o dôc tiÓu häc
vµ trung häc) ph¸t triÓn n¨ng lùc häc tËp; gi¶i thÝch th«ng
tin vµ thÝch nghi tri thøc vµo ®iÒu kiÖn, m«i trêng sèng cña
mçi ngêi. §ã lµ nÒn t¶ng cho viÖc häc tËp suèt ®êi.
Thø ba, trong bèi c¶nh thay ®æi c«ng nghÖ nhanh, gi¸o
dôc gi÷ vai trß chñ ®¹o chñ yÕu trong tiÕp thu vµ ph¸t triÓn
c«ng nghÖ.
Ph¹m ThÞ Nga 17 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Gi¸o dôc c¬ b¶n lµ nÒn t¶ng t¹o ra mét x· héi häc vÊn
nhng cha ®ñ ®Ó c¹nh tranh trªn thÞ trêng thÕ giíi, chØ cã
gi¸o dôc ®¹i häc míi cã thÓ ®µo t¹o nh÷ng ngêi cã kh¶ n¨ng
theo dâi c¸c khuynh híng c«ng nghÖ, ®¸nh gi¸ ®îc sù thÝch
nghi cña chóng ®èi víi nh÷ng triÓn väng cña ®Êt níc, gióp
x©y dùng triÓn khai mét chiÕn lîc c«ng nghÖ quèc gia thich
hîp.
1.3. Kinh nghiÖm quèc tÕ vÒ ph¸t triÓn Nguån nh©n
lùc.
§Ó ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi ; thóc ®Èy kinh tÕ; ph¸t
triÓn mäi mÆt cña x· héi, c¸c quèc gia cã nh÷ng chiÕn lîc,
chÝnh s¸ch kh¸c nhau tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm, ®iÒu kiÖn
níc m×nh.Song, hÇu hÕt c¸c níc ®Òu nh»m vµo “®èi tîng
®Çu t” chñ yÕu lµ NNL; ®Æc biÖt lµ c¸c níc nghÌo tµi
nguyªn: NhËt B¶n, Trung Quèc, Hµn Quèc…
Thùc hiÖn ®Çu t trªn ba mÆt: ch¨m sãc søc khoÎ,
n©ng cao chÊt lîng cuéc sèng, vµ gi¸o dôc - ®µo t¹o. Trong
®ã, ®Çu t cã hiÖu qu¶ nhÊt lµ b»ng c¸ch ph¸t triÓn gi¸o
dôc- ®µo t¹o hay chÝnh lµ muèn ®Èy nhanh tèc ®é t¨ng tr-
ëng kinh tÕ; tho¸t khái nghÌo khæ, n©ng cao ®êi sèng
nh©n d©n; chØ cã con ®êng lµ biÕn níc m×nh thµnh níc cã
tr×nh ®é häc vÊn cao. §Æc ®iÓm næi bËt vµ chung nhÊt
cña tÊt c¶ c¸c níc nµy lµ coi träng gi¸o dôc; lÊy ph¸t triÓn
gi¸o dôc - ®µo t¹o lµ trung t©m cña ph¸t triÓn NNL.
NhËt B¶n: NhËt B¶n ®· ®a ra nhiÒu c¶i c¸ch, trong
®ã rÊt chó träng ph¸t triÓn NNL.
Ph¹m ThÞ Nga 18 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
Mét mÆt, hä h¹n chÕ nh÷ng bÊt cËp cña NNL; mÆt
kh¸c, chuÈn bÞ NNL cho kinh tÕ tri thøc:
Thø nhÊt, c¶i c¸ch hÖ thèng gi¸o dôc - ®µo t¹o nh»m
®a ra c¸c ph¬ng ph¸p d¹y v¹ häc theo híng gi¶m thiÓu phÇn
lý thuyÕt su«ng, häc thuéc lßng trong c¸c trêng phæ th«ng
vµ t¨ng thªm phÇn thùc hµnh. §Æc biÖt, viÖc c¶i c¸ch hÖ
thèng gi¸o dôc - ®µo t¹o, chó träng nhiÒu tíi vÊn ®Ò ®a
c«ng nghÖ th«ng tin vµo nhµ trêng víi ba môc tiªu chñ yÕu:
N©ng cao kh¶ n¨ng thµnh th¹o th«ng tin cña d©n
chóng, cã lu ý thÝch ®¸ng ®Õn nh÷ng ngêi cao tuæi, ngêi
bÞ khuyÕt tËt vµ ®a tû lÖ nèi m¹ng Internet lªn 60% vµo
n¨m 2005. T¨ng cêng c¸c hÖ thèng gi¸o dôc ®îc c«ng
nghÖ th«ng tin hç trî ë c¸c trêng tiÓu häc, phæ th«ng c¬ së,
trung häc, cao ®¼ng vµ phæ cËp gi¸o dôc suèt ®êi vÒ
th«ng tin cho toµn bé ngêi lín.
T¨ng sè th¹c sü vµ tiÕn sü trong c¸c lÜnh vùc cã liªn
quan ®Õn c«ng nghÖ th«ng tin c¶ vÒ sè lîng lÉn chÊt lîng
®Ó ®¶m b¶o cung cÊp ®ñ c¸c chuyªn gia c«ng nghÖ tiªn
tiÕn, c¸c nhµ nghiªn cøu cho c¸c trêng cao ®¼ng cao ®¼ng
vµ ®¹i häc. §Õn n¨m 2005, sè ngêi NhËt cã b»ng th¹c sü vµ
tiÕn sü vÒ c«ng nghÖ th«ng tin cao h¬n cña Mü.
Ngoµi ra, trong c¬ cÊu hÖ thèng gi¸o dôc - ®µo t¹o;
ChÝnh phñ NhËt B¶n còng ®a ra mét chØ tiªu cô thÓ lµ t¹o
cho mäi c«ng d©n ®Òu cã thÓ sö dông thµnh th¹o tiÕng Anh
Ph¹m ThÞ Nga 19 K47 KTCT
LuËn v¨n tèt nghiÖp
vµo c«ng viÖc chuyªn m«n cña m×nh khi ®Õn tuæi trëng
thµnh.
Thø hai, cã nhiÖu biÖn ph¸p thu hót c¸c c«ng ty còng
nh NNL c«ng nghÖ th«ng tin cao tõ níc ngoµi; nh»m nhanh
chãng lÊp ®Çy kho¶ng c¸ch gi÷a cung vµ cÇu vÒ nh©n lùc
chÊt lîng cao. Tõ n¨m 2001- 2005; NhËt B¶n ®a ®a ra kÕ
ho¹chthu hót 30.000 kü s c«ng nghÖ th«ng tin tõ níc ngoµi
vµo lµm viÖc ë NhËt B¶n. HiÖn nay, “cã kho¶ng 3o c«ng ty
phÇn mÒm Ên ®é; 100 c«ng ty Hµn Quèc vµ kho¶ng 500
c«ng ty phÇn mÒm Trung Quèc ®ang ho¹t ®éng ë NhËt B¶n”
(PGS.TS Lu Ngäc TrÞnh, Nguån nh©n lùc trong trong qu¸
tr×nh chuyÓn sang nÒn kinh tÕ tri thøc ë NhËt B¶n, T¹p chÝ
Nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ thÕ giíi, sè 11- 2003).Ngêi ta tÝnh
r»ng, nhê c¸c nguån cung cÊp c«ng nghÖ th«ng tin tõ bªn
ngoµi nh vËy, c¸c c«ng ty NhËt B¶n cã thÓ tiÕt kiÖm ®îc tõ
30- 50% chi phÝ ph¸t triÓn phÇn mÒm.
Thø ba, tiÕn hµnh c¶i c¸ch vµ ®æi míi hÖ thèng qu¶n lý
lao ®éng (dùa vµo chÕ ®é lµm viÖc lµm viÖc suèt ®êi).
Theo ®ã, NhËt B¶n sÏ chuyÓn tõ chÕ ®é coi träng th©m
niªn vµ kinh nghiÖm c«ng t¸c, coi träng tÝnh tËp thÓ vµ phôc
tïng cÊp trªn sang chÕ ®é coi träng h¬n n¨ng lùc vµ thµnh
tÝch c¸ nh©n, ®Ò cao tÝnh ®éc lËp vµ s¸ng t¹o cña c«ng
nh©n; khuyÕn khÝch mäi ngêi h¨ng h¸i häc tËp ®Ó n©ng
cao tr×nh ®é; khuyÕn khÝch vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó mäi
nh©n viªn cã nhu cÇu ®Òu cã thÓ tham gia vµo häc tËp vµ
Ph¹m ThÞ Nga 20 K47 KTCT