Chẩn đoán phân biệt các type virus cùng họ với virus viêm não nhật bản

  • 11 trang
  • file .pdf
TIỂU LUẬN
CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT CÁC TYPE VIRUS CÙNG
HỌ VỚI VIRUS VIÊM NÃO NHẬT BẢN
GIỚI THIỆU CHUNG
Virus viêm náo nhật bản là một virus thuộc giống flavivirus nằm trong họ Flaviviridae.
1. Giới thiệu về Flaviviridae
Arboviruses (arthropod-borne virus) là virus được truyền qua các vết cắn của một tác nhân
truyền bệnh là động vật chân khớp . Các loại vi-rút có xu hướng nhân trong các cơ quan của
động vật chân khớp . Alphaviruses và Flaviviruses là hai loại phổ biến của Arboviruses.
Alphaviruses thuộc về một gia đình, được đặt tên Togaviridae, và Flaviviruses thuộc về một
gia đình, được đặt tên Flavivridae. Flaviviridae là một tên họ và tên của nó đến từ một loại
vi rút Flaviviridae, được gọi là vi rút Sốt vàng.
Họ Flaviviridae có 3 giống (genus, genera): Pestivirus (ví dụ, virus gây bệnh ỉa chảy ở bò),
Flavivirus (ví dụ, virus gây viêm não Nhật Bản, virus gây bệnh sốt xuất huyết), và
Hepacivirus (ví dụ, virus gây viêm gan C).
Rất nhiều loại vi-rút gây bệnh ở người được tìm thấy trong Flaviviridae. Tổng cộng có 69 tác
nhân gây bệnh có thể được tìm thấy trong Flaviviridae. Các chi của các Flavivirus bao gồm
nhiều loài sinh vật nguy hiểm, và điều này bao gồm các vi-rút sốt vàng da, virus sốt xuất huyết
,virus West Nile.....
Cấu trúc của bộ gen Flaviviridae
Các bộ gen của Flaviviridae bao gồm một sợi RNA đơn dương, và bộ gen không phân đoạn.
Gen này có 5'-end mang một cặp nucleotide methyl hóa hoặc gene-protein được liên kết. Nó
cũng có một cái đuôi polyadenyl cuối 3', polyprotein từ gen RNA tách ra thành 3 protein có cấu
trúc và một số protein không cấu trúc. Bộ gen phải trải qua quá trình nhân bản tế bào chất.
Cấu trúc virions của Flaviviridae:
Các virions của Flaviviridae là hình cầu, đa hình và được bao bọc. Các hạt virions có đường kính
từ 40nm đến 50nm . Vỏ bọc là một nucleosapsid hiện diện trong virions của Flaviviridae. Vỏ
capsid được cấu tạo từ polymer glycoprotein. Bề mặt của vỏ capsid được tạo thành từ các gai
nhỏ bao quanh bởi viền nhấp nhô. Vỏ capsid là môt khối đa diện đối xứng có chứa một lõi
protein bên trong, lõi này có đường kính từ 20nm đến 30nm và chúng cùng kích cỡ.
2. Các virus thuộc họ Flaviviridae
• Flavivirus: Dengue fever virus
Figure 1 “Structure of Dengue Virus”
Figure 2 “Arrangement Dengue (Flavivirus) Viral Genome sequence and gene products” (Rice, 1996)
giống như tất cả flavivirus, dengue fever virus( DFV) có cấu trúc là sợi RNA đơn dương ,lớp vỏ
là một phức hệ của 3 cấu trúc protein: protein lõi(C),protein màng tế bào(M) và protein vỏ(E).
Cấu trúc protein virus bộ gen của dengue virus tồn tại như một RNA đa gen , dịch mã tạo ra 10
protein hoạt động. Khoảng ¼ của bộ gen mã hóa cho protein có cấu trúc, trong khi phần còn lại
mã hóa cho protein ko cấu trúc.
Protein c: 11 kD. Protein này đóng vai trò rắp láp virion. Nó chứa một vùng C-terminal tác động
như một chuỗi tín hiệu cho sự chuyển đoạn của protein M vào khoang của ER
Protein M: N-terminal của prM khoảng 26 k D và được tạo ra bởi peptidase tín hiệu từ máy chủ
trong suốt quá trình giải phóng virus từ tế bào chủ thông qua con đường phân tiết.
E protein: thường là glycosylate. E protein là protein cần thiết cho độc tính. Đột biến từ các vùng
khác nhau của protein này đã tạo nên các chủng nhỏ của virus. Vỏ glycoprotein có thể tham
gia vào quá trình của tế bào chủ.
NS1 protein: nó tồn tại trên bề mặt tế bào , hoặc ở hình thức non-virion ngoại bào. Nó góp một
phần trách nhiệm trong việc sao chép RNA
NS2A protein: là mộtt proteoin kỵ nước chức năng chưa rõ. Một số tài liệu cho thấy nó có chức
năng trong việc lôi kéo RNA lam khuôn mẫu cho việc sao chép màng
NS2B protein: cũng là một protein màng kỵ nước, là một loại phức hợp với NS3 như là một nhu
cầu co-factor cho chức năng serine của NS3.
NS3 protein: 1 protein lớn (97kDa), có một vài hoạt đông của 1 enzym liên quan đến quá trình
hình thành protein và sao chép màng
NS4A và NS4B protein cũng là những protein nhỏ liên quan tới màng . NS4A có chức năng
trong việc sao chép RNA và NS4B cũng vậy mặc dù cơ chế chưa xác định.
NS5 protein : là protin lớn nhất( 103kDa) ,có hầu như ở các flavirus. Nó cùng với enzym methyl
transferase tham gia vào việc hình thành RNA, chịu trách nhiệm về tính ổn định của RNA bằng
việc tạo ra cấu trúc 5’ RNA.
Hepacivirus:
Protein lõi của virus gây viêm gan C, NS3, NS4B và NS5A là những kháng nguyên chính
trong miễn dịch dịch thể chống lại HCV
Mô hình virus HCV
Hepatitis C virus (HCV) được phân loại vào giống Hepacivirus thuộc họ Flaviviridae.
Bộ gen của HCV là một RNA chuỗi đơn chứa 9.6 kb gồm những vùng không mã hóa 5’-3’ và
một khung đọc mở dài mã hóa cho một chuỗi nhiều protein khoảng 3000 axit amin. Chuỗi
protein này được các protease của tế bào và virus cắt ra thành 11 protein virus khác nhau. Các
protein cấu trúc của HCV bao gồm protein lõi và các glycoprotein xuyên màng, E1 và E2. Vùng
lõi cũng mã hóa cho protein F với chức năng chưa được rõ. Vùng nằm giữa các gen cấu trúc và
vùng không mã hóa cho protein cấu trúc thì mã hóa cho protein kênh màng cation p7, quan
trọng cho sự sinh sản của virus. Ngoài ra, HCV có 6 protein khác không phải là protein cấu trúc
(NS2, NS3, NS4A, NS4B, NS5A và NS5B). NS2 là một cystein protease. NS3 là một protein đa
chức năng (serine protease và RNA helicase). NS4A là một đồng yếu tố (cofactor) quan trong
cho NS3 protease. Hiện nay có rất ít thông tin về chức năng của protein NS4B ngoài việc chúng
tham gia vào sự hình thành mạng lưới màng nơi mà RNA của HCV tiến hành sao chép. NS5A
là một phosphoprotein tham gia vào việc hình thành hạt virus và kháng lại các interferon.
NS5B mã hóa cho RNA polymerase phụ thuộc vào RNA (RdRp).
nhóm nghiên cứu của Maarit Sillanpää đã xác định được các kháng nguyên chính của HCV
gồm protein lõi, protein NS4B, NS3, NS5A. Để có được kết quả này, nhóm đã tổng hợp 3
protein cấu trúc (protein lõi, E1 và E2) và 6 protein NS2, NS3, NS4A, NS4B, NS5A và NS5B
trong tế bào côn trùng Sf9 bằng hệ thống biểu hiện baculovirus. Các protein này đã được tinh
sạch và xác định khả năng nhận biết của 68 mẫu huyết thanh bệnh nhân có chứa kháng thể
chống lại HCV.
Pestivirus: bovine viral diarrhoea virus (BVDV)
Cấu trúc gen BVDV
Pestivirus có hệ gen RNA đơn dương bao bọc bởi 1 capsid bao gồm protein capsid. Vỏ capsid bao gồm
các glycoprotein E1 E2. Bộ gen RNA xấp xỉ 12300 nucleotit và chứa 1 khung đọc mở mã hóa 1
polyprotein khoảng 4000 aminoacid. Khung đọc mở ở hai đầu 5’ và 3’. Nhửng khu vực này chứa các
chuỗi tín hiệu quan trọng cho việc sao chép và dịch mả các ORF dịch mã 1 polyprotein, trong tế bào bị
nhiễm bệnh và tạo thành các cấu trúc siêu vi C, ERNS, E1, E2 và protein phi cấu trúc P7, NS2, NS3,
NS4A, NS4B, NS5A và NS5B. Tác nhân gây bệnh pestivirus sản xuất nhiều NS3,
E2 là chất sinh miễn dịch chủ yếu của pestivirus. Sau khi lây nhiễm pestivirus kháng thể chống lại ERNS,
E2 và NS3 được sản xuất. Nhưng chỉ có E2 có kháng thể trung hòa. NS3 và NS4A rất quan trọng đối với
sự miễn dịch tế bào.
I. Chẩn đoán phân biệt
Chẩn đoán phân biệt dựa vào biểu hiện bệnh lâm sàng
• Hepatitis C virus (HCV): là virus gây bệnh viêm gan C trên người. Thông thường từ 7
đến 8 tuần sau khi bị bệnh , người bệnh thường thấy khó chịu như những cơn cảm
cúm, nhức đầu, mệt mỏi, buồn nôn ,đau bụng,tiêu chảy,xuống cân , da mắt trở nên
vàng. Các triệu chứng này thường kéo dài từ 6 đến 8 tuần và từ từ thuyên giảm, rồi
hoàn toàn biến mất sau một thời gian ngắn.
• Dengue fever virus(DFV): là virus gây bệnh sốt xuất huyết thông qua tác nhân là
muỗi. Gây bệnh trên người và động vật.
Khi virus xâm nhập vào cơ thể gây bệnh, người bệnh có các triệu chứng như: sốt cao đột ngột
liên tục từ 2 đến 7 ngày.
Xuất huyết ở da:nốt xuất huyết rải rác hoặc chấm xuất huyết thường ở bụng, đùi, lưng
Xuất huyế tở niêm mạc: chảy máu mũi, lợi, đôi khi xuất huyết ở niêm mạc, tiểu ra máu
• bovine viral diarrhoea virus (BVDV): đây là virus gây nên bệnh tiêu chảy ở bò.
súc vật có thời gian ủ bệnh 2-3 ngày, sau dó thể hiện các dấu hiệu lâm sàng đặc trưng:
- Chúng uống nước nhiều, ăn ít hoặc bỏ ăn, không nhai lại, thức ăn bị đầy ứ trong dạ dày,
lá sách bị cứng.
- Sau đó vật ỉa lỏng, đầu tiên có phân sệt, sau đó ỉa chảy nặng, phân chỉ là dịch màu xám
xanh, xám vàng và có mùi tanh.
Bê ỉa chảy nặng, có thể đi 10-15 lần/ ngày, mất nước nhanh, làm cho con vật trũng mắt,
da nhăn nheo và chết trong tình trạng mất nước, rối loạn các chất điện giải trong máu.
- Các trường hợp nặng, vật bệnh còn bị xuất huyết ruột, thể hiện phân có lẫn máu và niêm
mạc ruột lầy nhầy.
Bê non thường bị chết sau 3-4 ngày với tỷ lệ cao 30-40% số vật bệnh nếu không điều trị
kịp thời