Các giải pháp thúc đẩy hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong ngành thủy sản việt nam thời gian tới

  • 116 trang
  • file .doc
Lêi më ®Çu
Vît qua giai ®o¹n suy tho¸i cña thêi kú 1976 -1980, gÇn
20 n¨m qua (1981 -1999) lµ thêi kú x©y dùng vµ ph¸t
triÓn m¹nh cña ngµnh Thuû s¶n. §Æc biÖt trong qu¸ tr×nh
thùc hiÖn môc tiªu kÕ ho¹ch n¨m n¨m lÇn thø nhÊt (1991 -
1995) vµ kÕ ho¹ch n¨m n¨m lÇn thø hai (1996 -2000)
ngµnh ®· cã nhiÒu nç lùc vµ chñ ®éng tæ chøc thùc hiÖn
®êng lèi míi cña §¶ng, ph¸t huy mäi nguån lùc tõ c¸c thµnh
phÇn kinh tÕ tham gia s¶n xuÊt kinh doanh thuû s¶n, t¹o ra
sù t¨ng trëng s¶n lîng s¶n phÈm vµ n¨ng lùc s¶n xuÊt cña
ngµnh. Nhê ®ã, ®· t¨ng nép ng©n s¸ch nhµ níc, t¨ng tÝch
luü trong d©n, t¨ng nguån vèn ®Çu t ®Ó më réng ph¸t
triÓn s¶n xuÊt kinh doanh. Trªn c¬ së s¶n xuÊt ph¸t triÓn,
t×nh h×nh kinh tÕ-x· héi miÒn biÓn nãi riªng vµ t×nh h×nh
nghÒ c¸ nãi chung tiÕp tôc ph¸t triÓn víi tèc ®é cao t¹o
thªm nhiÒu viÖc lµm gãp phÇn c¶i thiÖn ®êi sèng, æn
®Þnh x· héi t¨ng cêng kh¶ n¨ng quèc phßng vµ an ninh ven
biÓn.
Ngµnh thuû s¶n lµ mét ngµnh kinh tÕ quan träng cña
ViÖt Nam. C¸c s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam lµ mét
trong nh÷ng nguån thùc phÈm quan träng nhÊt cña ngêi
ViÖt Nam. Ngµnh Thuû s¶n cßn lµ mét ngµnh t¹o ra c«ng ¨n
viÖc lµm vµ thu nhËp cho hµng triÖu ngêi tõ c¸c vïng thµnh
thÞ ®Õn c¸c vïng n«ng th«n ven biÓn, ®ång b»ng vµ c¸c
miÒn nói hÎo l¸nh. H¬n thÕ n÷a s¶n phÈm thuû s¶n cßn lµ
nguån cung cÊp mét lîng ngo¹i tÖ quan träng, nhiÒu n¨m
1
qua ®øng vÞ trÝ hµng ®Çu cho mét ®Êt níc cha tho¸t khái
c¶nh nghÌo nµn. Nhµ níc ViÖt Nam ®· x¸c ®Þnh ngµnh
Thuû s¶n lµ mét ngµnh mòi nhän trong sù nghiÖp ph¸t
triÓn kinh tÕ cña ®Êt níc.
§Çu t trùc tiÕp níc ngoµi trong nh÷ng n¨m qua kÓ tõ
khi ban hµnh luËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1988
®Õn nay ®· gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo nguån thu tõ xuÊt
khÈu còng nh ng©n s¸ch nhµ níc.
Tuy nhiªn kÕt qu¶ thu hót vèn ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi
vµo lÜnh vùc thuû s¶n víi tû träng vèn ®Çu t cßn qu¸ nhá
trªn tæng sè vèn ®Çu t. §iÒu ®ã râ rµng lµ cha t¬ng xøng
víi tiÒm n¨ng cña ViÖt Nam vÒ nguån lîi thuû s¶n phong
phó vµ lao ®éng dåi dµo trong lÜnh vùc nµy.
Trong bèi c¶nh tæng hßa nÒn kinh tÕ khu vùc, kinh tÕ
toµn cÇu hiÖn nay bÊt kú mét quèc gia nµo muèn ph¸t triÓn
kh«ng nh÷ng ph¶i ph¸t huy néi lùc mµ cßn ph¶i biÕt t×m
kiÕm tËn dông nguån ngo¹i lùc. §Êt níc ta cã mét tiÒm n¨ng
to lín vÒ thuû s¶n, vËy th× ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó thu hót
®îc nguån ngo¹i tÖ ®Æc biÖt lµ nguån vèn ®Çu t trùc tiÕp
®Ó ph¸t triÓn ngµnh mµ cßn gãp phÇn thóc ®Èy t¨ng tr-
ëng kinh tÕ ®Êt níc ?. NhËn thøc ®îc tÇm quan träng nµy
®Ò tµi: "C¸c gi¶i ph¸p thóc ®Èy ho¹t ®éng ®Çu t trùc
tiÕp níc ngoµi trong ngµnh Thñy s¶n ViÖt Nam thêi
gian tíi " ®· ®îc chän ®Ó nghiªn cøu.
Ngoµi lêi më ®Çu, kÕt luËn, chuyªn ®Ò ®îc tr×nh bµy
trong 3 phÇn :
2
* PhÇn I: Vai trß cña ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi trong
viÖc ph¸t triÓn ngµnh Thuû s¶n ViÖt Nam.
* PhÇn II: Thùc tr¹ng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi trong
ngµnh Thuû s¶n ViÖt Nam.
* PhÇn III: Nh÷ng biÖn ph¸p thóc ®Èy ho¹t ®éng
®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi trong ngµnh Thuû s¶n thêi gian tíi.
PhÇn I
Vai trß cña ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi trong viÖc ph¸t
triÓn ngµnh
thuû s¶n ViÖt Nam.
I. Kh¸i niÖm vµ vai trß cña ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi
1.Kh¸i niÖm ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi
Mäi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Òu cÇn cã 2 yÕu tè c¬ b¶n lµ
t liÖu s¶n xuÊt vµ søc lao ®éng. §Ó cã ®îc hai yÕu tè, vÊn
®Ò ®Æt ra lµ cÇn cã vèn ®Çu t vµ thùc hiÖn ho¹t ®éng
®Çu t. Vèn ®Çu t dïng ®Ó x©y dùng nhµ xëng, mua s¾m
trang thiÕt bÞ, t¹o ra c¬ së vËt chÊt kü thuËt, mua s¾m
3
nguyªn vËt liÖu, tr¶ l¬ng cho ngêi lao ®éng. Nãi mét c¸ch
tæng qu¸t th× vèn ®Çu t lµ vèn ®Ó thùc hiÖn dù ¸n ®Çu
t, bao gåm vèn ph¸p ®Þnh vµ vèn vay. Vèn ®ã dï cã sù
kh¸c nhau vÒ quy m« hay c¬ cÊu song lµ cÇn thiÕt ®èi víi
mäi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, mäi quèc gia nhÊt lµ ®èi víi
nh÷ng c¬ së míi b¾t ®Çu h×nh thµnh vµ víi nh÷ng quèc
gia cßn cã tr×nh ®é l¹c hËu cha hoµn thµnh qu¸ tr×nh
c«ng nghiÖp ho¸ trong ®ã cã ViÖt Nam.
Vèn ®Çu t cã thÓ ®îc huy ®éng tõ trong níc còng nh cã
thÓ ®îc huy ®éng tõ níc ngoµi. Trong ®iÒu kiÖn quèc tÕ
ho¸ ®êi sèng kinh tÕ ®îc ®Èy m¹nh nh ngµy nay th×
nguån vèn níc ngoµi cµng trë nªn phæ biÕn vµ cã vai trß
kh«ng nhá nh nghÞ quyÕt TW4 ®· kh¼ng ®Þnh : “ Vèn
trong níc lµ quyÕt ®Þnh, vèn níc ngoµi lµ quan träng ".
Vèn ®Çu t ®îc sö dông ®Ó phôc vô cho nh÷ng môc tiªu
nhÊt ®Þnh. XÐt vÒ b¶n chÊt viÖc sö dông ®ã chØ lµ qu¸
tr×nh thùc hiÖn viÖc chuyÓn ho¸ vèn tiÒn tÖ thµnh c¸c
yÕu tè cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt vµ ®îc gäi lµ ho¹t ®éng
®Çu t. Ho¹t ®éng ®Çu t bao giê còng dùa trªn nh÷ng
®iÒu kiÖn vËt chÊt cô thÓ, môc tiªu cô thÓ, tríc m¾t còng
nh l©u dµi ë tÇm vÜ m« hoÆc vi m«.
C¨n cø vµo c¸c tiªu thøc nhÊt ®Þnh, ngêi ta cã thÓ
ph©n chia ®Çu t thµnh c¸c lo¹i :
- §Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh, khoa häc kü
thuËt, c¬ së h¹ tÇng...(theo lÜnh vùc ho¹t ®éng ).
4
- §Çu t c¬ b¶n, ®Çu t vËn hµnh (theo ®Æc ®iÓm ho¹t
®éng)
- §Çu t ng¾n h¹n, dµi h¹n (theo thêi gian di chuyÓn).
- §Çu t gi¸n tiÕp vµ ®Çu t trùc tiÕp (theo quan hÖ
qu¶n lý chñ ®Çu t). §Çu t gi¸n tiÕp lµ ®Çu t mµ trong ®ã
ngêi cã vèn kh«ng trùc tiÕp tham gia qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh
ho¹t ®éng ®Çu t, hä chØ c¨n cø vµo kÕt qu¶ mµ m×nh ®·
ph©n tÝch, thÈm ®Þnh nh÷ng dù ¸n mµ ngêi trùc tiÕp
qu¶n lý ®iÒu hµnh nªu ra. §Çu t trùc tiÕp th× tr¸i l¹i ngêi
bá vèn tham gia trùc tiÕp qu¶n lý ®iÒu hµnh quy tr×nh
thùc hiÖn vµ cã thÓ quyÕt ®Þnh c¸c ho¹t ®éng cña xÝ
nghiÖp.
Trong ®Çu t trùc tiÕp ngêi cã vèn bá ra cã thÓ lµ ngêi
trong níc mµ còng cã thÓ lµ ngêi níc ngoµi. Trong trêng hîp
vèn vµ ngêi cã vèn lµ ngêi níc ngoµi th× ho¹t ®éng ®Çu t
trùc tiÕp ®ã lµ ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi. Nh vËy, ®Çu t
trùc tiÕp níc ngoµi lµ d¹ng ®Çu t trùc tiÕp do nguån vèn tõ
bªn ngoµi mµ chñ thÓ cña nã lµ t nh©n hay nhµ níc hoÆc
c¸c tæ chøc quèc tÕ ®îc níc chñ nhµ cho phÐp ®Çu t vµo
nh÷ng ngµnh hoÆc nh÷ng lÜnh vùc nµo ®ã cña mét níc
nh»m thùc hiÖn mét môc tiªu nhÊt ®Þnh.
§Ó hiÓu râ FDI - Nguån ®Çu t trùc tiÕp tõ níc ngoµi
chóng ta cã thÓ c¨n cø vµo c¸c khÝa c¹nh sau:
Mét lµ : §Çu t trùc tiÕp níc ngoµi kh«ng chØ ®a vèn vµo
níc tiÕp nhËn mµ cïng víi vèn cßn cã c¶ kü thuËt, c«ng nghÖ
bÝ quyÕt kü thuËt s¶n xuÊt kinh doanh, n¨ng lùc qu¶n lý.
5
Chñ ®Çu t khi ®a vèn vµo ®Çu t lµ ®· tiÕn hµnh s¶n xuÊt
kinh doanh vµ s¶n phÈm lµm ra ph¶i ®ùoc tiªu thô ë thÞ
trêng níc chñ nhµ hoÆc thÞ trêng l©n cËn. Do vËy, ph¶i
®Çu t c«ng nghÖ kü thuËt ®Ó n©ng cao chÊt lîng s¶n
phÈm, t¨ng søc c¹nh tranh trªn thÞ trêng.
Hai lµ : ViÖc tiÕp nhËn FDI kh«ng g©y nªn t×nh tr¹ng
nî cho c¸c níc chñ nhµ, tr¸i l¹i níc chñ nhµ cßn cã ®iÒu kiÖn
®Ó ph¸t triÓn tiÒm n¨ng trong níc.
Ba lµ : Chñ thÓ cña FDI chñ yÕu lµ c¸c c«ng ty xuyªn
quèc gia. C¸c c«ng ty nµy chiÕm tíi 90% khèi lîng FDI cña
thÕ giíi.
Bèn lµ : FDI tån t¹i díi nhiÒu h×nh thøc, song nh÷ng
h×nh thøc c¬ b¶n lµ hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh, xÝ
nghiÖp 100% vèn, xÝ nghiÖp liªn doanh, BTO,BOT, BT...
mçi h×nh thøc cã nh÷ng u nhîc ®iÓm kh¸c nhau song nh×n
chung h×nh thøc liªn doanh lµ h×nh thøc phæ biÕn h¬n c¶.
Ngµy nay FDI ®· trë thµnh mét tÊt yÕu kinh tÕ trong
®iÒu kiÖn quèc tÕ ho¸ s¶n xuÊt lu th«ng. Cã thÓ nãi trong
®iÒu kiÖn ngµy nay kh«ng mét quèc gia nµo dï lín hay nhá,
dï ph¸t triÓn theo con ®êng TBCN hay ®Þnh híng XHCN l¹i
kh«ng cÇn ®Õn nguån ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi vµ coi ®ã
lµ nguån lùc quèc tÕ cÇn khai th¸c ®Ó tõng bíc hoµ nhËp
vµo céng ®ång quèc tÕ. MÆt kh¸c díi t¸c ®éng cña khoa
häc c«ng nghÖ nh hiÖn nay ngay c¶ nh÷ng níc cã tiÒm lùc
kinh tÕ, khoa häc kü thuËt nh Mü, NhËt hay c¸c níc EU
còng kh«ng thÓ tù m×nh gi¶i quyÕt cã hiÖu qu¶ nh÷ng vÊn
6
®Ò ®·, ®ang vµ tiÕp tôc ®Æt ra trong lÜnh vùc c«ng nghÖ
vµ vèn. Do vËy chØ cã con ®êng hîp t¸c, trong ®ã FDI lµ
mét lo¹i hîp t¸c ®Çu t cã hiÖu qu¶. Vµ dêng nh kh«ng cã
mét níc nµo l¹i bá qua h×nh thøc nµy.
2. §Æc ®iÓm vµ vai trß ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi
§Çu t trùc tiÕp cña níc ngoµi cã ý nghÜa rÊt quan träng
®èi víi c¸c níc ®ang ph¸t triÓn vµ ®Æc biÖt lµ quan träng
®èi víi ViÖt Nam trªn con ®êng ®æi míi, x©y dùng nÒn
kinh tÕ v÷ng m¹nh.
a. §èi víi níc chñ ®Çu t :
Hîp t¸c quèc tÕ song ph¬ng, ®a ph¬ng lµ xu híng cã
tÝnh chÊt quy luËt trong ®iÒu kiÖn quèc tÕ ho¸ ®êi sèng
kinh tÕ thÕ giíi tuy r»ng trªn thùc tÕ cho thÊy lîi Ých ®em
l¹i tríc hÕt lµ giµnh cho chñ ®Çu t.
Thø nhÊt : phÇn lín nh÷ng níc nµy lµ nh÷ng níc c«ng
nghiÖp ph¸t triÓn mµ tû suÊt lîi nhuËn cã xu híng ngµy
cµng gi¶m kÌm theo hiÖn tîng thõa t¬ng ®èi t b¶n trong níc
cho nªn b»ng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi, hä tËn dông ®îc lîi
thÕ vÒ chi phÝ s¶n xuÊt cña bªn nhËn ®Çu t ®Ó gi¶m chi
phÝ s¶n xuÊt, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, n©ng cao hiÖu qu¶
sö dông vèn.
Thø hai : §Çu t níc ngoµi gãp phÇn kÐo dµi chu kú sèng
cña s¶n phÈm tøc lµ th«ng qua ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi
c¸c níc chñ ®Çu t chuyÓn mét phÇn s¶n phÈm c«ng
nghiÖp, phÇn lín lµ m¸y mãc thiÕt bÞ ë giai ®o¹n cuèi cña
7
chu kú sèng sang níc nhËn ®Çu t duy tr× tuæi thä cña s¶n
phÈm.
Thø ba, ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi gióp cho c¸c níc nµy
x©y dùng ®îc thÞ trêng cung cÊp nguyªn liÖu dåi dµo, æn
®Þnh víi gi¸ thÊp. C¸c níc nhËn ®Çu t thêng lµ c¸c níc
®ang ph¸t triÓn cã nguån tµi nguyªn dåi dµo nhng do h¹n
chÕ vÒ tiÒn vèn, kü thuËt c«ng nghÖ nªn cha khai th¸c sö
dông ®îc mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Th«ng qua ®Çu t vµo c¸c
ngµnh khai th¸c tµi nguyªn, c¸c níc chñ ®Çu t ®· tËn dông
®îc c¸c nguyªn liÖu ®ã, thËm chÝ nhËp khÈu vÒ níc phôc
vô cho c¸c ngµnh s¶n xuÊt cña níc m×nh.
Thø t, ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi gióp c¸c níc chñ ®Çu t
t¨ng søc m¹nh kinh tÕ, n©ng cao ¶nh hëng cña m×nh trªn
trêng quèc tÕ, th«ng qua c¸c nhµ m¸y s¶n xuÊt vµ thÞ tr-
êng tiªu thô ë níc ngoµi mµ c¸c níc xuÊt khÈu vèn më réng
®îc thÞ trêng tiªu thô tr¸nh ®îc hµng rµo b¶o hé mËu
dÞch.
XÐt ®Õn cïng môc ®Ých cña c¸c nhµ ®Çu t lµ lµm cho
®ång vèn ®îc sö dông cã hiÖu qu¶ cao nhÊt. Còng chÝnh
v× thÕ mµ b¶n th©n c¸c níc ph¸t triÓn cã nh÷ng thêi kú
thÊt nghiÖp ë trong níc t¨ng m¹nh nhng vÉn t×m kiÕm søc
lao ®éng ë níc ngoµi v× gi¸ c¶ søc lao ®éng rÎ h¬n. Tuy
nhiªn tõ khi khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn, ho¹t ®éng kinh
tÕ quèc tÕ cã tèc ®é trao ®æi hµng ho¸ ngµy cµng nhanh
chãng ®Æc biÖt lµ sù sôp ®æ cña hÖ thèng thuéc ®Þa cïng
víi qu¸ tr×nh kiÕn lËp l¹i chñ quyÒn cña c¸c níc thÕ giíi thø
8
ba khiÕn c¸c nhµ t b¶n ph¶i ®iÒu chØnh chÝnh s¸ch ®Çu
t FDI trong ®ã chó träng ®Çu t theo chiÒu s©u vµ thay
®æi c¸c ph¬ng thøc trong quan hÖ kinh tÕ. Nhng cho dï
t×nh h×nh ®· thay ®æi, th× lîi nhuËn vµ ®Æc biÖt lµ kh¶
n¨ng c¹nh tranh gia t¨ng vÉn lµ ®éng c¬ hµng ®Çu thóc
®Èy ho¹t ®éng ®Çu t quèc tÕ cña c¸c chñ ®Çu t.
b. §èi víi níc nhËn ®Çu t.
Thø nhÊt, ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi gãp phÇn gi¶i
quyÕt vÊn ®Ò thiÕu vèn cho c¸c níc nµy. Trong giai ®o¹n
ph¸t triÓn kinh tÕ, c¸c níc ®ang ph¸t triÓn ®Òu gÆp ph¶i
vÊn ®Ò nan gi¶i lµ thiÕu vèn ®Çu t do tÝch luü néi bé thÊp,
®iÒu nµy lµm h¹n chÕ quy m« ®Çu t ®æi míi kü thuËt,
g©y nªn t×nh tr¹ng mÊt c©n ®èi trong xuÊt nhÊp khÈu vµ
th©m hôt c¸n c©n thanh to¸n. Trong gÇn 30 n¨m qua,
b»ng mét chÝnh s¸ch n¨ng ®éng vµ hiÖu qu¶, c¸c níc Nics
®· nhËn ®îc h¬n 50 tû USD ®Çu t níc ngoµi - mét nguån
vèn quan träng gióp hä trë thµnh nh÷ng con rång ch©u ¸.
Thø hai, cïng víi viÖc cung cÊp vèn lµ kü thuËt, qua thùc
hiÖn FDI c¸c c«ng ty ( chñ yÕu lµ c¸c c«ng ty xuyªn quèc
gia ) ®· chuyÓn giao kü thuËt c«ng nghÖ tõ c¸c níc ®Çu t
( hoÆc c¸c níc kh¸c ) sang níc chñ nhµ, nÕu nhµ níc cã mét
chÝnh s¸ch ®óng vµ bé m¸y qu¶n lý h÷u hiÖu. MÆc dï sù
chuyÓn giao nµy cßn nhiÒu mÆt h¹n chÕ do nh÷ng yÕu tè
chñ quan vµ kh¸ch quan chi phèi, song ®iÒu kh«ng thÓ phñ
nhËn lµ chÝnh nhê cã sù chuyÓn giao ®ã mµ c¸c níc chñ
nhµ cã ®îc kü thuËt tiªn tiÕn, kinh nghiÖm qu¶n lý vµ n¨ng
9
lùc Marketing, ®éi ngò lao ®éng ®îc ®µo t¹o, båi dìng vÒ
nhiÒu mÆt. C«ng nghÖ lµ hµng ho¸ ®Æc biÖt vµ trong bèi
c¶nh thÞ trêng c«ng nghÖ bÞ chi phèi bëi c¸c c«ng ty xuyªn
quèc gia, viÖc nhËp khÈu c«ng nghÖ tiªn tiÕn rÊt cã thÓ
thùc hiÖn thµnh c«ng b»ng ph¬ng thøc th¬ng m¹i thuÇn
tuý.
Thø ba , Dã t¸c ®éng cña vèn, cña khoa häc c«ng nghÖ
FDI sÏ t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu
kinh tÕ. C¬ cÊu ngµnh, c¬ cÊu kü thuËt, c¬ cÊu s¶n phÈm
vµ lao ®éng ®îc biÕn ®æi theo chiÒu híng tiÕn bé.
Thø t, th«ng qua ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi, níc chñ nhµ
sÏ cã thªm ®iÒu kiÖn më réng quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ.
Tuy nhiªn FDI kh«ng ph¶i khi nµo vµ bÊt cø ë ®©u
còng ph¸t huy t¸c ®éng tÝch cùc ®èi víi ®êi sèng kinh tÕ
x· héi cña níc chñ nhµ. Nã chØ ph¸t huy t¸c dông tèt trong
m«i trêng kinh tÕ chÝnh trÞ- x· héi æn ®Þnh vµ ®Æc biÖt
lµ nhµ níc biÕt sö dông vµ ph¸t huy vai trß qu¶n lý cña
m×nh. NhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vµ thùc tÕ qu¸ tr×nh
thu hót FDI ë níc ta còng ®· chØ ra r»ng FDI kh«ng Ýt mÆt
h¹n chÕ.Cô thÓ lµ:
- Nguån vèn do FDI mang l¹i cho níc chñ nhµ song trªn
thùc tÕ do chñ ®Çu t qu¶n lý trùc tiÕp vµ sö dông theo môc
tiªu cô thÓ cña m×nh (trong khu«n khæ luËt ph¸p cña níc
chñ nhµ )
- NhiÒu nhµ ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi ®· lîi dông s¬ hë
trong luËt ph¸p vµ trong qu¶n lý cña níc chñ nhµ ®Ó trèn
10
thuÕ g©y t¸c h¹i ®Õn m«i trêng sinh th¸i vµ lîi Ých cña níc
chñ nhµ.
- ChuyÓn giao c«ng nghÖ lµ mÆt t¸c ®éng lín cña FDI
song cßn tån t¹i nhiÒu h¹n chÕ vµ tiªu cùc, trong ®ã cã
viÖc chuyÓn giao nhá giät tõng phÇn vµ th«ng thêng lµ
c«ng nghÖ l¹c hËu, g©y « nhiÔm ...Víi gi¸ cao h¬n gi¸ trÞ
thùc tÕ .
- C¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi vµo ViÖt Nam kh«ng ph¶i
kh«ng cã trêng hîp g©y ¶nh hëng ®Õn trËt tù x· héi,
truyÒn thèng v¨n hãa cña ViÖt Nam...
ChÝnh do nh÷ng mÆt h¹n chÕ trªn mµ nhiÒu níc chñ
nhµ ®· lªn tiÕng ph¶n ®èi. Ngay tæng thèng Phi-lÝp-pin,
«ng Marco, còng ®· nhËn xÐt r»ng : “NÕu kh«ng cã sù
kiÓm so¸t th× ®Çu t níc ngoµi kh«ng kÐm g× sù x©m lîc".
Nªu lªn nh÷ng h¹n chÕ cña FDI kh«ng cã nghÜa lµ phñ
nhËn t¸c dông cña nã mµ chØ muèn lu ý r»ng kh«ng nªn
qu¸ ¶o tëng vÒ nã vµ cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p kiÓm tra,
kiÓm so¸t vµ ®èi s¸ch h÷u hiÖu ®Ó ph¸t huy mÆt tÝch
cùc h¹n chÕ mÆt tiªu cùc cña FDI.
3. C¸c h×nh thøc ®Çu t
Trong thùc tiÔn, ho¹t ®éng FDI cã nhiÒu h×nh thøc tæ
chøc cô thÓ kh¸c nhau tïy theo tÝnh chÊt ph¸p lý vµ vai trß
cña mçi bªn trong qu¸ tr×nh hîp t¸c ®Çu t. Nh÷ng h×nh
thøc thêng ¸p dông lµ :
11
* Hîp t¸c kinh doanh trªn c¬ së hîp ®ång :
Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n ®îc ký gi÷a hai
hay nhiÒu bªn quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt
qu¶ kinh doanh cho mçi bªn ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t, s¶n xuÊt
kinh doanh ë ViÖt Nam mµ kh«ng thµnh lËp ph¸p nh©n.
- Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh do ®¹i diÖn cã thÈm
quyÒn cña c¸c bªn hîp doanh ký.
- Trong qu¸ tr×nh kinh doanh, c¸c bªn hîp doanh ®îc
tho¶ thuËn thµnh lËp Ban ®iÒu phèi ®Ó theo dâi, gi¸m s¸t
viÖc thùc hiÖn hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh. Ban ®iÒu phèi
hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh kh«ng ph¶i lµ ®¹i diÖn ph¸p lý
cho c¸c bªn hîp doanh.
- Bªn níc ngoµi thùc hiÖn nghÜa vô thuÕ vµ c¸c nghÜa
vô tµi chÝnh kh¸c theo LuËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam,
bªn ViÖt Nam thùc hiÖn nghÜa vô thuÕ vµ c¸c nghÜa vô tµi
chÝnh kh¸c theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt ¸p dông ®èi
víi doanh nghiÖp trong níc.
* Doanh nghiÖp liªn doanh.
Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp
t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh ký gi÷a Bªn
hoÆc c¸c Bªn ViÖt Nam víi Bªn hoÆc c¸c Bªn níc ngoµi ®Ó
®Çu t, kinh doanh t¹i ViÖt Nam kh¸c víi hîp ®ång hîp t¸c
kinh doanh, doanh nghiÖp liªn doanh lµ mét ph¸p nh©n míi
®îc thµnh lËp tõ hai Bªn (mét Bªn ViÖt Nam vµ mét Bªn n-
íc ngoµi, hoÆc nhiÒu Bªn (mét hoÆc nhiÒu Bªn ViÖt Nam
víi mét hoÆc nhiÒu Bªn níc ngoµi, DNLD ®· ®îc phÐp ho¹t
12
®éng t¹i ViÖt Nam ®îc liªn doanh víi DNLD kh¸c hoÆc víi
nhµ ®Çu t níc ngoµi hoÆc víi doanh nghiÖp ViÖt Nam,
hoÆc víi doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t níc ngoµi ®· ®îc
phÐp ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam. Trong trêng hîp ®Æc biÖt
DNLD cã thÓ ®îc thµnh lËp trªn c¬ së hiÖp ®Þnh ký kÕt
gi÷a ChÝnh phñ níc céng hoµ XHCN ViÖt Nam víi ChÝnh phñ
níc ngoµi. Doanh nghiÖp liªn doanh ®îc thµnh lËp theo
h×nh thøc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, cã t c¸ch ph¸p
nh©n theo ph¸p luËt ViÖt Nam; mçi bªn liªn doanh chÞu
tr¸ch nhiÖm ®èi víi bªn kia, víi doanh nghiÖp liªn doanh
trong ph¹m vi phÇn vèn gãp cña m×nh vµo vèn ph¸p ®Þnh
vµ ho¹t ®éng trong nguyªn t¾c tù chñ tµi chÝnh trªn c¬ së
hîp ®ång liªn doanh ®iÒu lÖ doanh nghiÖp liªn doanh phï
hîp víi giÊy phÐp ®Çu t vµ ph¸p luËt ViÖt Nam.
Vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp liªn doanh Ýt nhÊt
ph¶i b»ng 30% vèn ®Çu t, ®èi víi c¸c dù ¸n x©y dùng
c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng t¹i c¸c vïng cã ®iÒu kiÖn kinh
tÕ, x· héi khã kh¨n dù ¸n ®Çu t vµo miÒn nói, vïng s©u,
vïng xa, trång rõng, tØ lÖ nµy cã thÓ thÊp ®Õn 20% nhng
ph¶i ®îc c¬ quan cÊp giÊy phÐp ®Çu t chÊp nhËn.
Tû lÖ vèn cña bªn níc ngoµi hoÆc cña c¸c bªn níc ngoµi
do c¸c bªn liªn doanh tho¶ thuËn, nhng kh«ng ®îc thÊp
h¬n 30% vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp liªn doanh, vµ
trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kh«ng ®îc gi¶m vèn ph¸p
®Þnh.
* Doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi :
13
Doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi lµ doanh nghiÖp
thuéc së h÷u cña nhµ ®Çu t níc ngoµi, do nhµ ®Çu t níc
ngoµi thµnh lËp t¹i ViÖt Nam, tù qu¶n lý vµ tù chÞu tr¸ch
nhiÖm vÒ kÕt qu¶ kinh doanh. Doanh nghiÖp 100% vèn
®Çu t níc ngoµi ®îc thµnh lËp theo h×nh thøc C«ng ty tr¸ch
nhiÖm h÷u h¹n, cã t c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt
Nam.
Vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t níc
ngoµi Ýt nhÊt ph¶i b»ng 30% vèn ®Çu t ; ®èi víi c¸c dù ¸n
x©y dùng c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng t¹i c¸c vïng cã ®iÒu
kiÖn kinh tÕ, x· héi khã kh¨n, dù ¸n ®Çu t vµo miÒn nói,
vïng s©u, vïng xa, trång rõng, tû lÖ nµy cã thÓ thÊp ®Õn
20% nhng ph¶i ®îc c¬ quan cÊp giÊy phÐp ®Çu t chÊp
thuËn.
Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, doanh nghiÖp 100% vèn
®Çu t níc ngoµi kh«ng ®îc gi¶m vèn ph¸p ®Þnh. ViÖc t¨ng
vèn ph¸p ®Þnh, vèn ®Çu t do doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh
vµ ®îc c¬ quan cÊp giÊy phÐp ®Çu t phª chuÈn.
Ngoµi 3 h×nh thøc trªn cßn cã nhiÒu h×nh thøc kh¸c tïy
theo môc ®Ých vµ ®Æc ®iÓm trong yªu cÇu tiÕp nhËn
®Çu t nh sau :
* Hîp ®ång BOT, BTO, BT.
Lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn
cña ViÖt Nam vµ nhµ ®Çu t níc ngoµi ®Ó x©y dùng c¸c
c«ng tr×nh h¹ tÇng kü thuËt nh : cÇu ®êng, s©n bay, bÕn
c¶ng... t¹i níc tiÕp nhËn ®Çu t.
14
H×nh thøc nµy cã ®Æc ®iÓm :
- Nguån vèn thùc hiÖn lµ 100% vèn níc ngoµi hay vèn
níc ngoµi cïng víi vèn cña ChÝnh phñ ViÖt Nam hoÆc tæ
chøc, c¸ nh©n ViÖt Nam.
- C¸c chñ ®Çu t chÞu tr¸ch nhiÖm tiÕn hµnh x©y dùng
kinh doanh c«ng tr×nh trong mét thêi gian ®ñ ®Ó thu håi
vèn ®Çu t vµ lîi nhuËn hîp lý.
- Sau khi dù ¸n kÕt thóc, chuyÓn giao toµn bé c«ng
tr×nh cho Nhµ níc ViÖt Nam mµ kh«ng thu bÊt kú kho¶n
tiÒn nµo.
* Khu chÕ xuÊt (EPZ) vµ khu c«ng nghiÖp tËp trung
(IZ). Lµ khu vùc l·nh thæ cã ranh giíi ®Þa lý x¸c ®Þnh do
ChÝnh phñ cho phÐp thµnh lËp trong ®ã cã thÓ cã mét
hoÆc nhiÒu xÝ nghiÖp s¶n xuÊt hµng ho¸ chñ yÕu lµ phôc
vô xuÊt khÈu hoÆc thay thÕ nhËp khÈu. Trong EPZ ¸p dông
chÕ ®é tù do thuÕ quan, tù do mËu dÞch. Hai lo¹i h×nh
nµy ®îc ¸p dông theo h×nh thøc 100% vèn níc ngoµi hoÆc
doanh nghiÖp liªn doanh.
§èi víi ViÖt Nam, x©y dùng EPZ vµ IZ ®Ó thu hót vèn
®Çu t níc ngoµi lµ viÖc lµm hÕt søc míi mÎ vµ h×nh thøc
nµy ®ang ®îc chóng ta t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn. Tuy
nhiªn, thùc tÕ cho thÊy h×nh thøc khu chÕ xuÊt cã nhiÒu
nhîc ®iÓm vµ Nhµ níc ®ang chuyÓn dÇn sang h×nh thøc
khu c«ng nghiÖp. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, c¬ së h¹ tÇng
cña ViÖt Nam ®ang trong t×nh tr¹ng xuèng cÊp v× thÕ
viÖc c¶i t¹o n©ng cÊp hÖ thèng c¬ sá h¹ tÇng trªn toµn
15
l·nh thæ ViÖt Nam lµ yªu cÇu hÕt søc bøc xóc. §Ó lµm ®îc
®iÒu ®ã th× chóng ta ph¶i cÇn ®Õn mét sè vèn rÊt lín,
nhng chóng ta kh«ng cã còng nh kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng c¶i t¹o
hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng trªn toµn l·nh thæ cïng mét lóc.
H¬n n÷a trong thêi gian tríc m¾t c¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi
còng cha ®Çu t vµo khu vùc nµy v× vèn ®Çu t lín, lîi nhuËn
vµ thêi gian thu håi vèn dµi. V× vËy chØ th«ng qua ®Çu t
EPZ vµ IZ chóng ta míi cã kh¶ n¨ng c¶i thiÖn n©ng cÊp hÖ
thèng h¹ tÇng c¬ së trong khu vùc nµy vµ nh÷ng khu vùc
xung quanh.
4. ý nghÜa cña FDI trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn
kinh tÕ ViÖt Nam.
Trong chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ®Õn n¨m
2000, §¶ng vµ Nhµ níc ta cã ®Ò ra nhiÖm vô t¨ng thu nhËp
quèc d©n b×nh qu©n ®Çu ngêi lªn kho¶ng 400 USD vµ
môc tiªu ®Õn n¨m 2020 sÏ trë thµnh mét níc c«ng nghiÖp.
§Ó ®¹t ®îc môc tiªu nµy ViÖt Nam sÏ ph¶i vît qua nhiÒu trë
ng¹i lín trong ®ã næi lªn vÊn ®Ò thiÕu vèn, thiÕu c«ng
nghÖ. Còng gièng nh nÒn kinh tÕ cña c¸c níc ®ang ph¸t
triÓn kh¸c, chóng ta ®i lªn tõ xuÊt ph¸t ®iÓm thÊp, kü
thuËt kÐm, nguån tÝch luü cho ®Çu t h¹n chÕ th× nguån
®Çu t níc ngoµi cã ý nghÜa v« cïng quan träng.
Chñ tr¬ng coi ®Çu t trong níc lµ quyÕt ®Þnh, ®Çu t níc
ngoµi lµ quan träng ®Æt ra vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt tèt mèi
quan hÖ gi÷a nguån ®Çu t trong níc vµ nguån ®Çu t níc
ngoµi.
16
Thu hót FDI hiÖn ®ang ®øng tríc nh÷ng thêi c¬, th¸ch
thøc míi do cã sù c¹nh tranh gi÷a c¸c quèc gia kªu gäi ®Çu
t cµng nhiÒu, xu híng nhÊt thÓ hãa nÒn kinh tÕ thÕ giíi,
®ßi hái mçi quèc gia thu hót FDI nãi chung vµ ViÖt Nam nãi
riªng ph¶i cã gi¶i ph¸p thu hót FDI cã hiÖu qu¶ mµ vÊn ®Ò
quan träng lµ ph¶i cã mét m«i trêng ®Çu t thuËn lîi hÊp
dÉn. M«i trêng ®Çu t lµ tæng thÓ c¸c yÕu tè liªn quan ®Õn
®iÒu kiÖn ®Þa lý, kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi, v¨n ho¸, ph¸p
luËt ®îc biÓu hiÖn ra b»ng hÖ thèng c¸c gi¶i ph¸p mµ phÇn
lín do con ngêi t¹o ra.
Tãm l¹i, vÊn ®Ò thu hót FDI lu«n lu«n ®Æt ra nh lµ
mét yªu cÇu bøc xóc nhÊt ®èi víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh
tÕ ViÖt Nam nãi chung vµ ngµnh Thñy s¶n nãi riªng, ®Ó cã
thÓ khai th¸c vµ sö dông hiÖu qu¶ tiÒm n¨ng quý b¸u nµy
®ßi hái chóng ta ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p thu hót vµ sö
dông nguån ®Çu t níc ngoµi mét c¸ch hîp lý vµ tèi u nhÊt.
II. VÞ trÝ, vai trß cña ngµnh thñy s¶n trong viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh
tÕ quèc d©n.
1. HiÖn tr¹ng ngµnh Thñy s¶n ViÖt Nam.
Ngµnh Thñy s¶n ViÖt Nam tríc n¨m 1960 thuéc vÒ khèi
ngµnh N«ng nghiÖp. Nhng sau ®ã ®Õn n¨m 1976 ®Ó thóc
®Èy ph¸t triÓn ngµnh vµ h¬n n÷a ®Ó ®¸p øng nh÷ng mèi
quan hÖ h÷u c¬ gi÷a c¸c bé phËn liªn quan trong ngµnh
Thñy s¶n Nhµ níc ®· x¸c ®Þnh:
17
Thñy s¶n lµ mét ngµnh kinh tÕ kü thuËt riªng biÖt vµ
®Æc thï gåm c¸c lÜnh vùc: khai th¸c, nu«i trång, chÕ biÕn,
c¬ khÝ hËu cÇn, dÞch vô th¬ng m¹i; lµ mét trong nh÷ng
ngµnh kinh tÕ biÓn quan träng cña ®Êt níc ta. Cô thÓ cho
®Õn nay ngµnh Thñy s¶n ®ang ®îc giao qu¶n lý c¸c lÜnh
vùc sau ®©y trong ph¹m vi c¶ níc.
-Khai th¸c thñy s¶n
-Nu«i trång thñy s¶n
-B¶o vÖ, ph¸t triÓn nguån lîi thñy s¶n vµ ®¨ng kiÓm
tµu c¸
-Tæ chøc chØ ®¹o c«ng t¸c thó y ®èi víi ®éng vËt, s¶n
phÈm thñy s¶n.
-ChÕ biÕn thñy s¶n, b¸n bu«n, b¸n lÎ c¸c mÆt hµng
thñy s¶n phôc vô néi ®Þa vµ trùc tiÕp kinh doanh xuÊt
nhËp khÈu thñy s¶n, cung øng dÞch vô hËu cÇn cho s¶n
xuÊt nghÒ c¸.
-Hîp t¸c quèc tÕ vÒ kinh tÕ, khoa häc kü thuËt, liªn kÕt
kinh doanh víi níc ngoµi ®Ó ®Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt.
-KiÓm tra ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt, vÖ sinh, cÊp giÊy chøng
nhËn chÊt lîng hµng Thñy s¶n xuÊt khÈu vµ tiªu dïng néi
®Þa.
-§µo t¹o ®éi ngò c¸n bé khoa häc kü thuËt, qu¶n lý
kinh tÕ, c«ng nh©n kü thuËt, cÊp b»ng chøc danh thuyÒn
trëng, m¸y trëng tµu c¸.
18
-Nghiªn cøu khoa häc, c«ng nghÖ, phæ biÕn ®a tr×nh
®é kü thuËt vµo s¶n xuÊt nghÒ c¸
1.1. Nguån lîi thñy s¶n.
ViÖt Nam cã truyÒn thèng l©u ®êi trong nghÒ c¸ vµ
nu«i trång thñy s¶n. Víi bê biÓn dµi h¬n 3260 km t¹o ®iÒu
kiÖn thuËn lîi vÒ mÆt tù nhiªn cho viÖc tiÕp cËn ®Õn c¸c
ng trêng ®¸nh c¸ ë khu vùc l©n cËn. Däc biÓn lµ c¸c vÞnh,
eo vµ h¬n 2900 con s«ng lín nhá. DiÖn tÝch vïng ®Æc
quyÒn kinh tÕ cña ViÖt Nam kho¶ng 1 triÖu km 2. Víi h¬n
1,4 triÖu ha mÆt níc néi ®Þa ViÖt Nam cã tiÒm n¨ng lín
trong nghÒ nu«i trång thñy s¶n kho¶ng 548.050 ha lµ c¸c
khu ruéng tròng, 397.500 ha c¸c khu hå chøa cì võa vµ lín,
290.200 ha b·i triÒu, 84.700 ha ®Çm ph¸ vµ vÞnh vµ sè
cßn l¹i 58.088 ha lµ ao, hå nhá. H¬n 600.000 ha ®ang ®îc
sö dông ®Ó nu«i c¸c loµi thñy s¶n. Do ®ã cã thÓ nãi ViÖt
Nam chóng ta lµ mét níc cã ®iÒu kiÖn tù nhiªn thuËn lîi ®Ó
ph¸t triÓn nghÒ c¸ kh«ng thua kÐm bÊt cø mét quèc gia
nµo trªn thÕ giíi.
Cã 2100 loµi h¶i s¶n trong ®ã cã 1700 loµi c¸ biÓn
kh¸c nhau th× kho¶ng 170 loµi cã gi¸ trÞ kinh tÕ . Kho¶ng
30 loµi cã tÇm quan träng ®Æc biÖt ®èi víi nghÒ c¸ nh
t«m, c¸ thu, c¸ hång, c¸ ngõ...
S¬ bé ®¸nh gi¸ tr÷ lîng h¶i s¶n ë vïng biÓn ViÖt Nam
cã kho¶ng 4 triÖu tÊn s¶n lîng cã thÓ khai th¸c hµng n¨m
kho¶ng 1,7 triÖu tÊn. Cã trªn 2 triÖu ha mÆt níc cã thÓ
nu«i trång thñy s¶n.
19
Trong tæng sè 500 loµi c¸ níc ngät cã nhiÒu loµi cã gi¸
trÞ cao. ChÝnh v× nh÷ng lý do ®ã mµ §¶ng vµ ChÝnh phñ
®· x¸c ®Þnh Thñy s¶n lµ mét ngµnh kinh tÕ mòi nhän cña
®Êt níc.
C¸c ®¸nh gi¸ cho thÊy phÇn lín s¶n lîng c¸ biÓn ®¸nh
b¾t ë ViÖt Nam thuéc khu vùc gÇn bê ë c¸c vïng cã ®é
s©u díi 50m. V× thÕ nghÒ c¸ biÓn cña ViÖt Nam chñ yÕu
lµ nghÒ c¸ ven bê. Tuy nhiªn cho ®Õn nay nguån lîi c¸ ven
bê ®· khai th¸c trªn møc cho phÐp ®èi víi hÇu hÕt c¸c loµi
c¸. Do ®ã ChÝnh phñ ®· nhÊn m¹nh r»ng bÊt kú sù ph¸t
triÓn nghÒ khai th¸c c¸ biÓn nµo còng ph¶i nh»m vµo
nguån lîi cha ®îc khai th¸c ®Çy ®ñ vµ ph¶i gi¶m bít ¸p lùc
®èi víi nghÒ c¸ ven bê, bªn c¹nh ®ã lµ ®¶m b¶o cho nghÒ
khai th¸c ph¸t triÓn bÒn v÷ng, u tiªn n÷a còng ®îc giµnh
cho viÖc b¶o vÖ m«i trêng vµ ph¸t triÓn nghÒ c¸ trong
khu«n khæ c¸c nguyªn t¾c bÒn v÷ng vÒ sinh th¸i.
1.2. Khai th¸c vµ nu«i trång thñy s¶n :
Ngµnh Thñy s¶n trë thµnh mét ngµnh kinh tÕ kü thuËt
kÓ tõ khi tæng côc Thñy s¶n ra ®êi vµo n¨m 1960. Tõ n¨m
1987 ®Õn nay, ngµnh Thñy s¶n liªn tôc t¨ng trëng, hoµn
thµnh vît møc kÕ ho¹ch. Tèc ®é t¨ng b×nh qu©n vÒ s¶n l-
îng lµ 6,9% n¨m. Kinh tÕ thñy s¶n ®· tiÕn tíi giíi h¹n cña sù
ph¸t triÓn theo chiÒu réng.
S¶n lîng thñy s¶n 1986 - 1990 ®¹t tõ 597.717 tÊn -
672.130 tÊn/n¨m
20