Các biện pháp huy động vốn tại công ty thiết bị đo điện

  • 110 trang
  • file .doc
Lêi më ®Çu
Vèn cña bÊt cø mét doanh nghiÖp nµo còng ®îc huy ®éng
tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau vµ b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau
®Ó tµi trî cho c¸c nhu cÇu vèn cña doanh nghiÖp ®ã.ViÖc
huy ®éng vèn ph¶i ®¹t ®îc c¸c hiÖu qu¶ sau:
- Ph¶i ®¶m b¶o ®¸p øng nhu cÇu vèn cho qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt kinh doanh diÔn ra liªn tôc
- Huy ®éng víi chi phÝ thÊp nhÊt
- Sö dông tiÕt kiÖm,cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn
- Dù phßng cho nh÷ng thay ®æi ngoµi dù kiÕn
Trong thêi kú bao cÊp,mäi nhu cÇu vèn cho s¶n xuÊt kinh
doanh cña doanh nghiÖp ®Òu ®îc Nhµ níc cÊp ph¸t hoÆc
cho vay u ®·i khiÕn c¸c doanh nghiÖp cha thùc sù coi träng
vÊn ®Ò khai th¸c vµ sö dông vèn cã hiÖu qu¶. Tõ khi
chuyÓn ®æi c¬ chÕ,c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc buéc ph¶i
n¨ng ®éng t×m kiÕm nguån vèn ®Ó cã thÓ duy tr× vµ ph¸t
triÓn s¶n xuÊt kinh doanh.
Tõ nh÷ng nhËn thøc trªn vµ qua qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i
C«ng ty ThiÕt bÞ ®o ®iÖn,em ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi
“C¸c biÖn ph¸p huy ®éng vèn t¹i C«ng ty thiÕt bÞ ®o
®iÖn ” lµm ®Ò tµi nghiªn cøu.Tuy nhiªn,do kh¶ n¨ng hiÓu
biÕt cßn h¹n chÕ vµ ph¹m vi thêi gian cho phÐp cña luËn
v¨n,nªn em chØ xin tr×nh bµy nh÷ng vÊn ®Ò chung c¬ b¶n
nhÊt.
1
LuËn v¨n cña em ®îc chia lµm 3 phÇn vµ trong ®ã cã sö
dông c¸c ph¬ng ph¸p thèng kª,tæng hîp,so s¸nh,ph©n tÝch
®Ó lµm râ c¸c vÊn ®Ò:
- C¬ së lý luËn chung vÒ c¸c biÖn ph¸p huy ®éng vèn
- Thùc tr¹ng huy ®éng vèn t¹i C«ng ty ThiÕt bÞ ®o
®iÖn
- Mét sè ®Þnh híng vµ gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu
qu¶ sö dông c¸c biÖn ph¸p huy ®éng vèn cña C«ng
ty ThiÕt bÞ ®o ®iÖn trong thêi gian tíi.
§©y lµ mét ®Ò tµi tuy ®· ®îc ®Ò cËp ®Õn nhiÒu nhng
còng kh¸ phøc t¹p, ®ßi hái kh¶ n¨ng ph©n tÝch vµ tæng hîp
cao nhng hiÓu biÕt cña b¶n th©n em cßn h¹n chÕ do ®ã
luËn v¨n cña em ®· kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt vÒ
kiÕn thøc chuyªn m«n còng nh nhËn thøc,suy luËn.V×
vËy,em mong nhËn ®îc sù chØ b¶o vµ híng dÉn cña héi
®ång vµ c¸c thÇy c« gi¸o ®Ó em cã ®îc sù hiÓu biÕt ®Çy
®ñ vµ ®óng ®¾n h¬n vÒ vÊn ®Ò nµy vµ luËn v¨n cña em
®îc hoµn thiÖn h¬n.
Em xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi c¸c thÇy c« ®· tËn
t×nh d¹y dç em trong 4 n¨m qua,®· trang bÞ cho em nh÷ng
kiÕn thøc ®Ó cã thÓ hoµn thµnh luËn v¨n nµy.Em xin tr©n
träng c¶m ¬n v× trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ thùc
hiÖn luËn v¨n,em ®· nhËn ®îc sù híng dÉn,chØ b¶o tËn
t×nh cña thÇy gi¸o – Th¹c sÜ NguyÔn Tó Anh.Ch¸u còng xin
göi lêi c¶m ¬n tíi c¸c c«,c¸c chó trong phßng kÕ to¸n t¹i
2
C«ng ty ThiÕt bÞ ®o ®iÖn ®· cung cÊp sè liÖu, th«ng tin vµ
chia sÎ kinh nghiÖm ®Ó luËn v¨n cña em thªm phong phó vµ
chÝnh x¸c.
Ch¬ng i
C¬ së lý luËn chung vÒ c¸c biÖn ph¸p huy ®éng
vèn trong doanh nghiÖp
i.Kh¸i niÖm chung vÒ vèn
1.Kh¸i niÖm
Vèn lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn c¸c tµi s¶n cña doanh
nghiÖp.Vèn t¹o nªn c¬ së vËt chÊt cho c¸c ho¹t ®éng kinh
doanh cña doanh nghiÖp vµ lµ c¬ së gÝa trÞ cña doanh
nghiÖp.
Vèn dïng ®Ó mua s¾m t liÖu s¶n xuÊt vµ tr¶ l¬ng cho ngêi
lao ®éng nh»m hoµn thµnh qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh
hay mét dÞch vô nµo ®ã nh»m víi môc ®Ých t¹o ra lîi
nhuËn,lµm t¨ng thªm gi¸ trÞ së h÷u chñ doanh nghiÖp .Nh
vËy vèn lµ ®iÒu kiÖn ®Çu tiªn vµ kh«ng thÓ thiÕu ®îc ®Ó
tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh
nghiÖp.
Trªn thùc tÕ,vèn ®îc nh×n nhËn díi nh÷ng gãc ®é kh¸c
nhau nhng nhiÒu nhµ kinh tÕ cho r»ng ®Æc trng c¬ b¶n cña
3
vèn lµ”vèn lµ mét lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt mµ quyÒn sö
dông vèn cã thÓ t¸ch rêi quyÒn së h÷u vèn ”.Vèn ®îc xem
lµ hµng ho¸ ®Æc biÖt bëi v× nã cã ®Çy ®ñ hai thuéc tÝnh
cña hµng ho¸ lµ gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông.Gi¸ trÞ cña vèn
chÝnh lµ gi¸ trÞ cña b¶n th©n nã,cßn gi¸ trÞ sö dông lµ c«ng
dông cña vèn khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh hay qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh
nghiÖp.NÐt ®Æc biÖt cu¶ vèn thÓ hiÖn ë chç quyÒn sö
dông vèn cã thÓ t¸ch rêi chñ thÓ sö dông vèn.ChÝnh nhê sù
t¸ch rêi ®ã ®· lµm cho vèn cã thÓ vËn ®éng,lu th«ng trong
lÜnh vùc ®Çu t,kinh doanh vµ lu«n tiÒm Èn kh¶ n¨ng sinh
lêi .
C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm lu©n chuyÓn vèn s¶n xuÊt kinh
doanh trong doanh nghiÖp vèn ®îc chia thµnh hai lo¹i : vèn
cè ®Þnh vµ vèn lu ®éng.
2.Vai trß cña vèn trong doanh nghiÖp
Vèn cã vai trß v« cïng quan träng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
kinh doanh.Nã lµ tiÒn ®Ò,®iÒu kiÖn vËt chÊt cÇn thiÕt cña
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh.Nã vËn ®éng vµ thay ®æi
h×nh th¸i theo tõng giai ®o¹n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.§Ó
qu¸ tr×nh nµy diÔn ra liªn tôc doanh nghiÖp ph¶i ®ñ
vèn.Trong thêi kú bao cÊp, hÇu hÕt doanh nghiÖp ®Òu cã
vèn ng©n s¸ch nhµ níc cÊp vµ giao cho tËp thÓ doanh
nghiÖp qu¶n lý vµ sö dông cho nªn kh«ng cã chñ thùc sù.Khi
bíc sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng.C¸c doanh nghiÖp cã thÓ huy
®éng vèn tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau nhng sö dông nh thÕ
4
nµo cho cã hiÖu qu¶.Doanh nghiÖp lµ tÕ bµo cña nÒn kinh
tÕ quèc d©n cho nªn trong c¸c doanh nghiÖp sù ho¹t ®éng
cña vèn ¶nh hëng tíi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña chÝnh
doanh nghiÖp còng nh nÒn kinh tÕ quèc d©n.Vèn gióp
doanh nghiÖp x©y dùng nhµ xëng m¸y mãc,thiÕt bÞ,t¹o
dùng nªn c¬ së vËt chÊt kü thuËt,h×nh thµnh nªn nguån
nguyªn vËt liÖu,tr¶ l¬ng c«ng nh©n …vèn còng gióp cho
doanh nghiÖp më réng qui m« ho¹t ®éng,söa ch÷a,mua
s¾m thªm tµi s¶n cè ®Þnh ®Ó thay thÕ nh÷ng tµi s¶n cè
®Þnh cò ®· hao mßn,h háng hoÆc mÊt m¸t.Ngoµi ra vèn ®-
îc sö dông trong t¸i s¶n xuÊt nh»m duy tr× tiÒm lùc s½n cã
vµ t¹o ra mét tiÒm lùc h¬n cho s¶n xuÊt kinh doanh,dÞch
vô,x· héi .
3.Ph©n lo¹i vèn trong doanh nghiÖp
Vèn ®îc ph©n lo¹i theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau tuú theo c¸c
c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau.
3.1.NÕu ph©n lo¹i theo c¬ cÊu vèn trong qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt kinh doanh th× vèn cña doanh ®îc chia thµnh vèn s¶n
xuÊt vµ vèn ®Çu t.
-Vèn s¶n xuÊt :lµ biÓu hiÖn gi¸ trÞ cña toµn bé t liÖu s¶n
xuÊt ®îc sö dông hîp lý vµ cã kÕ ho¹ch vµo ho¹t s¶n xuÊt
kinh doanh.Nguån h×nh thµnh nªn nguån vèn lµ theo nhiÒu
c¸ch kh¸c nhau,vèn s¶n xuÊt do nhiÒu nguån gãp l¹i.VÒ
h×nh th¸i vËt chÊt vèn chÝnh lµ t liÖu lao ®éng vµ ®èi tîng
lao ®éng. §©y lµ hai yÕu tè c¬ b¶n t¹o ra cña c¶i vËt chÊt
cho x· héi.T liÖu lao ®éng lµ ph¬ng tiÖn lao ®éng ®Ó
5
chuyÓn ho¸ ®èi tîng thµnh thùc thÓ s¶n phÈm.Cßn ®èi tîng
lao ®éng lµ c¸i mµ t liÖu lao ®éng t¸c ®éng c¬,lý,ho¸ biÕn
chóng thµnh s¶n phÈm mµ con ngêi mong muèn.
-Vèn ®Çu t : Lµ toµn bé lîng tiÒn tÝch luü cña x· héi,cña
c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô vµ lµ lîng tiÒn tiÕt kiÖm
cña d©n vµ vèn huy ®éng tõ c¸c nguån kh¸c ®Ó duy tr×
tiÒm lùc s½n cã vµ t¹o ra tiÒm lùc míi lín h¬n trong qu¸
tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi.Víi nh÷ng c¬ së s¶n xuÊt kinh
doanh lÇn ®Çu h×nh thµnh,vèn ®Çu t chÝnh lµ dïng ®Ó
mua s¾m m¸y mãc thiÕt bÞ,söa ch÷a nhµ xëng….
3.2.NÕu ph©n lo¹i theo nguån h×nh thµnh th× vèn cña
doanh nghiÖp ®îc chia thµnh vèn chñ së h÷u vµ vèn vay.
-Vèn chñ së h÷u : Lµ sè tiÒn mµ c¸c chñ së h÷u,c¸c nhµ
®Çu t ®ãng gãp cho qu¸ tr×nh thµnh lËp vµ ®ãng gãp thªm
trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp.Tuú theo tõng
lo¹i h×nh doanh nghiÖp kh¸c nhau mµ nguån h×nh thµnh
vèn chñ së h÷u kh¸c nhau.Nhng th«ng thêng gåm vèn gãp
vµ l·i cha ph©n phèi.§èi víi vèn gãp ®©y lµ sè tiÒn c¸c bªn
tham gia ®ãng gãp ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
kinh doanh.Cßn l·i cha ph©n phèi chÝnh lµ sè tiÒn l·i cña
doanh nghiÖp khi cha ®îc sö dông cho c¸c lÜnh vùc kh¸c
nhau (chia l·i cæ ®«ng,tr¶ nî l¬ng nh©n viªn)th× ®îc coi
nh lµ vèn chñ së h÷u.
-Vèn vay: §©y lµ nguån h×nh thµnh mµ doanh nghiÖp ®i
vay,®i chiÕm dông cña c¸c tæ chøc c¸ nh©n kh¸c
6
nhau.Doanh nghiÖp ph¶i cã tr¸ch hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l·i sè
tiÒn vay nµy víi nh÷ng ®iÒu kiÖn cã thêi thanh to¸n vµ l·i
suÊt kh¸c nhau.
3.3.Ph©n lo¹i theo thêi gian huy ®éng vµ sö dông vèn ®îc
chia thµnh nguån vèn thêng xuyªn vµ vèn t¹m thêi.
-Nguån vèn thêng xuyªn: §©y lµ nguån vèn mµ doanh
nghiÖp sö dông thêng xuyªn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh.Bao gåm nguån vèn chñ së h÷u,vay dµi h¹n,vay trung
h¹n (trõ vay,nî qu¸ h¹n)
-Nguån vèn t¹m thêi:lµ nguån vèn mµ doanh nghiÖp sö
dông vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong kho¶ng thêi
gian thuéc nguån tµi trî t¹m thêi.Bao gåm c¸c kho¶n vay,nî
qu¸ h¹n (kÓ c¶ vay,nî dµi h¹n),c¸c kho¶n chiÕm dông cña
ngêi b¸n,ngêi mua,cña c«ng nh©n viªn chøc.
3.4.Ph©n lo¹i theo ®Æc ®iÓm chu chuyÓn vèn trong qóa
tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh.Vèn cña doanh nghiÖp ®îc chia
thµnh vèn cè ®Þnh vµ vèn lu ®éng.
-Vèn cè ®Þnh:Lµ mét bé phËn cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
kinh doanh,lµ biÓu hiÖn vÒ mÆt gi¸ trÞ cña toµn bé tµi s¶n
cè ®Þnh ®ang ph¸t huy t¸c dông trong ho¹t ®éng cña
doanh nghiÖp.Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh th× nh÷ng tµi s¶n
cã thêi gian sö dông Ýt nhÊt mét n¨m vµ cã gi¸ trÞ sö dông
lín h¬n 5 triÖu ®ång ViÖt Nam th× míi ®îc coi lµ tµi s¶n cè
®Þnh.Nguån vèn cè ®Þnh trong doanh nghiÖp chÝnh nh÷ng
lµ tµi s¶n v« h×nh vµ h÷u h×nh tham gia vµo chu kú s¶n
7
xuÊt cã h×nh th¸i vËt chÊt kh«ng ®æi vµ gi¸ trÞ hao mßn
cña nã ®îc chuyÓn vµo s¶n phÈm tuú theo møc ®é hao mßn
(khÊu hao).
-Vèn lu ®éng : ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh ngoµi nguån vèn
cè ®Þnh doanh nghiÖp cÇn cã mét lîng vèn ®Ó mua s¾m
®èi tîng lao ®éng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña
m×nh.§ång thêi doanh nghiÖp cÇn cã mét lîng vèn trong lu
th«ng.Nh vËy vèn lu ®éng cña doanh nghiÖp gåm toµn bé
gi¸ trÞ tµi s¶n lu ®éng vµ vèn lu ®éng.
Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh,tµi s¶n lu ®éng lu«n
thay ®æi h×nh th¸i biÓu hiÖn ®Ó t¹o ra s¶n phÈm.Gi¸ trÞ
cu¶ nã ®îc chuyÓn dÞch mét lÇn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm.MÆt
kh¸c trong hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp qu¸ tr×nh tiªu thô s¶n
phÈm vµ qu¸ tr×nh thu tiÒn kh«ng thêng diÔn ra ®ång
thêi.Khi nµo thu ®îc tiÒn th× vèn lu ®éng míi thùc hiÖn ®îc
mét vßng quay cña m×nh.(Vßng lu©n chuyÓn vèn lu ®éng).
3.5.Ph©n lo¹i theo ph¹m vi ho¹t ®éng th× cã thÓ chia vèn
cña doanh nghiÖp thµnh nguån vèn bªn trong vµ nguån vèn
bªn ngoµi cña doanh nghiÖp.
-Nguån vèn bªn trong lµ nguån vèn ®îc h×nh thµnh tõ b¶n
th©n doanh nghiÖp
-Nguån vèn bªn ngoµi chÝnh lµ nguån vèn doanh nghiÖp
huy ®éng tõ bªn ngoµi ®Ó ®¸p øng ho¹t ®éng s¶n xuÊt
kinh doanh cña m×nh nh tõ c¸c tæ chøc tÝn dông,ng©n
8
hµng,tæ chøc tµi chÝnh,c¸c c¬ së vµ c¸ nh©n,ph¸t hµnh cæ
phiÕu,traÝ phiÕu,c¸c kho¶n nî kh¸c.
II.Nhu cÇu vèn cña doanh nghiÖp.
Muèn s¶n xuÊt kinh doanh,doanh nghiÖp ph¶i cã vèn ®Ó
®Çu t vµo mua s¾m m¸y mãc thiÕt bÞ,x©y dùng nhµ x-
ëng,mua s¾m nguyªn nhiªn vËt liÖu …,c¸c tµi s¶n nµy ®îc
h×nh thµnh theo thêi gian.Díi gãc ®é nµo ®ã,chóng ta cã
thÓ coi tæng chi phÝ cho s¶n xuÊt kinh doanh lµ nhu cÇu
vèn cña doanh nghiÖp.ViÖc x¸c ®Þnh ®îc nhu cÇu vèn cho
doanh nghiÖp lµ rÊt quan träng v× tõ ®ã doanh nghiÖp cã
c¸c kÕ ho¹ch huy ®éng nguån vèn thÝch hîp víi nhu cÇu cña
m×nh.
Nhu cÇu vèn cña c¸c doanh nghiÖp lµ kh«ng tu©n thñ
theo cïng mét quy luËt,®iÒu nµy thÓ hiÖn ngay gi÷a c¸c
quý trong n¨m vµ gi÷a n¨m nµy víi n¨m kh¸c.Do ®Æc
®iÓm kinh tÕ kü thuËt cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau,nªn
gi÷a c¸c doanh nghiÖp còng cã sù kh¸c nhau vÒ nhu cÇu
vèn.C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt theo mïa vô th× vµo chu kú
mïa vô nhu cÇu vÒ vèn rÊt cao.C¸c lo¹i doanh nghiÖp kh¸c
thêng cã nhu cÇu vèn cao vµo ®Çu n¨m vµ cuèi n¨m.§èi víi
c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh,vèn trong kú kinh
doanh cña doanh nghiÖp bao gåm vèn ®Çu t cho tµi s¶n cè
®Þnh vµ vèn ®Çu t cho vèn lu ®éng.
§èi víi vèn cè ®Þnh: nhu cÇu vèn cè ®Þnh lµ sè vèn tiÒn
tÖ cÇn thiÕt mµ doanh nghiÖp ph¶i trùc tiÕp øng ra ®Ó mua
s¾m tµi s¶n cè ®Þnh,mua s¾m m¸y mãc thiÕt bÞ cho qu¸
9
tr×nh s¶n xuÊt.Nhu cÇu vèn cè ®Þnh chØ xuÊt hiÖn khi
doanh nghiÖp muèn mua s¾m m¸y mãc thiÕt bÞ vµ c¸c tµi
s¶n cè ®Þnh ®Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh.Cßn gi¸ trÞ tµi s¶n cè ®Þnh th× chuyÓn dÇn vµo
trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh qua mçi chu kú s¶n
xuÊt kinh doanh.Gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh sÏ ®îc
tÝnh vµo nguån khÊu hao luü kÕ cña tµi s¶n ®ã.
Nhu cÇu vèn lu ®éng: nhu cÇu vèn lu ®éng cña doanh
nghiÖp lµ sè vèn tiÒn tÖ cÇn thiÕt mµ doanh nghiÖp ph¶i
trùc tiÕp øng ra ®Ó h×nh thµnh mét lîng vèn dù tr÷ hµng
tån kho vµ c¸c kho¶n cho kh¸ch hµng vay nî,sau khi ®· sö
dông kho¶n tÝn dông cña ngêi cung cÊp vµ c¸c kho¶n ph¶i
tr¶ nhng cha tr¶ kh¸c.
C«ng thøc x¸c ®Þnh nhu cÇu vèn lu ®éng :
Tæng nhu cÇu = Dù tr÷ vËt t hµng ho¸ + Nî ph¶i thu – Nî
ph¶i tr¶ .
* Dù tr÷ vËt t hµng ho¸ ®îc x¸c ®Þnh trªn lîng hµng tån
kho cÇn thiÕt cho doanh nghiÖp.
* Nî ph¶i thu ®îc tÝnh c¨n cø vµo thêi gian kh¸ch hµng nî
trung b×nh vµ doanh thu tiªu thô dù kiÕn.Ta cã c«ng thøc :
Nî ph¶i thu dù kiÕn = Sè ngµy kh¸ch hµng nî trung b×nh * Doanh thu b×nh
qu©n mét ngµy dù kiÕn
10
* Nî ph¶i tr¶ ®îc tÝnh dùa vµo c¸c ®iÒu kiÖn tÝn dông do
nhµ cung cÊp ®a ra vµ t×nh h×nh tµi chÝnh doanh
nghiÖp.Ta cã c«ng thøc sau:
Nî ph¶i tr¶ = Sè ngµy thu nî trung b×nh * Gi¸ trÞ nguyªn vËt
liÖu,hµng ho¸ mua chÞu b×nh qu©n mét ngµy.
Ngoµi ra,x¸c ®Þnh nhu cÇu vèn lu ®éng cã thÓ cßn dùa
vµo t×nh h×nh thùc tÕ sö dông vèn lu ®éng thêi kú võa qua
cña doanh nghiÖp hoÆc cã thÓ dùa vµo thùc tÕ c¸c doanh
nghiÖp cïng lo¹i trong ngµnh.
Khi nguån tµi trî dµi h¹n kh«ng ®ñ trang tr¶i nhu cÇu vÒ
vèn th× doanh nghiÖp ph¶i t¹o ra nguån vèn ng¾n h¹n ®Ó
bï cho phÇn thiÕu hôt ®ã.Khi nguån tµi trî dµi h¹n lín h¬n
nhu cÇu vÒ vèn th× cã nghÜa lµ doanh nghiÖp ®ang thõa
tiÒn cho cho ®Çu t ng¾n h¹n,doanh nghiÖp cã thÓ sö dông
sè thõa ®ã ®Ó cho vay.
iii.Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh
QuyÕt ®Þnh lùa chän biÖn ph¸p huy ®éng vèn lµ kÕt qu¶
cña qu¸ tr×nh ph©n tÝch t×nh h×nh kinh doanh,nhu cÇu
vèn,t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp.
1.Ph©n tÝch diÔn biÕn nguån vèn vµ sö dông nguån
vèn trong doanh nghiÖp.
ViÖc ph©n tÝch diÔn biÕn nguån vèn vµ sö dông vèn trong
doanh nghiÖp cho biÕt trong mét kú kinh doanh nguån vèn
t¨ng (gi¶m) bao nhiªu ?,t×nh h×nh sö dông vèn nh thÕ
nµo ?nh÷ng chØ tiªu nµo lµ chñ yÕu ¶nh hëng tíi sù t¨ng
11
gi¶m nguån vèn vµ sö dông vèn cña doanh nghiÖp?.Tõ ®ã
cã c¸c gi¶i ph¸p khai th¸c c¸c nguån vèn vµ n©ng cao hiÖu
qu¶ sö dông nguån vèn trong doanh nghiÖp.
Ph©n tÝch diÔn biÕn nguån vèn vµ sö dông vèn lµ xem
xÐt vµ ®¸nh gi¸ sù thay ®æi c¸c chØ tiªu cuèi kú so víi
®Çu kú trªn b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n vÒ nguån vèn vµ c¸ch
thøc sö dông vèn cña doanh nghiÖp.
X¸c ®Þnh t×nh h×nh t¨ng gi¶m vèn trong doanh nghiÖp
theo nguyªn t¾c :
+Sö dông vèn:
-T¨ng tµi s¶n, gi¶m nguån vèn
+Nguån vèn
-Gi¶m tµi s¶n,t¨ng nguån vèn
+Nguån vèn vµ sö dông nguån ph¶i c©n ®èi víi nhau
2.Ph©n tÝch t×nh h×nh ®¶m b¶o nguån vèn cho ho¹t
®éng kinh doanh
§Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh c¸c doanh nghiÖp cÇn
cã tµi s¶n bao gåm tµi s¶n lu ®éng vµ ®Çu t ng¾n h¹n,tµi
s¶n cè ®Þnh vµ ®Çu t dµi h¹n.§Ó h×nh thµnh hai lo¹i tµi
s¶n nµy ph¶i cã c¸c nguån vèn tµi trî t¬ng øng bao gåm
nguån vèn ng¾n h¹n vµ nguån vèn dµi h¹n.
12
Ph©n tÝch t×nh h×nh ®¶m b¶o nguån vèn cho ho¹t ®éng
kinh doanh,ta cÇn tÝnh to¸n vµ so s¸nh gi÷a nguån vèn víi
tµi s¶n.
Khi nguån vèn dµi h¹n HoÆc tµi s¶n lu ®éng Cã nghÜa lµ nguån vèn lu ®éng thêng xuyªn <0.
Cã nghÜa lµ nguån vèn dµi h¹n kh«ng ®ñ ®Çu t cho tµi
s¶n cè ®Þnh.Doanh nghiÖp ph¶i ®Çu t vµo nî ng¾n h¹n,tµi
s¶n lu ®éng kh«ng ®¸p øng ®ñ nhu cÇu thanh to¸n nî
ng¾n h¹n,c¸n c©n thanh to¸n cña doanh nghiÖp mÊt th¨ng
b»ng,doanh nghiÖp ph¶i dïng mét phÇn tµi s¶n cè ®Þnh ®Ó
thanh to¸n nî ng¾n h¹n ®Õn h¹n tr¶.Trong trêng hîp nh vËy
gi¶i ph¸p cña doanh nghiÖp lµ t¨ng cêng huy ®éng vèn
ng¾n h¹n hîp ph¸p hoÆc gi¶m quy m« ®Çu t dµi h¹n hoÆc
thùc hiÖn ®ång thêi c¶ hai gi¶i ph¸p ®ã.
Khi nguån vèn dµi h¹n >tµi s¶n cè ®Þnh
HoÆc tµi s¶n lu ®éng >nguån vèn ng¾n h¹n
Cã nghÜa lµ nguån vèn lu ®éng thêng xuyªn >0
Cã nghÜa lµ nguån vèn dµi h¹n d thõa sau khi ®Çu t vµo
tµi s¶n cè ®Þnh,phÇn d thõa ®· ®Çu t vµo tµi s¶n lu
®éng.§ång thêi tµi s¶n lu ®éng lín h¬n nî vay ng¾n h¹n do
vËy kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp tèt.Vèn lu ®éng
thêng xuyªn b»ng 0 cã nghÜa lµ nguån vèn dµi h¹n tµi trî
cho tµi s¶n cè ®Þnh vµ tµi s¶n lu ®éng ®ñ ®Ó doanh
13
nghiÖp tr¶ c¸c kho¶n nî ng¾n h¹n,t×nh h×nh tµi chÝnh nh
vËy lµ lµnh m¹nh
Vèn lu ®éng thêng xuyªn lµ mét chØ tiªu tæng hîp rÊt
quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh
nghiÖp,chØ tiªu nµy cho biÕt hai ®iÒu cèt yÕu:
(1) Doanh nghiÖp cã ®ñ kh¶ n¨ng thanh to¸n c¸c kho¶n nî
ng¾n h¹n kh«ng ?
(2) Tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp cã ®îc tµi trî mét
c¸ch v÷ng ch¾c b»ng nguån vèn dµi h¹n kh«ng?
Nghiªn cøu t×nh h×nh ®¶m b¶o vèn cho ho¹t ®éng kinh
doanh,ngêi ta cßn sö dông chØ tiªu nhu cÇu vèn lu ®éng th-
êng xuyªn ®Ó ph©n tÝch
Nhu cÇu vèn lu ®éng thêng xuyªn lµ lîng vèn ng¾n h¹n
doanh nghiÖp cÇn ®Ó tµi trî cho mét phÇn tµi s¶n lu
®éng,®ã lµ hµng tån kho vµ c¸c kho¶n ph¶i thu
Nhu cÇu vèn lu Tån kho vµ c¸c Nî ng¾n h¹n
®éng thêng = kho¶n ph¶i thu -
xuyªn
Thùc tÕ cã thÓ x¶y ra c¸c trêng hîp sau:
+Nhu cÇu vèn lu ®éng thêng xuyªn >0 tøc lµ hµng tån kho
vµ c¸c kho¶n ph¶i thu >nî ng¾n h¹n.T¹i ®©y,c¸c doanh
nghiÖp cã ®îc tõ bªn ngoµi,doanh nghiÖp ph¶i dïng nguån
vèn dµi h¹n ®Ó tµi trî vµo phÇn chªnh lÖch.
14
Gi¶i ph¸p trong trêng hîp nµy lµ nhanh chãng gi¶i phãng
hµng tån kho vµ gi¶m c¸c kho¶n ph¶i thu ë kh¸ch hµng
+Nhu cÇu vèn lu ®éng thêng xuyªn >0 cã nghi· lµ c¸c
nguån vèn ng¾n h¹n tõ bªn ngoµi ®· d thõa ®Ó tµi trî c¸c
sö dông ng¾n h¹n cña doanh nghiÖp.Doanh nghiÖp kh«ng
cÇn nhËn vèn ng¾n h¹n ®Ó tµi trî cho chu kú kinh doanh.
3.Ph©n tÝch kÕt cÊu tµi s¶n vµ nguån vèn trong b¶ng
c©n ®èi kÕ to¸n
Ph©n tÝch kÕt cÊu tµi s¶n vµ nguån vèn ngoµi viÖc so
s¸nh cuèi kú víi ®Çu kú vÒ sè tuyÖt ®èi vµ tû träng,ta cßn
ph¶i so s¸nh,®¸nh gi¸ tû träng tõng lo¹i tµi s¶n vµ nguån
vèn chiÕm tû trong tæng sè vµ xu híng biÕn ®éng cña
chóng.
4.Ph©n tÝch c¸c chØ tiªu vµ tû lÖ tµi chÝnh chñ yÕu.
4.1.Nhãm chØ tiªu vÒ t×nh h×nh vµ kh¶ n¨ng thanh
to¸n.
T×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp ®îc thÓ hiÖn kh¸ râ
nÐt qua c¸c chØ tiªu vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh
nghiÖp.
HÖ sè thanh Tµi s¶n lu ®éng
to¸n hiÖn =
Nî ng¾n h¹n
hµnh
HÖ sè thanh = Tµi s¶n lu ®éng - Hµng tån
to¸n nhanh kho
15
Nî ng¾n h¹n
HÖ sè thanh Vèn b»ng tiÒn
to¸ntøc thêi =
Nî ng¾n h¹n
4.2.Nhãm chØ tiªu vÒ c¬ cÊu tµi chÝnh
HÖ sè nî trªn Tæng nî ph¶i tr¶
tæng tµi s¶n =
Tæng tµi s¶n
HÖ sè nî trªn Tæng nî ph¶i tr¶
vèn chñ së = Tæng vèn chñ së
h÷u
h÷u
HÖ sè c¬ cÊu Tµi s¶n cè ®Þnh
nguån vèn =
Tæng nguån vèn
4.3Nhãm chØ tiªu vÒ n¨ng lùc ho¹t ®éng
Vßng quay Gi¸ vèn hµng b¸n
hµng tån kho =
Hµng tån kho
= Doanh thu thuÇn
16
Vßng quay vèn Tµi s¶n lu ®éng
lu ®éng
HÖ sè sö dông Doanh thu thuÇn
tµi s¶n cè =
Tµi s¶n cè ®Þnh
®Þnh
Kú thu tiÒn C¸c kho¶n ph¶i
b×nh qu©n = thu
Tæng tµi s¶n
4.4Nhãm chØ tiªu vÒ lîi nhuËn vµ ph©n phèi lîi nhuËn
HÖ sè sinh lîi Lîi nhuËn sau
doanh thu = thuÕ
Doanh thu thuÇn
HÖ sè sinh lîi Lîi nhuËn sau thuÕ + TiÒn l·i
cña tµi s¶n = ph¶i tr¶
Tæng tµi s¶n
17
HÖ sè sinh lîi Lîi nhuËn sau
vèn chñ së h÷u = thuÕ
Vèn chñ së h÷u
IV.C¸c ph¬ng thøc huy ®éng vèn trong doanh
nghiÖp.
Vèn lµ ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ thiÕu ®îc ®Ó thµnh lËp mét
doanh nghiÖp vµ tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh.Trong mäi lo¹i h×nh doanh nghiÖp,vèn ®îc ®Çu t vµo
s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó t¹o ra lîi nhuËn,tøc lµ lµm t¨ng
thªm gi¸ trÞ cho chñ së h÷u doanh nghiÖp.HiÓu lùa chän vµ
huy ®éng vèn phï hîp víi tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ vµ tõng
nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh víi chi phÝ thÊp nhÊt lµ mét
trong nh÷ng tiªu chuÈn rÊt quan träng cña ngêi qu¶n lý giái.
Khi xuÊt hiÖn nhu cÇu vèn,doanh nghiÖp cã thÓ tù tµi trî
b»ng c¸c nguån vèn cña m×nh hoÆc t×m c¸c nguån vèn tõ
bªn ngoµi ®Ó tµi trî cho nhu cÇu vèn cña m×nh.
iv.1.Tù tµi trî
1.Vèn tù cã cña doanh nghiÖp
Khi doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp bao giê chñ ®Çu t còng
ph¶i ®Çu t mét sè vèn nhÊt ®Þnh.§èi víi doanh nghiÖp Nhµ
níc,vèn tù cã ban ®Çu chÝnh lµ vèn ®Çu t cña ng©n s¸ch
Nhµ níc.Trong doanh nghiÖp t nh©n,chñ doanh nghiÖp ph¶i
cã ®ñ sè vèn ph¸p ®Þnh cÇn thiÕt ®Ó xin ®¨ng ký thµnh
lËp doanh nghiÖp.Møc vèn ph¸p ®Þnh ®îc qui ®Þnh riªng
cho tõng ngµnh nghÒ kinh doanh.§èi víi c«ng ty cæ
phÇn,nguån vèn do c¸c cæ ®«ng ®ãng gãp chÝnh lµ yÕu tè
18
quyÕt ®Þnh ®Ó h×nh thµnh c«ng ty.Mçi cæ ®«ng lµ mét
chñ së h÷u c«ng ty (theo tû lÖ vèn gãp ) vµ chØ chÞu tr¸ch
nhiÖm h÷u h¹n trªn sè cæ phÇn mµ hä n¾m gi÷.Tuy
nhiªn,c¸c c«ng ty cæ phÇn còng cã mét sè d¹ng t¬ng ®èi
kh¸c nhau,do ®ã c¸c thøc huy ®éng vèn cæ phÇn còng kh¸c
nhau.
¦u ®iÓm cña nguån vèn nµy lµ c«ng ty cã thÓ sö dông
nguån vèn nµy mµ kh«ng ph¶i tr¶ bÊt cø mét chi phÝ
nµo.Tuy nhiªn c¸c c«ng ty thÝch sö dông c¸c kho¶n nî trong
kinh doanh v× tû suÊt sinh lêi cao h¬n mÆc dï chi phÝ sö
dông cao h¬n.
2.Quü khÊu hao.
Trong kÕ to¸n,khÊu hao lµ mét lo¹i chi phÝ lµm gi¶m gi¸
trÞ tµi s¶n cè ®Þnh ®îc sö dông ®Ó s¶n xuÊt ra s¶n phÈm
dÞch vô.V× ®îc xem lµ mét kho¶n chi phÝ nªn kh©ó hao lµ
chi phÝ kÕ to¸n.§©y lµ lo¹i chi phÝ kh«ng xuÊt quü (kh«ng
ph¶i lµ chi phÝ b»ng tiÒn thùc tÕ) nªn kh«ng ®îc xem nh
mét luång tiÒn trong dù to¸n vèn.
Tuy khÊu hao kh«ng ph¶i lµ mét luång tiÒn,nhng nã t¸c
®éng ®Õn luång tiÒn mét c¸ch gi¸n tiÕp th«ng qua
thuÕ.Mçi khi møc khÊu hao thay ®æi nã sÏ t¸c ®éng ®Õn
møc thuÕ ph¶i nép.V× thuÕ lµ mét luång tiÒn thùc tÕ,nªn
nã ¶nh hëng tíi luång tiÒn rßng cuèi cïng ®îc c©n nh¾c
trong dù to¸n vèn (luång tiÒn ho¹t ®éng say thuÕ).ViÖc
t¨ng chi phÝ khÊu hao sÏ lµm gi¶m sè lîng thuÕ ph¶i nép,tøc
lµ t¹o ra mét sù tiÕt kiÖm vÒ thuÕ,vµ lµm t¨ng luång tiÒn
19
sau thuÕ.Th«ng thêng th× c¸c doanh nghiÖp ®îc sö dông
toµn bé sè khÊu hao luü kÕ cña tµi s¶n cè ®Þnh ®Ó t¸i ®Çu
t,thay thÕ,®æi míi tµi s¶n cè ®Þnh.Tuy nhiªn khi cha cã nhu
cÇu t¸i t¹o l¹i tµi s¶n cè ®Þnh doanh nghiÖp cã quyÒn sö
dông linh ho¹t sè khÊu hao luü kÕ phôc vô cho yªu cÇu kinh
doanh cña m×nh.
Trong c¸c Tæng c«ng ty nhµ níc,viÖc huy ®éng sè vèn
khÊu hao luü kÕ cña tµi s¶n cè ®Þnh cña c¸c ®¬n vÞ thµnh
viªn ph¶i tu©n thñ theo ®óng c¸c quy ®Þnh vÒ chÕ ®é
qu¶n lý tµi chÝnh hiÖn hµnh cña Nhµ níc,quy chÕ tµi chÝnh
cña Tæng c«ng ty ®· ®îc Bé trëng Bé Tµi ChÝnh th«ng qua.
3.Lîi nhuËn gi÷ l¹i
§©y lµ nguån vèn mµ doanh nghiÖp cã ®îc trong qu¸
tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®· lo¹i trõ hÕt c¸c lo¹i chi phÝ
còng nh thuÕ ph¶i nép cho Nhµ níc.Doanh nghiÖp cã quyÒn
sö dông quü lîi nhuËn ®Ó l¹i ®Ó phôc vô cho yªu cÇu cña
m×nh.
Hµng n¨m trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt,c«ng ty t¹o ra mét
luång tiÒn néi bé,luång tiÒn nµy cho biÕt kh¶ n¨ng tù tµi trî
cao nhÊt mµ doanh nghiÖp cã thÓ khai th¸c.Luång tiÒn néi
bé nµy ®îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau:
Luång tiÒn = Lîi nhuËn ®Ó + KhÊu hao ®· trÝch
néi bé l¹i trong n¨m
20