Biện pháp quản lý công tác sinh viên trường cao đẳng kinh tế tài chính Thái Nguyên

  • 109 trang
  • file .pdf
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
NGUYỄN HỮU LUÂN
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC
SINH VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ
TÀI CHÍNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
NGUYỄN HỮU LUÂN
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC
SINH VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ
TÀI CHÍNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
Mã Số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ TUYẾT HẠNH
THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Các nội
dung nêu trong luận văn là kết quả làm việc của tôi và chƣa đƣợc công bố trong
bất cứ một công trình nào khác.
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2014
Tác giả luận văn
Nguyễn Hữu Luân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN i http://www.lrc-tnu.edu.vn/
LỜI CẢM ƠN
Thực hiện theo chƣơng trình đào tạo của Khoa sau đại, Đại học Sƣ phạm,
đại học Thái Nguyên dục lớp Quản lý giáo dục K20 đã đƣợc nhận đề tài làm
luận văn tốt nghiệp. Trải qua gần một năm thực hiện, tôi đã hoàn thành luận
văn này.
Để có thể thực hiện và hoàn thành luận văn này, tôi xin đƣợc gửi lời cảm
ơn chân thành nhất tới giảng viên hƣớng dẫn - TS. Nguyễn Thị Tuyết Hạnh
đã luôn theo sát và tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu.
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô trong Trƣờng Đại Học
Sƣ Phạm Thái Nguyên, ban quản lý thƣ viện Đại học Thái Nguyên đã tạo điều
kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành đƣợc luận văn này.
Tác giả cũng xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban giám hiệu, các
giảng viên, các cán bộ và nhân viên các khoa phòng, ban quản lý nội trú Kí túc
xá và đặc biệt là Phòng Công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính
Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ cũng nhƣ cung cấp tài liệu phục vụ cho công
tác nghiên cứu để có thể hoàn thành đƣợc luận văn này.
Mặc dù nhận đƣợc sự hƣớng dẫn, giúp đỡ rất nhiệt tình từ phía các thầy
(cô) và tác giả cũng đã cố gắng hết sức để triển khai luận văn, nhƣng do khả
năng còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những sai sót. Kính mong
nhận đƣợc sự đóng góp chân thành của thầy (cô) và toàn thể các bạn để luận
văn đƣợc hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2014
Tác giả luận văn
Nguyễn Hữu Luân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN ii http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu .................................................................... 2
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 2
6. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................. 3
7. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 4
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH
VIÊN Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC .................................... 5
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề vấn ..................................................................... 5
1.2. Một số khái niệm cơ bản trong đề tài ........................................................... 7
1.2.1. Sinh viên, sinh viên chính quy .................................................................. 7
1.2.2. Công tác sinh viên ..................................................................................... 7
1.2.3. Quản lý Công tác sinh viên ...................................................................... 8
1.2.4. Quản lý....................................................................................................... 9
1.2.5. Biện pháp quản lý .................................................................................... 10
1.3. Nội dung và yêu cầu quản lý công tác sinh viên trong trƣờng CĐ, ĐH.......... 10
1.3.1. Đặc điểm sinh viên hệ chính quy trong trƣờng cao đẳng, đại học .......... 10
1.3.2. Quản lý công tác sinh viên trong trƣờng cao đẳng, đại học .................... 11
Tiểu kết chƣơng 1 .............................................................................................. 22
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN iii http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN TRƢỜNG
CAO ĐẲNG KINH TẾ-TÀI CHÍNH THÁI NGUYÊN ................................. 23
2.1. Khái quát về hoạt đông khảo sát tại trƣờng CĐ Kinh Tế - Tài chính
Thái Nguyên ........................................................................................ 23
2.2. Khái quát về Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên ............... 23
2.2.1. Quá trình hình thành, xây dựng và phát triển .......................................... 23
2.2.2. Khu nội trú hiện có của nhà trƣờng ......................................................... 25
2.2.3. Phòng Công tác sinh viên và thực trạng công tác sinh viên ở
Trƣờng Cao đẳng Kinh tế - Tài chính Thái Nguyên ........................... 29
2.3. Thực trạng quản lý công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài
chính Thái Nguyên .............................................................................. 35
2.3.1. Về công tác tổ chức hành chính .............................................................. 35
2.3.2. Công tác tổ chức, quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của sinh viên ......... 37
2.3.3. Về công tác y tế ....................................................................................... 46
2.3.4. Việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với sinh viên......................... 46
2.3.5. Việc thực hiện công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn phòng
chống tội phạm và các tệ nạn xã hội trong sinh viên chính quy ......... 48
2.3.6. Về công tác quản lý sinh viên nội trú, ngoại trú...................................... 49
2.4. Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý sinh viên ở Trƣờng
Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên .......................................... 54
2.4.1. Một số mặt đạt đƣợc ................................................................................ 54
2.4.2. Một số hạn chế ......................................................................................... 55
2.5. Nguyên nhân của những hạn chế................................................................ 55
2.5.1. Nguyên nhân khách quan ........................................................................ 55
2.5.2. Nguyên nhân chủ quan ............................................................................ 56
Tiểu kết chƣơng 2 .............................................................................................. 57
Chƣơng 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN TRƯỜNG
CAO ĐẲNG KINH TẾ TÀI CHÍNH THÁI NGUYÊN ............................ 58
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................... 58
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ............................................................. 58
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN iv http://www.lrc-tnu.edu.vn/
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ trong việc thực hiện .......................... 58
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả .......................................................... 58
3.1.4. Nguyên tắc pháp chế................................................................................ 59
3.2. Một số biện pháp quản lý công tác sinh viên ở Trƣờng Cao đẳng
Kinh tế -Tài chính Thái Nguyên ........................................................ 59
3.2.1. Tổ chức tập huấn, tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức cho
đội ngũ cán bộ, giáo viên trong nhà trƣờng về tầm quan trọng
của công tác QLSV.............................................................................. 59
3.2.2. Tăng cƣờng giáo dục chính trị, tƣ tƣởng, đạo đức, lối sống cho
sinh viên thông qua các hoạt động và các phong trào trong nhà
trƣờng .................................................................................................. 61
3.2.3. Bổ sung và hoàn thiện một số văn bản nội quy, quy chế về công
tác quản lý sinh viên của Trƣờng Cao đẳng Kinh tế Tài chính
Thái Nguyên ........................................................................................ 64
3.2.4. Phối kết hợp với đơn vị làm thẻ sinh viên cho sinh viên khóa mới
ngay từ đầu năm học ........................................................................... 66
3.2.5. Thành lập bộ phận tƣ vấn nghề, phối kết hợp với các đơn vị sử dụng
lao động đẩy mạnh công tác tƣ vấn nghề nghiệp cho sinh viên ............. 68
3.2.6. Xây dựng cơ chế phối hợp và phát huy vai trò của Phòng công tác
sinh viên trong việc tổ chức quản lý sinh viên ngoại trú .................... 71
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 73
3.4. Khảo nghiệm mức độ phù hợp và khả thi các biện pháp ........................... 74
Tiểu kết chƣơng 3 .............................................................................................. 78
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 79
1. Kết luận .......................................................................................................... 79
2. Khuyến nghị................................................................................................... 81
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 84
PHỤ LỤC
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN v http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL, GV, CV Cán bộ quản lý, giảng viên, chuyên viên
CĐ Cao đẳng
CNH-HĐH Công nghiệp hóa- hiện đại hóa
CSVN Cộng sản Việt Nam
CTQL Chủ thể quản lý
CTSV Công tác sinh viên
ĐH, TCCN Đại học, trung cấp chuyên nghiệp
CĐ KT-TC TN Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên
ĐTQL Đối tƣợng quản lý
GD&ĐT Giáo dục và đào tạo
KTX Ký túc xá
QLSV Quản lý sinh viên
SV Sinh viên
TNCS Thanh niên cộng sản
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN iv http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Quy mô đào tạo của Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài Chính
Thái Nguyên từ năm 2011 đến 2013 ............................................. 27
Bảng 2.2. Đánh giá của sinh viên về việc thực hiện công tác tổ chức
hành chính của Phòng CTSV.......................................................... 35
Bảng 2.3. Công tác giáo dục chính trị tƣ tƣởng cho sinh viên ...................... 38
Bảng 2.4. Công tác phát triển Đảng trong sinh viên ..................................... 38
Bảng 2.5. Đánh giá của sinh viên về việc thực hiện công tác giáo dục
chính trị tƣ tƣởng đạo đức lối sống cho sinh viên ......................... 39
Bảng 2.6. Phân loại kết quả điểm rèn luyện của HSSV ................................ 41
Bảng 2.7. Tổng hợp số lƣợng cá nhân và tập thể sinh viên đƣợc khen thƣởng ...... 42
Bảng 2.8. Một số các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao tiêu biểu ....... 44
Bảng 2.9. Kết quả thực hiện chế độ miễn giảm học phí cho sinh viên ......... 47
Bảng 2.10. Đánh giá của sinh viên về việc thực hiện chế độ chính sách ........ 47
Bảng 2.11. Đánh giá của sinh viên về việc thực hiện công tác quản lý
sinh viên nội trú ............................................................................. 51
Bảng 2.12. Kết quả khảo nghiệm mức độ phù hợp và mức độ khả thi
của các biện pháp quản lý sinh viên .............................................. 75
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN v http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sinh viên là thế hệ tƣơng lai của đất nƣớc, là nhân vật trung tâm trong nhà
trƣờng, đƣợc nhà trƣờng bảo đảm điều kiện thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ
trong quá trình học tập và rèn luyện tại trƣờng. Do đó việc quản lý sinh viên ở
các trƣờng đại học, cao đẳng đƣợc xem là một trong những công tác trọng tâm
của ngƣời Hiệu trƣởng nhằm bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục là đào tạo
con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm
mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội; hình thành và bồi dƣỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân,
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nếu việc quản lý
sinh viên không tốt sẽ dẫn đến những hậu quả ảnh hƣởng đến chất lƣợng đào
tạo của nhà trƣờng.
Trong khi đó theo hƣớng dẫn chuyển đổi đào tạo của Bộ Giáo dục và
Đào tạo đến năm 2010 Bộ đã quyết định yêu cầu các trƣờng đại học, cao đẳng
trong cả nƣớc phải hoàn thiện chƣơng trình đào tạo theo tín chỉ để thay thế cho
hình thức đào tạo theo niên chế hiện nay. Bên cạnh đó thực tế hiện nay cũng
cho thấy do đòi hỏi của thị trƣờng nhân lực cùng với điều đó là số lƣợng sinh
viên theo học các chuyên ngành ở các trƣờng đại học, cao đẳng ngày một tăng
lên. Chính vì vậy mà vấn đề quản lý sinh viên ở các trƣờng cao đẳng cũng gặp
nhiều khó khăn. Và Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên với chức
năng đào tạo sinh viên có chất lƣợng cao cho đất nƣớc, là một trƣờng cao đẳng
đa ngành cũng đang trong giai đoạn đào tạo theo hệ thống tín chỉ với số lƣợng
sinh viên nhiều và phức tạp cũng không nằm ngoài thực trạng chung.
Bên cạnh những thành tích đạt đƣợc thì hoạt động quản lý sinh viên của
trƣờng vẫn chƣa đạt đƣợc hiệu quả nhƣ mong đợi. Nắm bắt thực trạng đó tôi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 1 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
mong muốn vận dụng các kiến thức đƣợc học trong chƣơng trình đào tạo thạc sỹ
Quản lý giáo dục vào giải quyết một vấn đề thực tế trong quản lý trƣờng học. Do
đó tôi đã lựa chọn đề tài: “Biện pháp quản lý công tác sinh viên Trường Cao
đẳng Kinh tế - Tài chính Thái Nguyên”.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài này để đề xuất một số biện pháp quản lý công tác sinh
viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên nhằm góp phần nâng
cao chất lƣợng đào tạo.
3. Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý sinh viên ở Trƣờng CĐ Kinh
Tế - Tài chính Thái Nguyên.
3.2. Đối tƣợng nghiên cứu: Quản lý công tác sinh viên của phòng công tác
HSSV Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên.
4. Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý sinh viên ở Trƣờng Cao đẳng Kinh tế- Tài chính Thái
Nguyên đã đạt đƣợc một số kết quả nhất định nhƣng chƣa đáp ứng yêu cầu đổi
mới công tác quản lý của nhà trƣờng và yêu cầu công tác sinh viên trong điều
kiện hiện nay. Nếu tìm ra đƣợc những biện pháp quản lý công tác sinh viên
Trƣờng Cao đẳng Kinh tế Tài chính Thái Nguyên khả thi và phù hợp với yêu
cầu đổi mới công tác quản lý của nhà trƣờng thì công tác quản lý sinh viên của
trƣờng sẽ có hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về quản lý sinh viên ở trƣờng
đại học, cao đẳng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 2 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
5.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý công tác sinh viên
ở Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác sinh viên hệ chính quy ở
Trƣờng Cao đẳng Kinh tế- Tài chính Thái Nguyên.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, tác giả sử dụng những phƣơng pháp nghiên cứu sau:
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
- Đọc và nghiên cứu các tài liệu, văn bản pháp quy về quản lý công tác
sinh viên nhằm phục vụ cho việc thực hiện đề tài nghiên cứu.
- Sƣu tầm sách, tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề hoạt động quản
lý công tác sinh viên.
- Phân tích, so sánh, tổng hợp, hệ thống hóa, trích dẫn các khái niệm
công cụ, số liệu tùy theo mục đích nghiên cứu của đề tài.
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1. Phương pháp quan sát
Quan sát tình hình hoạt động công tác sinh viên tại phòng công tác sinh
viên đặc biệt là những buổi có lịch tiếp sinh viên nhằm đánh giá thực trạng quản lý
công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên, tìm nguyên
nhân nhằm đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác sinh viên.
6.2.2. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Tiến hành xây dựng phiếu hỏi dành cho đối tƣợng là 150 sinh Trƣờng
Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên
- Xây dựng phiếu hỏi dành cho đối tƣợng là các giảng viên, chuyên viên
phòng công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 3 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
nhằm thu thập những thông tin cần thiết phục vụ cho việc phân tích và đánh giá
thực trạng quản lý công tác sinh viên của Trƣờng Cao đẳng Kinh tế - Tài chính
Thái Nguyên.
- Xin ý kiến các chuyên gia để xây dựng công cụ điều tra và khẳng định
giá trị của các biện pháp quản lý Công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-
Tài chính Thái Nguyên.
6.2.4. Phương pháp thống kê toán học
Thống kê tổng hợp số liệu nhằm đánh giá thực trạng quản lý công tác sinh
viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái Nguyên.
7. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu các biện pháp quản lý công tác sinh viên hệ chính quy
của Phòng công tác sinh viên ở Trƣờng Cao đẳng Kinh tế-Tài chính Thái
Nguyên; các số liệu thực tế lấy trong 3 năm học từ năm học 2011-2012 đến
năm học 2013-2014.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo và phụ lục, nội dung luận văn gồm có 03 chƣơng:
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế
- Tài chính Thái Nguyên.
Chương 2: Thực trạng quản lý công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế -
Tài chính Thái Nguyên.
Chương 3: Một số biện pháp quản lý công tác sinh viên Trƣờng Cao đẳng Kinh tế -
Tài chính Thái Nguyên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 4 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN
Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề vấn
Giáo dục là một chức năng của xã hội loài ngƣời, đƣợc thực hiện một cách
tự giác, vƣợt qua ngƣỡng “tập tính” của các giống loài động vật bậc thấp khác.
Cũng nhƣ mọi hoạt động khác của xã hội loài ngƣời, sự ra đời của hoạt động
giáo dục gắn liền với sự ra đời của hoạt động quản lý giáo dục và từ đó cũng
xuất hiện khoa học về QLGD. Là ngƣời học, ngƣời học vừa là đối tƣợng đào
tạo, vừa là mục tiêu đào tạo. Để nâng cao chất lƣợng đào tạo ngoài việc xem
xét các yếu tố ngƣời dạy, nội dung, chƣơng trình, cơ sở vật chất...thì không thể
không nghiên cứu trực tiếp là đối tƣợng ngƣời học. Xung quanh vấn đề ngƣời
học có rất nhiều vấn đề cần nghiên cứu trong đó có vấn đề ngƣời học trong quá
trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục.
Hiện nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài báo trong và ngoài
nƣớc viết về biện pháp quản lý công tác sinh viên trong nhà trƣờng và đƣợc
ứng dụng trong và ngoài nhà trƣờng và là mô hình học tập sâu rộng. Qua
nghiên cứu và tìm tòi những tài liệu trƣớc đó tôi muốn áp dụng một phần nhỏ
những kinh nghiệm khoa học mà các đề tài đi trƣớc đã định hƣớng nhƣ:
- Nghiên cứu của đồng tác giả Harold Koontx - Cyrclodnnell - Heinzweilrich
về những vấn đề cốt yếu cả quản lý: Chỉ ra các hình thức quản lý, các bước và
định hướng, kế hoạch tổng thể trong quản lý chung rút ra phương thức quản lý
sinh viên cụ thể [19].
- Đinh Xuân Liễn: Những nhân tố trong quá trình đổi mới tác động đến lối
sống HSSV hiện nay (Đi sâu vào tìm hiểu lối sống của sinh viên hiện nay trước
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 5 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
những tác động phức tạp của xã hôi đẫn đến thực trạng cần phải giải quyết
trong việc quản lý sinh viên ra sao? Như thế nào?) [16].
Tác giả Trần Thị Thu Hƣơng nghiên cứu đề tài: “Quản lý giáo dục đạo
đức cho sinh viên trường Cao đẳng du lịch Hà Nội trong giai đoạn hiện nay”.
Đề tài đã nêu ra các biện pháp: Kế hoạch hóa công tác giáo dục đạo đức cho
SV trong trƣờng; Tổ chức bồi dƣỡng nâng cao năng lực nhận thức về hoạt động
giáo dục đạo đức trong bối cảnh hiện nay; Tổ chức lựa chọn và bồi dƣỡng năng
lực thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục đạo đức cho đối ngũ giáo viên chủ
nhiệm chuyên trách; Quản lý và xây dựng và phát triển môi trƣờng sƣ phạm
nhằm giáo dục đạo đức cho SV; Tổ chức đa dạng các hình thức phối kết hợp
giữa nhà trƣờng, gia đình, xã hội [14].
Tác giả Nguyễn Văn Chiến nghiên cứu đề tài: “Quản lý hoạt động ngoài
giờ lên lớp của SV Học Viện cảnh sát nhân dân”. Đề tài đã nêu ra các giải
pháp: Tăng cƣờng các biện pháp tự học; Nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động
văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, sinh hoạt tập thể, giao lƣu và các hoạt
động khác; Mở rộng các nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp phù hợp với hình
thức tổ chức; Bồi dƣỡng năng lực chuyên môn và đảm bảo chế độ chính sách
cho cán bộ làm công tác QLSV [8].
Trƣờng Cao đẳng Kinh tế Tài chính Thái Nguyên đã có nhiều hình thức
trong công tác quản lý sinh viên nhƣng kết quả thực tế hiện cũng gặp phải vấn
đề khó khăn trong công tác quản lý sinh viên nhƣ các trƣờng đại học, cao đẳng
khác trên địa bàn thành phố cụ thể:Về Quản lý công tác sinh viên còn hạn chế
nhiều mặt; kế hoạch và hình thức hoạt động trong quản lý còn chƣa đồng bộ,
thiếu tính sáng tạo và huy động sự tích cực từ phía các đơn vị phối hợp trong
trƣờng cũng nhƣ ngoài trƣờng, đội ngũ cán bộ làm công tác sinh viên còn thiếu,
chƣa có kinh nghiệm trong quản lý sinh viên. Đây là vấn đề đặc biệt quan tâm
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 6 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
trong công tác quản lý sinh viên. Do vậy tôi chọn đề tài “Biện pháp quản lý
công tác sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế Tài chính Thái Nguyên”.
1.2. Một số khái niệm cơ bản trong đề tài
1.2.1. Sinh viên, sinh viên chính quy
a. Sinh viên
Thuật ngữ sinh viên có nguồn gốc từ tiếng Latinh “Student”, có nghĩa là:
“Ngƣời làm việc, học tập nhiệt tình, ngƣời tìm kiếm, khai thác tri thức”.
- Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Sinh viên là ngƣời học ở bậc đại học.
Nhƣ vậy, có thể hiểu một cách khái quát sinh viên là những ngƣời đang
theo học tại các trƣờng đại học. Họ là những thanh niên đã bắt đầu trƣởng
thành về thể chất, ý thức, trí tuệ; có khả năng tự học, có định hƣớng nghề
nghiệp rõ ràng.
b. Sinh viên chính quy
Sinh viên chính quy của một khóa - ngành đào tạo của trƣờng là những thí
sinh trúng tuyển kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy hàng năm
theo quy chế của bộ giáo dục và Đào tạo và hoàn tất thủ tục nhập học theo quy
định của nhà trƣờng.
1.2.2. Công tác sinh viên
Theo Quy chế công tác học sinh, sinh viên năm 1993, sử đổi bổ xung năm
2000 của Bộ Giáo dục và đào tạo, công tác học sinh, sinh viên gồm:
1. Tổ chức tiếp nhận học sinh, sinh viên trúng tuyển vào học.
2. Tổ chức quản lý việc học tập của HSSV theo đúng chƣơng trình,
kế hoạch đã định và thực hiện đúng các qui chế, qui định hiện hành.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 7 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
3. Tổ chức và quản lý đời sống vật chất của học sinh, sinh viên: ăn, ở,
sinh hoạt của học sinh, sinh viên nội trú trong ký túc xá.
4. Tổ chức và quản lý đời sống tinh thần của HSSV: công tác chính
trị tƣ tƣởng, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và các hoạt
động khác.
5. Tổ chức thực hiện các chế độ chính sách đối với học sinh, sinh viên về
học bổng, học phí, bảo hiểm và các chế độ khác có liên quan đến học sinh,
sinh viên.
6. Phối hợp với các ngành, các cấp xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh
chính trị, trật tự và an tồn xã hội trên địa bàn nơi trƣờng đóng;. Hƣớng dẫn
HSSV nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật và nội quy, quy chế.
7. Biểu dƣơng khen thƣởng những HSSV đạt thành tích cao trong học tập,
rèn luyện, nghiên cứu khoa học, trong các hoạt động xã hội, xử lý kỷ luật đối
với HSSV vi phạm pháp luật và nội qui, quy chế.
1.2.3. Quản lý Công tác sinh viên
Đơn vị làm công tác quản lý sinh viên có chức năng tham mƣu và giúp
Hiệu trƣởng trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ công tác HSSV của trƣờng
theo các văn bản quản lý hành chính nhà nƣớc và các quy chế hiện hành.
1. Trực tiếp tổ chức và việc thực hiện các nội quy, quy chế, các chủ
trƣơng chính sách đối với HSSV bảo đảm dân chủ công khai và công
bằng xã hội ở tất cả các khâu có liên quan đến HSSV, tổ chức các biện
pháp thích hợp nhằm đƣa công tác HSSV vào nề nếp, bảo đảm cho HSSV
thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 8 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
2. Nắm chắc tình hình HSSV về các mặt học tập và rèn luyện, tình
hình tƣ tƣởng và đời sống, hiểu rõ tâm tƣ nguyện vọng và giải quyết kịp
thời những yêu cầu bức xúc mà HSSV quan tâm. Định kỳ tổ chức đối
thoại với HSSV để giải quyết và cung cấp kịp thời cho HSSV những
thông tin cần thiết.
3. Bảo đảm các điều kiện vật chất và cơ chế để phát huy vai trò của
tổ chức Đoàn, Hội sinh viên trong công tác HSSV và các mặt công tác
khác của trƣờng. Tổ chức các hoạt động giáo dục chính trị tƣ tƣởng, đạo
đức, nếp sống, giáo dục truyền thống, các hoạt động văn hóa, văn nghệ,
thể dục thể thao, hoạt động tự quản của HSSV.
1.2.4. Quản lý
Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con ngƣời muốn tồn tại và
phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của một tổ chức, từ nhóm nhỏ đến phạm
vi rộng lớn ở tầm quốc gia, quốc tế đều phải thừa nhận và chịu sự quản lý nào
đó. Ngày nay thuật ngữ quản lý trở thành phổ biến và có rất nhiều cách định
nghĩa khác nhau, nhƣng chƣa có một định nghĩa chính xác nhất đƣợc tất cả mọi
ngƣời chấp nhận hoàn toàn. Tuy vậy các định nghĩa đƣa ra đều có những điểm
chung, thống nhất ở một mức độ nhất định.
Theo Mary Parker Follett “Quản lý là nghệ thuật đạt được mục tiêu thông
qua nỗ lực của người khác”.
Tác giả Trần Kiều cho rằng: “Quản lý là hoạt động có sự tác động qua lại
giữa hệ thống và môi trường, do đó quản lý được hiểu là đảm bảo hoạt động
của hệ thống trong sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường, là chuyển
hệ thống tới trạng thái mới thích ứng với những hoàn cảnh mới” [15].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 9 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Nguyễn Quốc Chính, Nguyễn Thị Mỹ Lộc lại cho rằng: “Quản lý là thiết
chế duy trì một môi trường mà trong đó các tác nhân làm việc với nhau theo
các nhóm, có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã đề ra” [9, tr.29].
Theo quan điểm hệ thống của tác giả Đỗ Hoàng Toàn thì: “Quản lý là sự
tác động có tổ chức, có định hướng của CTQL lên ĐTQL nhằm sử dụng có hiệu
quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được các mục tiêu đã
đặt ra trong điều kiện biến đổi của môi trường” [20, tr.68].
Hiện nay Quản lý đƣợc định nghĩa rõ ràng hơn: Quản lý là quá trình đạt
đƣợc mục tiêu của của tổ chức bằng cách vận dụng các chức năng: Kế hoạch;
tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra.
Trong luận văn này tôi sẽ sử dụng xuyên suốt khái niệm Quản lý theo
quan điểm đó là: Quản lý là quá trình đạt đƣợc mục tiêu của của tổ chức bằng
cách vận dụng các chức năng: kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra.
1.2.5. Biện pháp quản lý
Biện pháp là cách làm, cách giải quyết những công việc cụ thể.
Biện pháp quản lý đƣợc hiểu là cách làm, cách giải quyết những công việc cụ
thể của công tác quản lý nhằm đạt đƣợc những mục tiêu quản lý đã đề ra.
Trong công tác quản lý sinh viên biện pháp quản lý sinh viên đƣợc hiểu là
những cách làm, cách giải quyết những vấn đề trong công tác sinh viên nhằm
đạt đƣợc những mục tiêu đã đề ra.
1.3. Nội dung và yêu cầu quản lý công tác sinh viên trong trƣờng CĐ, ĐH
1.3.1. Đặc điểm sinh viên hệ chính quy trong trường cao đẳng, đại học
Sinh viên hệ chính quy là những thí sinh trúng tuyển kỳ thi tuyển sinh đại
học, cao đẳng hệ chính quy hàng năm theo quy chế của bộ giáo dục và Đào tạo
và hoàn tất thủ tục nhập học theo quy định của nhà trƣờng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 10 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Sinh viên hệ chính quy không đƣợc phép thay đổi ngành đã trúng tuyển và
phải tuyệt đối tuân thủ các quy định học vụ áp dụng đúng cho khóa - ngành đã
nhập học. Trƣờng hợp thi tuyển theo một điểm chuẩn chung, sinh viên sẽ đƣợc
xét ngành sau 3 học kỳ đại cƣơng.
Một số trƣờng hợp đặc biệt đƣợc xem xét thu nhận vào hệ chính quy tập
trung trên cơ sở các quy chế, quy định cụ thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo và
của trƣờng gồm:
- Sinh viên đang học ở nƣớc ngoài có nguyện vọng và đƣợc giới thiệu về
nƣớc học tiếp.
- Sinh viên các trƣờng cao đẳng, đại học khác ở trong nƣớc có nguyện vọng
chuyển trƣờng nếu có đủ các điều kiện do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.
Mỗi HS - SV là một công dân luôn có đầy đủ quyền và nghĩa vụ và chịu
sự quản lý của nhà quản lý theo quy định trong Hiến pháp nƣớc Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam và trong các đạo luật hiện hành. Đồng thời sinh viên hệ
chính trong các trƣờng cao đẳng, đại học sau khi hoàn thành thủ tục nhập học
sẽ thực hiện quá trình học tập của mình theo quy định của Bộ giáo dục và đào
tạo đã ban hành cụ thể trong quy 25 đối với các trƣờng đào tạo theo học chế
niên chế và quy chế 43 đối với các trƣờng đào tạo theo học chế tín chỉ.
1.3.2. Quản lý công tác sinh viên trong trường cao đẳng, đại học
1.3.2.1. Nội dung quản lý công tác sinh viên trong trường cao đẳng
Để thực hiện công tác quản lý sinh viên có rất nhiều đơn vị, bộ phận tham
gia thực hiện, tuy nhiên trong phạm vi đề tài này tác giả chỉ nghiên cứu chủ thể
chịu trách nhiệm chính để thực hiện công tác này đó là phòng công tác sinh
viên. Phòng công tác sinh viên bên cạnh trực tiếp thực hiện việc quản lý sinh
viên thì phòng còn chịu trách nhiệm phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 11 http://www.lrc-tnu.edu.vn/