Bệnh kinh nghiệm ở đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở long an bản chất, biểu hiện và nguyên nhân

  • 127 trang
  • file .doc
1
Më ®Çu
1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi
Sù nghiÖp ®æi míi do §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam khëi
xíng ®· vµ ®ang mang l¹i nh÷ng thµnh qu¶ to lín trong sù
ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. Nh÷ng n¨m qua, ®Êt níc ta ®·
tõng bíc tho¸t ra khái khñng ho¶ng kinh tÕ - x· héi, t¹o ®îc
nh÷ng tiÒn ®Ò vµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó chuyÓn sang
thêi kú ph¸t triÓn míi, thêi kú ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa,
hiÖn ®¹i hãa, thùc hiÖn "d©n giµu, níc m¹nh, x· héi c«ng
b»ng, d©n chñ v¨n minh".
Trong sù nghiÖp ®æi míi ë ViÖt Nam, mét trong
nh÷ng yÕu tè quan träng t¹o nªn th¾ng lîi cña qu¸ tr×nh
®æi míi lµ ®éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së. §éi ngò nµy
gi÷ vÞ trÝ ®Æc biÖt trong hÖ thèng chÝnh trÞ, lµ cÇu nèi
cã hiÖu lùc nhÊt gi÷a §¶ng, Nhµ níc víi nh©n d©n. ChÝnh
®éi ngò l·nh ®¹o chñ chèt ë c¬ së lµ ngêi chØ ®¹o cuèi
cïng vµ trùc tiÕp ®èi mÆt vµ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò cô
thÓ n¶y sinh trong ho¹t ®éng thùc tiÔn ë c¬ së.
Tuy nhiªn, ®éi ngò nµy vÉn cßn nh÷ng h¹n chÕ cha
®¸p øng ®îc yªu cÇu cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn
®¹i hãa n«ng nghiÖp, n«ng th«n. Mét trong nh÷ng h¹n
chÕ ®ã lµ hä ®· m¾c ph¶i bÖnh kinh nghiÖm. BÖnh kinh
nghiÖm ë ®éi ngò nµy ®· g©y t¸c h¹i rÊt lín trong sù
nghiÖp ®æi míi ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ë n«ng th«n. §éi
ngò c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së ë Long An còng kh«ng tr¸nh
khái c¨n bÖnh nµy. Cïng nh÷ng c¨n bÖnh kh¸c, bÖnh kinh
nghiÖm ®ang lµ trë lùc ®èi víi c¸n bé, ®¶ng viªn Long An.
2
§Æc biÖt lµ ë ®éi ngò c¸n bé chñ chèt c¬ së. Nã ®· lµm cho
hiÖu qu¶ tæ chøc thùc tiÔn cña ®éi ngò nµy bÞ h¹n chÕ.
ChÝnh v× vËy, nghiªn cøu "bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò
c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së Long An" lµ mét vÊn ®Ò cÇn
thiÕt. Lµm s¸ng tá b¶n chÊt, biÓu hiÖn ®Æc trng, nguyªn
nh©n chñ yÕu cña c¨n bÖnh nµy ë ®éi ngò c¸n bé chñ
chèt cÊp c¬ së, ®Ó tõ ®ã t×m ra ph¬ng híng vµ gi¶i ph¸p
tõng bíc kh¾c phôc nã, mét vÊn ®Ò cã ý nghÜa lý luËn vµ
thùc tiÔn quan träng vµ cÊp b¸ch ®èi víi sù nghiÖp ®æi
míi ®Êt níc theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë níc ta hiÖn
nay nãi chung, Long An nãi riªng.
2. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi
Trong nh÷ng n¨m qua ®· cã mét sè t¸c gi¶ quan
t©m nghiªn cøu vÒ bÖnh kinh nghiÖm, thÓ hiÖn lµ cã
nhiÒu bµi viÕt trªn t¹p chÝ, in trong s¸ch. NhiÒu t¸c gi¶ ®·
®Ò cËp Ýt nhiÒu tíi nh÷ng biÓu hiÖn, nguyªn nh©n, t¸c
h¹i cña bÖnh kinh nghiÖm ë níc ta còng nh nh÷ng ph¬ng
híng kh¾c phôc. Cã thÓ kÓ mét sè c«ng tr×nh cã liªn quan
®Õn vÊn ®Ò nµy nh:
- D¬ng Phó HiÖp: Gãp phÇn ph©n tÝch nguyªn
nh©n cña sù l¹c hËu vÒ nhËn thøc lý luËn vµ sù yÕu kÐm
vËn dông c¸c quy luËt, T¹p chÝ Nghiªn cøu lý luËn, sè
6/1987.
- NguyÔn Ngäc Long: Kinh nghiÖm vµ lý luËn, T¹p
chÝ Nghiªn cøu lý luËn, sè 01/1984; vµ Chèng chñ nghÜa
chñ quan duy ý chÝ, kh¾c phôc bÖnh kinh nghiÖm vµ
bÖnh gi¸o ®iÒu trong qu¸ tr×nh ®æi míi t duy lý luËn.
3
Trong s¸ch: "MÊy vÊn ®Ò cÊp b¸ch vÒ ®æi míi t duy lý
luËn", Häc viÖn NguyÔn ¸i Quèc, Hµ Néi, 1988.
- Lª H÷u NghÜa: Mét sè c¨n bÖnh trong ph¬ng ph¸p
t duy cña c¸n bé ta, T¹p chÝ TriÕt häc, sè 2/1988.
- Hoµng ChÝ B¶o: Tõ t duy kinh nghiÖm ®Õn t duy lý
luËn, T¹p chÝ Th«ng tin lý luËn, sè 6/1988 v.v...
Tuy nhiªn, ®Ò cËp tíi bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò
c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së ®ång b»ng s«ng Cöu Long nãi
chung, ë Long An nãi riªng th× hÇu nh cha cã c«ng tr×nh
nµo.
3. Giíi h¹n cña luËn v¨n
LuËn v¨n chØ nghiªn cøu nh÷ng biÓu hiÖn ®Æc trng,
b¶n chÊt, nguyªn nh©n cña bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò
c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së (x·, phêng, thÞ trÊn), gåm: BÝ
th §¶ng ñy, Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n, Phã Chñ tÞch
Héi ®ång nh©n d©n, Phã Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n qua
kh¶o s¸t thùc tÕ ë Long An.
4. Môc ®Ých, nhiÖm vô cña luËn v¨n
4.1. Môc ®Ých
Trªn c¬ së lµm s¸ng tá b¶n chÊt, biÓu hiÖn, t¸c h¹i
vµ nguyªn nh©n cña bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò c¸n bé
chñ chèt cÊp c¬ së Long An, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ
yÕu ®Ó tõng bíc kh¾c phôc vµ ng¨n ngõa c¨n bÖnh nµy.
4.2. NhiÖm vô
4
- T×m hiÓu b¶n chÊt, nh÷ng biÓu hiÖn chñ yÕu, t¸c
h¹i còng nh nguyªn nh©n cña bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò
c¸n bé chñ chèt c¬ së trong qu¸ tr×nh ®æi míi ë tØnh
Long An.
- Tr×nh bµy mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó tõng bíc
kh¾c phôc vµ ng¨n ngõa bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò c¸n
bé nµy.
5. C¬ së lý luËn vµ ph¬ng ph¸p cña luËn v¨n
5.1. C¬ së lý luËn
- LuËn v¨n dùa trªn c¬ së lý luËn vµ ph¬ng ph¸p
luËn cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ chñ nghÜa duy
vËt lÞch sö, nhÊt lµ nh÷ng nguyªn lý lý luËn nhËn thøc m¸c
xÝt. §ång thêi, luËn v¨n còng dùa trªn t tëng Hå ChÝ Minh,
c¸c v¨n kiÖn cña §¶ng vµ Nhµ níc vÒ lÜnh vùc t tëng vµ lý
luËn nhËn thøc, c¸c v¨n kiÖn cña tØnh §¶ng bé Long An,
ñy ban nh©n d©n tØnh Long An còng nh c¸c b¸o c¸o cña
mét sè §¶ng bé huyÖn Long An.
- LuËn v¨n kÕ thõa c¸c t tëng khoa häc cña t¸c gi¶
kh¸c cã liªn quan ®Õn ®Ò tµi.
5.2. VÒ ph¬ng ph¸p
Trong luËn v¨n sö dông tæng hîp c¸c ph¬ng ph¸p;
ph©n tÝch - tæng hîp, lÞch sö - l«gÝc, ph¬ng ph¸p ®iÒu
tra kh¶o s¸t thùc tÕ.
6. C¸i míi cña luËn v¨n
5
- Bíc ®Çu kh¸i qu¸t mét sè nÐt ®Æc thï cña bÖnh
kinh nghiÖm ë ®éi ngò c¸n bé chñ chèt c¬ së Long An. Qua
®ã v¹ch ra t¸c h¹i cña c¨n bÖnh nµy.
- Gãp phÇn chØ ra nguyªn nh©n cña bÖnh kinh
nghiÖm ë ®éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së Long An.
- §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó tõng bíc
kh¾c phôc vµ ng¨n ngõa bÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò c¸n
bé chñ chèt cÊp c¬ së Long An.
7. ý nghÜa cña luËn v¨n
LuËn v¨n cã thÓ dïng lµm tµi liÖu tham kh¶o khi
nghiªn cøu, gi¶ng d¹y nh÷ng vÊn ®Ò vÒ lý luËn nhËn thøc,
vÒ c«ng t¸c x©y dùng §¶ng vµ c«ng t¸c t tëng hiÖn nay ë
c¸c Trêng ChÝnh trÞ tØnh, c¸c trung t©m båi dìng lý luËn
chÝnh trÞ huyÖn v.v...
8. KÕt cÊu cña luËn v¨n
Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, danh môc tµi liÖu
tham kh¶o, luËn v¨n gåm 2 ch¬ng 6 tiÕt.
6
Ch¬ng 1
BÖnh kinh nghiÖm ë ®éi ngò c¸n bé
chñ chèt cÊp c¬ së long an - b¶n chÊt,
biÓu hiÖn vµ nguyªn nh©n
1.1. B¶n chÊt vµ nh÷ng biÓu hiÖn chñ yÕu cña bÖnh
kinh nghiÖm
1.1.1. B¶n chÊt cña bÖnh kinh nghiÖm
Theo quan ®iÓm cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng,
nhËn thøc lµ qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh hiÖn thùc kh¸ch quan bëi
con ngêi, lµ qu¸ tr×nh t¹o thµnh tri thøc vÒ hiÖn thùc
kh¸ch quan trong bé ãc con ngêi. Nhê cã nhËn thøc, con
ngêi míi cã tri thøc vÒ thÕ giíi. Tri thøc lµ kÕt qu¶ cña qu¸
tr×nh nhËn thøc thÕ giíi bëi con ngêi. NhËn thøc kh«ng
ph¶i lµ mét hµnh ®éng nhÊt thêi, gi¶n ®¬n, m¸y mãc, thô
®éng mµ lµ mét qu¸ tr×nh biÖn chøng, tÝch cùc, s¸ng t¹o.
Qu¸ tr×nh ®ã diÔn ra theo con ®êng tõ trùc quan sinh
®éng ®Õn t duy trõu tîng råi tõ t duy trõu tîng ®Õn thùc
tiÔn. §ã còng lµ qu¸ tr×nh nhËn thøc ®i tõ hiÖn tîng ®Õn
b¶n chÊt, tõ b¶n chÊt kÐm s©u s¾c ®Õn b¶n chÊt s©u
s¾c h¬n. KÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh ®ã ®em l¹i cho con ngêi
nh÷ng tri thøc ë nh÷ng tr×nh ®é kh¸c nhau - kinh nghiÖm
vµ lý luËn. Tri thøc kinh nghiÖm vµ tri thøc lý luËn lµ hai
tr×nh ®é kh¸c nhau cña nhËn thøc nhng thèng nhÊt víi
nhau, bæ sung cho nhau.
§Ó nhËn thøc vµ c¶i t¹o thÕ giíi cã hiÖu qu¶, con ng-
êi cÇn ph¶i cã c¶ kinh nghiÖm vµ lý luËn. Kinh nghiÖm cã
7
vai trß to lín, kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong cuéc sèng hµng
ngµy cña con ngêi vµ nhÊt lµ trong sù nghiÖp x©y dùng
chñ nghÜa x· héi - mét sù nghiÖp rÊt míi mÎ vµ v« cïng khã
kh¨n, phøc t¹p. ë ®©y kh«ng thÓ t×m c©u gi¶i ®¸p cho
mäi vÊn ®Ò cña thùc tiÔn c¸ch m¹ng ®Æt ra, tõ trong
s¸ch vë hay b»ng suy diÔn thuÇn tóy, hoÆc tõ lý luËn cã
s½n. ChÝnh kinh nghiÖm ®«ng ®¶o cña quÇn chóng nh©n
d©n trong x©y dùng chñ nghÜa x· héi sÏ ®em l¹i cho
chóng ta nh÷ng bµi häc quý b¸u. Kinh nghiÖm lµ c¬ së ®Ó
chóng ta kh¸i qu¸t, bæ sung ph¸t triÓn lý luËn ®· cã.
Kh«ng cã kinh nghiÖm th× kh«ng cã lý luËn, kh«ng cã
khoa häc. Mäi tri thøc cña chóng ta hoÆc trùc tiÕp, hoÆc
gi¸n tiÕp ®Òu n¶y sinh tõ kinh nghiÖm thùc tiÔn. Song nÕu
tuyÖt ®èi hãa vai trß cña kinh nghiÖm, coi kinh nghiÖm lµ
tuyÖt ®èi, "lµ ch×a khãa v¹n n¨ng" cho ph¬ng ph¸p t duy
còng nh trong c¶i t¹o thùc tiÔn th× sÏ r¬i vµo bÖnh kinh
nghiÖm. Trong §¹i tõ ®iÓn TiÕng viÖt, kh¸i niÖm "kinh
nghiÖm" ®îc dïng ®Ó chØ sù hiÓu biÕt cã thÓ ¸p dông h÷u
hiÖu cho cuéc sèng cã ®îc nhê sù tiÕp xóc; tõng tr¶i thùc
tÕ [7, tr. 948]. §iÒu nµy còng cã nghÜa, kinh nghiÖm lµ
mét d¹ng tri thøc ph¶n ¸nh hiÖn thùc kh¸ch quan, cho nªn
xÐt vÒ mÆt nhËn thøc luËn, kinh nghiÖm lµ tÝnh thø hai,
thÕ giíi kh¸ch quan lµ tÝnh thø nhÊt. Tøc lµ néi dung mµ
kinh nghiÖm ph¶n ¸nh thuéc thÕ giíi kh¸ch quan. Kinh
nghiÖm chØ cã ë con ngêi, nhng néi dung cña kinh nghiÖm
l¹i kh«ng phô thuéc vµo con ngêi mµ chØ phô thuéc vµo sù
vËt kh¸ch quan ®îc kinh nghiÖm ®ã ph¶n ¸nh. Tuy nhiªn,
kinh nghiÖm kh«ng ph¶i lµ sù thÓ hiÖn néi dung thô ®éng
8
cña nhËn thøc bëi con ngêi mµ lµ kÕt qu¶ cña sù t¸c ®éng
tÝch cùc cña con ngêi ®èi víi thÕ giíi kh¸ch quan.
XÐt vÒ mÆt lÞch sö, néi dung cña kinh nghiÖm lu«n
cã tÝnh lÞch sö cô thÓ. Kinh nghiÖm lµ c¸i riªng nÕu so víi
lý luËn lµ c¸i chung. Kinh nghiÖm còng ph¶n ¸nh tr×nh ®é
ho¹t ®éng thùc tiÔn vµ nhËn thøc cña con ngêi ë mét giai
®o¹n, mét thêi ®iÓm lÞch sö nhÊt ®Þnh. ThÕ hÖ tríc
truyÒn l¹i cho thÕ hÖ sau nh÷ng kinh nghiÖm ®· cã. ThÕ
hÖ sau, khi kÕ thõa nh÷ng kinh nghiÖm ®ã, th«ng qua
ho¹t ®éng thùc tiÔn sÏ lµm ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c thªm
nh÷ng kinh nghiÖm cò b»ng hµng lo¹t nh÷ng t liÖu míi vµ
lµm giµu thªm kho tµng kinh nghiÖm quý b¸u Êy b»ng
nh÷ng kinh nghiÖm míi. TÊt nhiªn, kho tµng tri thøc cña
nh©n lo¹i kh«ng chØ cã nh÷ng tri thøc kinh nghiÖm mµ
cßn cã tri thøc lý luËn. Kinh nghiÖm xÐt vÒ b¶n chÊt cã
nh÷ng ®Æc trng sau:
- Kinh nghiÖm lµ mét d¹ng tri thøc ®îc thu nhËn vµ
tÝch lòy qua ho¹t ®éng thùc tiÔn cña con ngêi cßn mang
tÝnh trùc quan c¶m tÝnh. Trong qu¸ tr×nh t¸c ®éng gi÷a
con ngêi víi thÕ giíi hiÖn thùc, con ngêi trùc tiÕp thu nhËn,
tÝch lòy vµ h×nh thµnh nh÷ng tri thøc nhÊt ®Þnh vÒ thÕ
giíi. Nh÷ng tri thøc nµy bíc ®Çu ph¶n ¸nh mét sè thuéc
tÝnh bªn ngoµi cña ®èi tîng. Nh÷ng tri thøc nµy ®îc cñng
cè cïng víi nh÷ng kü n¨ng ho¹t ®éng cña con ngêi . §ã lµ
kinh nghiÖm. Nh vËy, kinh nghiÖm lµ mét d¹ng tri thøc
ph¶n ¸nh hiÖn thùc kh¸ch quan. Kinh nghiÖm lµ mét d¹ng
tri thøc cã tÝnh chÊt trùc quan c¶m tÝnh, nhng kh«ng ®îc
9
®ång nhÊt kinh nghiÖm víi nhËn thøc c¶m tÝnh. H¬n n÷a,
viÖc t¸ch nhËn thøc thµnh hai h×nh thøc c¶m tÝnh vµ lý
tÝnh chØ cã ý nghÜa t¬ng ®èi vÒ mÆt nhËn thøc luËn.
Thùc tÕ cho thÊy, kh«ng cã mét kÕt qu¶ cña mét qu¸
tr×nh nhËn thøc nµo l¹i kh«ng lµ s¶n phÈm cña sù thèng
nhÊt biÖn chøng gi÷a nhËn thøc c¶m tÝnh vµ nhËn thøc lý
tÝnh. TÝnh chÊt c¶m tÝnh cña kinh nghiÖm nãi lªn tÝnh
chÊt, tr×nh ®é ph¶n ¸nh cña kinh nghiÖm. Kinh nghiÖm
ph¶n ¸nh chñ yÕu dùa vµo quan s¸t trùc quan, vµo nh÷ng
ho¹t ®éng cã tÝnh chÊt thùc nghiÖm vµ vµo nh÷ng qu¸
tr×nh trao ®æi th«ng tin mang tÝnh trùc tiÕp gi÷a con ng-
êi víi thÕ giíi vµ gi÷a con ngêi víi con ngêi. V¶ l¹i, kinh
nghiÖm còng ®¹t tíi tr×nh ®é kh¸i qu¸t, trõu tîng hãa nhÊt
®Þnh (tøc lµ ®· cã sù tham gia cña lý tÝnh) chø kh«ng ph¶i
chØ dõng l¹i ë nh÷ng tËp hîp tri gi¸c, biÓu tîng cña qu¸
tr×nh nhËn thøc c¶m tÝnh. Lªnin ®· chØ ra r»ng: Dßng
kinh nghiÖm n»m ë c¬ së nhËn thøc cña chóng ta, lµ
kh«ng cã lý tÝnh, kh«ng cã trËt tù, kh«ng cã tÊt c¶ c¸i g×
phï hîp víi quy luËt lµ quan ®iÓm duy t©m chñ nghÜa [39,
tr. 199]. Do ®ã, chØ cã thÓ xÐt tÝnh chÊt c¶m tÝnh cña
kinh nghiÖm víi t c¸ch lµ mét d¹ng tri thøc cha hoµn
chØnh, cha ®Çy ®ñ, míi ph¶n ¸nh ®îc nh÷ng thuéc tÝnh
bªn ngoµi nhÊt ®Þnh cña sù vËt, hiÖn tîng. Ph. ¡ngghen ®·
cho r»ng, kinh nghiÖm ban ®Çu còng cßn n«ng c¹n, cha
s©u s¾c, cha chÝnh x¸c, cha ph¶n ¸nh ®îc tÝnh tÊt nhiªn.
Lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh thÕ giíi hiÖn thùc cña
con ngêi, kinh nghiÖm cã u thÕ ë chç lµ nã ph¶n ¸nh sinh
®éng, trùc tiÕp sù vËt, hiÖn tîng. Nguån gèc vµ néi dung
10
ph¶n ¸nh cña kinh nghiÖm thuéc vÒ hiÖn thùc, vÒ ®êi
sèng thùc tiÔn hµng ngµy cña con ngêi. §©y còng chÝnh lµ
chç kh¸c nhau c¨n b¶n gi÷a kinh nghiÖm víi sù t biÖn suy
luËn thuÇn tóy mang tÝnh chñ quan. Bëi vËy, trong qu¸
tr×nh ph¶n ¸nh thÕ giíi kh¸ch quan cña con ngêi, kinh
nghiÖm lu«n lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®îc. Tuy nhiªn
còng cÇn ph¶i thÊy r»ng, víi tÝnh chÊt ph¶n ¸nh ®ã, t¸c
dông cña kinh nghiÖm lµ rÊt cã h¹n, gi¸ trÞ cña sù kh¸i
qu¸t cha s©u s¾c. Nãi c¸ch kh¸c, kinh nghiÖm chØ ph¶n
¸nh thÝch hîp cho nh÷ng kh«ng gian, thêi gian nhÊt ®Þnh
cô thÓ mµ th«i, vµ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn, nh÷ng t×nh
huèng míi xuÊt hiÖn th× kinh nghiÖm ®ã dÔ trë nªn bÊt
cËp. Hå ChÝ Minh ®· chØ ra r»ng: "Kinh nghiÖm lµ tèt, lµ
quý b¸u song kinh nghiÖm cã h¹n chÕ cña nã, ch¼ng qua
chØ lµ tõng bé phËn chØ thiªn lÖch vÒ mét phÝa mµ th«i.
NÕu ®· cã kinh nghiÖm mµ l¹i biÕt thªm lý luËn th× c«ng
viÖc tèt h¬n nhiÒu..." [48, tr. 324]. Lµ mét tr¹ng th¸i ph¶n
¸nh cña ý thøc, trong qu¸ tr×nh t¸c ®éng tíi ®èi tîng, kinh
nghiÖm kh«ng thÓ tiÕp cËn tíi c¸i phæ biÕn, c¸i b¶n chÊt
s©u s¾c bªn trong cña ®èi tîng. Dùa vµo kinh nghiÖm,
con ngêi cã thÓ nhËn thøc ®îc c¸i riªng tõ nh÷ng ®èi tîng
c¶m tÝnh trùc tiÕp. Trong c¸i riªng, kinh nghiÖm ph¶n ¸nh
mét c¸ch sinh ®éng, phong phó h¬n. MÆc dï vËy, kinh
nghiÖm kh«ng thÓ ph¶n ¸nh ®îc toµn bé c¸i riªng trong sù
tån t¹i tÊt yÕu cña nã. Kinh nghiÖm bao giê còng mang
tÝnh riªng cña mét c¸ thÓ, nhãm, mét giai cÊp, mét d©n
téc, mét khu vùc, trong mét hoµn c¶nh, mét thêi gian nhÊt
®Þnh. H¬n n÷a, kinh nghiÖm lu«n lµ kinh nghiÖm vÒ c¸i
11
®· qua, v× thÕ, kinh nghiÖm kh«ng thÓ trë thµnh khu«n
mÉu ®Ó ¸p dông mét c¸ch m¸y mãc cho c¸c ®èi tîng kh¸c
nhau trong nh÷ng kh«ng gian vµ thêi gian kh¸c nhau.
Trong ho¹t ®éng thùc tiÔn ®ßi hái viÖc tiÕp thu kinh
nghiÖm, vËn dông kinh nghiÖm ph¶i biÕt chän läc, s¸ng
t¹o trªn nguyªn t¾c kÕ thõa vµ cã quan ®iÓm lÞch sö - cô
thÓ. Kinh nghiÖm kh«ng thÓ nhËn thøc ®îc c¸i chung
trong b¶n th©n mét sù vËt, hiÖn tîng riªng lÎ nµo ®ã. C¸i
chung chØ ®îc biÓu hiÖn trong vµ qua nh÷ng kinh nghiÖm
víi tÝnh c¸ch lµ sù ph¶n ¸nh lÆp ®i lÆp l¹i trªn nh÷ng líp
®èi tîng sù vËt, hiÖn tîng kh«ng ®ång nhÊt. Bëi vËy, trong
qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh c¸i chung, kinh nghiÖm tá râ sù kÐm
s©u s¾c. §óng nh M¸c-¡ngghen ®· viÕt, §Õn mét tr×nh
®é ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh, khi c¸c nhu cÇu cña con ngêi vµ
c¸c d¹ng vËn ®éng nhiÒu, tháa m·n nhu cÇu ®· t¨ng lªn
vµ ph¸t triÓn h¬n, con ngêi ®Æt nh÷ng tªn gäi riªng biÖt
cho hµng lo¹t c¸c ®èi tîng mµ con ngêi ®· nhê kinh
nghiÖm mµ ph©n biÖt nã víi thÕ giíi bªn ngoµi cßn l¹i...
Nh÷ng tªn gäi b»ng lêi nh vËy, chØ biÓu hiÖn díi d¹ng biÓu
tîng, c¸i mµ ho¹t ®éng lÆp ®i lÆp l¹i ®· biÕn thµnh kinh
nghiÖm [57, tr. 239].
- Kinh nghiÖm lµ mét tr×nh ®é ph¶n ¸nh hiÖn thùc
kh¸ch quan cña con ngêi. Nh ta ®· biÕt, nhËn thøc lµ qu¸
tr×nh h×nh thµnh, ph¸t triÓn cña nh÷ng tr×nh ®é ph¶n
¸nh kh¸c nhau vµ liªn hÖ h÷u c¬ víi nhau. §ã lµ nhËn thøc
c¶m tÝnh víi nhËn thøc lý tÝnh, nhËn thøc kinh nghiÖm víi
nhËn thøc lý luËn. Kinh nghiÖm vµ lý luËn lµ hai tr×nh ®é
ph¶n ¸nh cã vÞ trÝ vµ vai trß kh¸c nhau nhng chóng n¬ng
12
tùa, hç trî vµ thóc ®Èy lÉn nhau trong qu¸ tr×nh nhËn
thøc. Trong qu¸ tr×nh nhËn thøc, kinh nghiÖm cung cÊp
nh÷ng th«ng tin, tri thøc ban ®Çu vÒ sù vËt, hiÖn tîng.
Kinh nghiÖm thêng kh«ng t¸ch rêi nh÷ng ho¹t ®éng cã
tÝnh vËt chÊt, cô thÓ, nh÷ng quan s¸t trùc quan vµ nh÷ng
trao ®æi th«ng tin trùc tiÕp gi÷a c¸c chñ thÓ vÒ ®èi tîng.
Cho nªn, trong nhËn thøc vai trß cña kinh nghiÖm lµ hÕt
søc to lín. Trong qu¸ tr×nh nhËn thøc, kinh nghiÖm thÓ
hiÖn kh«ng nh÷ng lµ mét tr×nh ®é ph¶n ¸nh mµ cßn lµ
ph¬ng ph¸p cho qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh. Khi ®Ò cËp tíi kinh
nghiÖm ta kh«ng nªn dõng l¹i ë d¹ng kinh nghiÖm th«ng
thêng, nh÷ng kinh nghiÖm thu nhËn ®îc do quan s¸t trùc
tiÕp trong cuéc sèng, lao ®éng, s¶n xuÊt, mµ cßn ph¶i
thÊy nh÷ng kinh nghiÖm khoa häc - nh÷ng kinh nghiÖm
thu nhËn ®îc qua thùc nghiÖm khoa häc. Nh÷ng kinh
nghiÖm nµy lµ c«ng cô s¾c bÐn thóc ®Èy nhËn thøc lªn
mét tr×nh ®é cao h¬n trong qu¸ tr×nh tiÕp cËn ch©n lý
nh ¡ngghen ®· chØ râ: "Trong kinh nghiÖm, c¸i quan träng
chÝnh lµ trÝ tuÖ mµ ngêi ta dïng ®Ó tiÕp xóc víi hiÖn thùc.
Mét trÝ tuÖ vÜ ®¹i thùc hiÖn ®îc nh÷ng kinh nghiÖm vÜ
®¹i, vµ thÊy ®îc c¸i g× lµ quan träng trong sù vËn ®éng
mu«n vÎ cña c¸c hiÖn tîng" [46, tr. 687].
- Kinh nghiÖm lµ ®iÓm xuÊt ph¸t, lµ c¬ së ban ®Çu
v« cïng quan träng cña qu¸ tr×nh nhËn thøc. Kinh nghiÖm
cµng phong phó th× cµng t¹o ra nhiÒu d÷ kiÖn, tµi liÖu
cho kh¸i qu¸t lý luËn. Kh«ng cã kinh nghiÖm, khoa häc
kh«ng thÓ ph¸t triÓn ®îc, khoa häc ®· vµ sÏ lu«n lu«n
g¾n liÒn víi kinh nghiÖm. Thùc tÕ lÞch sö ®· chøng minh,
13
khoa häc ®· trë thµnh khoa häc lµ bëi lÏ nã ®îc ph¸t triÓn
tõ kinh nghiÖm vµ kh¾c phôc nh÷ng mÆt h¹n chÕ cña
kinh nghiÖm. TiÕn bé khoa häc ngµy nay còng kh«ng thÓ
cã ®îc nÕu thiÕu c¸c ngµnh khoa häc cã tÝnh chÊt thùc
nghiÖm. Khoa häc hiÖn ®¹i biÕt tíi hµng tû d¹ng vËt chÊt
trong tù nhiªn, hÇu hÕt chóng ®Òu ®îc ph¸t hiÖn ra b»ng
con ®êng thùc nghiÖm khoa häc. Trong qu¸ tr×nh nhËn
thøc vµ ph¸t triÓn t duy cña nh©n lo¹i, kinh nghiÖm cã vai
trß cùc kú to lín. NÕu thiÕu kinh nghiÖm th× kh«ng cã lý
luËn, lý luËn xÐt ë gãc ®é nhÊt ®Þnh chÝnh lµ kÕt qu¶
cña sù tæng kÕt kh¸i qu¸t kinh nghiÖm. NÕu lý luËn t¸ch
khái kinh nghiÖm, kh«ng xuÊt ph¸t tõ kinh nghiÖm nãi
chung th× lý luËn ®ã sÏ rÊt cã thÓ sÏ lµ mét sù tëng tîng
hoang ®êng, hoÆc lµ mét s¶n phÈm thuÇn tóy cña ý thÝch
chñ quan mµ th«i. TÊt nhiªn, kh«ng ph¶i mäi lý luËn ®Òu
®îc ra ®êi trùc tiÕp tõ kinh nghiÖm. Do tÝnh ®éc lËp t¬ng
®èi cña nã, lý luËn cã thÓ ®i tríc nh÷ng d÷ kiÖn kinh
nghiÖm. Tuy nhiªn, ®iÒu ®ã vÉn kh«ng lµm mÊt ®i mèi
liªn hÖ gi÷a lý luËn vµ kinh nghiÖm. Kinh nghiÖm xÐt ®Õn
cïng vÉn lµ c¬ së ®Ó chóng ta kiÓm tra, söa ®æi, bæ
sung ph¸t triÓn lý luËn ®· cã vµ tæng kÕt kh¸i qu¸t thµnh
lý luËn míi. Lªnin ®· chØ râ: "Muèn hiÓu biÕt th× ph¶i b¾t
®Çu t×m hiÓu, nghiªn cøu tõ kinh nghiÖm, tõ kinh nghiÖm
mµ ®i ®Õn c¸i chung" [41, tr. 220]. Sinh thêi Hå ChÝ Minh
còng ®· chØ râ: "Lý luËn lµ sù tæng kÕt nh÷ng kinh
nghiÖm cña loµi ngêi, lµ sù tæng hîp nh÷ng tri thøc vÒ tù
nhiªn vµ x· héi tÝch tr÷ l¹i trong qu¸ tr×nh lÞch sö" [49, tr.
497]. Kinh nghiÖm còng nh lý luËn ®Òu lµ kÕt qu¶ cña
14
ho¹t ®éng nhËn thøc cña con ngêi ®îc h×nh thµnh vµ ph¸t
triÓn th«ng qua ho¹t ®éng thùc tiÔn. Chóng ®Òu ph¶n
¸nh hiÖn thùc kh¸ch quan nhng kh¸c nhau vÒ tr×nh ®é,
tÝnh chÊt ph¶n ¸nh hiÖn thùc. Con ®êng ph¸t triÓn tõ kinh
nghiÖm lªn lý luËn còng chÝnh lµ con ®êng ®i tõ c¸i ®¬n
nhÊt ®Õn c¸i phæ biÕn, tõ c¸i phæ biÕn Ýt ®Õn c¸i phæ
biÕn h¬n, tõ b¶n chÊt kÐm s©u s¾c ®Õn b¶n chÊt s©u
s¾c h¬n. §ã còng chÝnh lµ qu¸ tr×nh tæng kÕt, kh¸i qu¸t
kinh nghiÖm nh»m g¹t bá c¸i ngÉu nhiªn, c¸i bÒ ngoµi, c¸i
cha ph¶i lµ b¶n chÊt ®Ó tiÕn ®Õn c¸i b¶n chÊt, c¸i quy
luËt vËn ®éng cña sù vËt. Qu¸ tr×nh ®ã chÝnh lµ qu¸
tr×nh con ngêi híng dÉn chØ ®¹o thùc tiÔn nh»m ®¹t hiÖu
qu¶ cao h¬n. Lý luËn chØ cã ý nghÜa thËt sù khi chóng ®îc
vËn dông vµo thùc tiÔn, c¶i t¹o thùc tiÔn vµ b¶n th©n nã
cã ®¹t ®îc sù ph¶n ¸nh ®óng ®¾n ch©n lý kh¸ch quan,
ph¶i ®îc kiÓm nghiÖm qua thùc tiÔn. ChØ cã thùc tiÔn míi
lµ c¬ së, lµ tiªu chuÈn kiÓm nghiÖm tri thøc. HiÓu biÕt cña
con ngêi còng v× vËy, nÕu kh«ng cã kiÓm nghiÖm hoÆc
kiÓm nghiÖm cha ®¹t tíi tr×nh ®é nhÊt ®Þnh vÒ ph¹m vi
còng nh møc ®é ph¶n ¸nh th× còng kh«ng cã ®ñ c¬ së
cho ra ®êi mét lý luËn khoa häc thËt sù. Kinh nghiÖm vµ lý
luËn tuy lµ hai tr×nh ®é kh¸c nhau cña nhËn thøc nhng
chóng l¹i thèng nhÊt víi nhau, bæ sung cho nhau, chuyÓn
hãa cho nhau th«ng qua ho¹t ®éng thùc tiÔn cña con ngêi.
Kinh nghiÖm lµ c¬ së lµ tiÒn ®Ò cho lý luËn, lý luËn lu«n
®Þnh híng cho ho¹t ®éng thùc tiÔn vµ thùc tiÔn ®Õn lît
m×nh l¹i cung cÊp cho lý luËn hµng lo¹t nh÷ng kinh
nghiÖm míi. ChØ cã thÓ lÊy mÆt m¹nh cña lý luËn ®Ó
15
kh¾c phôc tÝnh h¹n chÕ vèn cã cña kinh nghiÖm vµ lÊy
mÆt m¹nh cña kinh nghiÖm ®Ó kh¾c phôc kh¶ n¨ng xa
rêi thùc tiÔn vµ trë thµnh ¶o tëng cña lý luËn. Cã nh vËy
míi lµm cho lý luËn ngµy cµng hoµn h¶o, chÝnh x¸c, kinh
nghiÖm ngµy cµng phong phó, ®a d¹ng.
Tuy nhiªn, kinh nghiÖm dï cã vai trß quan träng ®Õn
®©u th× nã còng chØ míi ®em l¹i sù hiÓu biÕt vÒ c¸c
mÆt riªng lÎ, vÒ c¸c mèi liªn hÖ bªn ngoµi cña sù vËt vµ
cßn rêi r¹c, cha thÓ n¾m ®îc c¸i tÊt yÕu, mèi quan hÖ b¶n
chÊt cña c¸c sù vËt, hiÖn tîng. Do ®ã "sù quan s¸t dùa vµo
kinh nghiÖm tù nã kh«ng bao giê cã thÓ chøng minh ®îc
®Çy ®ñ tÝnh tÊt yÕu" [46, tr. 718]. Kinh nghiÖm cã chøa
®ùng néi dung kh¸ch quan trong qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh ®èi
tîng, song trong sù ph¶n ¸nh, chñ thÓ kinh nghiÖm gi÷ vai
trß ®Æc biÖt quan träng cho viÖc x¸c ®Þnh ý nghÜa cña
nã ®èi víi toµn bé qu¸ tr×nh ph¶n ¸nh. Do ®ã cã thÓ nãi,
ý nghÜa tÝch cùc hay tiªu cùc cña kinh nghiÖm cßn tïy
thuéc vµo quan niÖm vµ c¸ch xö lý cña chñ thÓ ®èi víi
kinh nghiÖm. V¶ l¹i, kinh nghiÖm cã tÝnh chÊt trùc quan
dÔ nhËn biÕt vµ cã vai trß kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong cuéc
sèng hµng ngµy cña con ngêi nªn chóng dÔ bÞ con ngêi
tuyÖt ®èi hãa. Nh÷ng ngêi cêng ®iÖu hoÆc tuyÖt ®èi hãa
kinh nghiÖm trong viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò cña cuéc
sèng ®Æt ra lµ nh÷ng ngêi m¾c bÖnh kinh nghiÖm.
Trong triÕt häc, bÖnh kinh nghiÖm ®îc hiÓu lµ
khuynh híng t tëng vµ hµnh ®éng tuyÖt ®èi hãa kinh
nghiÖm, coi kinh nghiÖm lµ duy nhÊt. BiÓu hiÖn cña ngêi
m¾c bÖnh kinh nghiÖm lµ ®Ò cao th¸i qu¸ kinh nghiÖm,
16
coi thêng lý luËn, tri thøc khoa häc. VËn dông kinh nghiÖm
®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò thùc tiÔn mét c¸ch m¸y mãc
dÉn ®Õn ¸p ®Æt kinh nghiÖm trong ho¹t ®éng nhËn thøc
vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn. Sai lÇm cña ngêi m¾c bÖnh kinh
nghiÖm cßn thÓ hiÖn ë chç hä nh©n danh ®Ò cao thùc
tiÔn ®Ó h¹ thÊp lý luËn, nhng thùc tiÔn mµ hä ®Ò cao lµ
thùc tiÔn ®îc hiÓu b»ng v« sè c¸c sù kiÖn riªng lÎ trong
®êi thêng. H¬n n÷a, hä n¾m thùc tiÔn chØ ë nh÷ng biÓu
hiÖn vôn vÆt, bÒ ngoµi. Trong khi ®ã, hä n¾m lý luËn
mét c¸ch chÊp v¸ vµ thiÕu hÖ thèng nªn hä cµng h¹ thÊp
lý luËn. Mét sai lÇm n÷a cña ngêi m¾c bÖnh kinh nghiÖm
vÒ ph¬ng diÖn nhËn thøc luËn vµ ph¬ng ph¸p luËn lµ ë
chç, hä kh«ng n¾m ®îc thùc chÊt mèi quan hÖ biÖn chøng
gi÷a tri thøc kinh nghiÖm vµ tri thøc lý luËn, gi÷a lý luËn
vµ thùc tiÔn. Hä chØ biÕt xem xÐt sù thËt mét c¸ch gi¶n
®¬n m¸y mãc. Lªnin ®· chØ râ: "NÕu xÐt c¸c sù thËt
trong chØnh thÓ cña chóng trong mèi liªn hÖ cña chóng
th× sù thËt kh«ng nh÷ng bao giê còng "bíng bØnh", mµ
cßn lµ nh÷ng chøng cø ch¾c ch¾n chøng minh ®îc. NÕu
xÐt sù viÖc nhá ®ã kh«ng trong chØnh thÓ cña chóng
kh«ng trong mèi liªn hÖ cña chóng, nÕu chóng bÞ t¸ch rêi
nhau vµ bÞ lùa chän tïy tiÖn th× chóng thËt ®óng chØ lµ
nh÷ng trß ch¬i hay lµ mét thø tÖ h¬n n÷a [38, tr. 436].
Nh÷ng ngêi m¾c bÖnh kinh nghiÖm thêng lÊy sù tõng tr¶i
cña b¶n th©n, kinh nghiÖm cña b¶n th©n lµm tiªu chÝ duy
nhÊt cho nhËn thøc vµ hµnh ®éng. Hä kh«ng hiÓu ®îc
r»ng, nh÷ng kinh nghiÖm cña b¶n th©n hä chØ cã ý nghÜa
hÑp, côc bé, chø kh«ng mang tÝnh phæ biÕn tÊt yÕu.
17
Nh÷ng kinh nghiÖm ®ã chØ lµ sù kh¸i qu¸t tõ mét thùc
tiÔn, mét hoµn c¶nh cô thÓ riªng biÖt, vµ trong nhiÒu tr-
êng hîp chóng chØ míi ph¶n ¸nh ®îc c¸i bÒ ngoµi ngÉu
nhiªn.
Trong thùc tÕ cô thÓ, sù viÖc diÔn ra mét c¸ch kh¸c
mµ chóng ta ®· kh«ng thÓ (vµ bÊt cø ai còng kh«ng thÓ)
dù ®o¸n ®îc, nã ®· diÔn ra mét c¸ch ®éc ®¸o h¬n vµ
phøc t¹p h¬n nhiÒu. V× vËy, ngêi m¾c bÖnh kinh nghiÖm
sÏ bÕ t¾c, mÊt ph¬ng híng khi sè lîng tri thøc kinh nghiÖm
t¨ng lªn. Khi ®ã, hä sÏ bÞ ch×m ngËp trong ®èng hçn ®én
c¸c kinh nghiÖm. Tõ ®©y, hä rÊt dÔ m¾c ph¶i bÖnh chñ
quan duy ý chÝ b¾t hiÖn thùc khu«n theo kinh nghiÖm cña
b¶n th©n vµ r¬i vµo tr¹ng th¸i cùc ®oan ®èi lËp, tõ chç
tin vµo nh÷ng kinh nghiÖm c¶m tÝnh tíi chç ch¼ng tin vµo
c¸i g× c¶ v× nh÷ng c¸i cùc ®oan thêng hay gÆp nhau.
¡ngghen còng ®· tõng chØ ra r»ng: "ë ®©y ngêi ta thÊy
hai n¨m râ mêi r»ng con ®êng ch¾c ch¾n nhÊt tõ khoa
häc tù nhiªn tíi chñ nghÜa thÇn bÝ lµ con ®êng nµo. §ã
kh«ng ph¶i lµ sù ph¸t triÓn dån dËp vÒ lý luËn cña c¸c
nhµ triÕt häc tù nhiªn, mµ lµ chñ nghÜa kinh nghiÖm n«ng
c¹n nhÊt, khinh thêng mäi lý luËn, kh«ng tin vµo mäi t duy"
[46, tr. 507]. Lªnin còng ®· chØ ra r»ng, tríc nh÷ng ph¸t
minh míi cña khoa häc ®Æc biÖt lµ vËt lý häc vµ do kh«ng
vît ®îc giíi h¹n cña tri thøc kinh nghiÖm ®· cã c¸c nhµ
khoa häc trît dµi sang chñ nghÜa duy t©m. Ch¼ng h¹n nh
Poanh - Carª do kh«ng hiÓu phÐp biÖn chøng cña qu¸
tr×nh nhËn thøc tõ hiÖn tîng ®Õn b¶n chÊt vµ tõ b¶n chÊt
18
cÊp mét ®Õn b¶n chÊt s©u h¬n ®· cho r»ng, ph¸t minh ra
Radium ®· lËt ®æ nguyªn lý b¶o toµn n¨ng lîng còng nh
hÇu hÕt tÊt c¶ nh÷ng nguyªn lý cò kh¸c cña vËt lý häc. Tõ
®ã, «ng ®a ra kÕt luËn duy t©m vÒ mÆt nhËn thøc luËn
nh sau: Kh«ng ph¶i giíi tù nhiªn ®em l¹i cho chóng ta (hay
Ðp buéc chóng ta ph¶i nhËn) nh÷ng kh¸i niÖm vÒ kh«ng
gian vµ thêi gian, mµ chÝnh chóng ta ®em nh÷ng kh¸i
niÖm Êy l¹i cho giíi tù nhiªn, phµm c¸i g× kh«ng ph¶i lµ t
tëng ®Òu lµ h v« thuÇn tóy [39, tr. 312].
Nh vËy, bÖnh kinh nghiÖm cã t¸c h¹i v« cïng to lín
®èi víi qu¸ tr×nh nhËn thøc ch©n lý. Nã g©y ra t©m lý
ng¹i häc tËp vµ b¶o thñ trong tæ chøc ho¹t ®éng thùc tiÔn
cña ngêi c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý. Nã gãp phÇn cñng cè
t©m lý ®Ò cao giµ lµng, trëng b¶n th¸i qu¸, còng nh t©m
lý coi thêng líp trÎ. Nã còng lµm cho ngêi ta kh«ng hiÓu
®óng vai trß cña ®éi ngò trÝ thøc, cña lý luËn.
§Ó hiÓu râ bÖnh kinh nghiÖm trong ®éi ngò c¸n bé
l·nh ®¹o, qu¶n lý nãi chung ë ®éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp
c¬ së Long An nãi riªng, chóng ta cÇn x¸c ®Þnh vµ ph©n
biÖt râ h¬n kh¸i niÖm "bÖnh kinh nghiÖm vµ kh¸i niÖm"
chñ nghÜa kinh nghiÖm". Theo chóng t«i, xÐt vÒ b¶n chÊt
hai kh¸i niÖm nµy vÉn ®îc sö dông nh nhau, song gi÷a
chóng cã sù kh¸c biÖt. Khi ta dïng kh¸i niÖm "chñ nghÜa
kinh nghiÖm lµ muèn ®Ò cÆp ®Õn mét khuynh híng trong
lý luËn nhËn thøc cho r»ng, kinh nghiÖm lµ nguån gèc cña
tri thøc, coi néi dung cña tri thøc chØ lµ sù m« t¶ kinh
nghiÖm ®ã. Khi chóng ta dïng kh¸i niÖm "bÖnh kinh
nghiÖm" lµ muèn ®Ò cÆp ®Õn nh÷ng sai lÇm trong nhËn
19
thøc còng nh trong ho¹t ®éng thùc tiÔn do con ngêi ®·
tuyÖt ®èi hãa vai trß cña kinh nghiÖm, h¹ thÊp vai trß lý
luËn. Kh¸i niÖm "bÖnh" ë ®©y cÇn ®îc hiÓu nh mét "tr¹ng
th¸i" t tëng kh«ng lµnh m¹nh, biÓu hiÖn b»ng nh÷ng chñ
tr¬ng, th¸i ®é kh«ng ®óng ®¾n [69, tr. 71].
Víi bÖnh kinh nghiÖm, trong ho¹t ®éng thùc tiÔn,
c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së r¬i vµo t×nh tr¹ng mß mÉm, sù
vô tïy tiÖn trong viÖc thùc thi c¸c, chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch
cña §¶ng, Nhµ níc, lµm ¶nh hëng ®Õn tiÕn tr×nh ph¸t
triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Þa ph¬ng. B¶n th©n hä còng
trë nªn b¶o thñ, tr× trÖ bëi ph¬ng ph¸p hµnh ®éng cò
mang tÝnh kinh nghiÖm. §èi víi ®éi ngò c¸n bé chñ chèt
cÊp c¬ së Long An ngoµi nh÷ng biÓu hiÖn chung cßn cã
nh÷ng nÐt ®Æc thï riªng.
1.1.2. Nh÷ng biÓu hiÖn chñ yÕu cña bÖnh kinh
nghiÖm ë ®éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së Long An
1.1.2.1. Vai trß cña ®éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp
c¬ së trong giai ®o¹n hiÖn nay
§¶ng vµ Nhµ níc ta lu«n coi träng vai trß, vÞ trÝ cña
®éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së vµ t¨ng cêng x©y
dùng, cñng cè båi dìng ®éi ngò nµy. VÒ lý luËn còng nh
thùc tiÔn ®Òu kh¼ng ®Þnh, c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së cã
v÷ng, cã m¹nh th× ®Þa ph¬ng míi m¹nh, quèc gia míi
m¹nh. C¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së cã vai trß ®Æc biÖt quan
träng trong viÖc l·nh ®¹o, qu¶n lý c¸c mÆt kinh tÕ chÝnh
trÞ, v¨n hãa, x· héi, an ninh, quèc phßng... cña ®Þa ph-
¬ng. CÊp c¬ së lµ n¬i thùc thi mäi nhiÖm vô chÝnh trÞ
20
trong tõng thêi kú, n¬i biÕn ®êng lèi cña §¶ng, ChÝnh
s¸ch cña Nhµ níc vµ cÊp trªn thµnh hiÖn thùc. §ång thêi,
®©y còng lµ n¬i kiÓm nghiÖm, ph¶n ¸nh, cung cÊp mét
c¸ch kh¸ch quan nh÷ng c¨n cø cho viÖc bæ xung hoµn
thiÖn chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc. HiÖu
qu¶ cña ®êng lèi, chÝnh s¸ch ®îc thÓ hiÖn mét c¸ch sinh
®éng còng t¹i ®©y. Trong qu¸ tr×nh ®æi míi nh÷ng n¨m
qua vµ trong giai ®o¹n c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa
n«ng nghiÖp, n«ng th«n hiÖn nay, ®éi ngò c¸n bé ®¶ng
viªn díi sù l·nh ®¹o trùc tiÕp cña c¸n bé chñ chèt cÊp x·,
thËt sù lµ nh©n vËt trung t©m ®ãng vai trß quan träng
t¸c ®éng lín ®Õn xu híng vµ nhÞp ®é ph¸t triÓn cña
phong trµo ë c¬ së. QuÇn chóng nh©n d©n ë c¬ së chØ
ph¸t huy ®îc søc m¹nh cña m×nh khi cã sù l·nh ®¹o cña
§¶ng, cô thÓ lµ th«ng qua ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o chñ
chèt cÊp c¬ së. §éi ngò c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së lµ
nh÷ng ngêi lÜnh héi c¸c chñ tr¬ng, ®êng lèi, chØ thÞ,
NghÞ quyÕt tõ cÊp trªn ®Ó triÓn khai, vËn dông trong thùc
tÕ trªn ®Þa bµn Êp, x· do m×nh phô tr¸ch. Hä ®· cïng
§¶ng bé c¬ së x©y dùng nh÷ng chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cô
thÓ phï hîp víi ®Þa ph¬ng m×nh. ChÝnh ®éi ngò nµy trùc
tiÕp chØ ®¹o vµ tham gia tæ chøc thùc hiÖn chñ tr¬ng,
chÝnh s¸ch ®ã, ®ång thêi kiÓm tra, uèn n¾n khuynh híng
lÖch l¹c trong tæ chøc thùc hiÖn.
Nh÷ng c«ng viÖc cña c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së lµ
hÕt søc cô thÓ. Hä lµ ngêi trùc tiÕp nhËn vµ xö lý nh÷ng
yªu cÇu cña d©n. Hä ph¶i gi¶i quyÕt nh÷ng c«ng viÖc nh
x¸c nhËn hå s¬, lý lÞch, ký tªn, ®ãng dÊu, ch¨m lo mäi