Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu đề xuất các định hướng chiến lược và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng công nghiệp việt nam vào thị trường hàn quốc cơ hội, thách thức và giải pháp

  • 85 trang
  • file .pdf
1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
BỘ CÔNG THƯƠNG
VỤ KẾ HOẠCH
BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC ĐỊNH HƯỚNG
CHIẾN LƯỢC VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU
HÀNG CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VÀO THỊ TRƯỜNG
HÀN QUỐC - CƠ HỘI, THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP
6879
30/5/2008
HÀ NỘI - 2008
2
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
BỘ CÔNG THƯƠNG
VỤ KẾ HOẠCH
BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC ĐỊNH HƯỚNG
CHIẾN LƯỢC VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU
HÀNG CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VÀO THỊ TRƯỜNG
HÀN QUỐC - CƠ HỘI, THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI: Kỹ sư Nguyễn Thu Ngân
Ngày tháng năm 2008 Ngày tháng năm 2008
CƠ QUAN CHỦ QUẢN THỦ TRƯỞNG CƠ QUAN CHỦ TRÌ THỰC HIỆN
BỘ CÔNG THƯƠNG VỤ KẾ HOẠCH – BỘ CÔNG THƯƠNG
54 HAI BÀ TRƯNG – HÀ NỘI 54 HAI BÀ TRƯNG – HÀ NỘI
3
DANH SÁCH CÁN BỘ THAM GIA THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Những người tham gia chính:
STT Họ và tên Đơn vị Nhiệm vụ
1. Kỹ sư Nguyễn Thu Ngân Vụ Kế hoạch Chủ nhiệm đề tài
2. Kỹ sư Lê Văn Được Vụ Kế hoạch Thành viên
3. Thạc sỹ Nguyễn Thị Minh Nguyệt Vụ Kế hoạch Thành viên
4. Cử nhân Lê Trung Sơn Vụ Kế hoạch Thành viên
5. Cử nhân Mai Văn Cảnh Vụ Kế hoạch Thành viên
6. Cử nhân Nghiêm Xuân Toàn Vụ Kế hoạch Thành viên
2. Các đơn vị phối hợp:
- Vụ Hợp tác Quốc tế, Vụ Xuất nhập khẩu, Vụ Châu Á – Thái Bình
Dương, Vụ Chính sách thương mại Đa biên - Bộ Công Thương.
- Tổng Cục Hải Quan – Bộ Tài chính
- Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư,
- Một số chuyên viên theo dõi sản xuất kinh doanh, thống kê Vụ Kế
hoạch và Đầu tư và chuyên viên theo dõi ngành thuộc Vụ Công nghiệp nặng,
Công nghiệp nhẹ, Vụ Năng lượng - Bộ Công Thương.
4
Mục tiêu của đề tài:
Nghiên cứu, phân tích tình hình kinh tế và những chính sách thương mại
của Hàn Quốc, thương mại Việt Nam-Hàn Quốc giai đoạn 2001-2005 và năm
2006 và những yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng công nghiệp Việt Nam
sang Hàn Quốc giai đoạn 2007-2010, có định hướng đến 2015 xác định các cơ
hội, mặt hàng và khả năng cạnh tranh để đề xuất các định hướng chiến lược và
giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng công nghiệp Việt Nam sang thị trường Hàn
Quốc - Một thị trường nhiều tiềm năng nhưng còn khó thâm nhập.
Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thống kê, phân tích,
- Phương pháp chuyên gia,
- Phương pháp kế thừa.
Nội dung nghiên cứu:
- Tổng quan tình hình kinh tế, thương mại của Hàn Quốc những năm
qua, nhu cầu nhập khẩu và cơ hội cho hàng hóa Việt Nam. Những chính sách
ngoại thương và tiền tệ của Hàn Quốc có tác động đến hoạt động thương mại
với các nước, trong đó có Việt Nam. Quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại Hàn
Quốc-ASEAN và Hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc-ASEAN (AKFTA)
tác động đến thương mại của Việt Nam với Hàn Quốc.
- Đánh giá quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam-Hàn Quốc
những năm qua: những Hiệp định hợp tác kinh tế, thương mại; các dự án đầu
tư; và những định hướng lớn hợp tác giữa hai nước. Phân tích tình hình xuất
nhập khẩu giữa hai nước giai đoạn 2001-2005 và năm 2006 và đánh giá những
cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu hàng công nghiệp Việt Nam vào thị trường Hàn
Quốc.
- So sánh chính sách thương mại và tình hình phát triển thương mại của
hai nước Trung Quốc và Hàn Quốc với Việt Nam.
- Trên cơ sở phân tích kinh nghiệm của một số nước thành công trong
việc đẩy mạnh xuất khẩu sang Hàn Quốc, và vai trò của đầu tư trực tiếp nước
ngoài (FDI), đề xuất định hướng chiến lược để thâm nhập thị trường Hàn Quốc,
các giải pháp và kiến nghị nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng công nghiệp Việt
Nam vào Hàn Quốc.
5
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU........................................................................................................................... 7
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ, THƯƠNG MẠI HÀN QUỐC
GIAI ĐOẠN 2001-2005 VÀ NĂM 2006................................................................................. 8
1. TỔNG QUAN SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA HÀN QUỐC ..................................................8
2. PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI HÀN QUỐC GIAI ĐOẠN 2001-2005 VÀ NĂM 2006 ............10
2.1 Xuất khẩu hàng hóa của Hàn Quốc ra thị trường thế giới................... 10
2.2 Nhập khẩu hàng hóa của Hàn Quốc và cơ hội cho các nước xuất khẩu
vào Hàn Quốc ............................................................................................. 16
3. CHÍNH SÁCH NGOẠI THƯƠNG VÀ TIỀN TỆ CỦA HÀN QUỐC ........................................21
3.1 Chính sách ngoại thương của Hàn Quốc.............................................. 21
3.2 Chính sách tiền tệ của Hàn Quốc ......................................................... 22
4. QUAN HỆ HỢP TÁC KINH TẾ, THƯƠNG MẠI HÀN QUỐC-ASEAN..................................23
4.1 Quan hệ hợp tác kinh tế Hàn Quốc-ASEAN ......................................... 23
4.2 Hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc-ASEAN (AKFTA) ................... 25
5. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC XUẤT KHẨU SANG HÀN QUỐC ...........................26
5.1 Kinh nghiệm của Thái Lan.................................................................... 26
5.2 Kinh nghiệm của Trung Quốc............................................................... 30
CHƯƠNG II: TÌNH HÌNH THƯƠNG MẠI VIỆT NAM - HÀN QUỐC GIAI ĐOẠN
2001-2005 VÀ NĂM 2006...................................................................................................... 35
1. MỘT SỐ HIỆP ĐỊNH HỢP TÁC KINH TẾ VIỆT NAM-HÀN QUỐC .....................................35
2. FDI CỦA HÀN QUỐC VÀO VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ DỰ ÁN HỢP TÁC GIỮA VIỆT
NAM VÀ HÀN QUỐC.....................................................................................................................36
3. VIỆT NAM XUẤT KHẨU VÀO HÀN QUỐC GIAI ĐOẠN 2001-2005 VÀ NĂM 2006.........44
4. VIỆT NAM NHẬP KHẨU TỪ HÀN QUỐC GIAI ĐOẠN 2001-2005 VÀ NĂM 2006 ............49
5. TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU GIỮA VIỆT NAM VÀ HÀN QUỐC NĂM 2007 ..............51
6. TÌNH HÌNH NHẬP SIÊU TRONG QUAN HỆ THƯƠNG MẠI VIỆT NAM-HÀN QUỐC .....52
7. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI GIỮA VIỆT NAM VÀ HÀN QUỐC ...................52
7.1 Tác động tích cực .................................................................................. 52
7.2 Hạn chế ................................................................................................. 54
CHƯƠNG III: ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
SANG HÀN QUỐC – PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ............................................ 56
1. SO SÁNH TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU CỦA TRUNG QUỐC VÀ HÀN QUỐC VỚI
VIỆT NAM .......................................................................................................................................56
1.1 So sánh chính sách tiền tệ và ngoại thương giữa Hàn Quốc và Trung
Quốc:........................................................................................................... 56
6
1.2 So sánh tình hình xuất nhập khẩu của Trung Quốc và Hàn Quốc với
Việt Nam...................................................................................................... 56
2. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ, CÔNG NGHIỆP, THƯƠNG MẠI VIỆT NAM .......58
2.1 Định hướng phát triển công nghiệp Việt Nam đến 2010 ...................... 58
2.2. Định hướng xuất khẩu sản phẩm công nghiệp .................................... 59
2.3 Năng lực cạnh tranh của một số ngành, sản phẩm công nghiệp.......... 63
3. ĐỊNH HƯỚNG XUẤT KHẨU VÀO THỊ TRƯỜNG HÀN QUỐC ...........................................67
3.1 Quan điểm và những định hướng lớn hợp tác kinh tế, thương mại Việt
Nam-Hàn Quốc trong giai đoạn tới:........................................................... 67
3.2 Định hướng xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc ................................. 68
4. GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VÀO THỊ
TRƯỜNG HÀN QUỐC :..................................................................................................................72
4.1. Đối với doanh nghiệp........................................................................... 72
4.2 Các giải pháp về cơ chế, chính sách..................................................... 74
4.3 Các giải pháp đối với từng sản phẩm cụ thể ........................................ 77
5. KIẾN NGHỊ: .................................................................................................................................83
KẾT LUẬN............................................................................................................................. 84
7
LỜI MỞ ĐẦU
Năm 2006, Hàn Quốc tạo nên huyền thoại xuất khẩu đạt 326 tỷ USD và
năm 2007 xuất khẩu Hàn Quốc đạt mức tăng trưởng cao, dự kiến tăng 21% so
với cùng kỳ năm ngoái, quy mô mậu dịch đạt mức 700 tỷ USD. Có thể thấy nền
kinh tế Hàn Quốc đang tăng trưởng ở mức độ khá đáng để chúng ta quan tâm
nghiên cứu và học tập.
Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc có nhiều nét tương đồng,
bởi hai nước đều đang trên đà phát triển mạnh. Hàn Quốc đang mấp mé đứng
vào top 10 nước có giao dịch thương mại lớn nhất thế giới. Còn Việt Nam vừa
gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), với những triển vọng lớn về gia
tăng thu hút đầu tư và đẩy mạnh xuất khẩu. Triển vọng hợp tác giữa Việt Nam
và Hàn Quốc được đánh giá là có tiềm năng toàn diện cả về xuất nhập khẩu và
đầu tư.
Hàn Quốc hiện là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt
Nam, với kim ngạch hai chiều đạt gần 5 tỷ USD vào năm 2006, gấp 10 lần so
với năm 1992 khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Năm 2007 dự kiến kim
ngạch 2 chiều đạt gần 6 tỷ USD.
Trong khoảng 10 năm gần đây, Hàn Quốc luôn là một trong số 4 nhà đầu
tư nước ngoài trực tiếp lớn nhất tại Việt Nam. Đặc biệt, từ năm 2005, Hàn
Quốc đã vươn lên đứng ở vị trí thứ 2 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có
đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam. Và đến năm 2006 đã vươn lên đứng
đầu với 1.324 dự án. Tính đến tháng 9 năm 2007, Hàn Quốc có tổng số hơn
1.600 dự án đầu tư với tổng số vốn đăng ký đạt trên 8,4 tỷ USD. Điều khẳng
định là hoạt động đầu tư và hợp tác công nghiệp giữa hai nước thời gian qua đã
thực sự tạo ra sự bổ sung cần thiết mang lại lợi ích chung thiết thực cho cả hai
phía.
Với những kết quả trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước nêu trên,
việc tìm các giải pháp để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc là một
trong những nhiệm vụ trọng tâm lãnh đạo Bộ giao Vụ Kế hoạch đầu tư tiếp tục
thực hiện nghiên cứu sau khi đã hoàn thành Đề tài: “Nghiên cứu đề xuất các
định hướng chiến lược và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng công nghiệp Việt
nam vào thị trường Trung Quốc – Cơ hội, thách thức và giải pháp” vào năm
2006.
Đề tài nghiên cứu về thị trường Hàn Quốc năm 2007 gồm các phần chính
sau đây:
Chương I: Tổng quan kinh tế, thương mại Hàn Quốc giai đoạn 2001-2005,
năm 2006.
Chương II: Tình hình thương mại Việt Nam – Hàn Quốc giai đoạn 2001- 2005
và năm 2006, 2007.
Chương III: Định hướng đẩy mạnh xuất khẩu hàng công nghiệp Việt Nam
sang Hàn Quốc - phương hướng và giải pháp.
8
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ, THƯƠNG MẠI
HÀN QUỐC GIAI ĐOẠN 2001-2005 VÀ NĂM 2006
1. TỔNG QUAN SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA HÀN QUỐC
Hàn Quốc là quốc gia có dân số khoảng 48 triệu dân (theo thống kê cuối
năm 2005) nằm trên bán đảo Triều Tiên dài 1.000 km từ bắc tới nam, ở phần
đông bắc của lục địa châu Á. Tổng diện tích của bán đảo Triều tiên là 222.154
km2, gần bằng diện tích của Anh hay Romania, với địa hình núi non chiếm
khoảng hai phần ba diện tích lãnh thổ.
Hàn Quốc từng được biết đến như một trong những nước nông nghiệp
nghèo nhất thế giới. Sau chưa đầy bốn thập kỷ từ năm 1962, đất nước đã đạt
được những thành tựu kinh tế được cả thế giới biết đến như “Kỳ tích trên sông
Hàn”. Đó là một quá trình phi thường để nhanh chóng giúp cải tạo nền kinh tế
Hàn Quốc, đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử phát triển kinh tế của đất
nước.
Chiến lược phát triển kinh tế hướng ngoại lấy xuất khẩu làm động lực
tăng trưởng đã góp phần quan trọng vào sự chuyển đổi kinh tế toàn diện của
Hàn Quốc. Nhiều chương trình phát triển đã được thực hiện thành công. Kết
quả là từ năm 1962 đến năm 2006, tổng thu nhập quốc dân của Hàn Quốc tăng
từ 2,3 tỷ USD lên 805,9 tỷ USD, với thu nhập bình quân tính theo đầu người
tăng vọt từ 87 USD/năm lên 18.000 USD/năm. Trong 16 năm từ 1990 đến
2006, GNI tăng trưởng bình quân 7,2%; thu nhập quốc dân theo đầu người tăng
6,7%.
Năm 1998, do tỷ giá hối đoái biến động, tổng thu nhập quốc dân và thu
nhập quốc dân bình quân đầu người giảm mạnh xuống còn 340,4 tỷ USD và 7.335
USD, nhưng con số này năm 2002 đã tăng trở lại và đạt mức trước khủng hoảng
kinh tế. Nhờ chính sách tự do hóa và mức thu nhập đầu người tăng nên kim ngạh
nhập khẩu (KNNK) của Hàn Quốc đã vượt qua Trung Quốc năm 1995 và có thể
so sánh với khối lượng nhập khẩu của 3 nước Malaysia, Indonesia và Philippin
cộng lại. Những mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là nguyên liệu cho công nghiệp như
dầu thô và khoáng sản tự nhiên, một số hàng hóa như máy móc, thiết bị điện tử,
thiết bị giao thông và sản phẩm tiêu dùng, thực phẩm thông dụng
Bảng số 1: Tổng Thu nhập quốc dân và thu nhập
quốc dân theo đầu người
Năm Tổng TNQD (tỷ USD) TNQD theo đầu người (USD)
1990 263,5 6.419
2000 509,6 10.841
2006 805,9 18.000
Tăng BQ 7,2 6,7
Nguồn: Ngân hàng Hàn Quốc
9
Là nền kinh tế lớn thứ 12 thế giới, Hàn Quốc nổi lên như một câu chuyện
thành công trong nhiều lĩnh vực. Trong năm 2005, giá trị thương mại Hàn
Quốc đạt tới 545 tỷ USD, đứng thứ 12 trên thế giới. Hàn Quốc cũng có nguồn
dự trữ ngoại tệ lớn thứ tư. Mặc dù giá dầu lửa cao, đồng won mạnh và chi phí
nguyên liệu ngày càng tăng, nền kinh tế Hàn Quốc đang tăng trưởng ở một mức
độ tốt. Duy trì sự tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc là những ngành công
nghiệp then chốt và đã được thế giới công nhận. Hàn Quốc là quốc gia đóng tàu
lớn nhất thế giới; đối với chất bán dẫn: đứng thứ 3 thế giới; hàng điện tử kỹ
thuật số: đứng thứ 4. May mặc, sắt thép và các sản phẩm hóa dầu của Hàn
Quốc đứng thứ 5 nếu xét về tổng giá trị và ô tô đứng thứ 6 trên thế giới. Ngành
đóng tàu của Hàn Quốc là một ngành công nghiệp tiên phong trong những năm
qua, chiếm 40% đơn đặt hàng đóng tàu của cả thế giới trong năm 2005, đóng
được 19,2 triệu tấn. Hàn Quốc là nhà sản xuất ô tô lớn, hàng năm sản xuất trên
3 triệu xe. Kể từ khi Hàn Quốc lần đầu tiên xuất khẩu xe năm 1976, ngành
công nghiệp ô tô của nước này đã phát triển với tốc độ kinh ngạc, các công ty
Hàn Quốc hàng đầu đã bắt đầu mở rộng cơ sở sản xuất ra bên ngoài, năm 2005
Hàn Quốc sản xuất được 3,7 triệu ô tô. Ngành sản xuất chất bán dẫn của Hàn
Quốc là một ngành công nghiệp mũi nhọn, chiếm khoảng 11% thị phần toàn
cầu, đặc biệt là khi nói tới bộ nhớ động và chíp hệ thống (SOC). Tính đến
2004, thanh DRAM (bộ nhớ truy xuất động) của Hàn Quốc đứng thứ nhất trên
thế giới với thị phần 47,1%.
Bảng số 2: Một số sản phẩm sản xuất chính
Sản xuất ô tô Đơn đặt hàng đóng tàu Sản xuất thép
Năm
(1.000 sản phẩm) (1.000 tấn) (1.000 tấn)
1970 29 - 1310
1980 123 1690 9341
1990 1322 4382 24868
2000 3115 20686 43107
2005 3699 19279 56306
Nguồn: Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc
Kể từ năm 2000, công cuộc đổi mới là trọng tâm của chính sách quốc
gia Hàn Quốc.Chính phủ Hàn Quốc hiện nay đang chú ý tới “chất lượng của
tăng trưởng”. Để đạt được mục tiêu này, Hàn Quốc đề cập tới 3 trụ cột cho
tăng trưởng trong tương lai: tăng trưởng có thể thúc đẩy tạo ra việc làm, tăng
trưởng có thể thúc đẩy sáng tạo trong các ngành công nghiệp và tăng trưởng
đem lại sự phát triển cân bằng giữa các tỉnh cũng như giữa các vùng đô thị,
giữa các công ty lớn và nhỏ.
Bên cạnh phát triển mạnh mẽ và cân bằng, chính phủ Hàn Quốc cũng
chủ định kiểm soát lạm phát. Trong những năm đầu của thập kỷ 90, chỉ số giá
tiêu dùng lên đến 8-9%. Năm 2003, nhờ những nỗ lực ngăn chặn lạm phát của
10
Chính phủ và sự cải thiện cơ cấu phân phối nông sản và hải sản, giá tiêu dùng
và giá sản xuất đã giảm tương ứng xuống còn 3,6% và 2,2%.
Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng đóng vai trò quan trọng trong
phát triển kinh tế Hàn Quốc. Năm 2005, tổng doanh thu của các công ty đầu tư
nước ngoài chiếm khoảng 14% GDP. Năm 2005, Hàn Quốc thu hút được 11,5
tỷ USD đầu tư nước ngoài, có nhiều nhà đầu tư đã làm ăn rất hiệu quả ở Hàn
Quốc như nhà bán lẻ Tesco (Anh), hoạt động của Tesco ở Hàn Quốc chiếm tới
1/3 doanh thu ở nước ngoài của nhà bán lẻ này.Như GM Daewoo, trong quý
I/2006 Công ty này một lần nữa trở thành nhà sản xuất ô tô đứng thứ hai của
Hàn Quốc. Việc GM Daewoo hoạt động tốt đã giúp tăng cường hình ảnh của
hãng GM ở châu Á. Bên cạnh các lĩnh vực thông thường như tài chính, bảo
hiểm còn có những khu vực khác mà các nhà đầu tư đang quan tâm trong lĩnh
vực thiết bị nghiên cứu phát triển, trung tâm giao vận và trụ sở khu vực của các
tập đoàn đa quốc gia. Các công ty sản xuất bộ phận nguyên liệu cũng rất quan
tâm tới lĩnh vực hàng điện tử phát triển cao của Hàn Quốc. Các nước đầu tư lớn
vào Hàn Quốc là Mỹ, Anh, Nhật Bản, Đức, Hồng Kông…, năm 2005 Mỹ đứng
thứ nhất đầu tư vào Hàn Quốc với số vồn là 2,7 tỷ USD, thứ hai là Anh với 2,3
tỷ USD, tiếp theo là Nhật Bản (1,9 tỷ USD)…
Bảng số 3: Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Hàn Quốc
Đơn vị: Triệu USD
Năm Tổng Hoa Kỳ Nhật Bản Hồng Kông Đức Anh
1980 143,1 70,6 42,5 0,5 8,6 2,3
1990 802,6 317,5 235,9 3,0 62,3 44,8
2000 15.216,7 2.922,0 2.448,0 123,0 1.599,0 84,0
2001 11.291,8 3.890,0 772,0 167,0 459,0 432,0
2005 11.563,5 2.689,8 1.878,8 819,7 704,8 2.307,8
Nguồn: Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc
2. PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI HÀN QUỐC GIAI ĐOẠN 2001-2005 VÀ NĂM 2006
2.1 Xuất khẩu hàng hóa của Hàn Quốc ra thị trường thế giới
Sau khi kết thúc cuộc chiến tranh Triều Tiên cho đến đầu những năm 60,
Hàn Quốc không có một chiến lược thương mại rõ ràng. Mối quan tâm chính lúc
bấy giờ là chính trị và thống nhất đất nước. Sự tăng trưởng của các ngành công
nghiệp và nền kinh tế nói chung dựa vào thay thế nhập khẩu, sự trợ giúp của nước
ngoài và tỷ giá hối đoái cao. Hầu hết các ngành công nghiệp ở Hàn Quốc là những
ngành sản xuất hàng tiêu dùng, như thực phẩm và dệt, nên thay thế nhập khẩu diễn
ra chủ yếu trong các ngành này. Vào đầu những năm 1960, khả năng thay thế
nhập khẩu dễ dàng trong các ngành này không còn nữa. Từ năm 1961 công nghiệp
hóa theo hướng thương mại là chiến lược tăng trưởng cơ bản của Hàn Quốc, một
chiến lược làm cho ngoại thương không thể tách rời công nghiệp hóa ở Hàn Quốc.
11
Khi kế hoạch kinh tế 5 năm lần thứ nhất (1962-1966) bắt đầu, tổng giá trị hàng
xuất khẩu của Hàn Quốc chỉ là 55 triệu USD. Năm 1995 con số này đã tăng gần
gấp đôi, lên 100 tỷ USD. Hàn Quốc tiếp tục duy trì và đẩy mạnh các họat động
xuất khẩu và trở thành quốc gia có kim ngạch xuất khẩu lớn, có độ mở của nền
kinh tế cao.
Biểu đồ 4: Kim ngạch xuất nhập khẩu của Hàn Quốc
qua một số năm (tỷ USD)
309,3
2006 325,4
144,6
1997 136,1
41,0
1987 47,2
10,8
1977 10,0
Kim ngạch xuất khẩu Kim ngạch nhập khẩu
Sau khi thực thi chiến lược xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu của Hàn
Quốc tăng trung bình trên 27%/ năm. Bình quân 10 năm 1957-1966 tăng
27,4%/năm, 1967-1976 tăng 37,5%/năm. Các năm sau đó tốc độ tăng trưởng
có giảm nhưng vẫn duy trì mức tăng ổn định: giai đoạn 1977-1986 tăng
13,2%/năm; 1987-1996 tăng 10,6%. Do tác động của cuộc khủng hoảng tài
chính ở Châu Á, xuất khẩu của Hàn Quốc giảm đi 2,8% trong năm 1998, đã
phục hồi một cách vững chắc trong các năm 1999, 2000 với tỷ lệ tăng lần lượt
đạt 8,6% và 19,9%, bình quân 10 năm giai đoạn 1997-2006 vẫn duy trì ở
mức tăng trưởng 9,1%/năm.
Hiện tại, Hàn Quốc là một nền kinh tế có độ mở tương đối lớn, tức là tỷ
trọng của hoạt động buôn bán với nước ngoài trên tổng sản phẩm quốc nội
chiếm tỷ lệ cao.
12
Bảng số 5: Đóng góp của hoạt động thương mại trong GDP
Tăng
trưởng
Năm 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 bq 01-05
GDP (tỷ USD) 509,6 - 547,5 608,6 682,4 786,8 805,9 7,9
Tổng XNK (tỷ USD) 332,7 290,5 314,6 372,6 478,3 545,6 634,8 11,4
- Thương mại/GDP (%) 65,3 - 57,5 61,2 70,1 69,3 78,8 -
Xuất khẩu (tỷ USD) 172,2 150,4 162,4 193,8 253,8 284,4 325,4 11,2
- Xuất khẩu/GDP 33,8 - 29,7 31,8 37,2 36,1 40,4 -
Nhập khẩu 160,4 140,1 152,1 178,8 224,5 261,2 309,4 11,6
- Nhập khẩu/GDP 31,5 - 27,8 29,4 32,9 33,2 38,4 -
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
2.1.1 Những sản phẩm xuất khẩu chủ yếu
Trong cơ cấu xuất khẩu của Hàn Quốc có trên 90% là các sản phẩm công
nghiệp, có khoảng 10% là nhóm các sản phẩm nông, lâm, thủy sản và nguyên
nhiên liệu thô. Các nhóm sản phẩm xuất khẩu lớn nhất là máy móc thiết bị phụ
tùng; các loại xe cộ, phương tiện đi lại; thiết bị, dụng cụ ghi âm, thiết bị viễn
thông; các thiết bị vận tải; máy móc văn phòng và các loại máy xử lý dữ liệu tự
động; các loại dụng cụ kiểm tra, thử nghiệm, dụng cụ dùng cho nghiên cứu
khoa học, dụng cụ chuyên ngành; sắt thép các loại; các loại hợp chất hóa học
hữu cơ; nguyên liệu nhựa; vải, sợi dệt, đồ dùng trang điểm, hóa trang; máy móc
chuyên dùng cho một số ngành công nghiệp riêng biệt….
Tính đến năm 2006, tổng ngoại thương của Hàn Quốc đạt 634,8 tỷ USD,
chiếm 78,8% GDP, trong đó xuất khẩu đạt 325,4 tỷ USD, chiếm 40,4% GDP
và nhập khẩu là 309,4 tỷ USD, chiếm 38,4%. Năm 2006, xuất khẩu tăng 14,4%
so với năm 2005, trong đó các sản phẩm công nghiệp chiếm trên 90%. Xuất
khẩu nhiều nhất là nhóm sản phẩm máy móc, thiết bị dụng cụ điện với kim
ngạch 48,5 tỷ USD, chiếm 14,9% tổng kim ngạch xuất khẩu, riêng sản phẩm
hộp số chiếm 6,8%; xuất khẩu các loại xe cộ, phương tiện đi lại đạt 42, 4 tỷ
USD, chiếm 13,3%, trong đó các loại linh kiện, phụ tùng chiếm 2,7% tổng kim
ngạch xuất khẩu; nhóm hàng thiết bị, dụng cụ ghi âm, thiết bị viễn thông đạt
kim ngạch 37,3 tỷ USD, chiếm 11,5%, trong đó xuất khẩu các dụng cụ truyền
dẫn đạt 17,3 tỷ USD, chiếm 11,5%; xuất khẩu nhóm ô tô, thiết bị vận tải,
chuyên chở chiếm 6,8%; nhóm dầu thô, sản phẩm hóa dầu và những nguyên
liệu liên quan chiếm 6,4%; nhóm máy móc văn phòng và các loại máy dữ liệu
tự động chiếm 5,5%...
13
Bảng số 6: Danh mục nhóm sản phẩm và sản phẩm xuất khẩu
chủ yếu của Hàn Quốc
Đơn vị: Triệu USD
Code Năm 2005 Năm 2006
STT (theo Hàng hoá
SITC) Tỷ Tỷ
Trị giá Tăng Trị giá Tăng
trọng trọng
Tổng KNXK 284.418 100 12,0 325.464 100 14,4
1 77 Máy móc, thiết bị dụng cụ điện 42.942 15,1 17,1 48.545 14,9 13,0
77641 - Hộp số 18.159 6,4 6,3 21.998 6,8 21,1
77521 - Tủ lạnh (loại dùng cho gia đình) 1.496 0,5 16,9 1.554 0,5 3,9
77812 - Ắc quy điện 1.002 0,4 26,5 1.245 0,4 24,3
2 78 Các loại xe cộ, phương tiện đi lại 37.310 13,1 16,7 42.418 13,0 13,7
78439 - Linh kiện, phụ tùng 6.794 2,4 47,8 8.661 2,7 27,5
Thiết bị, dụng cụ ghi âm, thiết bị
3 76 viễn thông (điện báo, điện thoại, 37.745 13,3 3,1 37.300 11,5 -1,2
radio, tivi…)
76432 - Dụng cụ truyền dẫn 19.476 6,8 0,4 17.321 5,3 -11,1
Các thiết bị vận tải, chuyên chở
4 79 17.616 6,2 11,3 22.290 6,8 26,5
khác
- Mạch truyền dẫn trong các
79327 6.794 2,4 22,3 10.795 3,3 58,9
phương tiện vận tải khác
79322 - Tàu trở dầu các loại 8.082 2,8 21,6 8.715 2,7 7,8
Dầu thô, sản phẩm hoá dầu và
5 33 15.622 5,5 49,4 20.788 6,4 33,1
những nguyên liệu liên quan
Máy móc văn phòng và các loại
6 75 17.756 6,2 -17,6 17.884 5,5 0,7
máy xử lý dữ liệu tự động
Các loại dụng cụ kiểm tra, thử
nghiệm; dụng cụ dùng cho nghiên
7 87 9.919 3,5 135 16.222 5,0 63,5
cứu khoa học, dụng cụ chuyên
ngành
8 67 Sắt thép các loại 14.345 5,0 23,3 15.823 4,9 10,3
9 51 Các loại hợp chất hoá học hữu cơ 10.388 3,7 20,9 12.549 3,9 20,8
10 57 Nguyên liệu nhựa 10.673 3,8 22,8 11.610 3,6 8,8
Vải, sợi dệt, đồ dùng trang điểm,
11 65 10.390 3,7 -4,1 10.109 3,1 -2,7
hoá trang
65732 Vải bọc nhựa 877 0,3 12,1 835 0,3 -4,8
Máy móc chuyên dùng cho một số
12 72 8.094 2,8 18,3 9.778 3,0 20,8
ngành công nghiệp riêng biệt
72847 - Máy chuyên dụng 1.930 0,7 9,2 2.290 0,7 18,6
- Máy xúc, xẻng của máy xúc và
72322 1.353 0,5 2,5 1.755 0,5 29,7
thiết bị liên quan
13 74 Máy móc và thiết bị công nghiệp 7.615 2,7 11,1 8.711 2,7 14,4
14
Code Năm 2005 Năm 2006
STT (theo Hàng hoá
SITC) Tỷ Tỷ
Trị giá Tăng Trị giá Tăng
trọng trọng
đồng bộ
14 68 Kim loại mầu 4.250 1,5 15,0 7.104 2,2 67,1
15 69 Các sản phẩm kim loại 4.791 1,7 21,8 6.079 1,9 26,9
16 89 Hàng hoá tổng hợp 5.048 1,8 2,8 5.056 1,6 0,2
Máy móc và thiết bị ngành năng
17 71 2.785 1,0 22,3 3.205 1,0 15,1
lượng
18 62 Sản phẩm cao su 2.807 1,0 17,1 2.971 0,9 5,8
19 58 Các sản phẩm nhựa 2.244 0,8 15,7 2.375 0,7 5,8
20 Sản phẩm khác 22.078 7,8 - 24.647 7,6 11,6
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
2.1.2 Những thị trường xuất khẩu chủ yếu
Khu vực thị trường lớn nhất của Hàn Quốc là Châu Á với kim ngạch
xuất khẩu luôn chiếm trên 50% tổng xuất khẩu của Hàn Quốc. Năm 2006, Hàn
Quốc xuất sang thị trường này 168,4 tỷ USD, chiếm 51,8%, trong đó khu vực
ASEAN là 9,8 tỷ USD, chiếm 9,8%; thị trường lớn thứ hai là Châu Âu với 60,2
tỷ USD, chiếm 18,5%; khu vực thị trường Bắc Mỹ lớn thứ 3 với kim ngạch
năm 2006 là 46,8 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 14,4%, trong đó thị trường Mỹ chiếm
phần lớn với tỷ trọng 13,3%; tiếp thep là các khu vực: Mỹ Latinh (6,3%),
Trung Đông (4,4%), Châu Phi (2,4%), Châu Đại Dương (2,1%).
Trong 20 đối tác thương mại hàng đầu của Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ và
Nhật Bản là 03 nước nhập khẩu lớn nhất các sản phẩm của Hàn Quốc. Nếu như
Mỹ và Nhật Bản là 02 bạn hàng truyền thống và lâu đời thì Trung Quốc là thị
trường mới hơn với kim ngạch càng ngày càng tăng nhanh, đến thời điểm hiện tại
Trung Quốc đã là đối tác số 1, vượt trên cả Mỹ và Nhật Bản. Trước cuộc khủng
hoảng Châu Á, hơn 50% xuất khẩu của Hàn Quốc là đến các nước Châu Á và hơn
15% đến các nước ASEAN. Sau khủng hoảng, các công ty của Hàn Quốc đã chú
trọng hơn tới các chiến lược toàn cầu nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thay
vì chỉ giới hạn trong các nước Châu Á. Do đó, thị phần của các nước Châu Á và
ASEAN đã có xu hướng giảm hơn. Một vấn đề trong thương mại của Hàn Quốc
là ngày càng phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Các thị trường truyền thống
Mỹ và Nhật Bản vẫn là những bạn hàng quan trọng nhất của Hàn Quốc, tuy nhiên
buôn bán song phương với Trung Quốc đã tăng nhanh kể từ cuối những năm
1990, Trung Quốc đã trở thành thị trường quan trọng nhất đối với xuất khẩu của
Hàn Quốc. Năm 2006, xuất khẩu của Hàn Quốc vào thị trường Trung Quốc đạt
64,4 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 19,8% tổng kim ngạch xuất khẩu; xuất khẩu vào Mỹ
là 43,1 tỷ USD, chiếm 13,3%; xuất khẩu sang Nhật Bản 26,5 triệu USD, chiếm
8,2%; tiếp theo là các thị trường Hồng Kông (5,8%), Đài Loan (4,0%), Đức
(3,1%), và Singapore (2,9%)…
15
Bảng số 7: Xuất khẩu của Hàn Quốc theo khu vực thị trường
Đơn vị: Triệu USD
2005 2006
Khu vực thị
trường Tỷ trọng Tỷ trọng
Trị giá Tăng (%) Trị giá Tăng
(%) (%)
Tổng 284.418,7 12,0 100 325.464,8 14,4 100
Châu Á 146.913,7 13,4 51,7 168.446,5 14,7 51,8
Châu Âu 52.853,2 18,5 18,6 60.282,0 14,1 18,5
Bắc Mỹ 44.788,8 -3,1 15,7 46.803,9 4,5 14,4
Mỹ Latin 14.986,8 29,6 5,3 20.590,7 37,4 6,3
Trung Đông 12.241,0 11,2 4,3 14.462,8 18,2 4,4
Châu Phi 6.202,5 10,1 2,2 7.730,5 24,6 2,4
Châu Đại
6.017,7 22,2 2,1 6.780,5 12,7 2,1
dương
Khu vực khác 415,0 12,4 0,1 367,9 -11,4 0,1
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
Bảng số 8: Xuất khẩu của Hàn Quốc vào 20 thị trường lớn nhất
Đơn vị: Triệu USD
2005 2006
STT Quốc gia Tỷ Tỷ
KNXK Tăng KNXK Tăng
trọng trọng
Tổng 284.418,7 12,0 100,0 325.464,8 14,4 100
1 Trung Quốc 61.914,9 24,4 21,8 64.459,1 12,2 19,8
2 Mỹ 41.342,5 -3,5 14,5 43.183,5 4,5 13,3
3 Nhật Bản 24.027,4 10,7 8,4 26.534,0 10,4 8,2
4 Hồng Kông 15.531,1 -14,3 5,5 18.978,8 22,2 5,8
5 Đài Loan 10.862,9 10,3 3,8 12.995,6 19,6 4,0
6 Đức 10.304,0 23,6 3,6 10.056,2 -2,4 3,1
7 Singapore 7.406,6 31,0 2,6 9.489,3 28,1 2,9
8 Mêhicô 3.789,1 26,6 1,3 6.284,5 65,9 1,9
9 Anh 538,8 -3,2 0,2 5.635,1 5,5 1,7
10 Ấn Độ 4.597,8 26,6 1,6 5.532,7 20,3 1,7
11 Malaysia 4.608,1 2,9 1,6 5.227,1 13,4 1,6
12 Nga 3.864,1 65,2 1,4 5.179,2 34,0 1,6
13 Indonesia 5.045,1 37,2 1,8 4.873,5 -3,4 1,5
14 Úc 3.812,0 12,8 1,3 4.692,1 23,1 1,4
16
2005 2006
STT Quốc gia Tỷ Tỷ
KNXK Tăng KNXK Tăng
trọng trọng
15 Ý 4.296,9 26,1 1,5 4.286,2 -0,2 1,3
16 Thái Lan 3.380,8 4,1 1,2 4.246,1 25,6 1,3
17 Philippine 3.219,7 -4,7 1,1 3.930,5 22,1 1,2
18 Việt Nam 3.431,6 5,4 1,2 3.927,4 14,4 1,2
19 Canada 3.446,2 1,9 1,2 3.620,4 5,1 1,1
20 Hà Lan 3.646,6 21,3 1,3 3.609,3 -1,0 1,1
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
2.2 Nhập khẩu hàng hóa của Hàn Quốc và cơ hội cho các nước xuất khẩu
vào Hàn Quốc
Như đã phân tích, cùng với chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu, tăng trưởng
kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành, cơ cấu sản phẩm và cơ cấu đầu tư, Hàn
Quốc gia tăng nhập khẩu một cách nhanh chóng. Kể từ khi thực thi chiến lược đẩy
mạnh xuất khẩu, đặc biệt là trong giai đoạn 10 năm 1967-1976, xuất khẩu tăng
trưởng 37,5%/năm. Năm 1997-2006 nhập khẩu tăng 7,9% so với xuất khẩu 9,6%.
Biểu đồ 9: Kim ngạch và tốc độ tăng nhập khẩu qua một số năm
350 40
32,0 34,0
300 30
25,5
20
250
18,4 10
200 7,8
0
150
-10
100
-20
50 -30
-35,5
0 -40
1995 1998 2000 2002 2004 2006
KNNK (Tỷ USD) Tăng (%)
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
Nhập khẩu Hàn Quốc tăng nhanh xuất phát từ nhiều nguyên nhân: một là,
do kinh tế tăng trưởng nhanh, thu nhập bình quân đầu người tăng dẫn đến những
nhu cầu mua sắm và sử dụng sản phẩm tăng; hai là, xuất khẩu tăng làm phát sinh
nhu cầu nhập khẩu các loại nguyên, nhiên vật liệu dùng cho sản xuất hàng xuất
khẩu; ba là, nhập khẩu tăng do giá dầu và giá cả nhiều loại nhiên liệu đầu vào
17
tăng, do biến động giá và sự mạnh lên của đồng won; bốn là, nhập khẩu tăng do
nhu cầu hàng hóa cao cấp, do thiếu hụt sản lượng trong nước đối với một số san
phẩm, hoặc do xu hướng chuyển dịch đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp sau
đó xuất khẩu ngược từ nước sản xuất trở về Hàn Quốc…
2.2.1 Những sản phẩm nhập khẩu chủ yếu
Trong cơ cấu sản phẩm nhập khẩu của Hàn Quốc, nhóm hàng nguyên vật
liệu luôn chiếm tỷ trọng cao nhất (trên 50%), rồi đến nhập khẩu các loại máy
móc, thiết bị, phương tiện để sản xuất hàng hóa (trên 30%), còn lại là hàng tiêu
dùng. Nhập khẩu nhóm hàng nguyên liệu tăng cao do nhu cầu sản xuất hàng tiêu
dùng và hàng xuất khẩu, mặt khác do tăng giá dầu thô và tăng giá nguyên vật
liệu thế giới, năm 2000 kim ngạch của nhóm này là 81,6 tỷ USD, chiếm 50,8%
nhập khẩu, đến năm 2005 tăng lên 142,3 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 54,5% (từ năm
2000, nhập khẩu dầu thô tăng bình quân trên 30%/năm, nhập khẩu kim loại mầu
tăng trên 26%/năm). Nhập khẩu máy móc thiết bị và các phương tiện sản xuất
(tư bản phẩm) cũng luôn chiếm tỷ trọng cao, nhưng những năm gần đây do đầu
tư thiết bị cho các doanh nghiệp trong nước không đạt hiệu quả nên tỷ lệ này đã
giảm, năm 2000 nhập khẩu nhóm hàng này là 64,6 tỷ USD, chiếm 40,2%, đến
năm 2005 giảm xuống còn 34,7% tương đương với 90,7 tỷ USD. Nhập khẩu
nhóm hàng tiêu dùng của Hàn Quốc bao gồm nhiều sản phẩm khác nhau, một số
sản phẩm phải nhập do trong nước thiếu hụt, do số lượng người kinh doanh
ngành nông, lâm, thủy sản giảm, do thói quen ăn uống dần dần theo phương tây,
quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn nên ngành dịch vụ ăn uống phát triển, đó là
những sản phẩm như: hoa quả, nông sản chế biến, thuỷ hải sản…; các ngành
công nghiệp nhẹ của Hàn Quốc giảm tính cạnh tranh do tiền lương trong nước và
các chi phí sản xuất khác tăng, các doanh nghiệp trong nước phải chuyển địa
điểm sản xuất ra nước ngoài sau đó nhập trở lại Hàn Quốc; một lượng lớn hàng
hóa tiêu dùng khác là các sản phẩm cao cấp phục vụ những tầng lớp có thu nhập
cao như xe hơi, mỹ phẩm, dụng cụ chơi golf, dụng cụ thể dục thể thao…
Bảng số 10: Kim ngạch nhập khẩu các nhóm hàng của Hàn Quốc
Kim ngạch nhập khẩu Tỷ trọng trong tổng
(tỷ USD) nhập khẩu (%)
2000 2005 Tăng BQ 2000 2005
Nguyên vật liệu 81,6 142,3 11,8 50,8 54,5
Tư bản phẩm 64,6 90,7 7,0 40,2 34,7
Hàng tiêu dùng 14,0 26,4 13,5 8,7 10,1
Tổng nhập khẩu 160,5 261,2 10,2 100,0 100,0
Nguồn: Trung tâm xúc tiến Thương mại, Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA)
18
Trong công nghiệp, Hàn Quốc nhập khẩu chủ yếu các sản phẩm công
nghiệp nặng và hóa học, nhóm sản phẩm này luôn chiếm trên 60,0% tổng kim
ngạch nhập khẩu, trong khi đó các sản phẩm thô chiếm khoảng 25-30%, sản
phẩm công nghiệp nhẹ chỉ chiếm khoảng trên 7%.
Bảng số 11: Danh mục nhóm sản phẩm và sản phẩm nhập khẩu
chủ yếu của Hàn Quốc
Đơn vị: Triệu USD
Code Năm 2005 Năm 2006
STT (theo Hàng hoá
SITC) Trị giá Tăng Trị giá Tăng
Tổng KNNK 261.238 16,4 309.382 18,4
Dầu thô, sản phẩm xăng dầu và những nguyên
1 33 51.303 36,2 66.689 30,0
liệu liên quan
2 77 Máy móc thiết bị, dụng cụ điện 39.106 6,5 41.776 6,8
77884 - Thiết bị thu phát tín hiệu âm thanh và hình ảnh 1.547 -3,9 1.629 5,3
77121 - Máy đổi điện tĩnh (máy chỉnh lưu…) 954 32,4 1.151 20,7
77258 - Phích cắm điện và ổ cắm điện 722 21,7 846 17,3
3 67 Sắt thép 15.032 23,4 15.890 5,7
4 34 Khí tự nhiên và sản phẩm khí (Gas) 10.754 31,4 14.700 36,7
5 28 Quặng kim loại 8.990 24,0 12.981 44,4
28239 - Nguyên liệu có chứa sắt 1.659 -10,6 1.315 -20,7
28821 - Nguyên liệu đồng 626 27,8 1.158 84,9
6 68 Kim loại màu 7.866 10,3 11.365 44,5
68212 - Đồng đã tinh chế 1.569 11,7 2.520 60,5
68411 - Nhôm 1.912 15,7 2.439 27,5
7 74 Máy móc và thiết bị công nghiệp đồng bộ 8.714 9,8 9.728 11,6
8 51 Các loại hợp chất hoá học hữu cơ 8.321 18,1 8.663 4,1
Các loại dụng cụ kiểm tra, thử nghiệm; dụng
9 87 cụ dùng cho nghiên cứu khoa học, dụng cụ 7.840 15,7 8.445 7,7
chuyên ngành
87425 - Dụng cụ kiểm tra và đo lường 1.167 16,4 1.285 10,1
Máy móc chuyên dùng cho một số ngành công
10 72 7.219 6,0 8.423 16,7
nghiệp riêng biệt
19
Code Năm 2005 Năm 2006
STT (theo Hàng hoá
SITC) Trị giá Tăng Trị giá Tăng
Máy móc văn phòng và các loại máy xử lý dữ
11 75 7.047 19,8 8.028 13,9
liệu tự động
Thiết bị, dụng cụ ghi âm, thiết bị viễn thông
12 76 6.695 4,5 7.538 12,6
(điện báo, điện thoại, radio, tivi…)
13 89 Hàng hoá tổng hợp 5.073 18,8 5.953 17,3
14 88 Máy và dụng cụ chụp ảnh, các loại đồng hồ 5.354 23,3 5.552 3,7
88135 Máy và dụng cụ chụp ảnh 2.023 45,5 2.000 -1,2
88419 Cáp quang, sợi quang 1.421 12,5 1.663 17,0
15 32 Than đá, than cốc 5.443 22,6 5.318 -2,3
16 59 Nguyên liệu và các sản phẩm hoá chất 4.420 25,5 5.305 20
59899 - Sản phẩm hóa chất và tiền hóa chất 1.345 18,4 1.589 18,1
17 78 Các loại xe cộ, phương tiện đi lại 3.963 17,9 5.044 27,3
18 71 Máy móc và thiết bị ngành năng lượng 4.127 11,3 4.750 15,1
19 66 Hàng phi kim loại 3.361 18,2 3.941 17,3
20 Hàng hoá khác 50.610 59.293
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
2.2.2 Những thị trường nhập khẩu chủ yếu
Như xuất khẩu, Hàn Quốc nhập khẩu nhiều nhất từ khu vực thị trường
Châu Á, luôn chiếm khoảng 45-50%, trong đó Trung Quốc đã vươn lên là bạn
hàng lớn thứ 2, sau Nhật Bản. Do phải nhập khẩu nhiều nguyên nhiên liệu, đặc
biệt là dầu thô và các sản phẩm từ dầu mỏ nên khu vực Trung Đông chiếm tỷ
trọng tương đối lớn trong tổng nhập khẩu của Hàn Quốc, nhập khẩu từ khu vực
này đứng thứ 2 trong các khu vực và luôn tăng cao trong những năm gần đây.
Năm 2006, trong tổng kim ngạch nhập khẩu 309,3 tỷ USD, khu vực Châu Á
chiếm 47,2% tương đương với kim ngạch 146 tỷ USD; nhập khẩu từ Trung Đông
62,5 tỷ USD, chiếm 20,0%; nhập khẩu từ Châu Âu 37,4 tỷ USD, chiếm 12,1%;
nhập khẩu từ Bắc Mỹ 36,7 tỷ USD, chiếm 11,9%, trong đó riêng nhập khẩu từ Mỹ
chiếm 10,9%...
20
Bảng số 12: Nhập khẩu theo khu vực thị trường của Hàn Quốc
Đơn vị: Triệu USD
2005 2006
Khu vực thị
trường Tỷ trọng Tỷ trọng
Trị giá Tăng (%) Trị giá Tăng
(%) (%)
Tổng 261.238,2 16,4 100 309.382,6 18.4 100
Châu Á 126.032,5 13,3 48,2 146.048,5 15.9 47,2
Trung Đông 47.395,0 40,8 18,1 62.531,2 31.9 20,2
Châu Âu 33.609,8 10,1 12,9 37.410,2 11.3 12,1
Bắc Mỹ 33.189,6 7,2 12,7 36.745,4 10.7 11,9
Châu Đại
10.970,9 29,1 4,2 12.436,2 13.4 4,0
dương
Mỹ La tinh 7.016,6 5,5 2,7 9.732,2 38.7 3,1
Châu Phi 2.945,6 3,5 1,1 4.372,3 48.4 1,4
Khu vực khác 78,2 63.9 0,03 106,6 36.7 0,03
Nguồn: Hiệp hội Thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA)
Trong 20 quốc gia xuất khẩu hàng đầu vào Hàn Quốc, Nhật Bản đứng
đầu với tỷ trọng khoảng 16-18% tổng kim ngạch nhập khẩu của Hàn Quốc,
những sản phẩm nhập khẩu chủ yếu từ Nhật Bản là máy móc, thiết bị điện, sắt
thép, máy móc chuyên ngành cho một số ngành chuyên biệt, các sản phẩm hóa
chất hữu cơ, đồng hồ và các thiết bị máy ảnh, nguyên liệu và sản phẩm hóa chất,
nguyên liệu nhựa… Trung Quốc đứng thứ hai trong các nước xuất khẩu hàng
đầu vào Hàn Quốc với kim ngạch năm 2006 là 48,5 tỷ USD, chiếm 15,7%,
những sản phẩm nhập khẩu chủ yếu là máy móc thiết bị, sắt thép, máy văn
phòng và các thiết bị xử lý dữ liệu tự động, thiết bị thu phát sóng, thiết bị ghi âm
và truyền thông, quần áo, hàng dệt may, sợi chỉ, vải, một số kim loại, than đá,
than cốc và than bánh… Mỹ là đối tác nhập khẩu thứ 3 với kim ngạch năm 2006
là 33,6 tỷ USD, chiếm 10,9%. Các sản phẩm nhập khẩu chủ yếu từ Mỹ là máy
móc thiết bị và các dụng cụ kiểm soát, thí nghiệm và dùng trong nghiên cứu,
phương tiện vận tải, máy móc cho một số ngành chuyên biệt, quặng và các phế
liệu kim loại, máy móc xử lý quặng kim loại,… Tiếp theo là các nước Arập Xêut
(6,5%); các tiểu vương quốc Arập thống nhất (4,2%); Đức (3,7%); Úc (3,7%);
Đài Loan (3,0%); Indonesia (2,9%)…