Báo cáo đề tài nghiên cứu “đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của công ty tnhh thương mại và đầu tư huy phát

  • 87 trang
  • file .doc
PHẦN I
MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Trong nền kinh tế thị trường với sự hoạt động của nhiều doanh nghiệp trong
và ngoài nước thì sự cạnh tranh của các doanh nghiệp ngày càng gay gắt. Để tồn tại
và phát triển đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải độc lập tự chủ, năng động sáng tạo
trong kinh doanh. Do đó việc nắm bắt, thu thập và xử lý thông tin để đánh giá kết
quả sản xuất kinh doanh là rất quan trọng và rất cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp.
Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thể hiện năng lực hoạt động
trong quá trình hoạt động kinh doanh, đánh dấu sự phát triển của doanh nghiệp qua
mỗi thời kỳ. Như vậy kết quả kinh doanh rất quan trong đối với nhà quản trị doanh
nghiệp trong việc lập kế hoạch cho tương lai và khắc phục những tồn tại thiếu sót.
Trong quá trình hoạt động do những nguyên nhân chủ quan cũng như khách
quan tác động mà kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Đánh giá kết
quả kinh doanh giúp doanh nghiệp thấy được các nhân tố ảnh hưởng, mức độ và xu
hướng tác động của từng nhân tố. Từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hơn
nữa kết quả đạt được.
Công ty TNHH thương mại và đầu tư Huy Phát là một doanh nghiệp tư nhân
mới được thành lập hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ. Phát triển
trong thị trường Khu vực Miền Bắc. Trong quá trình hoạt động kinh doanh của
mình công ty đã có những bước phát triển quan trọng thể hiện sự tồn tại của mình
trong môi trường cạnh tranh khốc liệt và những biến động của nền kinh tế trong
thời kỳ suy thoái. Trước nhứng khó khăn chung của nền kinh tế kết quả hoạt động
1
kinh doanh của công ty luôn có sự biến động. Do vậy để hoạt động kinh doanh diễn
ra có hiệu quả thì vấn đề quan trọng hàng đầu của công ty là đánh giá kết quả hoạt
động kinh doanh của mình.
Qua thời gian thực tập tại công ty nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề
chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“ Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH thương mại và
đầu tư Huy Phát. ”
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu chung
Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH thương mại và
đầu tư Huy Phát để thấy rõ xu hướng biến động kết quả kinh doanh của công ty qua
các năm cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến KQKD, từ đó đề xuất một số giải
pháp nhằm nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty.
1.2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Đánh giá kết quả kinh doanh của Công ty TNHH thương mại và đầu tư Huy
Phát qua các năm.
Đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh, phân tích các yếu tố ảnh hưởng
và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến kết quả kinh doanh của Công ty trong thời
gian qua.
Đề xuất một số phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm tổ chức kinh
doanh có hiệu quả hơn cho công ty trong những năm tới.
2
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung vào đánh giá các vấn đề liên quan đến KQKD của công ty,
các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh đó.
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: Tiến hành thu thập thông tin tại Công ty TNHH thương mại
và đầu tư Huy Phát, kết hợp với điều tra khảo sát thị trường tiêu thụ sản phẩm để
đánh giá thực trạng và tiềm năng của công ty trong thời gian tới
Về thời gian: Số liệu nghiên cứu trong 3 năm: 2007, 2008, 2009.
Thời gian thực hiện nghiên cứu từ 20/01/2010 đến 10/05/2010.
1.4 Kết quả nghiên cứu dự kiến
Phân tích, đánh giá các chỉ tiêu phản ánh KQKD như: Số lượng hàng hóa
tiêu thụ, doanh thu, lợi nhuận…
Phân tích, đánh giá về môi trường và các yếu tố ảnh hưởng đến KQKD của
Công ty trong thời gian gần đây qua đó chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu, những
thuận lợi và khó khăn mà Công ty gặp phải trong thời gian gần đây.
Tổng hợp những phân tích đánh giá về tình hình HĐKD của Công ty trong 3
năm gần đây từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể cho HĐKD của Công ty.
3
PHẦN II
TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHẤP NGHIÊN CỨU
2.1 Tổng quan tài liệu
2.1.1 Cơ sở lý luận
2.1.1.1 Khái quát chung về DNTM và hoạt động kinh doanh thương mại
 Khái quát chung về DNTM
 Khái niệm về DNTM
Doanh nghiệp thương mại ra đời là do sự phân công lao động xã hội và
chuyên môn hoá trong sản xuất. Đó là hình thức tổ chức lao động của những người
chuyên mua và đưa hàng hoá ra thị trường để bán, tìm kiếm lợi nhuận. Những
người đó được gọi là thương nhân. Hình thức tổ chức đó được hợp thành phù hợp
với quy định của pháp luật thì được gọi là doanh nghiệp thương mại.
Ngày nay, hoạt động thương mại nếu hiểu theo nghĩa rộng là bao gồm tất cả
các hoạt động nhằm mục đích sinh lời. Tuy nhiên, trong phạm vi chương trình, hoạt
động thương mại bao gồm ba nhóm chính là mua bán hàng hoá, dịch vụ thương
mại và xúc tiến thương mại. Trong đó mua bán hàng hoá là hoạt động chủ yếu, dịch
vụ thương mại và xúc tiến thương mại thường là để hỗ trợ cho mua bán hàng hoá.
Vậy doanh nghiệp thương mại là một loại hình doanh nghiệp (phân theo lĩnh
vực ngành nghề kinh doanh) chuyên kinh doanh mua bán hàng hoá và thực hiện
các dịch vụ thương mại.
4
Trong thực tế một doanh nghiệp thương mại ngoài hoạt động mua bán
hàng hoá còn có các hoạt động khác như cung ứng dịch vụ, hàng hóa hữu hình
nhưng hoạt động thương mại vẫn là chủ yếu.
DNTM có các đặc điểm của doanh nghiệp nói chung và chịu sự chi phối
điều chỉnh bởi pháp luật. Nó khác với hộ kinh doanh cũng như cá nhân kinh doanh
thương mại trên thị trường ở chỗ nó là một tổ chức độc lập có phân công lao động
rõ ràng, được quản lý bằng một bộ máy chính thức còn hộ hay cá nhân kinh doanh
thì không có tư cách pháp nhân, không thoả mãn định nghĩa của pháp luật về doanh
nghiệp.
 Chức năng, nhiệm vụ của DNTM
 Chức năng của DNTM
Với tư cách là một tế bào của nền kinh tế DNTM cũng có chức năng chung
nhất là tạo ra của cải, dịch vụ để cung cấp cho nhu cầu của xã hội mà trong tự nhiên
không có hoặc thiếu hụt. Của cải và dịch vụ mà doanh nghiệp thương mại tạo ra
chính là đưa hàng hoá dịch vụ đến với khách hàng và người tiêu dùng một cách
nhanh chóng và hoàn hảo. Nói cách khác chức năng chính của DNTM là tổ chức
lưu thông hàng hoá thông qua trao đổi mua bán.
Từ chức năng chung này để tổ chức một quá trình kinh doanh có hiệu quả
DNTM phải tổ chức thực hiện các chức năng cụ thể khác nhau đó là:
- Chức năng về chuyên môn kỹ thuật: đó là việc tổ chức lưu thông hàng hoá
và tiếp tục qúa trình sản xuất trong lĩnh vực lưu thông. Cụ thể là tổ chức quá trình
vận động của hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng và thực hiện một số chức
năng mang tính chất sản xuất như chọn lọc, phân loại, chỉnh lý bảo quản hàng hoá
và các dịch vụ bổ xung khác, làm cho hàng hoá có thể sẵn sàng thoả mãn nhu cầu
tiêu dùng của xã hội.
5
- Chức năng thương mại: chức năng này được thực hiện ở hoạt động mua và
bán các hàng hoá và các dịch vụ bổ sung khác làm cho hàng hoá có thể sẵn sàng
thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của xã hội.
- Chức năng quản trị: chức năng này được thực hiện thông qua các chức
năng cụ thể hơn là dự báo, lập kế hoạch, tổ chức, điều phối, lãnh đạo và kiểm tra.
Đó là các hoạt động của những nhà quản trị trong doanh nghiệp để đảm bảo mục
tiêu, nhiệm vụ được thực hiện và trở thành hiện thực.
- Chức năng tài chính: đó là việc huy động, phân phối, sử dụng và quản lý
vốn trong quá trình hoạt động kinh doanh và làm tăng giá trị cho doanh nghiệp.
- Các chức năng của DNTM gắn bó với nhau một cách chặt chẽ, nếu một
chức năng nào đó không được thực hiện tốt, bị xuy yếu sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực
đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
 Nhiệm vụ của DNTM
Nhiệm vụ của doanh nghiệp thương mại là số cụ thể hoá các chức năng
thành những mục tiêu phải đạt được, những việc phải làm trong những thời kỳ nhất
định với điều kiện hoàn cảnh cụ thể.
Ba yếu tố chính quy định nhiệm vụ của DNTM là các chức năng của nó, giai
đoạn phát triển của nó và đặc điểm kinh tế xã hội cụ thể.
Các DNTM khác nhau có những nhiệm vụ cụ thể không hoàn toàn giống
nhau. Tuy nhiên, có thể chia ra những nhiệm vụ chung phổ biến là:
- Nghiên cứu nhu cầu thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu, tổ chức mặt
hàng kinh doanh.
- Xây dựng cơ sở vật chất để hoạt động kinh doanh.
- Khai thác nguồn hàng.
- Dự trữ bảo quản hàng hoá và tổ chức bán hàng.
- Quản lý các nguồn lực và quá trình hoạt động kinh doanh.
6
- Tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người lao động.
- Bảo vệ môi trường và tham gia các hoạt động xã hội.
- Thực hiện nghĩa vụ với nhà nước, đặc biệt là nghĩa vụ thuế.
 Khái quát chung về hoạt động kinh doanh thương mại
 Khái niệm hoạt động kinh doanh thương mại
Thương mại theo nghĩa hẹp là thực hiện chức năng lưu thông hàng hoá, đưa
hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Từ đó tại điều 5 luật thương mại năm
1997 của nước ta đưa ra khái niệm: “Hoạt động thương mại là việc thực hiện một
hay nhiều hành vi thương mại của thương nhân bao gồm việc mua bán hàng hoá,
cung cấp dịch vụ thương mại và các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mục đích
lợi nhuận hoặc nhằm thực hiện các chính sách kinh tế xã hội.”
Hoạt động kinh doanh thương mại là hoạt động kinh doanh mua bán hàng
hoá nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận. Là hoạt động không trực tiếp tạo ra của cải vật
chất nhưng nó phục vụ cho quá trình sản xuất và tiếp tục quá trình sản xuất trong
khâu lưu thông.
 Vai trò của hoạt động kinh doanh thương mại
Hoạt động thương mại là yếu tố tích cực để phát triển nền kinh tế hàng hoá
thúc đẩy quá trình phân công lao động xã hội, phá vỡ nền kinh tế tự cung tự cấp tổ
chức lại sản xuất, hình thành các vùng chuyên môn hoá sản xuất theo hướng sản
xuất hàng hóa lớn.
Kích thích sự phát triển lực lượng sản xuất, đưa nhanh tiến bộ hoạt động
khoa học kỹ thuật vào sản xuất, kích thích sản xuất các mặt hàng mới, đổi mới công
nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao năng suất lao động và hạ giá thành
sản phẩm.
Hoạt động thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cân đối
cung cầu hàng hoá trên thị trường.
7
Trong nền kinh tế tập trung, việc tiêu thụ đầu ra của sản phẩm hàng hoá theo
định hướng của chính phủ chỉ đạo khiến cho các nhà kinh doanh phải tính toán cân
nhắc xem nên sản xuất kinh doanh mặt hàng nào có lợi hơn không tuân theo bản
chất quy luật kinh tế khách quan như quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh…
Ngày nay nền kinh tế thị trường đã đưa chu kỳ kinh tế trở lại hoạt động theo đúng
quy luật khách quan vốn có. Chính vì vậy đã tạo điều kiện quan trọng trong việc
thúc đẩy tiêu thụ hàng hoá. Việc tiến hành tiêu thụ sản phẩm hàng hoá là tiền đề
cân đối giữa sản phẩm và tiêu dùng, giữa sản xuất và lưu thông, đảm bảo sự cân đối
giữa các ngành, các lĩnh vực trong toàn bộ nền kình tế. Tiêu thụ ảnh hưởng mạnh
mẽ tới quan hệ cung cầu trên thị trường. Đối với doanh nghiệp thương mại thực
hiện tốt khâu tiêu thụ hàng hoá là biện pháp tốt thúc đẩy sản xuất phát triển tạo điều
kiện mở rộng quy mô sản xuất các doanh nghiệp thương mại đóng vai trò trung
gian giữa các doanh nghiệp sản xuất với nhu cầu thị hiếu của thị trường, việc tiêu
thụ hàng hoá còn giúp các doanh nghiệp tồn tại và phát triển.
2.1.1.2 Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
 Hoạt động tiêu thụ sản phẩm hàng hoá
 Hàng hoá trong DNTM
Hàng hoá là một vật phẩm lao động có thể thoả mãn một nhu cầu nào đó của
con người và đi vào tiêu dùng hoặc sản xuất thông qua trao đổi mua bán trên thị
trường.
Hàng hoá trong các doanh nghiệp thương mại là các hàng hóa cá nhân, các
DNTM mua hàng hoá vào để bán ra thị trường có đầy đủ đặc tính vật lý và hoá học
có thể quan sát được trong một thể thống nhất vừa mang giá trị vừa mang giá trị sử
dụng. Sản phẩm có thể mang ra thị trường trao đổi được.
Hàng hoá là những vật thể có công dụng cụ thể nên nó được biểu thị trên hai
mặt giá trị và số lượng. Số lượng của hàng hoá được xác định bằng đơn vị đo lường
8
phù hợp với tính chất vật lý hoá học của nó như mét, lít, kg… Qua hàng hoá ta có
thể biết được đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp thương mại. Chất lượng của
hàng hoá nói lên giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá, được xác định bằng tỷ lệ %
tốt, xấu hoặc giá trị phẩm cấp của hàng hoá.
Hàng hoá có một ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp
thương mại nói riêng và trong toàn bộ nền kinh tế nói chung.
Đối với doanh nghiệp thương mại: Việc mua hàng hoá vào và bán hàng hoá
ra giúp cho các doanh nghiệp tồn tại, phát triển và thực hiện được mục tiêu đề ra.
Đối với toàn bộ nền kinh tế khối lượng hàng hoá lưu thông phản ánh mức độ
phát triển của nền kinh tế. Một đất nước phát triển thì hàng hóa phải đa dạng về
mẫu mã phong phú về chủng loại, chất lượng cao và ngược lại.
 Tiêu thụ hàng hoá trong doanh nghiệp
 Khái niệm về tiêu thụ hàng hoá trong doanh nghiệp
Tiêu thụ là một khâu quan trọng trong quá trình SXKD, là yếu tố quyết định
đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Tiêu thụ chính là quá trình chuyển
hoá quyền sở hữu và quyền sử dụng hàng hoá tiền tệ giữa các chủ thể tham gia mua
bán trao đổi hàng hoá trên thị trường.
Trong nền kinh tế trị trường, khi sản xuất đã phát triển thì vấn đề tiêu thụ sản
phẩm hàng hoá rất quan trọng. Vì có tiêu thụ được sản phẩm hàng hoá thì mới có
vốn để tiến hành tái sản xuất mở rộng, tăng tốc độ luân chuyển vốn nâng cao hiệu
quả sử dụng vốn. Qua tiêu thụ tính chất hữu ích của sản phẩm hàng hoá được xác
định hoàn toàn. Sản phẩm tiêu thụ được chứng tỏ năng lực kinh doanh của doanh
nghiệp, thể hiện kết quả nghiên cứu thị trường.
Sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp được người tiêu dùng chấp nhận điều
đó cho thấy sản phẩm hàng hoá được tiêu thụ xét về mặt khối lượng, giá trị sử
dụng, chất lượng giá cả phù hợp với nhu cầu thị hiếu của thị trường.
9
Sau quá trình tiêu thụ doanh nghiệp không những thu hồi được tổng chi phí
có liên quan đến quá trình sản xuất ra sản phẩm mà tiêu thụ hàng hoá còn thể hiện
được giá trị lao động thặng dư, đây là nguồn để mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng
cao đời sống của cán bộ công nhân viên.
Để thực hiện được khâu tiêu thụ đòi hỏi đồng thời phải có sự tham gia của
các yếu tố sau:
Một là: các chủ thể kinh doanh bao gồm cả người mua và người bán.
Hai là: đối tượng là sản phẩm hàng hoá và dịch vụ.
Ba là: thị trường tiêu thụ nơi gặp gỡ giữa người mua và người bán.
Trong doanh nghiệp tiêu thụ hàng hoá là một khâu quan trọng nhất trong quá
trình hoạt động kinh doanh. Đó là quá trình thực hiện giá trị của hàng hoá, là giai
đoạn đưa hàng hoá từ lĩnh vực lưu thông sang lĩnh vực tiêu dùng có thể thể hiện
quá trình tiêu thụ hàng hoá của các doanh nghiệp thương mại theo sơ đồ sau:
Thu mua hàng hoá Tiêu thụ hàng hoá
Giá trị hàng hoá được thực hiện
Sơ đồ 2.1: Quá trình tiêu thụ hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại
Tổ chức tốt và có hiệu quả việc tiêu thụ hàng hoá sẽ có tác dụng mạnh mẽ và
quyết định sự thành công của doanh nghiệp, tiêu thụ hàng hoá là khâu trung gian, là
cầu lối giữa người sản xuất và người tiêu dùng.
 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tiêu thụ sản phẩm hàng hoá
10
Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến tiêu thụ hàng hóa sẽ có tác dụng mạnh mẽ
và quyết định sự thành công của doanh nghiệp, tiêu thụ hàng hóa là khâu trung
gian, là cầu lối giữa người người sản xuất và người tiêu dùng.
- Những nhân tố thuộc bản thân doanh nghiệp
Chất lượng sản phẩm hàng hóa và uy tín trên thị trường như là cốt lõi của
chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chất lượng là một
trong những tiêu chí hàng đầu quyết định khối lượng hàng hóa tiêu thụ được và
khẳng định vị thế của sản phẩm trên thị trường. Bởi vậy doanh nghiệp phải thường
xuyên cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm, không ngừng đáp ứng nhu cầu thị
hiếu cảu người tiêu dùng.
Hoạt động thu mua hàng hóa có đảm bảo cung cấp kịp thời cho hoạt động
tiêu thụ về số lượng, chất lượng và thời gian hay không ? Nếu việc cung ứng không
đáp ứng được theo kế hoạch sẽ không những làm ảnh hưởng đến kết quả tiêu thụ
sản phẩm hàng hóa mà còn ảnh hưởng đến uy tín của doanh đối với khách hàng.
Giá bán sản phẩm hàng hóa cũng là nhân tố ảnh hưởng chính đến số lượng
sản phẩm hàng hóa tiêu thụ. Giá bán sản phẩm hàng hóa của doanh nghiệp trên thị
trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí của sản phẩm hàng hóa trên thị trường
đang ở giai đoạn nào trong chu kỳ sống và quan hệ cung cầu trên thị trường. Song
đòi hỏi các nhà quản lý phải hết sức linh hoạt và năng động.
Kết cấu sản phẩm hàng hóa đưa ra tiêu thụ là tỷ trọng về mặt hàng chiếm
trong tổng giá trị hàng hóa đưa ra thị trường. Để nâng cao hiệu quả kinh tế, các
doanh nghiệp thường đưa ra thị trường nhiều loại sản phẩm hàng hóa khác nhau để
đáp ứng các cung bậc nhu cầu cao thấp khác nhau.
Tổ chức quá trình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa bao gồm các yếu tố: tăng
cường quản cáo, điều tra nhu cầu thị trường, thăm dò và phát triển thị trường, thay
11
đổi mẫu mã, tăng cường khuyến mại, phương thức thanh toán, phương thức bán
hàng thay đổi cho phù hợp.
- Các nhân tố khách quan
Sản phẩm hàng hóa tiêu thụ được tức là đã đáp ứng được yêu cầu khách
hàng. Nếu một sự thay đổi về sở thích hay nhu cầu khách hàng sẽ ảnh hưởng đến
lượng tiêu thụ sản phẩm hàng hóa trên thị trường. Khách hàng tác động đến quá
trình tiêu thụ hàng hóa dưới góc độ:
Nhu cầu tự nhiên hay mong muốn
Mức thu nhập
Phong tục tập quán, thói quen của ngưởi tiêu dùng.
 Hoạt động tài chính
Hoạt động tài chính là hoạt động mà bất kỳ doanh nghiệp nào dù sản xuất hay
kinh doanh đều phải có. Nó liên quan đến hoạt động tín dụng ngân hàng, bán hàng
trả chậm, hoạt động đầu tư trái phiếu, tín phiếu, các khoản triết khấu thanh toán khi
mua và bán hàng hay các hoạt động có liên quan đến thanh lý và thu hồi vôn góp
liên doanh đầu tư vào công ty liên kết, các khoản chênh lệch ngoại tệ, chuyển
nhượng tài chính và các hoạt động tài chính khác.
 Hoạt động khác
Bên cạnh hoạt động tài chính là sản xuất kinh doanh và hoạt động tài chính,
doanh nghiệp còn tồn tại một số hoạt động không dự tính trước được gọi chung là
hoạt động khác. Hoạt động khác trong doanh nghiệp bao gồm các hoạt động liên
quan đến thanh lý nhượng bán TSCĐ, các khoản chênh lệch do đánh giá lại vật tư
hàng hóa, hàng hóa, TSCĐ, các hoạt động bán hoặc cho thuê tài sản, các khoản bồi
thường vi phạm hợp đồng hay các khoản nêu trên mà doanh nghiệp không lường
trước được .
12
Như vậy hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp bao gồm hoạt động
tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, hoạt động tài chính và hoạt động khác. Kết quả kinh
doanh của doanh nghiệp là tổng hợp kết quả các hoạt động trên.
2.1.1.3 Cơ sở lý luận về đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh
 Khái niệm về hoạt động kinh doanh
Kinh doanh theo nghĩa rộng được hiểu là một thuật ngữ chung chỉ tất cả các
hoạt động sản xuất ra hàng hóa hay dịch vụ đáp ứng được nhu cầu xã hội.
Theo luật định, hoạt động kinh doanh là việc thực hiện một, một số hoặc tất
cả các công đoạn của quá trình đầu tư, sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện
dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời.
Hoạt động kinh doanh theo đúng nghĩa là hoạt động kiếm lời, hoạt động sinh
lời của các doanh nhân. Đó là doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, hộ cá
thể, trang trại, các loại hình công ty… Do đó, người làm kinh doanh đòi hỏi phải
biết cân nhắc và lựa chonj phương án tối ưu sao cho chi phí thấp nhất mà mang lại
hiệu quả cao nhất.
Như vậy hoạt động kinh doanh bao gồm các hoạt động đầu tư, hoạt động sản
xuất, hoạt động thương mại và các hoạt động cung cấp dịch vụ.
 Khái niệm về kết quả kinh doanh
Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là kết quả tổng hợp một quá
trình từ khi mua hàng đến khi hàng hóa được người tiêu dùng chấp nhận (đối với
doanh nghiệp thương mại) hoặc thu mua nguyên vật liệu (đầu vào) đến quá trình
sản xuất và tiêu thụ sản phẩm (đối với doanh nghiệp sản xuất). Đó là kết quả tài
chính cuối cùng của doanh nghiệp.
Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp là tổng kết quả các khâu mua hàng, gia
công chế biến, đóng gói và tiêu thụ. Do đó KQKD chịu tác động của rất nhiều yếu
tố như giá bán, giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý, kết cấu mặt hàng tiêu
13
thụ.Ngoài ra doanh nghiệp còn các hoạt động khác như các hoạt động tài chính và
nhiều hoạt động khác nữa. Bởi vậy kết quả hoạt động kinh doanh là sự thể hiện
tổng hợp mợi hoạt động của doanh nghiệp và thường được xác định theo từng kỳ
nhất định. Kết quả kinh doanh có thể là kết quả ban đầu hoặc kết quả cuối cùng nên
khi đánh giá phải xem xét qua từng thời kỳ kinh doanh, KQKD trong từng giai
đoạn được thể hiện qua phần lãi, lỗ ở phần báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh.
Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được thể hiện ở kết quả về số lượng và kết
quả về chất lượng.
 Kết quả về số lượng
Kết quả về số lượng thể hiện số hàng hóa dịch vụ tiêu thụ được trong kỳ. Số
lượng tiêu thụ lớn chứng tỏ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả và
ngược và ngược lại nếu số tiêu thụ giảm sút chứng tỏ hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp suy giảm, ảnh hưởng đến KQKD.
 Kết quả về mặt chất lượng
- Doanh thu bán hàng
Doanh thu bán hàng là tổng giá trị các mặt hàng hóa được tiêu thụ và thanh
toán trong kỳ. Đây là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh KQKD theo doanh số thực tế tiêu
thụ được, là cơ sở để đánh giá việc thực hiện mục tiệu kinh doanh của doanh
nghiệp.
Các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu bán hàng gồm khối lượng hàng hóa
tiêu thụ, giá bán hàng hóa và chất lượng hàng hóa.
Khối lượng hàng hóa tiêu thụ
Khối lượng hàng hóa tiêu thụ là chỉ tiêu phản ánh kết quả tiêu thụ của doanh
nghiệp. Khối lượng hàng hóa tiêu thụ lớn chứng tỏ hoạt động tiêu thụ tốt và ngược
lại.
Chất lượng hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ
14
Trong nền kinh tế thị trường nhiều người mua nhiều người bán, cạnh tranh
giữa các doanh nghiệp rất khốc liệt,doanh nghiệp nào có ưu thế cạnh tranh nhiều
hơn thì thắng và một trong những ưu thế cạnh tranh được cho là quan trọng nhất là
chất lượng hàng hóa,dịch vụ cung ứng.Vấn đề mà khách hàng quan tám hiện nay
ngoài giá bán hàng hóa dịch vụ con một vấn đề rất được chú trọng đó là chất lượng.
Nhiều khách hàng chấp nhận giá với giá cao hơn ngoài thị trường để mua được
hàng hóa dịch vụ với chất lượng cao hơn.
Kết cấu hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ
Giá cả hàng hóa, dịch vụ
Thị trường tiêu thụ và phương thức tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ
Thị trường tiêu thụ phản ánh khả năng tiếp cận khách hàng của doanh
nghiệp. Thi trường tiêu thụ càng rộng lớn càng thể hiện được hàng hóa dịch vụ của
công ty được nhiều khách hàng tin cậy sử dụng. Thị trường tiêu thị bao gồm tiêu
thụ nội bộ và tiêu thụ ngoài doanh nghiệp(nội hạt, liên tỉnh và quốc tế).
Phương thức tiêu thụ hàng hóa là cách thức tiêu thụ hàng hóa. Hiện nay,
trong các doanh nghiệp có thể bán hàng ở nhiều thị trường khác nhau và ở mỗi thị
trường này lại có nhiều phương thức bán hàng khác nhau.
Các phương thức bán hàng trong nước bao gồm phương thức bán buôn và
phương thức bán lẻ.
Bán buôn hàng hóa là việc bán hàng hóa cho các đơn vị thương mại hoặc bán
cho các đơn vị sản xuất. Đặc điểm của bán buôn là hàng hóa chưa đến tay người
tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa chưa được thực hiện đầy đủ.
Bán lẻ chủ yếu là bán buôn bằng tiền mặt và thường thì hàng hóa xuất giao
cho khách hàng và thu tiền trong cùng một địa diểm. Vì vậy thời điểm tiêu thụ đối
với khâu bán lẻ được xác định ngay sau khi giao cho khách hàng.
Các phương thức bán hàng xuất khẩu bao gồm:
15
Phưng thức xuất khẩu trực tiếp là phương thức mà các đơn vị kinh doanh
xuất nhập khẩu có đủ điều kiện để đàm phán, ký kết hợp đồng kinh tế với nước
ngoài được Bộ trưởng thương mại cấp giấy phép.
Phương thức xuất khẩu ủy thác là phương thức áp dụng đối với một số doanh
nghiệp được Nhà nước cấp giáy phép xuất nhập khẩu nhưng chưa đủ điều kiện trực
tiếp đàm phán ký kết hay chưa thể trực tiếp lưu thông hàng hóa giữa trong và ngoài
nước nên ủy thác cho đơn vị khác có chức năng xuát khẩu hộ.
Phương thức thanh toán tiền hàng
Việc áp dụng phương thức thanh toán tiền hàng là do hai bên mua và bán tự
thỏa thuận và ghi trong hợp đồng. Quản lý các nghiệp vụ thanh toán tiền hàng là
công tác quan trọng nhằm tránh tổn thất tiền hàng giúp doanh nghiệp không bị
chiếm dụng vốn, tạo điều kiện tăng vòng quay của vốn và giữ uy tín đối với khách
hàng.
Hiện nay có một số phương thức thanh toán phổ biến sau:
Thanh toán bằng tiền mặt
Thanh toán bằng chuyển khoản
Thanh toán bằng thư tín dụng
Thanh toán bằng hình thức hàng đổi hàng
Doanh thu thuần
Doanh thu thuần là doanh thu bán hàng sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ
doanh thu. Các khoản trừ doanh thu gồm có giảm giá hàng bán, giá trị hàng bán bị
trả lại, chi phí sửa chữa hàng hóa bị hư hỏng trong thời gian bảo hành… Doanh thu
thuần là cơ sở để xác định lãi (lỗ) của hoạt động kinh doanh.
Giá vốn hàng bán
16
Trị giá vốn của hàng hóa tại thời điểm mua hàng chính là trị giá mua thực tế
phải thanh toán cho người bán hàng theo hóa đơn ( tính theo giá trị chưa có thuế
GTGT)
Trị giá vốn hàng mua nhập kho bằng trị giá mua trên hóa đơn + chi phí thu
mua + thuế nhập khẩu (nếu có)
Lợi nhuận nộp, lọi nhuận thuần
Lợi nhuận hay lãi kinh doanh là chỉ tiêu biểu hiện khối lượng giá trị thặng dư
do lao động của doanh nghiệp tạo ra trong kỳ, phản ánh kết quả cuối cùng của hoạt
động kinh doanh.
Lợi nhuận gộp là lợi nhuận chưa trừ các chi phí tiêu thụ.
LN gộp = Doanh thu – Chi phí
Lợi nhuận thuần từ hoạt động SXKD là tổng lợi nhuận từ hoạt động SXKD
và lợi nhuận từ hợt động tài chính sau khi đã trừ đi các khoản chi phí.
LN thuần = LN gộp + (DTTC – CPTC) – Chi phí bán hàng – Chi phí quản lý.
 Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
KQKD của doanh nghiệp ảnh hưởng bởi nhiều yếu thuộc về môi trường kinh
doanh. Môi trường kinh doanh là lực lượng, những yếu tố, những thể chế xảy ra ở
bên ngoài, doanh nghiệp không thể nào kiểm soát được những ảnh hưởng trực tiếp
và gián tiếp đối với bên trong và ngoài doanh nghiệp. Môi trường kinh doanh bao
gồm môi trường vi mô và vĩ mô, môi trường vi mô tác dụng trực tiếp đến hoạt
động kinh doanh của doanh nghiêp.
 Các nhân tố chủ quan
Trong quá trình hoạt động doanh nghiệp chịu tác động của rất nhiều các nhân
tố, chính các nhân tố đó ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Co
thể chia các nhân tố ra thành nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan, trong đó
nhân tố chủ quan đóng vai trò quan trọng tác động trực tiếp đện KQKD.
17
Nhân tố chủ quan là tất cả các nhân tố do bản thân doanh nghiệp đem lại bao gồm:
- Tình hình cung cấp hàng hóa đầu vào hoạt động kinh doanh thương mại
hay thu mua nguyên vật liệu cho quá trình sản xuất. Đây là một nhân tố đóng vai
trò chủ đạo, ảnh hưởng trực tiếp và đầu tiên đến KQKD, nó quyết định hoạt động
kinh doanh của doanh nghiệp có tiếp tục kinh doanh nữa hay không. Nó phụ thuộc
vào vốn, thị trường cung ứng, năng lực thu mua, tổ chức kỹ thuật tác nghiệp
Doanh
nghiệp
Những
nhà cung Các nhà Khách
cấp Marketing hàng
trung gian
Những
nhà cạnh
tranh
Công chúng và các tổ chức cộng đồng
Sơ đồ 2.2: Các yếu tố thuộc môi trường kinh doanh
- Tình hình dự trữ hàng hóa: Dự trữ hàng hóa giúp doanh nghiệp có lượng
hàng đầy đủ để cung cấp bất cứ lúc nào khách hàng cần, không để tình trạng không
có hàng để bán khi lương hàng khan hiếm. Nhưng dự trữ hàng hóa quá lớn sẽ dẫn
đến tình trạng ứ đọng vốn, tăng chi phí bảo quản hàng tồn kho ảnh hưởng đến hiệu
quả kinh doanh của doanh nghiệp.
- Giá bán là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của doanh
nghiệp. Giá bán làm sao phải phù hợp với khả năng chi trả của khách hàng tiêu thụ
được lượng hàng lớn mà vẫn đảm bảo được lợi nhuận của doanh nghiệp.
18
- Chất lượng hàng hóa: đây là vấn đề được khách hàng rát quan tâm. Hàng
hóa cung cấp ra phải đảm bảo chất lượng. Uy tín là chất lượng.
- Hoạt động Marketing: Đây là hoạt động được các nhà quản lý hiện nay rất
quan tâm. Hoạt động này bao gồm phương thức thanh toán, tiếp thị, quảng cáo,
khuyến mại, trưng bày sản phẩm và tham gia hội trợ… để mở rộng mạng lưới tiêu
thụ hàng hóa. Các hoạt động được thực hiện tốt này giúp doanh nghiệp bán được
nhiều hàng hóa hơn, tăng doanh thu dẫn đến tăng lợi nhuận
 Cách nhân tố khách quan
Bên cạnh những nhân tố chủ quan bên trong tác động trực tiếp đến KQKD
của doanh nghiệp còn có những nhân tố chủ khách quan tác động một cách gián
tiếp.
Nhân tố khách quan là nhân tố bên ngoài doanh nghiệp hay còn gọi là môi
trường kinh doanh như chính sách của chính phủ, thị trường, khách hàng, bạn hàng,
đối thủ cạnh tranh và các nhân tố khách quan khác
- Khách hàng
Sản phẩm của doanh nghiệp tiêu thụ được tức là đáp ứng được nhu cầu của
khách hang. Khi sở thích hay thu nhập của khách hang thay đổi sẽ ảnh hưởng đến
lượng hang tiêu thụ của doanh nghiệp trên thị trường.
Do đó doanh nghiệp cần phải phân khúc thị trường ra thành các nhóm thị
trường khác nhau theo giới tính, nghề nghiệp, thu nhập… Tiến hành thu nhập thông
tin theo các nhóm khách hàng về nhu cầu, sở thích, lòng trung thành, mối quan tâm
về sản phẩm, giá cả… Ngoài ra, cần phải đánh giá khả năng mặc cả của khách hàng
vì nó ảnh hưởng đến chi phí của doanh nghiệp trong việc duy trì mối quan hệ với
khách hàng như giảm giá, tăng chiết khấu, tăng hoa hồng, tăng chất lượng sản
phẩm, chất lượng dịch vụ… Trong chiến lược kinh doanh cần phân tích khách hàng
tác động đến quá trình tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp dưới góc độ nào?
19
- Đối thủ cạnh tranh
Đối thủ cạnh tranh là những doanh nghiệp kinh doanh những mặt hàng cùng
loại với mình. Đối thủ cạnh tranh chia sẻ thị phần với doanh nghiệp, có thể chiếm
lĩnh thị phần của mình nếu có lợi thế cạnh tranh cao hơn. Như vậy, đối thủ cạnh
tranh sẽ làm giảm lượng hàng hóa tiêu thụ của ta, dẫn đến doanh thu giảm và lợi
nhuận của doanh nghiệp giảm theo ảnh hưởng đến KQKD. Vì vậy, cần phân tích
đối thủ cạnh tranh để thấy được điểm mạnh, điểm yếu của đối thủ, đưa ra các đáng
giá chính xác mức độ ảnh hưởng của đối thủ đến KQKD, từ đó có những giải pháp
hạn chế sự ảnh hưởng đó.
- Nhà cung cấp
Nhà cung cấp là những đơn vị cung ứng những yếu tố đầu vào phục vụ cho
quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Nhà cung cấp có thể tạo ra cơ hội kinh
doanh cho doanh nghiệp như giảm giá, tăng chất lượng dịch vụ, tăng chất lượng
hàng hóa nhưng đồng thời cũng có thể gây ra nguy cơ cho doanh nghiệp khi tăng
giá, giảm chất lượng, không đảm bảo số lượng và thời gian cung cấp hàng hóa .
- Nhân tố ảnh hưởng thuộc về chính sách của chính phủ
Các chính sách của chính phủ tác động trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận
làm kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Khi chính phủ thay đổi
chính sách kinh tế sẽ dẫn đến một số các hoạt động kinh tế khác thay đổi, sự thay
đổi này có thể là thúc đẩy ngành kinh tế đó phát triển nhưng cũng có thể kìm hãm
nền kinh tế nếu chính sách đó không phù hợp, chưa hoàn thiện.
- Nhân tố khách quan khác
Nhân tố thuộc về môi trường tự nhiên: thiên tai, lũ lụt, hạn hán, hỏa hoạn…
cũng tác động đến HĐKD của doanh nghệp, ảnh hưởng đến KQKD.
Nhân tố thuộc về môi trường văn hóa- xã hội: bao gồm tình trạng việc làm,
những đặc điểm truyền thống, tâm lý xã hội, trình độ nhận thức học vấn… Vì vậy
20